şükela:  tümü | bugün
  • iran'da 1950'lerde seçimle iş başına gelen başbakan muhammed musaddık’ın ingiliz şirketlerinin imtiyazında olan petrolleri millileştirmesi üzerine cia ve ingiliz istihbaratının gerçekleştirdiği-planladığı darbe. "operasyon" * sonunda muhammed musaddık hapse atılmış ve mahpus durumda ölmüştür.
  • genclestirilmeye yonelik operasyonlarin hepsine birden verilen genel addir. kendi hayatinizda bile uygulayabilir yeni citirlarla hayatinizi idame ettirebilirsiniz.
  • amac; ajax takiminin otobusunu bombalayip, psv yi sampiyon yapmak.
  • altyapıya fazlasıyla önem verip başarıyı oralarda yakalamak ta operasyonun bir parçasıdır. a takıma gelen gençler hep alt yapı kökenli olurlar. ülkemizde gençlerbirliği ve gaziantepspor gibi takımlar benzer sistemi kullanmaktadır.

    kıssadan hisse : küçükten alıcan alt yapıya, yetiştiricen kendi zevkine göre. sen ne istersen onu yapacak. senin öğrettiğin kadarını bilecek, senden fazlasını bilemeyecek.
  • bu olayı takip eden yıllarda iran halkı kendi seçtiği yönetimlerle ülkesine, kaderine sahip çıkmaya ehil görülmediği için, efendilerimiz batı yanlısı, ameirkan destekli bir monarşi* ile iranı yönetmiş, yönetmeye çalışmış ve biriken tepki ile humeyni nin başını çektiği islam devrimine gelinmiştir. sonuç şah devrimi gibi sömürgeci dış güçlerin maşası olmasa da onun kadar baskıcı bir rejim olmuştur.
  • üzerine çizgi roman bile yazılmış yabancıların fişeklediğini belgelerle kanıtlanmış darbe. yakında filmi bile gelebilir. neymiş çizgi romanı derseniz koltukname'ye buyrun.

    bu darbe üzerine yazılmış en ünlü kitaplardan birinin yazarı steven kinzer çizgi romana danışmanlık yapmış. henüz digital sadece.
  • amerika'daki bilgi edinme yasasına göre cia'nın, gerçekleştirdiğini itiraf ettiği operasyon/darbe.

    http://www.radikal.com.tr/…esmen_kabul_etti-1146804
  • cia tarafından yapıldığını zaten herkes biliyordu.ancak 'resmi' itiraf daha dün gelmiş:

    http://rt.com/usa/iran-coup-cia-operation-647/

    aslına bakılırsa bu operasyon abd'nin kısa vadede işine yaramış olsa da (şahın ülkeye geri dönüşü ve sonraki 26 yıl otoriteyi elinde tutabilmiş olması) uzun vadede bir 'dost' kaybetmesine neden oldu.iran'ın kaderini değiştirdi, ve iran islam devrimi'nin gerçekleşmesine dolaylı bir şekilde neden oldu.şu video güzel bir şekilde aradaki bağlantıyı kuruyor:

    https://www.youtube.com/watch?v=q_ahjqimxiw
  • operasyonu yöneten kermit roosevelt anılarında şahın musaddık'ın devrilmesinden sonra şöyle dediğini aktarır:
    “‘ı owe my throne to god, my people, my army and to you!’ by ‘you’ he [the shah] meant me and the two countries—great britain and the united states—ı was representing. we were all heroes.”
  • cia tarafından "tpajax" kod adıyla yürütülmüş operasyondur. operasyon kurgusu ve onayı, abd ve ingiltere'nin bizzat en üst düzey yöneticileri tarafından gerçekleştirilmiştir. operasyon sürecini başlatması ve yönetmesi için görevlendirilen kişi ise kermit roosevelt'tir. başbakan muhammed musaddık'ın bir darbe süreci sonunda iktidardan indirilmesi amaçlanmıştır.

    operasyonun fitilini ateşleyen gelişme, musaddık'ın başbakan seçilmesinden sonra anglo-persian şirketi vasıtasıyla ingiliz tekelinde olan iran petrollerini millileştirmesi ve fiilen yarı sömürge durumunda olan ülkesini toparlama çabalarıdır. musaddık, 1951 yılında ingiltere'ye iran petrolleri üzerinde imtiyaz sağlayan düzenlemelerin ortadan kaldırılmasını ve abadan'da yer alan petrol tesislerinin millileştirilmesini amaçlayan yasayı iran meclisinden geçirmeyi başarmıştır. ingiltere ise söz konusu gelişme sonrası musaddık'ın devrilmesi amacıyla düğmeye bastı.

    musaddık'ın devrilmesine yönelik ilk darbe kurgusu 1952 yılında ingiliz istihbaratı tarafından üretildi. ancak operasyon sürecinin deşifre olması, musaddık'ın iran'da yer alan ingiliz elçiliklerini kapatması ve tüm ingiliz yetkilileri sınır dışı etmesi sonucuyla başarısızlığa uğradı. iran'da hareket kabiliyetini kaybeden fakat buna rağmen musaddık'ı devirmekten vazgeçmeyen ingiltere, musaddık'ın batı dünyasına karşı sovyetler'e yanaşma potansiyeli barındıran bir yönetim anlayışı sergilediği doğrultusunda abd yönetimini ikna ederek, amerikan istihbaratını süreç içine çekmeye başarabilmiştir.

    darbe sürecinde profesyonel ajanlar dışında, yerel işbirlikçiler ve satın alınabilir askeri ve elit şahıslarda kullanılmış, ayrıca musaddık karşısında nüfuz kaybı yaşayan şah rıza pehlevi'nin istenen kıvama getirilmesi de cia açısından fazla zor olmamıştır.

    manipüle edilerek kışkırtılan bazı halk kitlelerinin ve siyasi grupların tetiklediği kitlesel hareketler sonucunda muhammed musaddık başbakanlıktan uzaklaştırılmıştır.