şükela:  tümü | bugün
  • aksaray-nevşehir karayolunun 15. kilometresindedir. osmanlı kaynaklarında hoca mesud hanı olarak geçer.

    han, miladi 1231 tarihinde alaaddin keykubat tarafından başlatılmış 1239 tarihinde gıyaseddin keyhusrev tarafından tamamlanmıştır. hana baktığınızda selçuklu devri mimarisinin bütün özelliklerini görebiliyorsunuz. aslında arta kalanını görüyoruz. zira terkedilmiş western kasabalarını andırır bir hali vardır.

    ağzıkarahan kervansarayı, hamamı, imareti, yazlık ve kışlık yerleri, çeşmeleri, gözetleme kulesi ile tam teşeküllü bir kervansaraydır. bu kervansaray aynı zamanda müstahkem bir askeri konak ve sığınaktır. duvarın üstünde dört tarafında kale burçlarındaki gibi dendanlar vardır. hacı ali paşa aksaray'daki köprülerden birini tamir ederken ve yenilerken taşlarını bu hanın üstündeki dendanlardan söktürmüştür.

    mülkiyeti vakıflar genel müdürlüğüne ait olup, işletim hakkı ağzıkarahan köyü muhtarlığına aittir. gelin görün ki terkedilmiş bir hali vardır. işletildiği falan yoktur. gidip tek tek taşlarını sökseniz kimse size dur demez. böyle bir işletme anlayışına sahiptir. tarihine sahip çıkmak konusunda örnektir bu yönüyle de. artık birkaç yüz yıl sonra paris ve londra'daki müzelerden toplarız koskoca kervansarayı.

    (bkz: ağzıkara)
  • hoca mesud bin abdullah tarafından yaptırılmış olup portalının üzerindeki kitabede alaaddin keykubad'ın adı yer almakta; avlu portalında, hicri 637 (miladi 1240) tarihi mevcuttur. hanın hemen hemen hiç dikkat çekmeyen ama günümüze kadar ulaşan bir dış hamamı vardır, yaklaşık 20 m kadar ötesinde.
  • aksaray'dan nevşehir'e ya da göreme'ye giderken orhan ağaçlı dinlenme tesisleri'nden sonra 15 inci km.'dedir. (38°26'43.6"n 34°08'24.9"e)
    13 üncü yy. tipik selçuklu eseridir. avluda bulunan köşk mescit ankara'da ulus hali'ne yakın sulu han'daki mescide çok benzer. zamanının tüccarları için ipek yolu'ndaki kervanların haydutlara karşı güvenli bir sığınağı ve dinlenme yeridir.
    neden ağzıkarahan denilmiş?
    1-taç kapısının iyi ışık almaması nedeniyle (anadolu'da ağız kelimesi kapı için de kullanılır)
    2-oradaki köyde yaşayan çok sayıda hattat elyazması eserleri çoğaltırken yaptıkları hataları düzeltirken tükürüklerini kullanırlar ve mürekkep dudaklarına bulaşır, bunlara ağzıkaralar denir.
    alaattin keykubat ı döneminde kervansaraylar arası ticari kayıplar (yağma vs.) devlet tarafından ödenmeye başlanmıştı ki bu ilk ticari sigorta uygulaması olarak kabul edilebilir. bu uygulama selçukluların ekonomik ve siyasi gücünü artırmıştı. kervan 3 gün konaklarken, ekstradan yemek, banyo, ayakkabı tamiri, hastalara hekim hizmeti, ibadet mekanı hizmeti sunulurdu.
    ingilizce'de caravan kervan'dan gelmektedir.
    zengin bir tüccar sponsorluğunda yapılmıştır (hoca mesud bin abdullah) bu isimde bir de şair/mütercim var ancak sanırım ilgisi yok.
    kapalı bölüm çoğu kervansaraydaki gibi kapının karşısında değil solunda yer alır.
    volkanik taşlar kullanılmıştır. anadoludaki 3 üncü büyük kervansaray olup en genç olanlardandır.
    daha güzel ve büyük bir örneği aksaray sultanhanı'dır.