şükela:  tümü | bugün
  • bir çok insanın okumdan, hakkında hiç bir şey bilmeden eleştirdiği plan. eğer ki yanlış olduğu düşünülüyorsa sayfa sayfa, madde madde neresi yanlış söylenmeli ki anlaşılsın.
    ama malesef plan şu an önyargı sonucu okunmadan eleştirilen plan konumunda.
  • bm tarafından resmen açıklanmadan mail aracılığıyla yayılan plan. her ne kadar 3 kez değişikliğe uğramış olsa da umut olmayı sürdürüyor..
  • bm tarafından açıklanan ve metni kıbrıs'ta dışişleri bakanlığınca dağıtılan plan.
  • 1. kıbrıs'ın ismi birleşik kıbrıs cumhuriyeti (the united cyprus republic ) bu devletin bağımsız, uluslararası tek bir yasal kimlikle egemen ve kıbrıs rum devleti (greek cypriot state) ve kıbrıs türk devleti (turkish cypriot state)'in iki kurucu devletten (constitutuent states) oluşan federal bir yönetimdir.

    2. kıbrıs türk devleti'nin toprak oranı birleşik kıbrıs cumhuriyeti'nin % 28.5'tan 29.2'ye sahil şeridi ise % 41'den % 52'ye yükseltilecektir.

    3. köy veya kasabalarda yeniden yerleşilecek malların oranı %14'den %20'ye çıkarken bu oran kurucu devletin %9 yerine %10'unu geçemeyecektir.

    4. kıbrıs türk devleti tüm karpaz topraklarına ve lefkoşa -mağusa yolu (pirhan hariç) sahip olacaktır.

    5. yeni güzelyurt'un inşası şimdiki güzelyurt'un kuzeyinde olacaktır.

    6. pergama'da kıbrıs türk belediyesi sınırları içerisinde kalan bölge ve dikelya üssüne giden direk yol olarak 10 kilometre karelik alan kıbrıs türk devleti'ne devredilecektir. bu kural annan planı'nın kabulü halinde geçerli olacaktır.

    7. ikamet hakkının sınırlanması, federal yasama organlarında diğer kurucu devletten gelip yerleşenlerin yer alamaması ve sadece yaşadıkları kurucu devletteki yerel seçimlere katılma hakları olması getirilmektedir.

    8. ikamet hakkı ile ilgili düzenlemeler şöyle olacaktır:

    a- dört yıllık moratoryum süresi altı yıla çıkmaktadır.

    b- ikinci aşamada 7-10 yıllarında nüfusun %7'si kadar

    c- diğer aşamada 11-15 yıllarında nüfüsun %14'ü kadar

    d- sonuç olarak nüfusün %28'i yerine %21'i oranında dönüş olabilecektir.

    e- yaşı 65 üzeri olanlar yedi yıllık moratoryumdan sonra geleceklerin sayısına dahil olacak şekilde iki yıllık moratoryum sonunda dönebileceklerdir. bu hak bu kişilerin eş, çocuk ve kardeşlerini de kapsamaktadır.

    f- sınırlamalar türkiye'nin avrupa birliği üyesi olması ile kalkacak ancak her halükarda geçmiş deneyimler ışığında 20 yıl sonra konu yeniden değerlendirilecektir.

    9. yeni metinde dini yerler için yapılan tanım yeniden yapılmakta ve dini yerin bahçe ve bütünü olan bölümlerini de belirlenen maksimum sınır içerisinde olmak koşulu ile düzenlemektedir.

    10. toprak ayarlamasına tabii bölgelerde ciddi inkişaf yapanlara buraların uzun vadeli kiralama (long-term lease) imkanı getirilmektedir.

    11. yurttaşlık ve türk ve yunan vatandaşlarının muhacereti

    12. kıbrıs yurttaşlığına ilişkin olarak 1960'ta kıbrıs yurttaşı olanlar ve bunların soyundan gelenler dışındaki kıbrıs yurttaşı olacakların sayısı 33,000 kişiden tüm katagorilerle en yüksek olabilecek 45,000 kişiye çıkarılıyor.

    13. ilgili kurucu devlette daimi ikamet izni alacak olan türk ve yunanlıların oranı kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesi ile kurucu devletler nüfusunun %10'u olurken gelecekte bu tür göçmenlerin oranı %5 olacaktır.

    14. kıbrıs'ta geçici ikamet eden öğrenci ve öğretim görevlileri bunlara dahil olmayacağı gibi bu statülerin kıbrıs'ta kalış süreleri yurttaşlık talep etmelerinde dikkate alınmayacaktır.

    15. kıbrıs yurttaşlığı talep edebilmek için 7 yıl olan ikamet süresi 9 yıla çıkarılıyor.

    yönetim

    16. federal yönetim yerinin lefkoşa ve varoşlarında olması öngörülmektedir.

    17. türkiye ve yunanistan ab üyelik sözleşmesi ve tesis anlaşması'na uyumlu olmak üzere en ayrıcalıklı ülke statüsünde olacaklardır.

    18. en önemli 10 diplomatik misyondaki personel sayısı iki kurucu devletten eşit sayıda olurken birisi misyon başkanı, diğeri ise başkan yardımcısı olacaktır.

    19. özel çoğunluk gerektiren 'anlaşmaların imzalanması, kıbrıs'ın hava sahası, kara suları, kıta sahanlığı'na özel ekonomik alan ve birleşik (yakın) alan' daha dahil edildi.

    20. federal yönetim bir kurucu devletin yasalarına karşı suç işleyenleri tüm suç işleyenler ve kurbanları aynı kurucu devletten ise kapsamayacak ve bu yetki ilgili kurucu devlete kalacaktır.

    21. yüksek mahkeme'de kararlar alınırken kıbrıslı yargıçların oybirliği olmaması durumunda çoğunluk aranacaktır. kıbrıslı yargıçların çoğunluk sağlayamaması durumunda yabancı yargıçlar birlikte hareket ederek ve tek oy olarak karara katılabilecekler.

    22. her birey kuruluş anlaşması, anayasa veya federal yasanın uygulamaması halinde yüksek mahkemeye başvurma hakkına sahip olacaktır.

    23. geçmişte alınan borçlardan eğer bu borçlanma her iki kurucu devlette yaşayanlar için kullanılmamışsa ilgili kurucu devlet sadece kendi nüfusunun yararlandığı geçmiş borçlanmalardan sorumlu olacaktır. dışa karşı birleşik kıbrıs cumhuriyeti sorumlu olmakla birlikte bu borç ilgili kurucu devletten tahsil edilecektir.

    24. federal yönetim katma değer vergilerinin üçe birine sahip olacak geriye kalan üçte bir kurucu devletlere nüfusları oranında, diğer üçte bir ise toplandığı kurucu devlet esas alınarak dağıtılacaktır.

    güvenlik ve garantiler

    25. tesis anlaşması ile 6000'er yunan ve türk askeri geçiş döneminden sonra kıbrıs'ta kalacaktır.

    26. asker, sayısı 2010'da yeniden değerlendirmeye alınacaktır. türkiye'nin avrupa birliği'ne girmesinden sonra yunanistan ve türkiye askerlerini geri çekecektir.

    27. türkiye ve yunanistan arasında bm'nin taraf olmadığı mutabakat ışığında şeffaflığın sağlanması amacıyla askerlerin bir yerden diğer yere hareketlerinden bilgilendirme süresi 14 günden 48 saate indirilmekte aynı şekilde açık arazi tatbikatlarında bu süre 72 saate indirilmektedir.

