*

şükela:  tümü | bugün
  • türkiye'de cengiz erengil çevirisi ile içsel huzur iyi yaşamın kapısını açar adıyla neşredilen epiktetos kitabı.
  • bugün remzi kitabevi'nde dolanırken gözüme takılan 83 sayfalık yaşam kılavuzu. öz motivasyon için bir başucu kitabı. o kadar çok beğendim ki edinme imkanı olamayanlar için altını çizdiğim satırları aktarmak istiyorum. bir kerede okunan ama anlaşılamayan bilgiler barındırıyor. tekrar tekrar okumam gerekecek sanırım ve tabi ki okumak yetmiyor, doğa ile daha uyumlu bir yaşam için uygulayabilmek de lazım.

    --- spoiler ---

    kişi, edimleriyle kendini gerçekleştirir : kendi kurallarınızı oluşturmaya çaba göstermeyin.

    büyük ve genel, küçük ve yerel her konuda, doğa kanunlarıyla uyumlu bir şekilde kendinize yol gösterin. sizin en yüksek idealiniz, iradenizi doğa ile uyumlu hale getirmek olmalıdır.

    kendi erdeminizi yaratın : başkalarının size hayran olmasına bağımlı olmayın. bunda hiçbir güç yoktur.

    bilgelik dolu bir yaşam arayanlarla alay edilecektir : toplumsal kabullenilme ve konforlu bir yaşama ulaşma peşindeki birçok insan, ruhsal idealleri olan ve filozofça bir yaşam yaşamakta kararlı olan insanlara karşı kesin bir öfke gösterir. böyle fakir ruhlara tepki göstermekle geçirmeyin yaşamınızı. onlara karşı şefkatli olun ve aynı zamanda doğru bildiğiniz şeyi yapmaya devam edin.

    karakter şöhretten daha önemlidir : iyi bir kişi olmanız ve sorumluluklarınızı yerine getirmeniz, şöhretli ve güç sahibi biri olmanızdan daha iyidir.

    kendimizin efendisi olmamız tanrısal iradenin,amaç edinmemizi istediği şeydir :
    kötülük dünya içinde, olayların ya da insanların içinde doğal olarak bulunan bir şey değildir. kötülük; unutkanlık, tembellik ya da dikkatsizlikle oluşan bir yan üründür. yaşamdaki gerçek amacımızı görme gücümüzü yitirdiğimizde ortaya çıkan bir şeydir.

    vefalı ve sadık olmanın özü : öncelikle yüce olan'a karşı doğru sanı ve tutumlara sahip olmaktır. kararlı, vefalı ve sadık olmak kör bir inanış değildir.

    çok popüler olan eğlencelerden uzak durun : en sık rastlanan eğlence biçimleri, ya aşağılık kompleksine ve aptallığa hitap ederler ya da insanların zayıflıklarına sahte kahramanlıklarla eğlence sunarlar. hangi imge ve fikirlerin zihninize girmesine izin verdiğinizi düşünün ve seçici davranın.

    kiminle arkadaşlık ettiğinize dikkat edin : iletişime girdiğiniz kişilerin alışkanlıklarını taklit etmek, insani bir özelliktir. anlamlı konuşan birçok insan bile üzerinizde ''silici'' bir etki yaratabilir. çünkü neyin değerli, neyin değersiz olduğu konusunda disiplinsizdirler. yalnızca size hoş, tatlı, güzel geliyor diye bazı insanlarla zaman geçirmemelisiniz. yalnızca sizi arıyorlar, sizinle ilgileniyorlar diye ya da iş ilişkileriniz var diye, onlarla arkadaşlık etmek zorunda değilsiniz. arkadaş, iş arkadaşı, komşu seçerken seçici davranın. bütün bu insanlar sizin kaderinizi etkileyeceklerdir.

    bedeninize özen gösterin fakat gösterişe kaçmayın : bedeninizin gereksinimlerine saygı gösterin. bununla birlikte, hiçbir şekilde bedeninizi sergilemeyin ve onu bir gösteri olarak kullanmayın.

