şükela:  tümü | bugün
  • guenter lewy'nin 1915 olaylarını objektif bir bakış açısıyla incelediği kitabı. olaylara ilişkin propagandalardan arındırılmış bilgiye ulaşmak isteyenlere tavsiye edilir.
  • “1915 osmanlı ermenilerine ne oldu” isimli kitabı nazi zulmünden dolayı akrabalarını kaybeden ve göç etmek zorunda kalan bir ailenin çocuğu olan guenter lewy yazmıştır. çeşitli devletlerin arşivlerine girerek kitabı tamamlamıştır. nazi soykırımından etkilendiği için araştırmasının sonuçlarını yanlı bir tutumla değerlendirmesini beklemiştim ama nazi zulmüne maruz kalan bir aileden gelmesi araştırmasını daha titiz yönetmesine ve olabildiğince objektif olmasına katkı sağlamıştır.

    çalışmasının sonunda 1915 yılında ki olaylarda 642.000 ermeninin öldüğünü ama bunun soykırım olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etmiştir. bununda nedenlerini uzunca açıklamıştır. osmanlı devleti’nin halihazırda uzunca bir savaş dönemi geçirmesi ve hala savaşların sürmesi, dıştan ve içten gelen tehlikelerin devam etmesi nedeniyle ülke içinde asayişin bozulması, ermeni çetelerininde silahlanması ve bu silahlanma neticesinde ülke içinde eylemler yapması, ülke genelinde süren kıtlığın artması, tehcir kararının uygulanması sırasında yaşanan lojistik ve tıbbi yetersizlikler, tehciri uygulamak için yeterli bütçenin ve altyapının olmaması, salgın hastalıkların baş göstermesi, kararı uygulayan azınlık bir zümrenin ermenilere karşı olumsuz tutumu gibi belgelere dayalı pek çok kanıtı bilimsel ilkelere tabii tutarak gerekçeleri ile sıralamıştır. bütün bunları bir araya getirince yaşanan dramı soykırım olarak nitelemenin doğru olmayacağını vurgulamıştır. çünkü o dönemde ermeniler ne yaşadıysa aynısını osmanlı tebaasıda yaşamış demiştir. aynı oranda açlık aynı oranda yetersizliklerle osmanlının türk tebaasıda etkilenmiştir demiştir. burada ki meseleyi ele alış ve değerlendirmesi süresi boyunca, araştırmasını 1970’lerden başlayıp olayları sebep-sonuç zinciri içerisinde değerlendirmesi, 1915’te yaşanan olayların tarihsel bir arkaplanına atıf yapması, her iki tarafın tezlerinin çelişkilerini ve yetersizliklerini açıkca ortaya koyması ve bunu yaparken bilimsel ilkelerden ödün vermemesi çalışmasını kanımca eşsiz kılmaktadır. bu görüşleri bakımından kendisine tamamen katılmaktayım. bu olayları anlamak isteyenler için kesinlikle bakılması gereken bir kaynak. bende ki baskısında 50 sayfaya yakın bir kaynakça kısmı var. eğer hepsinden yararlandıysa bu da onun ne kadar özverili çalıştığını gösterir.