    28. türkiyenin ab üyeliğine kadar, kıbrıs’ın uluslararası askeri bir amaç için kullanılabilmesi iki kurucu devlet yanında türkiye ve yunanistanın da onayını gerektirecektir. türkiyenin üyeliğinden sonra kurucu devletlerin onayı yetecektir.

    avrupa konuları

    29. avrupa birliği ve avrupa konseyi (council of europe)'a kuruluş anlaşmasını kabul ve onay çağrısı yapılır.

    30. kıbrıs'ın ab devlet ve hükümet başkanları toplantılarında temsiliyetinin sürekliliğini sağlamada başkanlar konseyinde ab'la ilişkilerden sorumlu üye bu toplantılarda kıbrıs'ı temsil edecektir.

    31. türk vatandaşlarının da yunanlılar gibi ülkeye giriş ve oturma hakları avrupa komisyonu, kıbrıs ve türkiye arasında kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde görüşülecek ve bu prensip ve kıbrıs'ın schengen mevzuatında yer alması ile uyumlu olacaktır.

    32. federal yönetimin avrupa para birliği ile avrupa birliği anlaşmasının anlamlaştırılmasında daha yakın işbirliği için gerekli önlemleri alma yetkisine sahip olacaktır.

    geçici uygulamalar

    33. geçici yüksek mahkemenin olası kıbrıslı olmayan bir mukayyidi ve bu mukayyidin iki yardımcısı olacaktır.

    34. geçiş süreci olan dönemde her kurucu devletin topraklarında kullanılması muhtemel yol veya toprak ayarlamalarına ilişkin kamu güzeni ve güvelik konuları ile ilgili her iki taraftan ikişer ve bm'den bir kişinin katılacağı bir komite oluşturulacaktır.

    35. anayasanın geçici hükümlerine kayıp kişilerle ilgili sonuçlar yer alacaktır.

    ekonomik hayat

    36. anayasa ve geçici düzenlemelere iki kurucu devletin ekonomilerinin yakınlaştırılması ve ekonomik eşitsizliğin ortadan kaldırılmasına yönelik federal ekonomik politikalara özel dikkat çeken düzenlemeler getirilmektedir.

    37. iş adamlarının ithalat ve dağıtımla lisans konularındaki hakları düzenlenmektedir.

    38. federal yönetim hesaplarını euro üzerinden tutacaktır.

    39. döviz hesaplarının şimdi hangi bankada ise orda kalmasına olanak verilmektedir.

    40. ab ve bm'den bir çözümün uygulanmasını destekleme için uluslararası bağış toplamak amacı ile konferans çağırması talep edilmektedir.

    41. referandumda sorulacak soru şu şekilde basitleştirilmiştir.

    'kuruluş anlaşmasını tüm ekleri ile ve aynı zamanda kıbrıs rum/kıbrıs türk kurucu devletin anayasası ve bunlara bağlı olarak yürürlükte olacak yasaları onaylıyormusunuz?evet/hayır'
  • tabi ki planın tamamı bu kadar değil, 200 sayfayı bulan bir kitap. parmaklarım dinlendiğinde onu da huzurlarınıza sunarım.
  • comprehensive settlement of the cyprus problem

    we, the democratically elected leaders of the greek cypriots and the turkish cypriots, through negotiations under the auspices of the secretary-general of the united nations in which each side represented itself, and no-one else, as the political equal of the other, have freely agreed to settle the cyprus problem in all its aspects in the following comprehensive manner:

    article 1 foundation agreement

    1. the main articles of the appended foundation agreement[1] are hereby agreed, as is the substance of the specially marked parts of the annexes thereto and the map delineating the boundary between the <component states>. the draft annexes as a whole are hereby accepted as a basis for agreement to be finalised no later than 28 february 2003.

    2. the finalisation of all draft annexes shall be accompanied and facilitated by the appended measures.[2]

    3. the secretary-general is invited to certify the results of the finalisation process, and to include his suggestions, if any are indispensable, to finalise the agreement.

    4. that finalised foundation agreement shall be submitted by each side to referendum on 30 march 2003, together with other specified matters related to the coming into being of the new state of affairs, including accession to the european union.

    5. should the foundation agreement not be approved at the separate simultaneous referenda, it shall be null and void, and the commitments undertaken in this comprehensive settlement shall have no further legal effect.

    article 2 treaty on matters related to the new state of affairs in cyprus

    upon entry into force of the foundation agreement, the co-presidents of cyprus shall, on invitation and in the presence of the secretary-general of the united nations (or his representative), sign the appended treaty[3] with greece, turkey and the united kingdom, which shall be registered as an international treaty in accordance with article 102 of the charter of the united nations.

    article 3 matters to be submitted to the united nations security council for decision

    the secretary-general of the united nations is invited to request the security council to take decisions as appended.[4]

    article 4 conditions of accession to the european union

    pursuant to the willingness of the european union to accommodate the terms of a comprehensive settlement and to assist its implementation, as expressed in the conclusions of the brussels european council of 24 and 25 october, the requests to the european union to attach the appended protocol to the act concerning the conditions of accession of cyprus to the european union, and to include the appended paragraph in the conclusions of the copenhagen european council, are hereby agreed.[5]

    glafcos clerides
    rauf denktash

    for the greek cypriot side
    for the turkish cypriot side

    ***

    the hellenic republic, the republic of turkey, and the united kingdom of great britain and northern ireland hereby agree with this comprehensive settlement of the cyprus problem, and commit themselves to sign together with cyprus the appended treaty[6] on matters related to the new state of affairs in cyprus, which shall be registered as an international treaty in accordance with article 102 of the charter of the united nations.

    signature
    signature
    signature

    hellenic republic
    united kingdom of great britain and northern ireland
    republic of turkey

    ***

    witnessed by

    kofi a. annan

    secretary-general of the united nations

    appendices to the comprehensive settlement of the cyprus problem:

    · appendix a: foundation agreement

    · appendix b: measures to accompany and facilitate the finalisation process

    · appendix c: treaty between cyprus, greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus

    · appendix d: matters to be submitted to the united nations security council for decision

    · appendix e: requests to the european union with respect to the accession of cyprus to the european union

    table of contents of appendices

    appendix a: foundation agreement.. 7

    draft annex i: constitution of cyprus. 17

    attachment 1: map of cyprus and its <component states>. 40

    attachment 2: flag of cyprus. 41

    attachment 3: anthem of cyprus. 42

    attachment 4: property of the <common state>. 43

    draft annex ii: constitutional laws. 44

    attachment 1: constitutional law on the elaboration and adoption of constitutional laws. 45

    attachment 2: constitutional law on police matters and composition and functions of the joint investigation agency 46

    attachment 3: constitutional law on internal <component state> citizenship status and <component state> residency rights 47

    draft annex iii: <common state> legislation. 50

    attachment 1: law on the anthem, flag, insignia and honours of cyprus (and their use) 51

    attachment 2: law on conduct of external relations. 52

    attachment 3: law on conduct of european union relations. 53

    attachment 4: law on cypriot citizenship. 54

    attachment 5: law on aliens, immigration and asylum.. 57

    attachment 6: law on the central bank. 60

    attachment 7: law on <common state> taxation and finances. 61

    attachment 8: law on <common state> budget 62

    attachment 9: law on international trade, customs and excise. 63

    attachment 10: law on aviation and airspace management 64

    attachment 11: law on international navigation, territorial waters, and continental shelf 65

