şükela:  tümü | bugün
  • 1858-1922 yılları arasında yaşamış son castrato. 25 yaşında sistine chapele girdi son castrato, 40 yaşında koronun başıydı, 1913'de ise emekliye ayrıldı. moreschi, kaydedilebilmiş tek castratodur. dönemin teknik imkânsızlıkları bir tarafa, ayıklanabilen sesinin muhteşem olmadığının özellikle belirtilmesi gerekir. hatta bazıları castratoluğun son erme sebeplerinden biri olarak da bunu gösterir; her ne kadar uygulamaya 1870'de son verilmiş olsa da... farinellinin çeyreği bile olmadığı iddia edilir. kendisinden bir evvelki mühim castrato giovanni battista velluti ile karşılaştırma şansı bulanlar, aralarındaki farkın gece ile gündüz kadar belirgin olduklarını ifade etmişlerdir. yine de bu kötü kayıt göstermiştir ki, ne kadar kötü de olsa, bir castrato tizlerde tanrının katına çıkabilmektedir...
    (bkz: soli deo gloria)
  • farinelli repertuarını aynen okuması hayal ediliyordu kendisinin. buna göre yetiştirilmesine rağmen 1.dünya savaşı sıralarında sesini yitirmeye başlamış ve 2 oktavlık bir aralıkta sıkışıp kalarak umutları tüketmiştir. son halinde verebildiği en yüksek nota b5 (tenor-alto oktavındaki) olmuştur. tabi tınısı hala kadınsıydı.
  • "sesi kaydedilmis tek kastrato" etiketi kendisini dinlemeden once buyuk beklentiler yaratiyor. dinledikten sonra olusan hayal kirikligini atlatinca, yine de elimizde oldukca zorlayici bir dinleyis deneyiminin kaldigini soyleyebiliriz. kayit kotulugunu bir kenara ayirmak lazim. zira eski kayitlar ile cok hasir nesir olmus dinleyici belli bir zihinsel dekoderi kulagina ekleyebilmekte. bu perspektiften; moreschi gunumuzdeki * * * falsetto ilahlarinin net ve temiz soyleyisine sahip olmasa da, onlarin cikamadigi tizlere rahat adim atabiliyordu. ancak onu tanimlayan herhalde sesinin gucu veya tizliginden cok yarali halidir. vibratolari icinde kipirdasan bu fiziksel can cekisme edasi, dinleyicinin kafasindaki kastrasyon sahnesini tetiklemeden muzige odaklanmasini saglayabilir mi bilmiyorum. ben basaramadim. muzigin ihtiva ettiginin cok disinda bir huznu - hatta acima duygusunu- isin icine kattigi icin yorumunun oldukca hedef disi oldugu soylenebilir. yine de, konuyla ilgilenenler icin, moreschi'yi dinlenemin ender rastlanabilecek bir deneyim oldugu gercegi degismeden kaliyor.

    farinelli veya senesino gibi efsane kastratolarin sesleri hala hayal gucumuzun disinda. elimizdeki verilerden onlara ulasmamiz tam olarak mumkun degil. acik ki, moreschi bunun yolu kesinlikle degil.

    saglam degil ama baska bir gidis yolu deneyebiliriz: ilkinin sesi cok guclu olmasa da hormon bozuklugunun verdigi dogal sesi, ikincisinin de 15 yasinda sesi catallasmadan cikarttigi efsane stabat mater kaydi bu yolda belki isik gosterebilir.

    (bkz: radu marian)
    (bkz: sebastian hennig)
  • ses kayıtları iki parti halinde sistine şapelinde yapılmıştır. ilk kayıt 2-5 nisan 1902 tarihleri arasında ikinci kayıt ise 2 yıl sonra 1904'te yine nisan ayında yapılmıştır.

    kayıtlarının yer aldığı derleme: https://www.youtube.com/watch?v=t6u8vz6rink
  • az kişinin bildiği muhteşem web siteleri başlığı sayesinde keşfettiğim kastrato.

    kasık fıtığıyla doğduğu tahmin edilmektedir ki kastrasyon da o dönem bunun tedavisi olarak düşünülmekteydi. vokal için yapılması haricinde kastrasyon uygulanmasının diğer ihtimali bu olarak görülmekte.

    kaynak: clapton, n. moreschi and the voice of the castrato (londra, 2008), sf. 60–62 imiş.