şükela:  tümü | bugün
  • iyi şair cemal süreya'nın bir zamanlar 2000 e doğru dergisinde kaleme aldığı portrelerin biraraya getirildiği kitap. "iyi bir portre nasıl yazılır" diyenlerin, "iyi deneme ne?" diye soranların mutklaka okuması gereken bir kitap. 99 yüz der ama içinde 120'yi aşkın kişinin portresi vardır. portre derken, şöyle demek lazım. cemal süreya tanıdığı, ya da uzaktan tanıdğı ya da hiç tanımadığı ama kendisinde bir izlenim bırakan, üzerine söz söylemeye değer bulduğu kimi mühim şahsiyetlerin portrelerini yazmış. bunlar tabii ki kuru birer biyografi değiller. cemal süreya'nın kendi birikimiyle ve şiirsel kalemiyle süslediği birer makale hepsi. ağırlık bu kişilerin cemal süreya'da bıraktıkları izlenim. ama süreya yine de biyografik bilgi vermeye, bazı küçük dedikoduları aktarmaya, kişisel ahbaplığı olanlarla ilgili anılarını yazmaya gayret etmiş. ve tabii bir de analiz. cemal süreya sanatçı olsun, politikacı olsun her kimi yazmışsa bir de o kişinin analizini yapmaya çalışmış ve doğrusu hayli başarılı tespitler. kimler mi var? çoğunlukla 80'lerin meşhur simaları tabii ama hepsi bugün için de geçerliliğini koruyor. semra özal, güngör bayrak, ihsan doğramacı, murat belge, cihat burak, adnan kahveci, baba hakkı, ibrahim tatlıses , türkan şoray , yıldırım gürses , ilhan berk vs vs. bu örnekler bir fikir verebilir zannederim. ve en önemlisi de şu: günümüzde faaliyet gösteren izlenimci portrecilik yazarlarının ne kadar güdük kaldığını anlıyorsunuz. çünkü gerçekten çok ince, çok başarılı bir iş çıkarmış cemal süreya. aşılması çok zor.
  • kaynak yayınlarının ender güzel kitaplarından biridir; ki şimdilerde bir nüshasına rastlamak zordur.baskısı var mıdır bilinmez.üstelik bir nefeste bitiremeyene bence parası iade edilmelidir.çok renklidir.edebiyatımızda böylesi toplu portre çalışmaları içinde bir opus magnum olarak hemen sıyrılır.
  • "izdusumler - soz senaryosu" alt baslikli kitap. yky de cok yakin zamanda gozden gecirip basti bu kitabi (dogan hizlan'in uc bes sayfalik onsozuyle birlikte).
  • şu an piyasada hem yapı kredi yayınları hem de adam yayıncılık baskıları bulunan kitap.
  • (bkz: 100 yüz)
  • aslında kitaptaki portrelerin bir çoğu 2000’e doğru dergisi için yazılmış portrelerdir. fikir 1985 yılının sonlarına doğu perinçek tarafından ortaya atılmış, cemal süreya tarafından da büyük bir hevesle kabul edilmiş. cemal süreya daha önce benzer bir çalışmayı papirüs dergisi için yapmış ve portre yazma konusunda çok başarılı olmuştur. daha da önemlisi artık politika yazmak istediği bir dönemdir. ve böylece 99 yüz’ü oluşturacak portreler ilk kez 2000’e doğru dergisinde çıkmaya başlar. portrelerin iki koşulu vardır. portrenin sahibinin türkiyeli ve hayatta olması! fakat istisnalar olur. örneğin bu koşula rağmen ziya ül hak’ı yazmış, çünkü bu portrenin türkiye’ye de uyacağını düşünmüş; nasıl olsa bir benzeri de türkiye’de var, demiş. hatta ona isim bile koymuş; ziya ül evren! baba hakkı ve tahsin saraç’ı öldükleri hafta yazmış; bu hafta öldükleri için yaşıyor sayılırlar, demiş. bunlar dışında da istisna olmamış. ama yazmaktan kaçındıkları olmuş. örneğin ecevit’i yazmayı hep ertelemiş; eleştirmek istemediği için. böylece dergi için yazılmış izdüşümler tamamlanmış. cemal süreya bu izdüşümlere şiirleri kadar önem vermiş; “kendi yaptıklarım arasında şiirimden sonra ikinci doruğa izdüşümler’de ulaştım” diyecek kadar..

    kitabın ilk baskısı cemal süreya’nın ölümünden sonra, ocak 1991’de kaynak yayınları tarafından yapılır. kitabın adı da bellidir; 99 yüz. oysa cemal süreya portreleri yazarken bu sayı 100’ü geçer. sonradan nasıl olsa aralarından seçerim diye düşünür. fakat kitap basılırken hayatta olmadığı için bu seçimi onun adına kimse yapmaz ve kitabın ismi 99 yüz olarak kalır. kitapta 127 portre ve 26 söz senaryosu yer alır. cemal süreya her portrenin sonunda o portreye uygun bir şemsiye bulur. o portreye atadığı şemsiye bile o kişi hakkında çok şey anlatır. kitapta ona ait olmayan tek portre nazif kocayusufpaşaoğlu tarafından yazılmış kendi portresidir.

