şükela:  tümü | bugün
67 entry daha
  • copy pasta:

    abdal topluluklarına anadolu’nun dışında da çeşitli sahalarda rastlanmaktadır. meselâ sovyet azerbaycanı’nda abdal isimli bir köyün varlığı ve bu köyün âşıklar yetiştirmek suretiyle ün kazandığı bilindiği gibi, safevîler devrinde iran’da yaşayan şamlu kabilesinin oymakları arasında abdallu oymağının bulunduğu da tarihî kayıtlardan anlaşılmaktadır. şam taraflarından iran’a gelen bu kızılbaş abdallu oymağının, xvıı. yüzyılda anadolu’da yaşayan abdallu oymağı ile münasebeti olduğu da kolayca düşünülebilir. diğer taraftan hazar ötesinde oturan türkmen kabileleri arasında da abdal adını taşıyan bir kabileye tesadüf edildiğini p. nebelson ve galkin’den öğrenmekteyiz. xvı. yüzyılda afganistan’da da kandehar civarında yaşayan abdal veya abdâlî adlı bir kabile görülüyor ki bunların çok eskiden beri orada yaşadıklarından şüphe edilemez. fuad köprülü’nün tahminine göre, bu afgan abdalları veya başka bir tâbirle abdâlî dürrânîler, tıpkı kalaçlar gibi, eftalit devleti’ni kurmuş olan türkler’in soyundan gelmektedir. ama bu eftalit bakiyesi türkler, zamanla dillerini kaybederek afganlaşmışlardır. ilk defa f. grenard doğu türkistan’da da abdal adı altında yaşayan bir etnik zümrenin varlığından söz ederek keria yakınlarında elli, şençen civarında ise yedi-sekiz evin bunlara ait olduğunu bildirmektedir. daha sonra ünlü sinolog p. pelliot da aynı bölgenin paynâp köyünde yaşayan abdallar hakkında bir araştırma yayımlamıştır.

    milâttan sonra v ve vı. yüzyıllarda orta asya tarihinde önemli bir rol oynamış olan eftalit veya akhun diye bilinen kavmin adının da aslında abdal veya aptal olduğu iddiası kolaylıkla reddedilemez. nitekim bugünkü yakutça’da erkek şamanların lakabı olarak kullanılan abidal kelimesi de bu hususu doğrular mahiyettedir.