*

şükela:  tümü | bugün
  • talat aydemir nam harb okulu komutanı bir albayın harbiyeli öğrencileri kafalayarak darbe yapmaya giriştiği tarih.
    darbe girişimine karşı birlikte harket eden genelkurmay ve hükümet [cevdet sunay genelkurmay başkanı, ismet paşa ise başvekil] darbecilere karşı birleşmişti. olayları büyütmek istemeyen ismet paşa:

    ‘‘kan dökmeden teslim olursanız, size söz veriyorum, hakkınızda yasal işlem yapılmayacaktır.’’ dedi vesüren pazarlık sonunda talat aydemir ve şurekası affedildi.

    akabinde yine ittihatçı damarı sapasağlam duran ismet paşa:

    ‘‘darbe girişiminde çatışma olmamış ve kan dökülmemiştir. bunu dikkate alan hükümetimiz darbecilerin affedilmesine, yargı önüne çıkarılmamasına karar vermiştir.’’ diyerek kırılan kolu yen içinde bıraktı.
    ...
    ama tabii alışmış kudurmuştan betermiş derler... insanın içine bir kere cunta-darbe-ihtiras virüsü girmesin rahat duramaz. netekim abilerinden [sonra da kardeşleri ondan gördü] gördüğü bu darbe merakı talat aydemir'e yeni bir ilham vermiştir. biz buna "talat aydemir reloaded" diyoruz.
    (bkz: 21 mayıs 1963)
  • 27 mayıs 1960'tan sonra, "devleti kurtarma" yolunda asker ve sivil pek çok kişi düşünce ileri sürüyordu.genelde görüşler iki gruptu.bir grup ; batıcı siyasi modelleri körü körüne benimsemeyi düşünenler...2.grup ise köktenci reformlar yapabilecek tek parti yönetiminden fayda umanlar.
    talat aydemir ,ikinci grup içinde yer alanlardandı.benimsediği sistem,örneği mısır ve cezayirde asker ve sivil okumuşların iktidara el koyarak uyguladıkları sistemdi. kapitalist olmayan kalkınma yolu şeklinde formule edilen bu sisteme "afrika sosyalizmi" de deniyordu.
    reformların gecikmesi, celal bayar'ın affı teşebbüsleri gibi sebepler gerekçe gösterilerek isyan başlatıldı.gerçekte bu olaya harp okulu öğrencilerinin aktif bir şekilde katıldığı söylenemez. ismet inönü ile yapılan pazarlık sonucunda talat aydemir yanında 69 subay emekli edilmiş,bir çok subayın yerleri değiştirilmişti.ancak olaya katılan 500 kadar subay ve 8000 asker hakkında soruşturma yapılmamıştır.
  • cumhurbaşkanı*, başbakan*, bütün bakanlar ve kuvvet komutanlarının içeride olduğu dakiklarda, cumhurbaşkanlığı muhafız alayısüvari grup komutanı binbaşı fethi gürcan, alay komutanını enterne etmiş, alayın yönetimini ele geçirerek köşkü kuşatmıştı. durumu harekatın lideri albay talat aydemir'e haber verip ondan içerdekileri enterne etmek üzere izin istedi. albayın cevabı ihtilal girişiminin de dünya tarihinin de dönüm noktalarından biri oldu: "hayır, hiçbir şey yapma. bırak gitsinler." nitekim ismet inönü ellerinde bu fırsat varken kullanmayan ihtilalciler için "işte şimdi kaybettiler" demiştir.

    harekat daha sonra, talat aydemir'in harbiyelilere hitaben yaptığı, "silahlı bir çatışmaya sebebiyet vermemek için harekattan vazgeçiyoruz" konuşmasıyla sona ermiştir.

    talat aydemir emekliye sevk edildikten sonra 22 şubat eylemine niçin giriştiklerine dair 9 maddelik bir bildiri hazırlamıştır. burada özetle, özellikle hava kuvvetlerinin çarpışmasının doğuracağı kanlı olayları önlemek ve masum yurttaşların can güvenliğini tehlikeye atmamak için harekatı noktaladığını, kan dökülme yoluna gidilseydi muhakkak başarılı olacağını ve harekatın kesinlikle iktidar hırsıyla yapılmadığını açıklamıştır.

    22 şubat 1962, kangren olmuş uzvu kesmeye kıyamayan doktorun düştüğü hatanın devrim/ler tarihi içindeki bir örneği olmuştur.
  • hemen ardından 5 mart 1962de "anayasa nizamını milli güvenlik ve huzuru bozan fiiller hakında kanun" çıkarılmıştır. basın ve ifade özgürlüğü rafa kaldırılmıştır.

    (bkz: tedbirler kanunu)
  • (bkz: #21144538)
  • 21 mayıs darbe girişimine karşı tsk'nın yapmış olduğu bildiri.
    https://youtu.be/roqptgti5as

    https://twitter.com/…arih/status/834479219262550016
  • perşembe gününe denk gelen tarih.