    attachment 12: law on water resources. 66

    attachment 13: law on natural resources. 67

    attachment 14: law on postal services. 68

    attachment 15: law on communications. 69

    attachment 16: law on meteorology. 70

    attachment 17: law on weights and measures. 71

    attachment 18: law on intellectual property. 72

    attachment 19: law on antiquities. 73

    attachment 20: law on election to popularly elected <common state> offices. 74

    attachment 21: law on <common state> immunities and exemptions. 75

    attachment 22: law on <common state> administration. 76

    attachment 23: law on official languages. 77

    attachment 24: law on <common state> police and joint investigation agency. 78

    attachment 25: law on legislative procedure and on procedure for amendments of the constitution. 79

    attachment 26: law on administration of justice. 80

    attachment 27: law on <common state> offences. 82

    attachment 28: law on impeachment 83

    draft annex iv: cooperation agreements between <common state> and <component states>. 84

    attachment 1: cooperation agreement on external relations. 85

    attachment 2: cooperation agreement on european union relations. 86

    attachment 3: cooperation agreement on police matters. 89

    draft annex v: list of international treaties binding on cyprus. 90

    draft annex vi: territorial arrangements. 91

    attachment 1: map of territorial adjustment 95

    draft annex vii: treatment of property affected by events since 1963. 96

    attachment 1: definitions. 105

    attachment 2: the cyprus property board and compensation arrangements. 108

    attachment 3: measures in favour of current users. 120

    attachment 4: property located in areas subject to territorial adjustement 123

    draft annex viii: reconciliation commission. 125

    draft annex ix: coming into being of the new state of affairs. 128

    draft annex x: calendar of implementation. 130

    appendix b: measures to accompany and facilitate the finalisation process 131

    appendix c: treaty between cyprus, greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus.. 135

    draft annex i: foundation agreement 137

    draft annex ii: additional protocol to the treaty of guarantee. 138

    draft annex iii: additional protocol to the treaty of alliance. 139

    attachment 1: composition, equipment, locations and activities of greek and turkish contingents. 141

    draft annex iv: transitional security arrangements. 144

    appendix d: matters to be submitted to the united nations security council for decision.. 145

    appendix e: requests to the european union with respect to the accession of cyprus.. 147

    protocol requested to be attached to the act concerning the conditions of accession of cyprus to the european union 147

    paragraph requested to be included in the conclusions of the copenhagen european council 150

    appendix a

    foundation agreement

    i. affirming that cyprus is our common home and recalling that we were co-founders of the republic established in 1960

    ii. resolved that the tragic events of the past shall never be repeated and renouncing forever the threat or the use of force, or any domination by or of either side

    iii. acknowledging each other’s distinct identity and integrity and that our relationship is not one of majority and minority but of political equality

    iv. deciding to renew our partnership on that basis and determined that this new partnership shall ensure a common future in friendship, peace, security and prosperity in an independent and united cyprus

    v. underlining our commitment to international law and the principles and purposes of the united nations

    vi. committed to respecting democratic principles, individual human rights and fundamental freedoms, as well as each other’s cultural, religious, political, social and linguistic identity

    vii. determined to maintain special ties of friendship with, and to respect the balance between, greece and turkey, within a peaceful environment in the eastern mediterranean

    viii. looking forward to joining the european union, and to the day when turkey does likewise

    ix. welcoming the comprehensive settlement freely reached by our democratically elected leaders on all aspects of the cyprus problem, and its endorsement by greece and turkey, along with the united kingdom

    we, the greek cypriots and the turkish cypriots, exercising our inherent constitutive power, by our free and democratic, separately expressed common will adopt this foundation agreement.

    article 1 the new state of affairs

    1. this agreement establishes a new state of affairs in cyprus.

    2. the treaties listed in this agreement bind cyprus and the attached <common state> legislation indispensable for the functioning of the <common state> shall apply upon entry into force of this agreement.

    3. the treaty of establishment, the treaty of guarantee, and the treaty of alliance remain in force and shall apply mutatis mutandis to the new state of affairs. upon entry into force of this agreement, cyprus shall sign a treaty with greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus, along with additional protocols to the treaties of guarantee and alliance.

    4. cyprus shall sign and ratify the treaty of accession to the european union.

    5. cyprus shall maintain special ties of friendship with greece and turkey, respecting the balance established by the treaty of guarantee and the treaty of alliance and this agreement, and as a european union member state shall support the accession of turkey to the union.

    6. any unilateral change to the state of affairs established by this agreement, in particular union of cyprus in whole or in part with any other country or any form of partition or secession, is prohibited. nothing in this agreement shall in any way be construed as contravening this prohibition.

    article 2 the state of cyprus, its <common state> government, and its <component states>

    1. the status and relationship of the state of cyprus, its <common state> government, and its <component states>, is modeled on the status and relationship of switzerland, its federal government, and its cantons. accordingly:

    a. cyprus is an independent state in the form of an indissoluble partnership, with a <common state> government and two equal <component states>, one greek cypriot and one turkish cypriot. cyprus has a single international legal personality and sovereignty and is a member of the united nations. cyprus is organised under its constitution in accordance with the basic principles of rule of law, democracy, representative republican government, political equality, bi-zonality, and the equal status of the <component states>.

    b. the <common state> government sovereignly exercises the powers specified in the constitution, which shall ensure that cyprus can speak and act with one voice internationally and in the european union, fulfill its obligations as a european union member state, and protect its integrity, borders and ancient heritage.

    c. the <component states> are of equal status. within the limits of the constitution, they sovereignly exercise all powers not vested by the constitution in the <common state> government, organising themselves freely under their own constitutions.

    2. the <component states> shall cooperate and co-ordinate with each other and with the <common state>, including through cooperation agreements, as well as through constitutional laws approved by the legislatures of the <common state> and the <component states>. in particular, the <component states> shall participate in the formulation and implementation of policy in external and european union relations on matters within their sphere of competence, in accordance with cooperation agreements modeled on the belgian example. the <component states> may have commercial and cultural relations with the outside world in conformity with the constitution.

    3. the <common state> and the <component states> shall fully respect and not infringe upon the powers and functions of each other. there shall be no hierarchy between the laws of the <common state> and those of the <component states>. any act in contravention of the constitution shall be null and void.

    4. the constitution of cyprus may be amended by separate majority of the voters of each <component state> in accordance with the specific provisions of the constitution.

    article 3 citizenship

    1. there is a single cypriot citizenship. special majority <common state> law shall regulate eligibility for cypriot citizenship.

    2. all cypriot citizens shall also enjoy internal <component state> citizenship status. like the citizenship status of the european union, this status shall complement and not replace cypriot citizenship.

    3. political rights at the <common state> level shall be exercised based on internal <component state> citizenship status. a <component state> may tie the exercise of political rights at its level to its internal <component state> citizenship status.

    4. during the first four years after entry into force of this agreement, a <component state> may establish a moratorium on the establishment of residence for persons not holding the internal <component state> citizenship status of the relevant <component state>. thereafter, pursuant to constitutional law, a <component state> may limit the establishment of residence for persons not holding its internal <component state> citizenship status, if the number of residents hailing from the other <component state> has reached 8% of the population of a village or municipality between the 5th and 9th years and 18% between the 10th and 15th years. thereafter, any limitations shall be permissible only if 28% of the population of the relevant <component state> hails from the other <component state>. no later than 25 years after entry into force of this agreement, the <common state> and the <component states> shall review the relevant constitutional law in light of experience.

    article 4 fundamental rights and liberties

    1. respect for human rights and fundamental freedoms shall be enshrined in the constitution. there shall be no discrimination against any person on the basis of his or her gender, ethnic or religious identity, or internal <component state> citizenship status. freedom of movement and freedom of residence may be limited only where expressly provided for in this agreement.

