şükela:  tümü | bugün
  • olağandışı yaratıklar ve garip varlıklar
  • islami edebiyatta coğrafya ve kozmografya ile ansiklopedik bilgileri derleyen yapıt.

    iran edebiyatında ebul hüseyin abdurrahman, ahmet tusi vs gibi yazarların işlediği konuyu arap edebiyatında da kazvini ele almıştır.

    farsça ve türkçe'ye pek çok çevirisi vardır. (meraklısına not; türk dil kurumu mikrofilm arşivinde bulunabilir)

    yapıt dört önsöz* ve iki bölümden* oluşur.
    ilk bölüm ay, güneş, gezegenler, melekler vb ilişkin bilgileri barındırırken, ikinci bölüm gökkuşağı, gök gürlemesi, rüzgar ve şimşek, dünyanın yedi bölgesi (iklim), bu bölgelerdeki ülke, şehir ve dağlar alfabetik* bir sırayla anlatılmaktadır. bunları denizler, adalar, madenler, bitki ve hayvanlara ilişkin bilgiler izler.

    daha sonra insanın yaradılışı, anatomi ve fizyolojisi, sinir sistemi yanında cinler, şeytanlar gibi doğaüstü yaratıklar, bilimsel (!) * yöntemlerle açıklanır.

    kitabın sonuç bölümünde* ise canavar ve meleklere ilişkin pek değerli bilgiler yer alır.

    eser, doğu gizem literatüründe cinleri, perileri açıklayan en ünlü eserlerden sayılmıştır.

    tercümelerinden birinin mutlaka başucu kitabı yapılması hem bu konularda engin bilgilere sahip olmak ve hem de eğlenmek* içün aspirin* kudretindedir.
  • yerin yedi kat dibinde yaşadığı farz edilen eciş bücüş canlılardır. israfil'in sur a üflemesi ile birlikte dünya üzerine çıkacaklardır. bir nevi islami ork anlayışı da denebilir.
  • orhan pamuk'un beyaz kale isimli eserinde bahsettiği bir eserdir.
  • gizem kültürünün yaygın olduğu orta-doğu, aztek, inka, uzak doğu kültürlerinde ve özellikle günümüzün trendi olan afrika kültürlerinde, örneklerini sıkça görebilir, bu kültürleri arayıp yer ayırtabilir ve metafiziği gürbüz bu varlıklarla yemek yiyip, bir yerlerde birşeyler içebilirsiniz.

    jurgis baltrusaits-reveils et prodigies'de- coğrafik canavar dağılımını güzel belirtmiştir:
    nil kıyılarında, kan kurutan otu ve kanatlı ejderha
    nilin karşı kıyısında, ermiş antonius manastırının karşısında, kuş başlı ve uzun boyunlu bir satır
    akdeniz'de, balık-siren
    asya'da , envai çeşit ejderhalar
    iskit ülkesinde, kartal başlı aslan
    semerkand'da, devasa penguenler boy göstermişlerdir..
  • günümüzde bunların görünüşleri oldukça farklılaşmıştır.
    istanbul'da yerlere tükürenler tek başlı sırtı kıllı ayılar

    izmir de minibüs içinden sağa sola laf atan ayı oğlu ayılar

    bursa'da her gördüğü kızı tele kız her uzun saçlıyı ipne zanneden bıyıklı goriller türemiş ve türetilmiştir.
  • sırr-ı vahdet ile kâinat öyle cesîm ve cismanî bir melaike hükmünde olur ki, mevcudatın nevileri adedince yüzbinler başlı ve her başında o nevide bulunan ferdlerin sayısınca yüzbinler ağız ve her ağzında o ferdin cihazat ve ecza ve a'za ve hüceyratı mikdarınca yüzbinler diller ile sâniini takdis ederek tesbihat yapan israfil-misal ubudiyette ulvî bir makam sahibi bir acaib-ül mahlukat iken hem sırr-ı tevhid ile âhiret âlemlerine ve menzillerine çok mahsulât yetiştiren bir mezraa ve dâr-ı saadet tabakalarına a'mal-i beşeriye gibi çok hasılatıyla levazımat tedarik eden bir fabrika ve âlem-i bekada hususan cennet-i alâ'daki ehl-i temaşaya dünyadan alınma sermedî manzaraları göstermek için mütemadiyen işleyen yüzbin yüzlü sinemalı bir fotoğraf iken; şirk ise, bu çok acib ve tam muti', hayatdar ve cismanî melaikeyi; camid, ruhsuz, fâni, vazifesiz, halik, manasız hâdisatın herc ve merci altında ve inkılabların fırtınaları içinde, adem zulümatında yuvarlanan bir perişan mecmua-yı vâhiyesi, hem bu çok garib ve tam muntazam, menfaatdar fabrikayı; mahsulâtsız, neticesiz, işsiz, muattal, karmakarışık olarak şuursuz tesadüflerin oyuncağı ve sağır tabiatın ve kör kuvvetin mel'abegâhı ve umum zîşuurun matemhanesi ve bütün zîhayatın mezbahası ve hüzüngâhı suretine çevirir. işte sırrıyla, şirk birtek seyyie iken ne kadar çok ve büyük cinayetlere medar oluyor ki, cehennem'de hadsiz azaba müstehak eder.

    el oğlu uzay makinesi, zaman gemisi, formula 1 motoru icat etmek, gen haritası çıkartmak gibi gereksiz işlerle ilgilenirken yukarıdaki bu mühim konuya kimin eğildiğini öğrenmek için buyrun bu da kaynak: risale-i nur külliyatı- ikinci şuâ şuâlar 2. şua
  • ilk türkçe coğrafi eser olarak bilinen kitap; aslında bir kozmoğrafya kitabıdır. kitapta yeryüzünün yuvarlak olduğu, bir bölgesinde yecüc ve mecüc kavimlerinin yaşadığı öne sürülüyor ve bazı dağ, ırmak ve yerleşimler hakkında bilgi veriliyor.