şükela:  tümü | bugün
  • bay ba$kan, kongre ve mahkemelerce yurutulen 3 kollu bir sistem.
    davalar, federal ve eyalet mahkemelerince gorulur.

    (bkz: in personam jurisdiction)(bkz: subject matter jurisdiction)(bkz: juris)(bkz: jurisprudence)(bkz: federal question)(bkz: diversity of citizenship)(bkz: business law)(bkz: contract law)(bkz: endorsement)(bkz: ucc 2)(bkz: ten amendments) (bkz: daha gider de gider bu)
  • common law diye gecer literaturde. yazili kanunlardan ziyade yillardan beridir uygulanan ve daha onceki yargiclarin verdigi kararlara gore hukum verilir. practice de, ally mcbeal de "aha bu davanin benzeri bilmem kac yil once olmus, boyle sonuclanmis" vs diye kicini yirtmalarinin nedeni de budur.
  • kara avrupasi sistemindeki kazuistik yaklasimin aksine çerceve kanunlar anlayisini benimsemis,hakimlere daha cok takdir yetkisi taniyan ve de ingiltere,kanada gibi ülkelerde de geçerliligi olan sistemdir
  • ingiltere'de ortaya çıkmış ve sonrasında amerika ve kanada'da uygulanmış hukuk sistemidir. kara avrupası sisteminin karşısında durur. bu sistemi okuyan hukuk öğrencileri roma hukuku dersini görmezler.
  • amerikan yargısında işler jüri sistemi ile işler.

    ‘jüri’ ne demektir?

    ‘jury’ kelimesi, fransızca ‘yeminli’ anlamına gelen juré sözcüğünden geliyor. uygulamanın mö 5’nci yüzyıla kadar giden bir tarihi var. günümüzde daha çok, yargıçların hukuk yarattığı anglo saxon hukuku (common law) ülkelerinde uygulanıyor.

    iki çeşit jüri vardır. birincisi ‘petit jury(küçük jüri)’ veya ‘trial jury(duruşma jürisi)’ diye adlandırılır. diğeri ise ‘büyük jüri’dir (grand jury).

    küçük jüri

    abd’de 6 aydan fazla cezası olan bir suçla yargılanan herkesin jürili duruşma isteme hakkı vardır. 6 aydan az cezası olan suçlarda eyaletlerin jürili duruşmayı elimine etme yetkileri bulunuyor. trafik cezası gibi para cezası olan duruşmalar, vermont ve virginia eyaleti dışında 48 eyalette jürisiz yapılır. yine bir çok çocuk mahkemesi de, çocuk davalarını ‘hukuk davası’ olarak gördüğü için jürisiz çalışır.

    duruşma jürisi, bütün delilleri inceler, tarafları dinler daha sonra kendi arasında toplantıya çekilerek dosya hakkındaki kararını verir. yargıç ise sadece bütün bu süreci yani duruşmayı yönetir. kaç oyla zanlının suçlu bulunup bulunmadığı, davanın içeriğine ve eyaletten eyalete değişebilir. bazı suçlarda çoğunluk oyu yeterken bazı suçlarda süper çoğunluk oyu bazen de oy birliği gerekebilir. herhangi bir çoğunluk sağlayamayarak karar veremeyen jüriye, ‘hung jury (askıda jüri)’ denir.

    küçük jüri, 6 ile 12 üyeden oluşur. ciddi suçlarda üyesayısı genellikle 12 olur.

    ancak abd’deki kriminal davaların büyük bölümü, dava sürerken ‘plea bargain (itiraf pazarlığı)’ denilen yöntemle sonuçlanır. savcı ve zanlı, zanlının suçunu itiraf etmesi karşısında daha düşük bir cezada anlaşır.

    büyük jüri

    amerika birleşik devletleri, ‘common law(serbest hukuk)’ ülkeleri içinde, ‘grand juri’ uygulamasına sahip tek ülkedir. abd’deki bütün federal suç davalarında ve bazı eyaletlerde, bir ağır ceza davası açılıp açılmaması için yeterli delil ve sebep olup olmadığına karar veren ön soruşturma jürisidir. abd anayasası, ölüm cezası ve diğer ağır ceza davaları, ‘grand juri’ kararı olmadan açılamayacağını hükme bağlıyor ama eyaletleri kendi içinde serbest bırakıyor. bu nedenle de aralarında ferguson’un bağlı olduğu missouri ile new york, new jersey, california, massachusetts, ıllinois’nin de yer aldığı 27 eyalet ile başkent washington dc’de ‘grand jüri’ sistemi vardır.

    genelde üye sayısı 12 ve daha fazlası olduğu için ‘büyük jüri’ deniyor. bu jürinin oluşumundan ve işleyişinden sanığın haberi ve bilgisi olması gerekmiyor. büyük jüri süreci, sorşturmanın gizliliği prensibine dahildir ve tamamen gizlidir.