    2. greek cypriots and turkish cypriots living in specified villages in the other <component state> shall enjoy cultural and educational rights and shall be represented in the <component state> legislature.

    3. the rights of religious and other minorities, including the maronite, the latin and the armenian, shall be safeguarded in accordance with international standards, and shall include cultural and educational rights as well as representation in <common state> and <component state> legislatures.

    article 5 the <common state> government

    1. the <common state> parliament composed of two chambers, the senate and the chamber of deputies, shall exercise the legislative power:

    a. each chamber shall have 48 members. the senate shall be composed of an equal number of senators from each <component state>. the chamber of deputies shall be composed in proportion to persons holding internal <component state> citizenship status of each <component state>, provided that each <component state> shall be attributed no less than one quarter of seats.

    b. decisions of parliament shall require the approval of both chambers by simple majority, including one quarter of voting senators from each <component state>. for specified matters, a special majority of two-fifths of sitting senators from each <component state> shall be required.

    2. the office of head of state is vested in the presidential council, which shall exercise the executive power:

    a. the presidential council shall comprise six members elected on a single list by special majority in the senate and approved by majority in the chamber of deputies. the composition of the presidential council shall be proportional to the number of persons holding the internal <component state> citizenship status of each <component state>, though no less than one-third of the members of the council must come from each <component state>.

    b. the presidential council shall strive to reach decisions by consensus. where it fails to reach consensus, it shall, unless otherwise specified, take decisions by simple majority of members voting, provided this comprises at least one member from each <component state>.

    c. the members of the council shall be equal and each member shall head a department. the heads of the departments of foreign affairs and european union affairs shall not come from the same <component state>.

    d. the offices of president and vice-president of the council shall rotate every ten calendar months among members of the council. no more than two consecutive presidents may come from the same <component state>. the president, and in his absence or temporary incapacity, the vice-president, shall represent the council as head of state and head of government. the president and vice-president shall not enjoy a casting vote or otherwise increased powers within the council.

    e. the [executive heads][7] of the <component states> shall be invited to participate without a vote in all meetings of the council in the first ten years after entry into force of the agreement, and thereafter on a periodical basis.

    3. the central bank of cyprus, the office of the attorney-general and the office of the auditor-general shall be independent.

    article 6 the supreme court

    1. the supreme court shall uphold the constitution and ensure its full respect.

    2. it shall be composed of nine judges, three from each <component state> and three non-cypriots.

    3. the supreme court shall, inter alia, resolve disputes between the <component states> or between one or both of them and the <common state>, and resolve on an interim basis deadlocks within the institutions of the <common state> if this is indispensable to the proper functioning of the <common state>.

    article 7 transitional <common state> institutions

    1. the <common state> institutions shall evolve during transitional periods, after which these institutions shall operate as described above.

    2. upon entry into force of this agreement, the leaders of the two sides shall become co-presidents of cyprus for thirty calendar months. each co-president shall be confirmed by their respective <component state> legislature, which may instead elect another person as co-president, and which shall elect a replacement should the office of co-president fall vacant. the co-presidents shall exercise the executive power during the first year, assisted by a council of ministers which they shall appoint. for the following two years, the executive power shall be exercised by a council of ministers elected by parliament, and the co-presidents shall together hold the office of head of state.

    3. <component state> legislatures to be elected within 40 days of entry into force of this agreement shall each nominate 24 delegates (reflecting the political composition of their legislature) to a transitional <common state> parliament to operate for one year.

    4. a transitional supreme court shall assume its functions upon entry into force of this agreement.

    article 8 demilitarisation

    1. bearing in mind that:

    a. the treaty of guarantee, in applying mutatis mutandis to the new state of affairs established in this agreement and the constitution of cyprus, shall cover, in addition to the independence, territorial integrity, security and constitutional order of cyprus, the territorial integrity, security and constitutional order of the <component states>;

    b. the treaty of alliance shall permit greek and turkish contingents, each not exceeding [insert figure between 2,500 and 7,500 prior to the signature of the comprehensive settlement] all ranks, to be stationed under the treaty of alliance in the greek cypriot <component state> and the turkish cypriot <component state> respectively;

    c. greek and turkish forces and armaments shall be redeployed to agreed locations and adjusted to agreed levels, and any forces and armaments in excess of agreed levels shall be withdrawn;

    d. there shall be a united nations peacekeeping operation to monitor the implementation of this agreement and use its best efforts to promote compliance with it and contribute to the maintenance of a secure environment, to remain as long as the government of the <common state>, with the concurrence of both <component states>, does not decide otherwise;

    e. the supply of arms to cyprus shall be prohibited in a manner that is legally binding on both importers and exporters; and

    f. a monitoring committee composed of the guarantor powers, the <common state>, and the <component states>, and chaired by the united nations, shall monitor the implementation of this agreement,

    cyprus shall be demilitarised, and all greek cypriot and turkish cypriot forces, including reserve units, shall be dissolved, and their arms removed from the island, in phases synchronized with the redeployment and adjustment of greek and turkish forces.

    2. there shall be no paramilitary or reserve forces or military or paramilitary training of citizens. all weapons except licensed sporting guns shall be prohibited.

    3. neither <component state> shall tolerate violence or incitement of violence against the <common state>, the <component states>, or the guarantor powers.

    4. cyprus shall not put its territory at the disposal of international military operations other than with the consent of greece and turkey or the consent of both <component states>.

    5. these provisions do not prejudice the provisions of the treaty of establishment, the treaty of guarantee, the treaty of alliance, the mandate of a united nations peacekeeping operation and the provisions of the constitution on <common state> and <component state> police and the joint investigation agency.

    article 9 <component state> boundaries and territorial adjustment

    1. the territorial boundaries of the <component states> shall be as depicted in the map which forms part of this agreement.

    2. areas subject to territorial adjustment which are legally part of the greek cypriot <component state> upon entry into force of this agreement, shall be administered during an interim period no longer than three years by the turkish cypriot <component state>. administration shall be transferred under the supervision of the united nations to the greek cypriot <component state> in agreed phases, beginning 90 days after entry into force of this agreement with the transfer of administration of largely uninhabited areas contiguous with the remainder of the greek cypriot <component state>.

    3. special arrangements shall safeguard the rights and interests of current inhabitants of areas subject to territorial adjustment, and provide for orderly relocation to adequate alternative accommodation in appropriate locations where adequate livelihoods may be earned.

    article 10 property

    1. claims by property owners dispossessed by events prior to entry into force of this agreement shall be resolved in a comprehensive manner in accordance with international law, respect for the individual rights of dispossessed owners and current users, and the principle of bi-zonality.

    2. in areas subject to territorial adjustment, properties shall be reinstated to dispossessed owners.

