şükela:  tümü | bugün
  • ava duvernay'ın bu ay başında netflix'te yayınlanan belgeseli. belgesel abd anayasası'ndaki 13. maddenin* kölelik ve ülkedeki suç tanımı konusunda geçmişten bugüne olan etkisini anlatıyor.

    --- spoiler ---

    öncelikle nixon ve reagan uyuşturucuyla mücadele ediyoruz diye yıllarca iyi ezmiş afro amerikalıları. büyük şerefsizlikler yapmışlar. bilhassa nixon'ın şerefsizliklerini, zamanındaki önemli bürokratlardan birinin ses kayıtlarından anlayabiliyoruz. ha keza reagan'ın bu konudaki şerefsizliklerini de yine seçim kampanyası danışmanlarından birinin sızan kayıtları gösteriyor.

    benim gibi cahiller için işin en ilginç kısmı ise bill clinton'ın 94'te çıkarttığı bir anayasa ile bugünkü afro amerikalıların polis tarafından şiddete uğramasının yolunu açmış olması. clinton her ne kadar karısının seçim kampanyası dolayısıyla konuşma yaparken (bu arada hillary de aktif olarak bu yasa tasarasını desteklemiş) "hata yaptık" tadında konuşsa da, hillary de bunu mutlaka değiştireceğiz dese de, cezaevlerinin 20 yılda afro amerikalılarla doldurulmasına epey katkıda bulunmuşlar.

    genel olarak, 13. maddeden bugüne kadar afro amerikalıların uğradıkları haksızlıkları ve mücadelelerini çok güzel anlatmış belgesel. izleyin, izlettirin.
    --- spoiler ---
  • bir cok sosyal belgesel gibi haksizlik uzerine cekilmis bir belgesel.

    abd nufusu dunya nufusunun yuzde 5'ini olustursa da abd'deki mahkumlar dunyadaki mahkumlarin yuzde 25'ini olusturmakta. bunun yuzde 40'i da zenci mahkumlar ki zencilerin abd nufusuna orani yuzde 6.5.

    ve bu cezaevi sisteminden ozellistirme yoluyla milyarlarca dolar kar eden sirketler var. belgeselin ana konusu koleligin ekonomik getirisinden dolayi sekil degistirerek devam etmesi. bu sekil degistirmenin evrimsel sureci. belgeselin ismi de evrimin su anda geldigi noktayi mumkun kilan onemli faktorlerden olan anayasanin 13. maddesinde gecen bir cumleden geliyor: "kolelik ve rizasiz hizmetkarlik mahkumlar haric tutularak kaldirilmistir"
  • abd'nin kuruluşundan beri varolan ırkçılığın farklı adlarla ve görünüşte farklı sistemler içinde nasıl aynen devam ettiğini anlatan çok iyi kotarılmış bir belgesel.

    --- spoiler ---

    her dönemde isim değiştiren ırkçılığın abd için ekonomik olarak ne kadar karlı olduğunu görmemiz bir yana, hemen tüm ülkelerde yaşanan benzer problemlerin nasıl da aynı canavar sistem içinde oluştuğunu da görüyoruz. belgeseli dünyanın bir yerinde yaşanan, sadece siyah insanlarla alakalı bir mevzu olarak değil, kendi ülkemizde yaşanan sorunları kafamızın bir yanında tutarak izlemekte fayda var.

    --- spoiler ---

    black lives matter konusunda kafası karışık olanlar özellikle bir izlesin derim.

    ayrıca hapishane sistemi ile ilgili kısımlar için izleyiniz. adı bile yeter:
    (bkz: orange is the new black)

    belgeselden bazı şarkılar:

    roots - criminal

    killer mike - reagan

    dead perez - behind enemy lines

    nas - last words

    nina simone - work song
  • konusu ve irkcilik sistematigiyle ilgili sunmus oldugu elestiriler acisindan onemli bir film. selma'yi seyretmedim, ama gordugum kadariyla ava duvernay hollywood'u beyazligindan ve erkeksiliginden kurtarmasi icin buyuk umit beslenen bir yonetmen. ancak o.j. made in america gibi, her eylemin sosyolojik temelini, gelecege nasil yon verdigini ince ince, uzun uzun (5 bolum, yaklasik 8 saat!) isleyen bir belgeselden sonra 13th, elestirdigi noktalari aydinlatmak ve seyirciyi ikna etmek konusunda biraz yuzeysel kaliyor. ırkcilik uzerine ilgisi olan ve bu filmi begenen sinemaseverlere bir haftalarini ayirip o.j belgesini izlemelerini tavsiye ederim.
  • abd anayasindaki 13. maddeyi, siyahlarin nasil haksizliga ugradiklarini anlatan ama eksik anlatan bir belgesel.