    ‘bench trial (kürsü duruşması)’ nedir?

    jürisi olmayan ve sadece yargıç kararı ile hükme bağlanan davalara ‘bench trial (kürsü duruşması)’ deniyor. bir davanın ‘bench trial’ olabilmesi için, sanığın yazılı talebi, devletin onayı ve mahkemenin bu isteği kabul etmesi şart. hukuk davalarının çoğu ile cezası 6 aydan az birçok dava kendiliğinden kürsü duruşması olarak gerçekleşir.

    jüri üyeleri nasıl seçilir?

    abd’nin birçok eyaletinde jüri üyeleri, seçmen numarası veya ehliyet numarası sırasıyla seçilir. sırası gelen potansiyel adaya önce, jüriliğe ehil olup olmadığını belirlemek için, amerikan vatandaşlık durumunu, ingilizce anlayıp anlamadığını, özürlü olup olmadığını veya jüri olmaya engel bir durumu olup olmadığını soran bir form gönderilir. ehil olanlar jüri havuzuna dahil edilir ve jüri görevi süresince çağrıldıkları duruşmalara katılırlar.

    jüri görevine katılmak zorunlu mu?

    amerika birleşik devletleri’nde evet. sırası gelen ve jüri görevine çağrılan için zorunludur. ancak, uygulamada jüri görevine katılmayanlar, cezai işlem yerine bir sonraki jüri havuzuna konuluyorlar. ancak birkaç jüri görevi davetine icabet etmeyenler hakkında mahkemeye zorla getirme veya cezai işlemler uygulanır. işverenler, jüri görevine çağrılan çalışanlarına izin vermek zorundadır. ancak, jüri görevindeyken çalışmadığı sürenin maaşını ödemek zorunda değil. jüri görevine giden kamu görevlilerinin ise maaşı kesilmez. jüri görev celbi alan aday mahkemeye geldikten sonra jüri olmasına karar verilir veya jüri yapılmadan görevini tamamlamış sayılır.

    ancak, jüri görevinin zorunlu olması liberteryan grupların tepkilerine neden olan konulardan biridir. abd ve kanada, amishlerin ve mennonite’lerin ‘vicdani ret’ hakkını tanımaktadır.

    azınlıkta kalsalar da bazı hukukçular ise, jüri sisteminin, adaleti geciktirdiği veya tam tecilli etmesine izin vermediği görüşünde. onların en büyük endişesi ise jürinin bilgisizliği. buna örnek olarak yapılan bir araştırmanın, jüri üyelerinin yüzde 50’sinin, ‘’sanığın suçlu olmadığını ispat etmekle yükümlü olduğunu düşünmelerini tespit etmesini gösteriyorlar.

    kaynak: amerikabulteni.com
  • reza zarrab ile başlayıp hakan atilla’ya evrilen davada anlamadığım iki husus var

    1) mahkeme ile uzlaşmanın derecesi: sen bir suç örgütünün ara kademe bir elemanı olsan savcılar örgütün tamamını yakalamak ve tepe isimler konusunda şahitlik etmek için seni sanıktan tanığa çekebilir ama sen bizzat iran’ın ahmedinejad hükümeti tarafından ülkeye nakit sokmakla görevlendirilen bir ajansın.
    işini halledebilmek için devletin gerekli bütün kademelerine rüşveti verip bağlayan sensin , yani kısaca bu suç örgütünü kuran kişi sensin.
    senin organizasyonda artık üstün olan bir kişi yok , ele vereceğin kişiler en fazla iş birlikçin olabilir. tamam anlıyorum itirafçı olması adının sanık listesinden silinmesi ceza almayacağı anlamına gelmiyor ama başka bir anlama geliyor.
    bu suç amerika’yı ilgilendirse de amerika da işlenmedi ve suçun işlendiği ülkede adalet olsa savcılar da bu davayı türkiye’de açarlar ( olmadığı için bizimkiler o savcılara dava açıyorlar komedi ) ve davanın sonucu sanığın iadesini talep ederler. sen bu adamı kendi davanda sanıklıktan çıkartıp tanık yerine koyman türkiye’de açılabilecek bir davaya karşı reza’nın avukatlarının elini güçlendirmez mi ?
    bu amerika’nın ne kadar bencil ve kendisinden başka herkesin çıkarını hiçe sayan bir tavır takındığını gösteriyor

    2) uluslararası suçlarda juri sistemi : adli bir vakka olur hırsızlık, cinayet kamu vicadını üzerinden deliller doğrultusunda bir yoruma varabilirsin , jüri bir yorum yapar hakim suçluluk durumunda takdir ettiği cezayı verir sen itiraz edersek temyize gidersin vs..
    peki bankacılık sistemi gibi finans ile ilgili bir bölüm okumamış herkese çok ağır gelebilecek bir konuyu ve amerikan çıkarlarının zedelendiği iddia edilen bir konuyu new york da yoldan geçen 12 amerikan vatandaşına sormak neyin kafasıdır ? tamam 100 kişi içinden soru cevap yolu ile seçildiler ama netice de bilgisiz zorunlu kamu görevi yapan 12 sıradan new yorklu kararı verecek ,
    tersini düşünelim istanbul’da seni jüri olarak mahkemeye çağırdılar işini gücünü , çoluğunu çocuğunu bırakıp geldin bir türk savcı bir iranlı hakkında türkiye’nin çıkarlarını zedelediği ile ilgili bir iddaneme ortaya koyuyor.. walla daha delilleri ve savunma makamının savunmasını dinlemeden suçlu der geçerim.

    bu şimdi adalet sistemi mi ?