şükela:  tümü | bugün soru sor
  • özellikle ölüm olaylarında, ölüm zamanı ve olay yeri tahmini gibi konularda entomolojinin kullanılması. böceklerin ceset üzerinde yaptıkları tahribat ya da lavraların durumu gibi bilgiler ölüm zamanını tahmin etmek için işe yarar.
  • kuzularin sessizligi'nde de gecen hede.
  • bu işle türkiye de ciddi anlamda uğraşan kurum hacettepe üniversitesi entomoloji bölümüdür...böceklerin yumurta koyma zamanı, larva aşamalarından ölüm saati bulunabiliyor...bu iş amerika da elli yıldan fazla bir zamandır yapılıyor...ciddi olarak yapılırsa sonuçları gerçekten yararlı olabilecek bir alan...
  • böceklerin olay yerindeki etkilerinin araştırılması. özellikle `csi:` ve türevleri gibi dizilerde kullanılan yöntemler. sivrisinekten kan almak ya da ölü domuzun üstüne böcek salıp ne kadar sürede bozuluyor diye bakmak gibi yöntemleri ve deneyleri de oluyor.
  • adli entomoloji ya da medikokriminal entomoloji, adli tıbba yardımcı olan ya da onun yetersiz kaldığı durumlarda, ceset üzerinde bulunan böcek ya da diğer eklembacaklıların ergin ve larvalarından, maktülün ("cesedin") ölüm zamanını doğruya yakınlıkta ya da yaklaşık olarak tahmin etmeye çalışan bir bilim dalıdır.

    ölüm sonrası çürüme, ısı, nem ve ortama bağlı olarak değişkenlik gösterir. bu çürüme ve yok etmede bakterisinden böceğine birçok leşçil ve çürükçül canlının rolü tartışılmaz bir gerçektir. bu canlılarının hepsi aynı anda cesette bulunmaz. cesedin bozulma evrelerine bağlı olarak farklı zamanlarda görülürler. işte bu farklı zamanı tespit etmeye çalışan ve geriye dönük ölüm anını bulan adli entomoloji, adli tıbbın entomolojiye uyarlanmış biçimidir.

    kazalarda, cinayetlerde ve fâili meçhul ölümlerde ölüm yeri ve zamanının bilinmesi adli yargılama açısından çok önemlidir. böceklerin, yumurta, larva, pup ve ergin gibi farklı yaşam evrelerine sahip olması ve bu evrelerin farklı yerlerde, farklı zamanlarda ve cesedin farklı bölümlerinde görülmesi adli entomolojinin yoğunlaştığı noktalardır.

    adli tıp uygulamasında ölüm zamanı tayini açısından çok çeşitli kriterler ve yöntemler kullanılır. bu yöntemlerin hiçbiri ölüm sonrası zamanın belirlenmesinde her zaman tam güvenilir sonuçlar vermez. özellikle cesedin dış ortamda kaldığı, çürümenin başladığı ve ilerlediği durumlarda, entomolojik incelemelerin ölüm zamanının belirlenmesindeki önemi artar. yapılan birçok çalışmada adli soruşturma ve otopsi bulguları ile karşılaştırıldığında, entomolojik araştırmaların güvenilir bir yöntem olarak kabul edilebileceğinin gösterilmesi, türkiye'de de entomolojik araştırmaların yapılması ve adli tıbba uygulanmasının gerekliliğini ortaya koyar.

    *
  • (bkz: entomolog)
  • efsaneye göre 1300 lü yıllar civarında çin'de işlenen bir cinayet bu yöntem vasıtasıyla çözülmüş. çiftçilerden biri kullandığı orak ile bir cinayet işlemiş. cinayetin orakla işlendiği bilgisini teyit eden araştırmacı, kara sineklerden yardım alarak hangi köylülün orağının cinayet aleti olduğunu tespit etmiş. bu olayda varsayım şudur; orak hangi bezle silinirse silinsin neyle yıkanırsa yıkansın, üzerinde bir miktar doku ve kan kalıntısı kalacaktır. bu kalıntılar da, sinekleri gerek görsel, gerekse koku molekülleri sayesinde kendisine çekecektir. dolayısıyla; sinekler,kan kalıntılarının cazibesine dayanamayacak ve suç aleti olan orağı diğerlerinden şıp diye ayırarak üzerine yapışıp, kanı hüpleteceklerdir. tabi bu örnek olay bundan 700 yıl öncesi için übersonik bir zeka örneğidir.
  • entomoloji bile başlı başına yeterince irrite ediciyken adli entomoloji dünyanın en rahatsız edici, en iğrenç bilim dalı olabilir sanırım. "üç sinek bir arslandan daha çabuk cesedi tahrip eder" diyen meşhur da bir sözleri var. cesedin üzerinden toplanan ve analiz edilen böceklerin, ölüm zamanı ve yeri için delil olarak kullanılmasını amaçlıyorlar. cesetlere dadanan bu böceklerin (adli entomolog tabiriyle "ölüm işçileri") düzenli bir sıra takip ettikleri ilk defa 1800lü yıllarda söylenmiş ve bunların ceset üzerindeki üremelerini inceleyerek ölüm zamanını mümkün mertebe tayine çalışmışlar. sonrasında her böceğin yaşadığı ortamın farklılığı tespit edilmiş ve belli böceklerin belli ortamlarda yaşamalarının tanı koydurucu olduğu görülmüş. tüm bu faktörleri göz önüne alan bir adli entomolog, cinayet mahalli, cinayetin açık veya kapalı bir alanda işlenip işlenmediği ve cesedin başka bir bölgeye nakledilip edilmediği hakkında fikir sahibi olabiliyor.
  • en çok ilgimi çeken bilim dallarından. okuduğum bölümle, çalıştığım işle yakından ilgisi olmasa da özel ilgi alanıma ilk sıradan giriyor. bu arada buradan gil grissom'a selam olsun.

    amerika'nın güneyinde, kasım ayı ortasında bir evden çıkan kötü koku nedeniyle polis çağrılır. araştırmacılar genç, siyah bir kadının çürümüş cesedini bulurlar. kurban, başına isabet eden tek kurşunla öldürülmüştür. cesedin dikkatli muayenesi ile calliphora vicina'nın larvaları ve syntpesiomyia nudesita'nın larva ve pupaları bulunur. olay yerinden toplanan örnekler laboratuvarda incelenir. hava koşulları ve toprak ısısı dikkate alındığında, ceset bulunmadan yirmi sekiz gün önce kurbanın öldüğü düşünülur. kısa süre sonra sanık yakalanır ve kurbanı bulunduğu günden yirmi sekiz gün önce öldürdüğünü söyler. bu olguda, sineklerin ve larva örneklerinin, kurbanın ölüm zamanını değerlendirmede güvenilir bir yöntem olduğu anlaşılır.

    kaynak: tbb dergisi,sayı 49,2003