    3. in areas not subject to territorial adjustment, the arrangements for the exercise of property rights, by way of reinstatement or compensation, shall have the following basic features:

    a. dispossessed owners who opt for compensation or whose properties are not reinstated under the property arrangements shall receive full and effective compensation on the basis of value at the time of dispossession adjusted to reflect appreciation of property values in comparable locations;

    b. current users, being persons who have possession of properties of dispossessed owners as a result of an administrative decision, may apply for and shall receive title if they agree in exchange to renounce their title to a property, of similar value and in the other <component state>, of which they were dispossessed;

    c. persons may also apply for and shall receive title to properties which have been significantly improved provided they pay for the value of the property in original state;

    d. there shall be incentives for owners to sell, lease or exchange properties to current users or other persons from the <component state> in which a property is located;

    e. properties not covered by the above shall be reinstated five years after entry into force of this agreement (three years for vacant properties), provided that no more than an agreed percentage of the area and residences in either <component state> and an agreed percentage[8] in any given municipality or village (other than villages specifically designated in this agreement) shall be reinstated to owners from the other <component state>; and

    f. current users who are cypriot citizens and are required to vacate property to be reinstated shall not be required to do so until adequate alternative accommodation has been made available.

    4. property claims shall be received and administered by an independent, impartial property board, composed of an equal number of members from each <component state>, as well as non-cypriot members. no direct dealings between individuals shall be necessary.

    article 11 reconciliation commission

    1. an independent, impartial reconciliation commission shall promote understanding, tolerance and mutual respect between greek cypriots and turkish cypriots.

    2. the commission shall be composed of men and women, in equal numbers from each <component state>, as well as at least one non-cypriot member, which the secretary-general of the united nations is invited to appoint in consultation with the two sides.

    article 12 past acts

    1. any act, whether of a legislative, executive or judicial nature, by any authority in cyprus whatsoever, prior to entry into force of this agreement, is recognised as valid and, provided it is not inconsistent with or repugnant to any other provision of this agreement or international law, its effect shall continue following entry into force of this agreement.[9] no-one shall be able to contest the validity of such acts by reason of what occurred prior to entry into force of this agreement.

    2. any claims for liability or compensation arising from acts prior to this agreement shall, insofar as they are not otherwise regulated by the provisions of this agreement, be dealt with by the <component state> from which the claimant hails.

    article 13 entry into force and implementation

    1. this agreement shall enter into force at 00:00 hours on the day following confirmed approval by each side at separate simultaneous referenda conducted in accordance with the agreement.

    2. upon entry into force of this agreement, there shall be ceremonies throughout the island at which all flags other than those prescribed in the constitution are lowered, the flags of cyprus and of the <component states> raised in accordance with the constitution and relevant legislation, and the anthems of cyprus and of the <component states> played.

    3. upon entry into force of this agreement, the co-presidents shall inform the united nations that henceforth the membership rights and obligations of cyprus in the united nations shall be exercised in accordance with the new state of affairs. the agreed flag of cyprus shall be raised at united nations headquarters.

    4. this agreement shall be implemented in accordance with the binding timeframes laid down in the various parts of the agreement and reflected in the calendar of implementation.

    article 14 annexes

    the above main articles are reflected in detailed legal language in the annexes which form an integral part of this agreement.

    draft annex i: constitution of cyprus

    part i: basic articles.......................................................................................................... 18

    part ii: general provisions.............................................................................................. 18

    part iii: fundamental rights and liberties.............................................................. 21

    part iv: the <common state> and the <component states>........................... 23

    part v: <common state> institutions........................................................................ 27

    section a: the legislature......................................................................................................... 28

    section b: the executive........................................................................................................... 30

    section c: the independent officers and institutions................................................................. 33

    section d: the judiciary............................................................................................................ 34

    part vi: amendments of this constitution.............................................................. 35

    part vii: transitional provisions.................................................................................. 36

    part viii: additional provisions...................................................................................... 39

    attachment 1: map of cyprus and its <component states>........................... 40

    attachment 2: flag of cyprus....................................................................................... 41

    attachment 3: anthem of cyprus................................................................................. 42

    attachment 4: property of the <common state>............................................... 43

    part i: basic articles

    article 1 the state of cyprus

    1. cyprus is an independent and sovereign state with a single international legal personality and a <common state> government and consists of a greek cypriot <component state> and a turkish cypriot <component state>.

    2. the independence, territorial integrity, security, and constitutional order of cyprus shall be safeguarded and respected by all.

    3. union of cyprus in whole or in part with any other country, any form of partition or secession, and any other unilateral change to the state of affairs established by the foundation agreement and this constitution is prohibited.

    4. cyprus shall be organised under this constitution in accordance with the basic principles of rule of law, democracy, representative republican government, political equality of greek cypriots and turkish cypriots, bi-zonality and the equal status of the <component states>.

    article 2 the <component states>

    1. the <component states> are of equal status. each <component state> exercises its authority within the limits of this constitution and its territorial boundaries as set out in the attachment to this constitution.

    2. the identity, territorial integrity, security and constitutional order of the <component states> shall be safeguarded and respected by all.

    3. the <component states> shall organise themselves freely within the limits of this constitution and in conformity with the basic principles of rule of law, democracy, and representative republican government under their own constitutions.

    part ii: general provisions

    article 3 constitution as supreme law

    1. this constitution, having been democratically adopted by the greek cypriots and the turkish cypriots through their separately expressed common will, is the supreme law of the land and is binding on all authorities of the <common state> and the <component states>. any act by the <common state> or either <component state> in contravention of this constitution shall be null and void.

    2. the <common state> shall fully respect and not infringe upon the powers and functions of the <component states> under this constitution. each <component state> shall fully respect and not infringe upon the powers and functions of the <common state> or the other <component state> under this constitution. there shall be no hierarchy between the laws of the <common state> and those of the <component states>.[10]

    3. the supreme court shall uphold this constitution and ensure its full respect by the organs of the <common state> and the <component states>.

    article 4 rule of law

    1. the law is the basis of and limitation for all acts of government at all levels.

    2. all acts of government at all levels shall conform with the principles of public interest, proportionality and good faith.

    3. the <common state> as well as the <component states> shall respect international law, including all treaties binding upon cyprus, which shall be considered an integral part of this constitution.

    article 5 secular nature of cyprus and its <component states>

    1. the state of cyprus and its <component states> are secular.

    2. religious functionaries shall not hold elected or appointed political or public office.

    article 6 demilitarisation of <common state> and <component states>

    1. the <common state> and the <component states> shall be demilitarised. there shall be no paramilitary or reserve forces or military or paramilitary training of citizens.

    2. cyprus shall not put its territory at the disposal of international military operations other than with the consent of greece and turkey or the consent of the governments of both <component states>.

    3. all weapons, except licensed sporting guns, shall be prohibited.

    4. neither <component state> shall tolerate violence or the incitement of violence against the <common state>, the <component states>, or the guarantor powers by persons, groups or organisations operating within its boundaries.

    5. the provisions of this article are without prejudice to the provisions of the treaty of establishment, the treaty of guarantee, the treaty of alliance, the mandate of a un peacekeeping operation in cyprus and the provisions of this constitution on <common state> and <component state> police and the joint investigation agency.

    article 7 flags and anthems

    1. the flag of cyprus shall be [insert description of agreed flag], as attached to this constitution. the flag of cyprus shall be flown alone or together with the flag of the european union on <common state> government buildings.

    2. the anthem of cyprus shall be [insert name of agreed anthem], as attached to this constitution.

