*

şükela:  tümü | bugün
  • evet dostlar,arkadaslar,romalilar. amerika’da kredi karti ve bunun gibi sisteme olan borclar konusunda basimdan gecen olaylari anlatarak durumu ozetlemeye calisacagim. sizlerin de bildigi uzere kredi karti borc sistemi; insanlarin belini buken, kimi zaman intahara surukleyen sinir bozucu bir durumdur. insanin cebinden para cikmadan gonlunce alisveris yapma zevki dunyanin en buyuk zevki olsa gerek. zamaninda bu zevke teslim olmus biri olarak, (ayrica gecirdigim kaza sonucu 3 ay boyunca calisamama durumumda dahil) 11 kredi kartinin canina okudum malesef. borc o kadar birikti ki odeyemez duruma gelince (calisamadigimdan mutevellit) butun kredi kartlari iptal oldu. tabii, bankalar surekli aramaya baslayinca durum biraz ciddilesti benim icin. dogal olarak turkiye’deki durumlar da aklima gelince (hapis yatmak dahil) biraz pacam tutustu elbet. bir kac arkadasimdan da aldigim bilgiye dayanarak ‘’bankruptcy’’ yani iflasimi vermeyi dusundum. (iflasini verme yukumlulugu ise cok enteresan. borcunu odeyemeyecek durumda oldugunu beyan ediyorsun, sana mahkeme tayin ediyorlar, hakim karsisina cikiyorsun ve iflas etme gerekceni hakime inandirmaya calisiyorsun. tabiî ki oncelikle borcunu odeyebilme ihtimalin uzerinde duruyorlar. eger mahkeme durumunu gorur ve kararini iflasini onaylayacak sekilde verirse ozaman butun borclarin tek seferlik olmak kaydi ile sifirlaniyor. ayrica kredi skorun sifirlaniyor ve 7 yil boyunca hic bir kredi islemlerinden faydalanamiyorsun. sistemde de 7 yil boyunca bu yapmis oldugun ‘’bankruptcy’’ gozukuyor).

    gunler gectikce sikintili gunler ardi ardina gelmeye baslamisti. en sonunda is bulmustum. esimde calisiyordu. biraz kisisel borclarimi odeyecek duruma geldim. ve sonra ilk mektubumu aldim. aldigim mektup, herhangi bir borclandigim bankalardan degil, ‘’collections agency’’ denilen borc yapilandirma sirketlerinden geliyordu. (collections agency sistemi soyle isliyor; misal bir bankaya borcunuz var ise, o banka sizden temin edemedigi borcu bu tur sirketlere satiyor. eger borc miktariniz bu sirketlere teslim edildiyse kredi skorunuz dusmeye basliyor. iste film de buradan sonra basliyor. bu tur sirketler o borclari var olan borcun belki de yari fiyatina bankalardan satin aliyor. ve borclu ile bu asamadan sonra bu tur sirketler muhatap oluyor. teslim aldiklari borclari borcluya uygun teklifler seklinde sunuyor. misal; kredi karti borcunuz $3750. bu sirket size diyor ki bu borcunuzu $1500 dolara indirdik. eger bu miktari oderseniz butun borcunuz silinecektir seklinde teklif mektuplari gonderiyor. tabi bazen anlasma seklinize gore taksitlendirme de yapiyorlar. ‘’tabi su konuya da deginmek gerek, bankanin bu durumda hic bir kaybi olmuyor. bildigim kadari ile bankalar bu tur borclari sigortalatiyorlar ve bu sigortalattiklari borclarin taksitlerini de borcludan taksitli odemelerde veya toptan odemelerde bir sekilde yansitiyor. yani bankanin bu durumda kaybettigi birsey yok.’’ bu tur sirketler, bu sekilde gorev yapiyorlar.)

