*

şükela:  tümü | bugün
  • türkçesi 'özgür vatansever hareket' olan ve lübnan'da faaliyet gösteren siyasi bir parti. 2005 yılında, eski bir general olan ve aynı zamanda 1988-1990 yılları arasında ülkenin en karmaşık sayılabilecek bir döneminde başbakanlık görevini üstlenen (ele alan) michel aoun tarafından kurulmuştur.

    (bkz: michel aoun)

    günümüzde 8 mart hareketi'ne bağlı olan al-tayyar, ülkenin en çok oy alan ikinci siyasi partisi olup, 2009 seçiminde 128 koltuklu parlamentoya 19 vekil sokabilmiştir. bu arada bir dipnot eklemek gereklidir ki, lübnan'ın demografik yapısı nedeniyle meclis'in yalnızca 64 koltuğu hristiyanlar'a ayrılmıştır.

    (bkz: lübnan meclisi)

    al tayyar'ın birincil siyasi tezleri, adından da anlaşılacağı üzere 'vatanseverlik' kavramını temel almaktadır. partinin "7 ilke ve 14 hedef" olarak yayımladığı siyasi programında ilk göze çarpan şey, sıklıkla lübnanlılık kimliğinin önemine atıfta bulunulmasıdır.

    http://www.tayyar.org/…rty/charternlogo/charter.htm

    ancak parti programında yer alan bu bahsi, milliyetçilik temelinde ele almak yanlış olur. zira ağırlıklı olarak lübnanlı hristiyanların ve çok da az olsa ılımlı şiilerin oy verdiği parti, lübnan'ın çokkültürlülü yapısını savunmakla birlikte, ülkedeki etnik ve dini farklılıkları bir zenginlik olarak görmektedir.

    bir diğer dikkat çeken ayrıntı ise, partinin siyasi alanlarından birinin de lübnan dışında yaşayan (ağırlıklı olarak içsavaş nedeniyle ülkeden kaçmak zorunda kalan) gurbetçilerin durumlarının iyileştirilmesi ile ilgili olmasıdır.

    durumdan da anlaşılacağı üzere lübnan dışında, lübnan nüfusunun (yaklaşık 4.9 milyon) iki katı kadar (9 milyon) lübnanlı yaşamaktadır. ta 1860'da osmanlı hükümdarlığına karşı isyanlarla başlayan, ermeni kıyımı'nın yaşandığı 1915'de devam eden, akabinde 15 yıl süren lübnan iç savaşı ve 2006'da israil'in lübnan'a girmesi ile neticelenen trajik olaylarda lübnan halkının büyük bir kısmı göç etmek zorunda kalmıştır.

    ve başka konulara sapmadan evvel geri dönersek, yurtdışında yaşayan bu lübnanlı kitlenin yüzde 70'den fazlası hristiyandır. al-tayyar'ın gurbetçi politikasının en önemli nedeni ise çeşitli bürokratik, siyasi, sosyolojik sebeplerden ötürü 9 milyon lübnan asıllı gurbetçiden yalnızda 1.2 milyonunun vatandaş olabilmesidir.

    yani lübnan dışında, lübnan'dan daha fazla bir oy potansiyeli bulunmaktadır. öte yandan lübnan'daki siyasi yapının nüfusa oranlı olduğu hesap edildiğinde ve hristiyan nüfusun sürekli azalıp, (filistinlilerin de katkısıyla) müslüman nüfusun artış gösterildiği düşünüldüğünde, al tayyar'ın bu uğurdaki mücadelesi bir şekilde anlaşılabilmektedir.

    siyasi açıdan sosyal demokrat, laik ve reformcu ilkelere, ekonomik açıdan da liberal fikirlere sahip olmasından mütevellit, al-tayyar için 'yeni chp' gibi bir benzetme yapılabilmesi mümkündür. ancak lübnan'daki siyasi yapı ile türkiye arasında büyük bir farklılık olması nedeniyle, bu hususta yapılacak her türlü kıyas ve analiz bir şekilde yanlış benzetmelerin doğmasına neden olacaktır.

    şubat 2014'te kurulan ulusal birlik hükümeti'nde al tayyar'dan iki bakan yer almaktadır. bunlardan birisi eğitim bakanı elias abou saab, diğeri ise dışişleri ve gurbetçiler bakanı gebran bassil'dir. işin ilginç ve dikkat çekici ayrıntısı ise gebran bassil'in, partinin lideri michel aoun'un üvey oğlu olmasıdır.