    3. the <component states> shall have their own anthems and flags. the <component state> flag shall be flown on <component state> government buildings, along with and in the same manner as the flag of cyprus and, if <component state> law so provides, that of the european union. no other flags shall be flown on <component state> government buildings or public property.

    article 8 the official languages and promulgation of official acts

    1. the official languages of the <common state> are greek and turkish. the use of english for official purposes shall be regulated by law.

    2. legislative, executive, administrative and judicial acts and documents of the <common state> shall be drawn up in all official languages and shall, unless otherwise provided, be promulgated by publication in the official gazette of cyprus in all official languages.

    3. all persons shall have the right to address the authorities of the <common state> in any of the official languages and to be addressed in that same language.

    4. the official languages of the <common state> shall be taught mandatorily to all secondary school students.

    article 9 official holidays of the <common state>

    1. the national holiday of cyprus shall be the day of the referenda on the foundation agreement.

    2. in addition to sundays, the following official holidays shall be observed throughout cyprus:

    a. 1 january (new year’s day);

    b. 1 may (labour day);

    c. 25 december (christmas);

    d. good friday;

    e. easter monday;

    f. the first day of ramadan/sheker bayram;

    g. the first day of kurban bayram; and

    h. the birthday of the prophet mohammed.

    3. each <component state> shall determine and observe its own holidays in addition to those of the <common state>.

    4. public servants of the <common state> shall be entitled to observe, in addition to the above, the official holidays of either one <component state> or the other.

    part iii: fundamental rights and liberties

    article 10 fundamental rights

    1. in accordance with article 4(3) of this constitution, the european convention for the protection of human rights and fundamental freedoms and its additional protocols which are in force for cyprus and the united nations covenant on civil and political rights shall be an integral part of this constitution.

    2. there shall be no discrimination against any person on the basis of his or her gender, ethnic or religious identity, or internal <component state> citizenship status.

    3. there shall be freedom of movement and freedom of residence throughout cyprus, except as otherwise expressly provided in this constitution or any other parts of the foundation agreement or a constitutional law.

    4. the rights of religious and other minorities, including the maronite, the latin and the armenian, shall be safeguarded. the <common state> and the <component states> shall, within their respective spheres of competence, afford minorities the status and rights foreseen in the european framework convention for the protection of national minorities, in particular the right to administer their own cultural and educational affairs and to be represented in the legislature.

    5. greek cypriots residing in the karpas villages of rizokarpaso/dipkarpaz, agialousa/yeni erenköy, agia trias/sipahi, melanarga/adacay, and maronites residing in the villages of agia marina/gürpinar, asomatos/özhan, karpasha/karpaşa and kormakiti/koruçam, and turkish cypriots residing in the tillyria villages of amadhies/günebakan, limnitis/yeşilyirmak, selemani/suleymaniye, xerovounos/kurutepe and agios georgios/madenliköy, as well as the mesaoria villages of pyla and [insert other villages with more than 20% turkish cypriots in 1960 should they fall within the area of territorial adjustment] shall, within the <component states> in which these villages are situated, enjoy the right to administer their own cultural and educational affairs and to be represented in the <component state> legislature.[11]

    article 11 citizenship

    1. there is a single cypriot citizenship.

    2. all persons holding cypriot citizenship shall also enjoy internal <component state> citizenship status as provided for by constitutional law. such status, like the european union citizenship status, is complementary to and does not replace cypriot citizenship.

    3. where any provision of this constitution or of the foundation agreement refers to the <component state> origins of a person (or where a person hails from), the criterion shall be the holding of internal <component state> citizenship status. no one may hold the internal <component state> citizenship status of both <component states>.

    article 12 exercise of political rights

    cypriot citizens who are at least 18 years old shall enjoy political rights at the <common state> level and exercise them based on their internal <component state> citizenship status.

    part iv: the <common state> and the <component states>

    article 13 competences and functions of the <common state>

    1. the <common state> shall, in accordance with this constitution, sovereignly exercise legislative and executive competences in the following matters:

    a. external relations, including conclusion of international treaties and defence policy;[12]

    b. relations with the european union;

    c. central bank functions, including issuance of currency, monetary policy and banking regulations;

    d. <common state> finances, including budget and all indirect taxation (including customs and excise), and <common state> economic and trade policy;

    e. natural resources, including water resources;

    f. meteorology, aviation, international navigation and the continental shelf and territorial waters[13] of cyprus;

    g. communications (including postal, electronic and telecommunications);

    h. cypriot citizenship (including issuance of passports) and immigration (including asylum, deportation and extradition of aliens);

    i. combating terrorism, drug trafficking, money laundering and organised crime;

    j. pardons and amnesties;

    k. intellectual property and weights and measures; and

    l. antiquities

    2. incidental to the above competences and to other provisions of this constitution, the <common state> shall exercise legislative and executive competences over <common state> administration (including public service, <common state> police, as well as its independent institutions and officers); <common state> elections and referenda; offences against <common state> laws; administration of justice by the supreme court; <common state> property, including public works for <common state> facilities and expropriation; and like matters which are clearly incidental to the specified powers of the <common state>.

    3. the <common state> shall, as appropriate, entrust the implementation of its laws including the collection of certain forms of taxes, to <component state> authorities.

    4. obligations of the <common state> under international treaties shall be implemented by the <common state> or <component state> authority which enjoys legislative competence in the subject matter to which the treaty pertains.

    5. the <common state> shall confer upon the <component states> a portion of its revenue from indirect taxation as provided for by special majority law.

    article 14 competences and functions of the <component states>

    1. the <component states> shall, within the limits of this constitution, sovereignly exercise within their territorial boundaries all competences and functions not vested by this constitution in the <common state>.[14]

    2. the <component states> shall have primary criminal jurisdiction over offences against <common state> laws, unless such jurisdiction is reserved for the supreme court of cyprus by <common state> legislation.

    3. the police of a <component state> shall be stationed and operate exclusively within that <component state> and shall be responsible for the protection and enforcement of law and order and public safety within that <component state>, including offences against <common state> laws, without prejudice to the functions of the <common state> police and the joint investigation agency. a constitutional law shall regulate the strength and equipment of <component state> police and a cooperation agreement between the <common state> and the <component states> shall provide for cooperation on police matters.

    article 15 cooperation and coordination

    1. where expressly provided for in this constitution, legislative matters may be regulated in a manner binding upon the <common state> and the <component states>, through constitutional laws. such laws shall be approved by the legislatures of the <common state> and the <component states> in accordance with procedures set down in a constitutional law and shall have precedence over any other <common state> or <component state> laws.

    2. the <component states> may conclude agreements with each other or with the <common state>. such agreements may create common organisations and institutions on matters within the competence of the parties.

    3. the <component states> shall strive to coordinate or harmonise their policy and legislation, including through agreements, common standards and consultations wherever appropriate, in particular on the following matters:

    a. tourism;

    b. protection of the environment and use and conservation of energy and natural resources, including water;

    c. fisheries and agriculture;

    d. industry and commerce, including insurance, consumer protection, professions and professional associations;

    e. zoning and planning, including for overland transport;

    f. sports and education;

    g. health, including regulation of tobacco, alcohol and drugs, and veterinary matters;

    h. social security and labour;

    i. family, company and criminal law; and

    j. acceptance of validity of documents.

    4. either <component state> or any branch of the <common state> government may initiate the coordination or harmonisation process.

    5. agreements on such coordination or harmonisation shall be approved by the competent branch of the <component state> governments and, if <common state> participation is required, by the competent branch of the <common state>.