    evet anlatilan hersey dogru.. ancak verilmeye calisilan mesaj sanki siyahlar sucla alakasi olmayan, super egitimli, hic bir katakulliye bulasmamis sutten cikma ak kasiklar gibi gosteriliyor ki, super sacma hatta yanlis..

    siyahlar sucun oldugu yerde her zaman vardilar, her siyahin oldugu yerde de suc vardi.. peki bu siyahlar gercekten kotu insanlar olduklari icin mi boyleydi, yoksa devlet politikasiyla desteklenen kanun ve dayatilan normlar sonunda mi siyahlar daha cok uyusturucu kullanan, adam olduren ceteler kuran ve kanun disi takilan tipler haline geldiler.. hah tam da bunun icin apayri bir belgesel cekilir zaten..

    bi topluluk dusunun, bunlar bir asir ezilmis otelenmis olsun.. sonra diyin ki bunlara, tamam hadi gel sen de artik bizdensin, ama egitim anlaminda yeterince destek verme, ustune bu toplulugun uyusturucu kullanimina goz yum, medya ile onlarin bu durumunu afise et, ve bu durumu duzeltmek icin zerre caba harcamayip aksine daha fazla korukle..

    hayir ne bekliosunuz amk, tabi ki dunya skinde olmayan tipler olacak bunlarin cogu.. ve hapisaneleri bunlar dolduracak genel olarak.
  • abd'nin yargi sisteminin bizim kopru isletmelerinden farkli olmadigini ortaya koyan yapim. adamlar baya baya mahkum garantili hapishane yapmislar.
  • son derece başarılı ve güzel bir bağlama oturtulmuş "black lives matter" eseri.
    abd'de anayasasında 13 th amendment'a göre tüm amerikalılar özgürdür.
    böylece siyahiler kölelikten kurtulmuştur.
    ancak aynı yasa "suçlular hariç" demektedir.
    böylece kölelikten kurtulan siyahiler kriminalleştirilerek hapse tıkılır.
    siyah emek ücretsiz bir şekilde sömürülür.
    böylece siyahlar modern dünyada yeniden köleleştirilir.
    1970'ten bu yana hapiste yatan siyahi sayısı katlanarak artar.
    ayrıca iki çeşit eroin bulunmaktadır: crack (parça) ve powder (toz) olarak.
    beyazlar pahalı olan tozu alırken, siyahiler ucuz olanı alır.
    ucuzun cezası ötekinden senelerce uzundur.
    tozu kullanalar kefaletle serbest kalırken, crack için kefalet şansı yoktur.
  • abd’de son 40 yılda siyah amerikalıların yaşadıkları ve arkasında yatanlarla yani big picture ile ilgili 2016 yapımı ödüllü 100 dakikalık netflix belgeseli. çok ikonik hikayeler barındırması bir yana, 25-30 yaş aralığının genelde filmlerde gördüğü nixon, reagan, baba bush ve bill clinton’ın siyahlara bakış açısını falan da içermesi de kafada bu başkanların az biraz karakteristik özelliklerini oturtmada fayda sağlayabilir. tabi belgesel genç trump ve yaşlı trump da içeriyor.

    hakkaten çok boktan şeyler yaşanmış çok üzücü hikayeler var fakat şu anda netflix’te bu yaşananlar bir şekilde insanlara gösterilebiliyor. ne bileyim belgeseli çekenlerin falan tutukladıklarını falan da sanmıyorum. bunun sebebi de heralde bütün kurumların yozlaşmamış olmaması. yine moralim bozuldu amk ya şansımızı sikeyim.