şükela:  tümü | bugün
  • gündemimize girebilecek olay.

    2017 yılı sonunda 2018 beklentisi borsaların, gelişmekte olan piyasaların ve diğer bütün likidite bolluğu kaynaklı varlıkların yaz sonuna kadar tarihi zirvelere ulaşması ve eylül-2018 ile birlikte satılmaya başlamasıydı. 2018'in hemen ikinci ayında ise bu senaryonun çok mümkün olmadığı ortaya çıkmıştı; şubat ayında dünya borsaları ilk büyük satış dalgasına maruz kalmıştı. 6 şubatta ilk dalga (bkz: #74024393) , 9 şubatta ikinci dalga , 19 martta üçüncü dalga derken ocak-mayıs döneminde dünya borsaları yavaşça değer kaybettiği bir dönem yaşadı.

    dünya borsalarının göstergesi durumunda olan abd ''s&p 500'' endeksinin bu dönem fiyat/kazanç oranı(getiri) 25'ten 23'e kadar düşmüştü zaten beklenti bir sene içinde bu oranın 18'lere inmesiydi yani s&p 500 makul bir hızla değer kaybedip diğer borsaları da peşinden çekecekti yine borsadan çıkan paralar için uygun alternatifler artmaya başlamıştı abd on yıllık tahvillerinin getirisi %3'ün üstüne çıkmıştı ki %3.2'lere bile değdi.

    getirisi %4'ün altına düşen s&p 500 diğer tarafta getirisi %3'ün üstüne çıkan tahviller derken nispeten az sancılı bir düzeltme süreci ortaya çıkmıştı özellikle ''vergi tasarısı '' etkisiyle abd şirketlerinin ciddi kârlar açıklaması bu düzeltmenin daha da kolay olacağı beklentisini doğurmuştu;(abd açısından) borsalar düşmeden f/k(fiyat kazanç) oranları düşüyordu.

    mayıs ayı itabariyle ise bu hikaye bozuldu; arjantin'de başlayan kriz bütün gelişmekte olan ülkeleri(gop) sarstı buralardan çıkan paralar gelişmiş ülke piyasalarına ve özellikle çok iyi bir dönem geçiren abd borsalarına aktı;ardından italya krizi ile avrupa'dan benzer bir akım oldu, ardından ''ticaret savaşları'' korkusuyla çin derken şu an s&p 500'ün f/k oranı tekrardan 24.25 civarında. sadece s&p 500 değil bütün abd borsalarının yaptığı düzeltme sınırlı.

    türkiye'nin nasıl gop'taki fiyatlamadan ayrı kalması imkansız ise yine gelişmiş ülkelerin fiyatlaması da doğrudan bir birlerini etkiliyor; msci gelişmiş ülkeler endeksinin %50'den fazlasını abd borsaları temsil ediyor o yüzden bütün gelişmiş ülkelerde satış ''abd'' etkisiyle sınırlı. sene başında 2.250 puanla rekor kıran msci gelişmiş ülkeler endeksi şu an 2.150 seviyesinde marttaki 2.000 seviyesinden sonra tekrar artış gösterdi. yine msci bütün dünya endeksinin de çok büyük çoğunluğu msci gelişmiş ülkeler olduğu için dünyada da satışlar sınırlı. yani abd, gelişmiş ülkeleri; gelişmiş ülkeler, bütün dünyanın borsalarının düzeltmesini engelliyor.

    borsalarda satış beklentisinin ana iki sebebi var.

    1. tahvil getirilerinin artması dolayısıyla alternatif yatırımların borsadan daha yüksek getiri vaat etmesi. halen geçerli hatta daha kuvvetli şekilde.

    2. borsalardaki balonun ana sebebi olan küresel likiditenin hızla azalması.

    bu sebepler daha kuvvetlenmiş şekilde yerinde duruyor, bunun dışında muhtemel italya krizi,ticaret savaşları vb. birçok sebep dolayısıyla borsalar hakkında daha kötü senaryolar artık söz konusu.

    bütün bu sebepleri bir arada düşününce her geçen gün borsaların ''yumuşak düzeltme'' yapma ihtimali azalıyor ve borsa krizi ihtimali artıyor.

    7 yıl süren dünya borsalarındaki boğa piyasası yakın-orta vadede sona erecek ve ayı piyasasının 1-2 ay/yıl sürmesi çok fazla iyimser bir senaryo, dikkatli olmakta fayda var.
  • sp500 hariç hemen hemen tüm büyük borsaların ana ortalamaları sata dönmüş vaziyette. aslında bakılırsa sp500'de bir düzeltme sürecine girmişti lakin çinli arkadaşlarımızın boşta kalan paralarıyla sp500'e saldırmaları sonucu yeniden kafasını yukarı çevirdi. dünyaya paralel şekilde hareket etseydik eğer 107 binden tepip 130-140 zirvesi yapıp sonra çakılacaktık. fakat lastik erken patladığı için sikerler 130'u deyip 110-111 binden direkt kriz fiyatlamasına geçtik.(erken seçim açıklamasıyla gelen yükseliş ve arkasına gelen düşüş) dünya henüz bize katılmış değil çünkü ellerindeki veriler nispeten iyi. tabii bu pek uzun sürmeyecek gözüküyor. büyük merkez bankalarının korumacı politikalara geçmesi, para basmayı azaltması/durdurması, özellikle negatif ya da çok düşük enflasyona sahip ülkelerin talep yaratmak amaçlı faiz artırma güdüsü ve bunun tetiklediği gelişmiş ülke tahvili alma güdüsü borsaların önümüzdeki aylarda parlak olma ihtimalini azaltmakta.

    özetle şunu söyleyebilirim ki sp500 yukarı ne kadar çok zorlarsa inişi o kadar sert olur. aslına bakılırsa 2018 başında gelen satış dalgası devam etseydi düzeltme süreci daha yumuşak olur 2019'da yeniden bir alım dalgası gelebilirdi. ama gel gelelim büyük piyasa oyuncuları bir tur daha atmaya karar verdiler ve yeniden borsaları yukarı sürmeye başladılar. sp500 önceki zirve noktasına ulaştığında ya da orayı geçermiş gibi yapmaya başladığında dikkatli olmakta fayda var. tabi bu söylediklerim dünya için geçerli. yoksa bizim borsa siki tutalı çok oldu. 20 bin doların altına inip ölüm bayrağını çekti. artık hardcore kriz fiyatlamasına geçip 10-12 bin dolara mı iner yoksa iyi beklentiler satın alınıp 15-16 bin dolar civarından mı döner bunu önümüzdeki gelişmeler belirleyecek.