şükela:  tümü | bugün
  • alea, zarlarla oynan bir sans oyunun latince ismidir, sezar'ın o meşhur alea jacta est sözünü, (ki "artik zarlar atildi" demektir) "ok yaydan çıktı" diye dilimize yerleşmis "artık çok geç" demeye gelen deyime benzetebiriz belki ama sezar'in sözü "artik ne olacagını öngörmek mümkün degil" anlamınındadır aslen. (pek de mütevazi birisi sayılmayacagından "artık ne olacagini ben bile bilemiyorum" bile demek istemistir, kerata). iyi bir savasçinin attigi okun hedefini bulmasindaki hata payı, dürüst bir oyuncunun attigi zarın sonucunu öngörmedeki hata payından daha düsük olsa gerektir. degil midir ?
    fransizcadaki hasard, ingilizcedeki hazard'in kökünde ise arapça al-zar vardir ki bildigimiz zar'dan baska bir sey degildir. yani dönülüyor dolasiliyor sonucu kesinlikle öngörülemeyen olaylar ve deneyimler için bir sekilde zar'la ilgili deyimler kullaniliyor. einstein'in kuantum fizigi için söyledigi "beni tanri'nin zar attigina inandiramazsiniz" sözü de ayni kapiya çikiyor haliyle.
    zarın dikaçililigini kabul ettirdigi bu öngörülememe konusunda, bilebildigim kadari ile bir istisna var : "futbol maçlarinin sonucu öngörülemez" demek için "top yuvarlaktir" deniyor. ama sadece türkçede, yine bilebildigim kadari ile. bu deyimi döner kebap, lokum, vesairenin, milli özelliklerimizin yanına koymak gerekiyor anlasilan (efendim, asena'yi mı unuttum ? haklısınız, bilinç altım onu kendine ayırmak istemis herhalde, ben onla konusurum sonra).