    kitabın kaynak yayınlarından çıkan baskısının en önemli özelliği de çoğu portrenin* yanında o kişinin semih poroy tarafından çizilmiş bir karikatürünün olmasıdır ki bu portrelerin 2000’e doğru dergisinde yayınlanmış orijinal halleridir. karikatürler portreleri o kadar güzel yansıtır ki bu uyuma cemal süreya bile şaşırır. portrelerin karikatürlü hallerini çok sever ve semih poroy askerdeyken birkaç portrenin karikatürünü de charles suarez imzasıyla kendisi çizer. kitap en son yky tarafından basılmıştır. nedense yky basımında bu karikatürler yer verilmemiş. kitabın karikatürlü hali de görülmeye değer. tabii okumaya da! bu kitap cemal süreya’nın şairliğinin dışında türkiye’nin en iyi portre yazarı olduğunun kanıtıdır.
  • kitaptaki 127 portre (izdüşümler) ve 26 söz senaryosu yazılış tarihlerine göre şöyledir:
    (ilk yazı: 4-11 ocak 1987 / son yazı: 7 ocak 1990 tarihinde yazılmış)

    turgut özal
    demirel’in yeni yüzü
    deniz baykal
    ihsan doğramacı
    ismail cem
    hüsamettin cindoruk
    samime sanay’ın sesi
    sivil turhan paşa
    bedrettin özfatura
    vasfi rıza zobu’nun siyasal hayatı
    kasım gülek
    galatasaraylı
    aydın güven gürkan
    erdal atabek
    cemal süreya
    halit kıvanç
    emre kongar’ın çocukluk yılları
    82 anayasası’nın kravatları
    marjinal başkan: turgut sunalp
    çağlayangil’in saygınlığı
    hasan fehmi güneş
    patriyot hayati
    görünmeyen adam: keçeciler
    çetin altan’ın birkaç yazısı
    meksikalı bir eskimo
    posta kartalı: altemur kılıç
    perihan abla
    sakıp sabancı
    banker kastelli
    kısa türkiye tarihi
    sanatçı olmayarak bülent ersoy
    melek yüzlü
    erdal inönü
    “karanlık kule”: kamran inan
    güngör bayrak
    bir bürokrat
    “tahta at”: hasan eren
    “hayali bakan”: kurtcebe alptemoçin
    faruk sükan
    bal mahmut
    türkan şoray
    dündar, idris ve öbürleri
    fenerbahçe’nin babası: semih bayülken
    vedat günyol için çağrışımlar
    ismet giritli
    vural arıkan
    geçici başkan’ın duruşu ve bakışları
    eğreti seçenek: mehmet yazar
    semra özal
    yıldırım gürses
    mimar olmayarak vedat dalokay
    nihat kitapçı
    demir özlü
    şevket yılmaz
    attila tokatlı
    korkut özal
    sait maden
    fikri sağlar
    adnan başer kafaoğlu
    tarık buğra
    nimez arzık
    tan oral
    68’li olarak metin güngörmüş
    imren aykut
    rasih nuri ileri
    gülriz sururi
    feyyaz tokar
    emil galip sandalcı
    agop arad
    aydın menderes
    metin oktay
    barış manço
    doğan hızlan
    necmettin erbakan
    necdet evliyagil
    m.şevket eygi
    cihat burak
    mehmet ali aybar için yeniden yazılması gereken bir yazı
    cemal madanoğlu
    adnan kahveci
    ferit ilsever
    ziya ül-hak
    ferruh doğan
    nazif kocayusufpaşaoğlu
    rauf tamer
    aydın yalçın
    raif ertem
    ibrahim tatlıses
    ilhan selçuk
    nahit hanım
    muzaffer ilhan erdost
    kaya erdem
    arslan başer kafaoğlu
    nadir nadi
    ferruh bozbeyli
    ali topuz
    bahri savcı
    sezai karakoç
    ilhami soysal
    nazlı ılıcak
    zeki müren’in ünü
    fethi naci
    ilhan berk
    murat belge
    levent kırca
    bülent şemiler
    rauf mutluay
    hasan celal güzel
    server tanilli
    nurettin sözen
    ziya müezzinoğlu
    banker bako
    ayhan songar
    uğur mumcu
    fatma yazıcı
    anavatan
    baba hakkı
    cem duna
    meddah / mehdi
    jandarma mavisi / eşkiya kırmızısı
    şinasi özdenoğlu
    hayvanlarda kızlık zarı
    necdet uğur
    demirel, şili ve jokey kulüp
    ihsan ünlüer, aydın boysan
    ek gösterge ve panama kanalı
    tahsin saraç
    büyük türkiye / büyük biritanya
    nihal yeğinobalı
    eli titremiş
    sokulu ve çandarlı
    kanun kuvvetinde aşağılama
    kazı kazan!
    haldun dormen
    ölü yasalar
    takunyası ters
    merih gibi
    metin toker
    yazılı basın
    gelir vergisi öldü
    ismail rüştü aksal
    mevlid ve özal
    turgut özal’a birlikte intihar önerisi
    ali uğur
    barbara hutton
    sözcükler
    helikopter
    memduh aytür
    dünya noteri
    sarsılan türkçe
    süper
    akbulut
    ödüller
    belirsizlik
  • çocukluğumdan hatırladığım kadarıyla, turgut özal ustune iyi-kotu çok şey yazıldı-çizildi ama cemal sureya'nın bu kitaptaki yorumları gibisi yoktur. çoğunluğu siyaset meşhuru olan insanların şair gozunden yorumlanması, bir şairin analiz gucunu bu kitapta çok iyi bir şekilde gösterir.
  • ankara üniversitesi, siyasal bilgiler fakültesi'nde kurulan edebiyat ve bilim topluluğu.
    (bkz: http://99yuz.blogspot.com/)
  • şemsiyesi bir çok renkte.