    rastgele, gelişigüzel, tesadüfi, kaba, gündelik cinsel ilişkiler kurmaktan kaçının : bu sözler aşırı dürüst, erdemlilik ve iffet taslayan bir kişinin sözleri gibi gelebilir fakat bunlar zaman içinde denenmiş bir yoldur. kendimize ve ötekilere bu yolla saygı gösterebiliriz.

    nezaket ve içsel güzellik dış görünüşünüzden daha değerlidir : birçok insan bütün güçlerini fiziksel görünüşleri ve ötekiler üzerinde bıraktıkları etki konusunda harcamaktadır. bilgeliği arayan bir kişi için; çevremizdeki dünya bize fiziksel görünüşümüz, geldiğimiz aile vs. yanlış ve yapay nedenlerle değer verse bile, asıl önemli olan şey, içimizde kim olduğumuz ve kim olmakta olduğumuzu anlamamızdır.

    --- spoiler ---
  • insanın sürekli kendisine hatırlatması gereken şeylerin bir derlemesi adeta. aslında hepimizin sıkça bahsettiği veya iyi bilip de uygulamadığı şeylerden bahsetmiş. sağlam bir irade, karakter ve mental yapıya ulaşmanın, kısacası bilge insan olmanın tarifleri yapılmış.

    bir kitap okuyup da tüm bu özelliklere erişmek elbette ütopik. fakat bu uzun yolculuğa ışık tutabilecek, ara sıra açıp tekrar okunacak nitelikte.
  • içsel huzur iyi yaşamın kapısını açar'dan önce lütfen buyrun...

    geçen yıl
    sürekli alış veriş yaptığım kitapçım geçen yıl da yüklü bir alış veriş yaptığım için kendince bir kitap hediye etmek istedi.. harika bir şiir kitabı aldım ve tam ayrılırken gözüme ilişen bir kitap fikrimi değiştirdi.. şiirleri zamana, içsel huzurumu o ana bıraktım gitti..
    mutlu ve huzurlu bir yaşamın kapısını aralayabilmek ve iyi biri olabilme tutkusu ile bütünleşmiş bir stoacı filozof olan epiktetos’u tercih etmiştim.. neden mi?
    “ilk olarak kendinize ne olmak istediğinizi sorun. sonra ne yapmanız gerekiyorsa onu yapın.” demişti çünkü.. iyi bir öğretmenin olması gerektiği gibi...

    bu yıl
    belki de herkes gibi iyi bir yaşam reçetesine ihtiyacım vardı.. ya da doğanın kendine ait bir dili olduğunu çok küçük yaşlarda fark etmiştim.. “neden ben?” diye sorgulayarak cevabını çok uzun yıllar sonunda bulduğum ve sabırla aklımda tuttuğum sorularım vardı.. ya da yaşam denen mucizenin özünü anladığını zanneden bir zavallıydım... ya da her şeyin hazır olma ile ilişkisini fark etmiştim.. gerisi yaşamaktı..

    --- güç üzerine ---

    güç belki pek çoğumuz için önemli bir unsur ve farklı şekillerde ispatlama çabasında buluyoruz kendimizi ve bunu belki de bilinçaltı ya da bilinç dışı davranışlarla sergiliyoruz.. asıl güç nerede dersiniz? sağlık, para, mevki?
    neşeli ve mütevazı olmanın, bilgelikle yaşama ile dikte edilen bir bakış açısıyla harmanlandığı bir yaşam biçimi belki de güçlü olmak… bir bakalım isterseniz..

    --- güç üzerine ---

    epiktetos der ki;
    … arzularınızın efendisi olun!

    … görevlerinizi yerine getirin!

    … kendiniz ve büyük insan topluluğu içindeki ilişkileriniz üzerine açık seçik düşünmeyi öğrenin!