    6. the <common state> shall support, both financially and logistically, cooperative endeavours between the <component states> or between municipalities and villages located in different <component states>.

    7. the <common states> and the <component states> shall accept as valid documents issued by government authorities and educational, medical and other public service institutions.

    article 16 joint investigation agency

    there shall be a joint investigation agency, comprising <common state> and <component state> police personnel and reporting to the attorney-general. its composition and functions, as well as the strength and equipment of the <common state> and <component state> police, shall be regulated by constitutional law.

    article 17 external relations

    1. cyprus shall maintain special ties of friendship with greece and turkey, respecting the balance established by the treaty of guarantee and the treaty of alliance and the foundation agreement.

    2. the <component states> shall be consulted on <common state> decisions on external relations that affect their competences.

    3. the <component states> may appoint representatives on commercial and cultural matters, who shall be accredited as part of diplomatic missions of cyprus.

    4. the <component states> may also conclude agreements on commercial and cultural matters with authorities of states that have relations with cyprus, provided that such agreements do not cause prejudice to cyprus, the authority of the <common state> government, or the other <component state>, and are compatible with the european union membership of cyprus.

    5. in the exercise of the powers conferred by paragraphs 3 and 4 of this article, the following procedures shall be observed:

    a. the <component states> shall use the channel of the <common state> ministry of foreign affairs for contacts at a political level with foreign governments; and

    b. the <component states> may have direct contacts with sub-entities or subordinate authorities of other states. in this case they shall inform the <common state> ministry of foreign affairs upon starting negotiations on any agreement with such authorities and continue to advise on the progress and outcome of such negotiations.

    6. a cooperation agreement between the <common state> and the <component states> on external relations shall regulate the implementation of this article.

    article 18 cyprus as a member of the european union

    1. cyprus shall be a member of the european union.

    2. the governments of the <component states> shall participate in the formulation of the policy of cyprus in the european union.

    3. cyprus shall be represented in the european union by the <common state> government in its areas of competence or where a matter predominantly concerns an area of its competence. where a matter falls predominantly or exclusively into an area of competence of the <component states>, cyprus may be represented either by a <common state> or a <component state> representative, provided the latter is able to commit cyprus.

    4. obligations of cyprus arising out of european union membership shall be implemented by the <common state> or <component state> authority which enjoys legislative competence for the subject matter to which an obligation pertains.[15] where the acquis communautaire prescribes the creation of single national administrative structures, such structures and the necessary regulations will be established at <common state> level. the establishment of other administrative structures necessary for the implementation of the acquis communautaire will be decided on the basis of efficiency requirements.

    5. if a <component state> fails to fulfil obligations of cyprus vis-à-vis the european union within its area of competence and cyprus may be held responsible by the union, the <common state> shall, after notification of no less than 90 days (or a shorter period if indispensable according to european union requirements), take necessary measures in lieu of the defaulting <component state>, to be in force until such time as that <component state> discharges its responsibilities.

    6. paragraphs 2-5 of this article shall be the subject of a cooperation agreement between the <common state> and the <component states>.

    7. amendments to the treaties on which the european union is founded or acts of accession of any applicant states to the european union which require ratification by all member states of the european union, shall be ratified by cyprus unless this is opposed by each of the legislatures of the <common state> and the <component states>. the president or the vice-president of the presidential council shall be entitled to sign the respective instrument of ratification and thereby bind cyprus.

    8. no provision of this constitution shall invalidate laws, acts or measures by the <common state> or the <component states> required by the obligations of european union membership, or prevent laws, acts or measures by the european union, or institutions thereof, from having the force of law throughout cyprus.

    part v: <common state> institutions

    article 19 eligibility and incompatibility and discharge of duties

    1. unless otherwise provided by this constitution or law, a person shall be qualified to be elected or appointed to serve in the <common state> institutions if he or she is a citizen of cyprus and has reached the age of 18.

    2. unless otherwise provided by this constitution or law, no person may be a member of more than one branch of the <common state> government or the <common state> government and a <component state> government.

    3. persons elected to or appointed to serve in the <common state> institutions shall act in the best interests of the <common state>.

    article 20 <common state> immunities and exemptions

    1. members of parliament, the presidential council, the supreme court and the board of the central bank of cyprus, as well as the independent officers, shall enjoy immunity from arrest or judicial prosecution unless <common state> law provides otherwise.

    2. <common state> property used for official purposes shall be exempt from the application of <component state> legislation, including taxation. such property shall be under the direct and sole authority of the <common state>. the <component states> shall assist the <common state> police in assuring the safety of <common state> property located within their territorial boundaries.

    section a: the legislature

    article 21 composition and election of parliament

    1. the <common state> parliament shall be composed of two chambers: the senate and the chamber of deputies.

    2. each chamber shall have 48 members, elected for five years on the basis of proportional representation. the <component states> shall serve as electoral precincts unless special majority law provides otherwise, in which case each precinct may have no less than ten seats.

    3. the senate shall be composed of an equal number of senators from each <component state>. the people of each <component state> shall elect, on a proportional basis, 24 members of the senate.

    4. the chamber of deputies shall be composed of deputies from both <component states>, with seats attributed on the basis of the number of persons holding internal <component state> citizenship status of each <component state>; provided that each <component state> shall be attributed a minimum of one quarter of the seats. a deputy may not at the same time be a member of either <component state> legislature.

    5. the maronite, latin and armenian minorities shall each be represented by no less than one deputy. members of such minorities shall be entitled to vote for the election of such deputies irrespective of their place of residency in cyprus. such deputies shall be counted against the quota of the <component state> where the majority of the members of the respective minority reside.

    article 22 organisation

    1. the law shall regulate the time and duration of the ordinary sessions of the <common state> parliament. at any time, the presidential council or one quarter of sitting members of either chamber may convene parliament for an extraordinary session.

    2. each chamber shall elect a president and two vice-presidents, one from each <component state>, for a period of one year. the presidents of the two chambers shall not come from the same <component state>. the vice president who does not come from the same <component state> as the president of the relevant chamber shall be the first vice-president of that chamber.

    3. each chamber shall organise its own committees in accordance with the law.

    4. each chamber shall require the presence of a majority of sitting members in order to take decisions.

    5. the law shall regulate the obligation of members of parliament to attend meetings and the consequences of failure to do so without authorisation.

    article 23 powers

    1. parliament shall legislate and take decisions.

    2. parliament shall approve international treaties for ratification, except where it has delegated that power to the presidential council.

    3. parliament shall elect and oversee the functioning of the presidential council.

    4. parliament may by special majority refer to the supreme court allegations of impeachment regarding the members of the presidential council and of organs of the independent institutions, and independent officers, for grave violations of their duties or serious crimes.

    5. parliament shall adopt the <common state> budget.

    article 24 procedure

    1. unless otherwise specified, decisions of parliament need the approval of both chambers with simple majority of members present and voting, including one quarter of senators present and voting from each <component state>.

    2. a special majority comprising at least two fifths of sitting senators from each <component state>, in addition to a simple majority of deputies present and voting, shall be required for:

    a. ratification of international agreements on matters which fall within the legislative competence of the <component states>;[16]

    b. ratification of treaties and adoption of laws and regulations concerning the airspace, continental shelf and territorial waters of cyprus;

    c. adoption of laws and regulations concerning citizenship, immigration, water resources and taxation;

    d. approval of the <common state> budget;

    e. election of the presidential council; and

    f. other matters which specifically require special majority approval pursuant to other provisions of this constitution.