    ilk gelen mektubu actigimda normal borcumun $3822 gozuktugunu, fakat bizim icin bu borcun $1390’a dusuruldugu yaziyordu. tabii esim ve ben calismaya baslayinca, ayni zamanda cumartesi ve pazar da calismaya baslayinca borcumuzu odeyebilecegimizi fark ettik. tabii ki bu sekilde alacagimiz uygun teklifler sayesinde olacakti. daha sonra buna benzer kredi karti borc yapilandirilmasini iceren baska mektuplar da almistik. o donemde taksitlendirme yapmadan direkt odeyebilme ihtimalimiz oldugu icin beklemeden 4 kredi kartinin borcunu sifirladik, ve internetten kontrol ettigimizde kredi kartina olan borcun normal fiyattan $0’a dustugunu gorduk. bu sekilde 11 kredi karti borcunu tamamiyle sifirlamis olduk. (oncelikle buradan cok sevdigimiz aile dostumuza selam yolluyorum. eger okursa bu anlattiklarimdan sonra sanirim beni hatirlar : ) ilk 4 kredi karti borcunu tek seferde odemek icin arkadasimizdan yaklasik $5000 borc almistik.)

    ve simdi bu satirlari yazarken son borcum olan araba borcunu da bitirmek uzereyim. o iste inanilmaz. belki inanamayacaksiniz ama arabaya olan borcum $21000 iken bana sunduklari teklif yaklasik olarak $6330 civarindaydi. su anda sadece ama sadece 2 taksidi kaldi. ve bu ay 2 taksidi ayni anda verip amerika’ya olan butun borclarimi sifirlamis olacagim. (bkz: paraları sıfırla)

    ‘’son olarak bu konuya ek olarak deginecegim bir durum daha var.’’

    kredi karti borclarini odedikten sonra her bir bankadan mektup aldim. 1099-c formu. amerika’da vergi islemleri yapanlar bilirler. bu form su sekilde; misal bankaya olan kredi karti borcunuz $3570 dolar ama size yapilan teklif neticesinde siz $1500 odediniz. bu sekilde arada ki fark size gelir olarak yansiyor ve bu gelir olarak yansiyan farki vergi beyannemesi duzenlerken belirtmek zorunda kaliyorsunuz. yani bu size bir nevi gelir olarak yansitiliyor. gayet dogal bir durum olarak goruyorum. kazanc gibi dusunun.

    basimdan gecen olaylar bu sekilde. eger bilmek istediginiz herhangi bir durum var ise yesillendirebilirsiniz. yardimci olmak isterim. ayrica yanlis yazdigimi dusundugunuz bir durum var ise belirtin, ben de cevap vereyim.

    jimmy conway amerika’dan bildirdi efendim. simdi izninizle supernatural’in 21. bolumunu izleyecegim : )

    edit 1 : imla

    edit 2 : cevaplar;

    - arkadasima olan $5000 borcumu odedim.
    - amerika'da battim, dogrudur. ama hele bir sor nasil battim? :). normal olarak borclarimi oduyordum. araba kazasi gecirdim ve 3 ay calisamayacak duruma geldim. o yuzden kredi karti kullanmak zorunda kaldik haliyle. ayrica, cok sukur durumum duzeldi. 1 yil, 7 gun calistim.
    - imla hatalarindan dolayi cok ozur dilerim. de-da beni her zaman germistir.
    - efendim, sigorta sirketlerine olan birsey yok. misal; araba sigorta sirketlerine para odersin, 3-5-10 yil icerisinde kaza yaptigin vakit giderlerini karsilarlar, sonra aylik odemelerini arttirip, odedikleri parayi senden geri alirlar. (3-5-10 yil odedigin bosa gider) bunun gibi sigorta sirketleri, ozellikle amerika'da zarar edecek durumlara burunlarini bile sokmazlar.
    - bana kart veren o bankalar 3-5 yil sistem icerisinde bu durumu gorurler, daha sonra sistemden kayit silindikten sonra ve skorun yukseldikten sonra tekrar kart verirler. dedigim gibi bankalarin kaybi yok bu isten. aksine cok karli bir istir kart borcunu odeyemeyen insanlar. o yuzden 3 ay odemedigin vakit hemen diger sirketlere satarlar borcunu. ayrica tanidigim bir suru insan var, iflas verdikten sonra kredi karti alan.
    - evet cok kolay para kazaniyorsun, cok kolay is kaybediyorsun. ben 3 ay araba kazasi yuzunden calisamamistim. sikintinin ana kaynagi buydu. yoksa 5 yil bir fiil 11 kart kullandim, hic birinde odeyememezlik yapmadim. hatta bankalar beni aradigi zaman bu duruma cok sasirdiklarini, sebebini merak edip sorduklarini dun gibi hatirliyorum.

