şükela:  tümü | bugün
  • perakendeciligin yukseldigi $u zamanda turkiye'de tarti$ilan konulardan biri de, cok cali$tirilan perakende sati$ gorevlilerin pazar gunleri dinlendirilmesi onerisidir. buna gore; pazar gunleri ali$veri$ merkezleri ve supermarketler kapali olacak, boylece kucuk esnaf da bir miktar para kazanacaktir. "hem cali$an haklari, hem de sosyal e$itlik namina" yapilacagi onesuruluyor. bence sacma bir oneri. daha dogrusu; bakkallar ve pazarcilar di$inda herkese (sadece $irketlere degil, bireylere, ailelelere) zarar verecek, toplumun genel refahini azaltacak bir oneri.

    pazar gunleri sati$lardan aldiklari primleri alamayinca, tatil ihtiyaci oldugu belirtilen ali$veri$ merkezindeki cali$anlarin bile itiraz edecegi belli degil mi? arti, perakende sektorunde cali$anlarin hic tatili gunu yok mudur? eger bu sure arttirilmak isteniyorsa niye pazar? pazartesileri kapali olsa daha iyi degil mi? halkin en cok ali$veri$ yaptigi aile gununu iptal etmek niye? bu aynen "pazarlari plajlar, lunaparklar, barlar ve restoranlar kapali olsun zira orda cali$anlara yazik" demeye benziyor. tatilin amaci bu aktiviteleri yerine getirmek degil mi zaten?

    amac sosyal e$itlikse, bunu ailevi aktiviteleri engellemeyecek $ekilde pazartesileri yap; yaysinlar perakendeciler olmaz mi? buna "yook olmaz oyle" diyen oneri sahipleri (e.g: bakkallar) diyor ki: ama batida bu boyle... nasi boyle? tum dunyada mi boyle, kac ulke sayarsin ornek olarak? pazarlari sosyal amaclarla dukkani oglen acabilirsin ama tum gunu iptal edemezsin. tam tersine; pazarlari acilmayan bakkallardir ulkemizde.

    sonuc: "walmart effect"den nefret ediyorsundur, hakkindir. ama buna kar$ilik "walmartin kazandigi paranin %14'unu bizim cebimize verin, susalim" demekle bu efekti bertaraf edemezsin. daha pragmatik oneriler lazim.
  • cesitli avrupa ulkelerinde varolan uygulama. örnegin avrupa'nin en gelismis ekonomilerinden almanya ve ingiltere'de bu yasak uygulanmakta. nedeni ise sadece avm calisanlarinin da tatile ihtiyaci oldugu kanisi degildir zira o calisanlarin da is kanunu ile herkes icin belirlenmis tatil zamanlari vardir ve bu mutlaka pazar gunune denk gelmesini gerektirmez. bu yasagin asil amaci dini gibi görunse ve muhafazakar gruplar kiliseye katilimi arttirmak nedeniyle yapildigini söyleseler dahi nedeni bu da degildir. asil amaclanan sosyal iliskilerin korunmasi, insanlarin reklamlarla gazlanarak deli gibi alisveris/tuketim yaparak toplumsal iliskilerini yok etmemesi, toplumun sadece kapitalizmin "dikkatli ve mantiklica uret/dusunmeden ve hizlica tuket" siarina yenik dusmemeleri icindir. belki reklamlarla beynimiz yikandigi icin ve aslinda özgur secimlerimizle avm'lere gittigimizi dusundugumuz icin bu durum cok sacma gelebilir kulaga ama tuketimin de bir gudulenme ile yapildigi ve tuketim toplumu kavramiyla inanilmaz sekilde gazlandigimiz konusunda sayfalarca makale yayinlanmakta surekli. tabii insanlarin calismaktan artik keyfince alisveris yapacak zamanlarinin kalmadigindan ve tek rahat gunleri olan pazarlari mutlu mutlu alisveris yapmak istedikleri argumani gelebilir. peki o zaman acaba cok fazla ve insanca olmaktan cikmis derecede mi calismaktayiz diye dusunulebilir. eger en azindan pazar gunleri dukkanlar kapali olursa belki herkes hayatindaki herseyi de ona göre duzenleyecegi icin belki daha dengeli bir toplumsal yapiya evriliriz, hmmm...