    … yaşamda her şeyi kontrol edemeyiz.. kontrol edebileceğimiz ve edemeyeceğimiz şeyleri öğrenmek ile başlayabiliriz.. kontrolümüz dışındaki şeyler bizi ürkütebilir, endişe duymamak ve uyum sağlamak önemlidir..

    … başkalarının işine karışmak, zamanı boşa harcamaktır ve zaman da bir insanın sahip olduğu en değerli hazinedir..

    … arzularımız ve nefretlerimiz bizim gizli yöneticilerimizdir.. kendinizi gerçekten sakındığınız hiçbir şeyi üstünüze çekmezsiniz.. ancak bazen kaçınılmaz olan ve kontrolümüz dışındaki olaylardan sakınmaya çalışsak bile bazı olaylar üzerinde kontrolümüz yoktur..

    … her şeyi gerçekte oldukları gibi görmek gerekli ve duygularınızın sizi esir almasına izin vermeyin.. sahte bağlılıklardan ve bağımlılıklardan kurtulun.. sevdiğiniz her şeyi bir gün kaybetme olasılığınızın olduğunu asla ve asla unutmayın..

    …katı ve kati kurallarınızı oluşturma çabasından vazgeçin.. doğanın sizi yönlendirmesine izin verin.. ne yaptığınız kadar nasıl yaptığınıza da dikkat edin..

    … bizleri inciten asıl unsurun olaylar değil olaylara karşı bakışımız olduğunu görün.. insanlar siz izin vermediğiniz sürece sizi incitemez.. o yüzden kendi zayıf noktalarınızı bulup iyileştirin.. yapabilirsiniz..

    … başkalarını ayıplamak ya da suçlamak yerine kendi erdeminizi oluşturun.. bunu yaparken de başkalarının size hayran olmasına bağımlı olmadan yapın.. kendi önemli görevinizi arayın ve bulun.. bizleri ilgilendirmeyen şeylere dikkatimizi yöneltmemeliyiz..

    … iradeniz en kıymetlinizdir.. başınıza gelen her şeyi olduğu gibi kabullenin, sessiz olun.. zorluklarla karşılaştığınız her an içinize dönerek kaynaklarınızı anımsayın ve kimseye ispatlamak zorunda olmadığınız güçlerinizi keşfedin.. her zaman elimizden gelenin en iyisini yapıp, geri kalan değişkenler için soğukkanlı olmalıyız..

    … sahip olduğumuz şeyleri bir gün yitirebiliriz.. bu her şeyin sonu mudur?

    … ihtiyaçlarımızı ve beklentilerimizi gerçeklikle uyumlu hale getirmeliyiz.. iyi ya da kötü, yaşam ve doğa değiştiremeyeceğimiz ve kendine özgü bir düzeni olan yasalar tarafından yönetilir.. bunu ne kadar erken kabul edersek o kadar erken sakinlik kazanırız..

    …yaşam bir armağandır ve herkesin farklı rolleri vardır.. siz, size verilen rolü en güzel biçimde oynayın.. başkalarının kötü düşüncelerini benimsemeyin.. dinleyin, anlamaya çalışın ancak bulaşıcı bir hastalık gibi tüm ruhunuzu zehirlemesine izin vermeyin..

    …olan her şeyin iyi bir nedeni vardır.. bunu şimdi göremeyebilirsiniz.. neyi düşünürseniz ona dönüşürsünüz.. şayet şanslı olduğunuzu düşünüyorsanız, en kötü zamanlarda bile en dezavantajlı durumu tersine çevirebilecek güce sahipsiniz demektir.. soğukkanlı olun..

    …mutluluk uzaklarda ya da başkasında ya da herhangi bir şeyde değildir.. dışsal koşullarda değil,mutluluk sizin içinizdedir.. kendi kontrol alanınızın dışına çıkmayın.. korku ve tutku ile doluysanız, hafif ve ışıltılı bir kalbe sahip olamazsınız.. her avantajın bir bedeli olduğunu unutmayın..