    edit 3 : @woolrock arkadasimizin belirttigi husus uzerine bir aciklama yapmak isterim. tanidiklarim da dahil bir cok kisi (ozellikle ogrenci olarak amerika'ya gelenler) bu taktigi deniyor. ogrenci olarak amerika'ya gelen bazi insanlar kredi kartlari ile alisveris yapiyor, aldiklari urunleri satiyor ve kazandiklari paralar ile turkiye'ye kesin donus yapiyorlar. sisteme gore ise maksimum $150k (fiyat konusunda net emin olmamakla birlikte) ustu takibe giriyor. onun altinda ki paralar icin herhangi bir takip olmuyor.
  • (bkz: iflas)
  • vay anasını. insanlar amerika’da yaşayıp. üstüne 11 tane kredi kartı kullanıp. iflas etme noktasına geliyor. bir de benim yaşadığım hayata bak.

    helal olsun valla. umarım daha iyi günleriniz olur.
  • arkadaşından aldığın 5000$ borcu ödedin mi ?
  • (bkz: ekşi sözlüğü ekşi sözlük yapan başlıklar) teşekkür ettiğim başlıktır. bize de yol bulun gelelim. borcunuza katkıda bulunuruz...
  • nasıl kurtardığından çok amerika’da nasıl battığını merak ettik .
  • (bkz: deyinmek) (bkz: değinmek)
  • bizde de borç satma olayı var. geçen yapı kredi 2 milyon liralık borcu 1.2 milyona mı ne satmıştı. bizdeki şirketler herhalde satın aldıkları 2 milyonluk borçtan 3 milyon lira elde edip üstüne mahkeme masraflarını da kitliyordur.
  • hastane borcu icin illa mahkemeye gitmeye gerek yok. eyaletinin veya hastanenin bu tur durumlar icin kurumlari yada vakiflari var. onlara muracat edip maddi gucunuzun yetmeyecegini veya bir kismina yetecegini soylerseniz size yardimci olurlar. 7 ay once bir arkadasimin esi saglik sigortasi dahilinde dogum yaptigi halde 7 bin kusur dolar masraf gonderdiler. arkadasim da hastanenin vakfina muracat edip, hepsini oderse maddi durumunun kotu etkilenecegi, bebek bakimini tam yapamayacagi yonunde yardim basvurusu yapti. sanirim borcu 2500-3000 dolar bandina dusurmuslerdi.

    yukaridaki arkadas bir seyi acikliga kavusturmamis. o bankalar artik arkadasa cok cok zor kredi karti verir. verenler de limitini yukseltmez.

    diger konu da, amerikada is bulmak cok cok kolay, para kazanmak asiri kolay. buna ragmen iflas etmek icin ciddi tembel olmak gerekli yada calismayi engelleyecek bir durum olmasi yada isini kaybetmis olmak gerekli.

    simdi bir konu daha var. amerikalilar zengin falan degil beyler. turkiyedeki orta sinif dedigimiz kesim amerikada da cok yaygindir. bakin ev alirlar 25 yil mortgage oderler, cocugu ilkokula, liseye veya universiteye yollarlar, taksit oderler, araba alirlar 5 sene loan yada lease oderler, cogu ay sonunu ancak tutturur yada biraz para artirir. o filmlerde gordugunuz muhtesem amerika evlerinde oturup son model arabalara binen pek cok amerikali, senede 15 gun yurtdisi veya miami tatili icin 11 ay para biriktirirler. herkesi 100.000 dolar maas aliyor saniyorsunuz sanirim. doktor, avukat, finans uzmani ve yazilim muhendisledi haric bu paralari alan yok. doktor da asistanken 50-55 bandinda aliyor, uzman olunca ancak 100.000 uzerine cikabiliyor yani 31-32 yaslarinda. avukatin da ayni sekilde. en kolay bu miktara ulasan yazilimcilar. mezun olur olmaz 70.000 alt sinirdan baslarlar birkac sene icinde 100.000 i gecerler.
  • amerika her ne kadar vahşi kapitalizmle ilişkilendirilse de sistemi oldukça medenidir. bankalar alacaklarını türkiye'de de varlık yönetim şirketlerine satarlar oldukça yüksek iskontolarla. bu şirketler de borçluları arayarak tahsil etmeye çalışırlar bu borçları. ama amerika'daki gibi mektupla, kibarca, indirimle değil oldukça kaba bir uslupla hatta tehditle isterler. yani vahşi kapitalizm asıl ülkemizde hüküm sürmektedir.