şükela:  tümü | bugün soru sor
  • sinir ve kas hücrelerinin membranları uyarıldıkları zaman oluşturdukları ani ve hızlı potansiyel değişimine verilen ad.kısa sürelidir yüksek genliklidir.hep yada hiç yasasına göre vuku bulur.bunun için bir eşik değervardır.aksiyon potansiyelini 6 dönemde incelersek;

    1.sükun dönemi:membran sükun potansiyeli değerindedir.membran polarizedir.hücre içi negatif hücre dışı pozitiftir.

    2.depolarizasyon dönemi:membran aniden na 'a karşı geçirgen hale gelir ve çok miktarda na içeri dolar.bu olay pozitif feedback (bkz: pozitif geribesleme)'e güzel bi örnektir.
    tipik sinir hücresindeki -90mv'luk polarize durum pozitif değerlere uçuşa geçer.burada aşırı bir sapma olursa buna overshoot denir.

    3.repolarizasyon dönemi: na+ kanalları kapanmaya başladıktan sonra (10^(-4) sn gibi kısa sürelerde.) k (bkz: potasyum) kanaları normaldeki haline göre daha da açılır. k'ların hücre dışına hızla diffüzyonu normal negatif potansiyelin yeniden oluşmasını sağlar.

    4.hiperpolarizasyon dönemi:hücre içinin sükun potansiyelinden daha negatif olmasıdır.

    5.negatif art potansiyel dönemi: k'nin hücre dışına geçirgenliğinin uzamasına bağlı olarak gelişir.

    6.art hiperpolarizasyon (pozitif art potansiyel) dönemi:membran repolarize olduktan sonra pek çok k kanalının bir kaç milisaniye kadar açık kalmasıyla k'nin hücre dışına fazlaca çıkması sonucu oluşur.daha negatif değerler ölçülmesine karşın pozitif art potansiyel denmesinin sebebi ilk potansiyel ölçümlerinin lifin dışndan yapılmasıdır.
  • etkinleşebilir gizil güç. *
  • sinir hucrelerinin iletisimi elektriksel ve kimyasal olaylarla gerceklesir. elektriksel kisminda duragan halde, polarize olmus hucre bir onceki hucrelerin etkisiyle depolarize olup hucre ici negativite azalmaya, bir sure sonra da hizla azalmaya baslar. bu da hucre govdesinden ileti gonderdigi diger hucreye dogru bir akim olusturur. bu duruma aksiyon potansiyeli denir.

    bir sure sonra hucre eger kendinden oncekilerden bir uyari almazsa eski duragan haline geri doner. hucre ici ve disi arasinda voltaj farki bir dengede sabit kalir.
  • olusmasi grafiklere bakildiginda basit gozukse de ciddi bir mekanizmasi vardir bu hadisenin. zarin dinlenme potansiyelini -70 mv olarak alalim. esik degerimiz ise -60 mv olsun. zar bu -70 mv luk durumunda polarize durumdadir. yani ic tarafta negatif yukler dis tarafta ise pozitif yukler bulunur. bu esik deger olan -60 mv a ulasildigi an voltaj sodyum kapilari acilir. aksonun icerisine hizla sodyum girmeye baslar. zar potansiyeli hizla pozitife dogru yukselir. zar depolarize olur. yani artik eksi yukler disarida arti yukler ise iceridedir. bu olay pik yaptigi zaman yani zar potansiyeli en pozitife ciktiginda ki bu ornegin +30 mv olabilir voltaj sodyum kapilari kapanir ve birden voltaj potasyum kapilari acilir. k hizla disari cikmaya baslar, zar potansiyeli +30mv dan negatif degerlere dogru hizla inerken repolarizasyon gerceklesir. -60 mv dolaylarina gelindiginde na kapilari normal halini alir. yani kapalidirlar ancak acilabilecek gucleri de mevcuttur. -70 mv a gelindiginde voltaj k kapilari da kapanir. ancak durmaz zar potansiyeli ve -70 mv un biraz daha negatifine gider. daha sonra -70 mv a geri donulur ki bu dinlenme halidir. na ve k kapilari kapalidir.
  • kardiyak hücrelerde calsiyum,repolarizasyonu önleyerek refraktor dönemi uzatır bu da kalbin pompa işlevini devam ettirmesini saglar
  • şimdi ilk önce "aksiyon potansiyeli nedir ve neden oluşur ?" sorusunu cevalıyalım.
    aksiyon potansiyeli can lı vücudunda uyaranlara karşı tepki veren önemli bir olaydır. sinir hücreleri (özellikle içlerinde bulunan na, k pompaları sayesinde) gerçekleşir.

    http://www.biyolojidefteri.com/…es/denetleme305.jpg

    (grafik üzerinden anlatacağım bu yüzden üstteki linke tıklayıp açın bunu okurken arada oraya dönmeniz gerkecek.)

    şimdi bu aksiyon potansiyeli oluşumun evrelerinden bahsedelim:

    1-) depolarizasyon
    2-) repolarizasyon
    3-) hiperpolarizasyon

    (referans olarak insanı alıyorum.)
    ilk olarak hücre uyarılır ve bu uyarılma sonucu sinir hücresindeki na (sodyum) pompası açılır ve hücre + ile yüklenmeye başlar. (depolarizasyon 1. bölüm)
    zirve noktaya ulaştığı anda k (potasyum) açılır ve hücre yük kaybetmeye başlar. (repolarizasyon 4. bölüm)
    hızını alamayn hücremiz baştaki seviyesinin altına iner ve k pompası da kapanır. ardından hücremiz yavaşça kendi seviyesine çıkar. (hiperpolarizasyon 5. bölüm)

    ayrıca konuyla bağlantılı olan şu başlığada bir bakın derim
    (bkz: refrakter periyot)