    …kalbinizin yaşamasını istediğiniz idealleri içinize ekin.. öteki insanların ne yaşlarına, ne düşündüklerine ve ne yaptıklarına bakmadan ruhsal olarak en üstün kişilerle bağ kurun.. sizinle alay edenler olacaktır..

    …tutkular nefsin hastalıklarıdır.. beden gibi nefsiniz de hastalanabilir.. nefsinizin hastalıkları bizlerin asıl zayıflıklarıdır.. bu zayıflıklarla mücadele ederken de zihninizi asla kimseye teslim etmeyin.. size zarar verecek ve kafanızı karıştıracak ve hatta sizi darmadağın bırakacak kişilerle ya da olaylarla zaman kaybetmeyin.. yolunuza gidin..

    …görevler ilişkilerimiz ile açığa çıkar.. iyi-kötü kişilere göre değişmeyin.. insanlar nasılsa sizi istedikleri gibi algılayacaklardır.. siz sahip olduğunuzu korumaya odaklanın.. vefalı ve sadık olun.. ancak asla ısrarcı olmayın.. acı ile, sertlik ile, öfke ile, ısırır bir dil ile hitaba verilebilecek en güzel cevap ahde vefadır..

    … içinizden cömertlik duyguları geldiğinde onları bastırmayın.. onlar yüreğinizin fazla yükleridir.. ancak bunu doğru kişilere kullanın.. özellikle dost edindiğiniz ve her kim olursa olsun, bunu o kimselerden asla esirgemeyin..

    …iyi bir amacınız varsa konuşsun ve çok gerekli olmadıkça konuşmayın.. bunu tecrübe etmişsinizdir.. sükut altındır..

    … arkadaşlarınızı iyi kimselerden seçin ve bu konuda seçici olun.. popüler eğlencelerden uzak durun.. bedeninize ve zihninize her zaman özen gösterin ancak gösterişten uzak durun.. bedeninizin isteklerine kulak verin ancak esiri olmayın.. rastgele, tesadüfi, gelişigüzel, kaba ve gündelik cinsel ilişkiler kurmaktan kaçının.. aksi gibi davranan kişilerle karşılaştığınızda da zafer kazanmış gibi hissetmeyin.. bu sizinle alakalı bir durumdur ve sizin kontrol alanınızdaki her şeyde olduğu gibi bundan sadece siz sorumlusunuzdur.. aceleye getirilmiş hazları değil, sabır dolu tatminkarlığı seçin..

    … sohbet ederken kibar olun.. aklınızı ve mantığınızı koruyun.. aklınız bedeninizden, nezaket ve iç güzellik dışınızdan daha değerlidir.. kendinize rol model olarak değerli kişileri örnek alın.. oluşturduğunuz etki sizin ne tür bir tepki gösterdiğinizle alakalıdır..

    … tahammülünüzü ve dayanıklılığınızı denemek istiyorsanız bunu kendiniz için yapın.. başkalarını mutlu etme adına asla kendinizden fazlasını vermeyin.. sadece konuşmalara değil, edimlere de bakın..

    …kendinize gerçek bir yaşam amacı edinin ve ideallerinizi yaşamaya koyulun..
    hadi! ne duruyorsunuz?

    ne olmak istiyorsanız o olmak için plan yapın, uygulayın ve olun.. bahanelerinizi unutun..

    önümüzdeki yıl
    yaşam ve doğa ne getirir ne götürür bilinmez.. doğanın sunduğu & esirgediği her şey için teşekkürle yaşayıp göreceğiz ve marcus aurelius ile bitirelim…
    epiktetos'un sık sık söylediği gibi, "bir ölünün ağırlığını taşıyan kırılgan bir ruhsun sen."
    ayysche notu: bilim ışığınız, felsefe bakış açınız ve doğa iç huzurunuz olsun! ¬
    bonus: "haklı olmak ve nazik olmak arasında bir seçim yapmak zorunda kalırsanız, nazik olmayı seçin!"
    bir de, gülümsemeyi ihmal etmeyin..