şükela:  tümü | bugün
  • --- spoiler ---
    francess isimli birine ithafendir, nasıl çözüldüğü bu spoilerın kapsamının dışındadır.
    --- spoiler ---
  • edgar allan poe şiiri. lise gençliğinin ayağa düşürdüğü akrostişin en güzel örneğidir. önce şiiri verelim, sonra edebi olmayan çevirisini yapalım, en son şiiri analiz edip sırlarını dökelim.

    for her this rhyme is penned, whose luminous eyes,
    brightly expressive as the twins of leda,
    shall find her own sweet name, that nestling lies
    upon the page, enwrapped from every reader.
    search narrowly the lines!- they hold a treasure
    divine- a talisman- an amulet
    that must be worn at heart. search well the measure-
    the words- the syllables! do not forget
    the trivialest point, or you may lose your labor
    and yet there is in this no gordian knot
    which one might not undo without a sabre,
    ıf one could merely comprehend the plot.
    enwritten upon the leaf where now are peering
    eyes scintillating soul, there lie, perdus
    three eloquent words oft uttered in the hearing
    of poets, by poets- as the name is a poet's, too,
    ıts letters, although naturally lying
    like the knight pinto- mendez ferdinando-
    still form a synonym for truth- cease trying!
    you will not read the riddle, though you do the best you can do.

    yani diyor ki;

    bu şiir, leda'nın ikizleri gibi ışıldayan gözleri
    parlak bir anlamla yüklü o kadına yazıldı
    ki o, o latif adını, aralara sokuşturulmuş yalanlarda
    sayfanın üzerinde, okuyucudan gizlenmiş şekilde bulacaktır
    mısraları sıkı bir şekilde incele, bir hazine saklıyorlar
    ilahi bir hazine; bir tılsım, bir hamayıl
    kalbin üzerinde taşınması gereken - vezni iyi incele
    kelimeler, heceler! unutma
    en ufak detayı bile, yoksa boşa uğraşırsın
    yine de, bu şiirde saklanan bir gordion düğümü değil
    insanın kılıç olmadan çözemeyeceği
    yalnızca kurguyu anlarsan çözebilirsin
    ruhu kıvılcımlarla dolu gözlerle baktığı yaprakta
    yazılı, işte orada, gizlenmiş
    üç anlamlı kelime, sık sık sohbetlerinde duyulan
    şairlerin şairlerle - ki isim de bir şairin ismi
    harfleri, her ne kadar doğal olarak yalan söylese de
    şövalye pinto mendes ferdinando gibi
    hala hakikatin eş anlamlısına tekabül ediyor - denemeyi bırak
    bilmeceyi çözemeyeceksin ama yine de elinden geleni yap

    (şiirin ırzına geçtiğim için poe hazretlerinin ruhaniyetinden af dilerim)

    ***

    şimdi metaforları, referansları sıralayalım:

    leda: leda, zeus tarafından baştan çıkarılır. seviştikten sonra o gece gerçek kocasıyla da yatar ve castor ile pollux'u doğurur. ikizlerden birinin babası zeus, birininki ölümlü bir insandır. castor öldürülünce, pollux babası zeus'tan castor'u ölümsüz yapmasını rica eder. ikisi birlikte, "ikizler burcu" dediğimiz takım yıldıza dönüşürler.

    gordion düğümü: meşhur kördüğüm, çözülemez, sadece kılıçla kesilir. şair tamam zor bir bilmece bu, ama gordion düğümü kadar değil diyor, yalnızca inceyi görmeli, hecelere, harflere dikkat etmelisin.

    şair: şairin şairle, ki isim de şair dediği, akrostişte ismi anılan kadının da bir şair olmasına gönderme. üç kelimeden oluştuğunu da yine burada anlıyoruz.

    pinto- mendez ferdinando: fernão mendes pinto, meşhur portekizli gezgin. anlattığı öyküler çok abartılı, gerçek olamayacağı belli öykülermiş. bu yüzden portekizce adını "fernão mentes minto" yapmışlar,

    -fernão, mentes? (fernao, yalan mı söylüyorsun?)
    -minto (evet)

    her ne kadar harfler yalan söylüyorlarsa da, hakikat harflerde gizli diyor.

    mevzu da şu: birinci mısraın ilk, ikinci mısraın ikinci, üçüncü mısraın üçüncü (...) harfini alıp sıralarsan, frances sargent osgood oluyor. osgood da bir şair ve poe ile birbirlerine çokça aşk şiiri yazmışlar. fakat poe, ilişkisinin ortaya çıkması endişesiyle çok açık edemiyor kendisini, akrostişi biraz zorlaştırıyor.