    ayrica (bkz: avm'ler pazar günü kapansın mı)

    konuyla felsefi olarak ilgilenenler icin geliyor: (bkz: zaman-mekan sikismasi) (bkz: how much is enough) (bkz: tuketim toplumu)
  • ispanya'da da geçerli olan uygulama, -bazı şehirlerde ayda bir kez açık olabiliyor(muş)- hatta bırakın alışveriş merkezlerini süper marketler büyük mağazalar bile kapalı oluyor. ülkemize dönecek olursak, abzurd bir alışveriş merkezi kültürüne sahip olduğumuz ortada. özellikle ankara için konuşacak olursak insanlar alışveriş merkezlerini "gezmek" amacıyla kullanıyor, ülke olarak bizim vaktimiz oldukça çok zaten, saatlerce dolaşabiliriz, çalışmasak da olur. insanlar hadi bir yerlere gidelim dediğinde aldığı cevap "tamam hadi x alışveriş merkezine gidelim" oluyor. bu nedenle türkiye'de pazar günleri alışveriş merkezlerinin kapanacağına inanmıyorum. bunun yanında alışveriş merkezleri artık büyük sinema salonlarının da tek adresi haline gelmeye başladı. hakkaten ha, bağımsız kaç tane sinema vardır ki acaba türkiye'de?

    pazar günleri tamamen kapatmak yerine pazar günkü çalışma saatleri kademeli olarak düşürülebilir. ilk aşamada 12.00 - 20.00 daha sonra 14.00-18.00 gibi bir formül uygulanabilir bence. hem orada aşırı saatlerde çalışan personel için tatil olur, hem artık büyük burjuvaziyle hiçbir rekabet olanağı kalmayan küçük esnaf bi nebze olsun para kazanır. asıl önemlisi de belki, yurttaşlarımızın hafta sonu gezi planları "hadi alışveriş merkezine gidelim" olmaktan çıkar.
  • ülkemizde gerçekleştirilcek olursa, eminim ki binlerce alışveriş merkezi bağımlısının bunalıma gireceği olay.
  • koç grubu yakın zamanda migros'ları elinden çıkardı. çok bilinen türkiye gerçeklerindendir ki koç grubu bir sektörden çekildiyse yakın zamanda aleyhte bir kanuni düzenleme bekleyebiliriz.
    o yüzden yakın gelecekte bu durumun gerçekleşeceğini düşünüyorum.
    (bkz: 1982 anayasası)
  • küçük esnaf için falan da değil, almanya'da pazar günü tüm mağazalar kapalıydı son gittiğimde. yalnız marketler açıktı, ve mmm migros kılıklı marketlerde alış veriş yapabiliyordunuz pazar günü. orası da hınca hınç dolu oluyordu. hatta isviçre'de migros görmüşlüğüm de vardır, şaşırmıştım.

    bu da böyle bir anımdır.
  • avrupa'daki uygulamalarla kıyaslama yapılırken göz önüne alınması gereken birkaç nokta var bence.

    türkiye'de özel sektörde çalışan insanlar genelde 6-7 gibi paydos ediyorlar, o da işleri uzamazsa, mesaiye kalmazlarsa. toplu taşıma, trafik büyük kentlerde problem. yani 5'te işten çıkarım, 5.30 gibi eve varırım veya gider avm'ye işimi görürüm demek, her şeyim hafta içi hallolur demek sadece şanslı azınlığın lüksü.

    aynı şekilde cumartesi, özel sektörün ciddi bir bölümü için iş günü.

    eh bir de pazar günü avm'ler, büyük mağazalar kapalı olsun dersek iyice ortalık karışır.
    alışveriş sadece boş boş vitrin bakmak, keyif yapmak değil. zaman zaman da ihtiyaç.
    hafta içi geç saate kadar çalışan, cumartesi çalışan insan hangi arada üst baş, çocuğa giysi kırtasiye, ev için süpermarket alışverişi yapacak?

    ayrıca avmlerde artık kuru temizleme, lostra, teknik servis, gece 10'a kadar ve hafta sonunda açık olan bankalar gibi bir sürü hizmet veriliyor. ben yukarıda anlattığım tempoda çalıştığım dönemler her işimi pazar halletmek zorundaydım ve bunları tek çatı altında halletmek büyük rahatlık.
  • fransa ve isvicre'de var olan uygulamadir. insanlar pazar gunleri ailelerini alip parka, varsa gol-nehir kiyisina giderler. acik olan cok az sayida cafe vardir, onlardan birine oturup kahve icerler vs. kimse de agresif bir alisveris coskusuyla "avmler her gun acik olsun laaaan" diye haykirmaz.

    alisveris gunu cumartesidir, aileyle neseli vakit gecirme gunu pazardir. kapansin avmler de aileler cocuklarini sokaga cikarsin. gunes yuzu gormeden buyuyor o bebekler, uzuluyorum.
  • pazarları değil ama hafta içi bir gün, tercihen pazartesi günlerinde kapatılması taraftarıyım. sebebi oldukça açık, çalışanların en azından 1 gün tatil yapabilmeleri. türkiye'deki iş yaşamı ve hayat temposu alışveriş merkezlerinin en yoğun pazarları ziyaret edilmesine neden olmakta. bu sebepten pazarları kapanması birçok insana, özellikle cumartesi günleri de çalışanlara zorlu çıkaracaktır.