    3. the law shall provide for a conciliation mechanism between the chambers of parliament.

    section b: the executive

    article 25 the presidential council

    1. the office of head of state is vested in a six-member presidential council, which shall exercise the executive power.

    2. the members of the presidential council shall be elected by parliament for a fixed five-year term on a single list by special majority.

    3. members of the presidential council shall not hold any other public office or private position.

    4. the members of the presidential council shall continue to exercise their functions after expiry of their term in office until a new council has been elected.

    5. in the event of a vacancy in the council, a replacement shall be elected by parliament by special majority for the remainder of the term of office.[17]

    6. the composition of the presidential council shall be proportional to the numbers of persons holding the internal <component state> citizenship status of each <component state>, though at least two members must hail from each <component state>.

    7. the presidential council shall strive to reach all decisions by consensus. where it fails to reach consensus, it shall make decisions by simple majority of members voting unless otherwise stated in this constitution. such majority must in all cases comprise at least one member from each <component state>.

    8. the members of the presidential council shall be equal. any member of the council shall be able to place an item on the agenda of the council.

    9. the presidential council may, where appropriate, invite the [executive heads][18] of the <component states> to participate without a vote in its meetings.

    10. the presidential council shall suggest candidates or appoint members for european union and international bodies, including the european commission, the european human rights court in strasbourg, the european court of the communities in luxemburg and the european court of first instance.

    article 26 the president and the vice-president of the council

    1. the president and vice-president of the council shall not hail from the same <component state>.

    2. the offices of the president and vice-president of the council shall rotate every ten calendar months among members of the council on the basis of time spent on the council since last serving in either office and with no more than two consecutive presidents to come from the same <component state>. among members of the council who have spent equal time on the council without having served as president or vice-president, a lot shall be drawn, unless the members concerned agree to an order of precedence.

    3. the vice-president of the council shall assume the duties of the president in the absence or temporary incapacity of the president.

    4. the president of the council shall convene and chair the meetings of the presidential council.

    5. neither the president nor the vice president of the council shall have a casting vote.

    article 27 the departments

    1. each member of the presidential council shall head a department.

    2. departments shall be attributed by decision of the council. where the council is unable to reach a decision, departments shall be attributed on the basis of time spent on the council; among members who have spent equal time, a lot shall be drawn.

    3. the heads of the departments of foreign affairs and european union affairs shall not hail from the same <component state>.

    4. the heads of department shall prepare and execute decisions of the presidential council.

    article 28 representation of the presidential council

    1. the president of the council shall represent the presidential council as head of state.

    2. in representing the presidential council as head of state, the president shall attend official functions, sign and receive credentials of diplomatic envoys, and confer the honours of cyprus.

    3. the president of the council shall represent cyprus at meetings of heads of government, unless the presidential council, deciding with separate majorities of members from each <component state>, designates another member.

    4. the heads of the relevant departments/secretariats/ministries shall represent cyprus at meetings of government ministers unless otherwise provided for by law or by agreement between the <common state> and the <component states>.

    5. where an international meeting is likely to address vital interests of a <component state>, and the council representative to that meeting hails from the other <component state>, the council shall, upon special request of a majority of council members from the interested <component state>, appoint a member from that <component state> to accompany the council representative, provided delegations to such meetings may comprise more than one person.

    6. any representative of cyprus at international meetings shall be bound by decisions of the presidential council. where the council has appointed one of its members to accompany its representative in accordance with paragraph 5 of this article, the representative of cyprus shall exercise any discretion in concord with such member.

    article 29 the administration of the <common state>

    1. a public service commission composed of men and women hailing in equal numbers from each <component state> shall have authority to appoint and promote <common state> public servants. it shall take its decisions in accordance with the law.

    2. the composition of the public service shall, where not otherwise specified in this constitution or special majority law, be proportional to the population of the <component states>, though at least one-third of the public servants at every level of the administration must hail from each <component state>.

    3. a public servant of the <common state> may not simultaneously serve as a public servant of a <component state>.

    article 30 the <common state> police

    the <common state> shall have a police composed of an equal number of personnel hailing from each <component state>. the <common state> police shall control cyprus’ border and protect <common state> officials, buildings and property, as well as foreign dignitaries and diplomatic missions.

    section c: independent officers and institutions

    article 31 central bank of cyprus

    1. the central bank of cyprus shall be independent and operate in accordance with european union requirements.[19]

    2. it shall issue currency, determine monetary policy and the prime lending rate, and regulate and supervise the banking sector.

    3. the central bank shall be governed by a board of three members, one of whom shall be the governor. at least one member shall hail from each <component state>; the third member may be a non-cypriot.

    4. the governor and the other two members of board shall be appointed by the presidential council for a term of seven years.

    5. the law may provide for the establishment of branches of the central bank in each <component state>, and for inclusion of branch directors in the board of the central bank.

    6. all decisions of the board of the central bank shall be taken by simple majority.

    article 32 other independent officers

    1. the attorney-general and the deputy attorney-general and the auditor-general and the deputy auditor-general shall be appointed by the presidential council for a non renewable term of office of nine years but no longer than until their 75th birthday.

    2. the attorney-general and the auditor-general shall not hail from the same <component state> nor shall the attorney-general and the deputy attorney-general or the auditor general and the deputy-auditor general.

    article 33 the office of the attorney-general and the deputy attorney-general

    [insert article]

    article 34 the office of the auditor-general and the deputy auditor-general

    [insert article]

    section d: the judiciary

    article 35 the supreme court of cyprus

    1. the supreme court of cyprus shall count an equal number of judges from each <component state> among its members. the presidential council shall appoint the judges, for a renewable term of office of seven years, in accordance with criteria and procedures stipulated in a special majority law which shall also fix the number of judges.

    2. the supreme court shall have exclusive jurisdiction over disputes between the <component states>, between one or both <component states> and the <common state> and between organs of the <common state>.

    3. the supreme court shall have exclusive jurisdiction to determine the validity of any <common state> or <component state> law under this constitution or any question that may arise from the precedence of constitutional laws. upon request of <component state> courts or other <common state> or <component state> authorities it may do so in the form of a binding opinion.

    4. the supreme court shall be the appeals court in all other disputes on matters which involve the interpretation of the foundation agreement, this constitution, <common state> laws (including administrative decisions of the <common state>), or treaties binding upon cyprus.[20]

    5. the supreme court shall have primary criminal jurisdiction over violations of <common state> law where provided by <common state> legislation.

    6. if a deadlock arises in one of the institutions of the <common state> preventing the taking of a decision without which the <common state> or its institutions could not properly function, or the absence of which would result in a substantial default on the obligations of cyprus as a member of the european union, the supreme court may, upon application of a member of the presidential council, the president or vice-president of either chamber of parliament, or the attorney-general or the deputy attorney-general, take an ad interim decision on the matter, to remain in force until such time as a decision on the matter is taken by the institution in question. in so acting, the supreme court shall exercise appropriate restraint.

    7. the supreme court shall decide on the organisation of its work. if it chooses to divide itself into chambers for the treatment of certain cases, such chambers shall always include an equal number of judges from each <component state>.

    8. the supreme court shall strive to reach its decisions by consensus and issue joint judgments of the court. however, all decisions of the supreme court may be taken by simple majority.

    part vi: amendments of this constitution

    article 36 amendments of this constitution

    1. amendments of this constitution, including the attachments which are an integral part of it, shall be considered and adopted by the <common state> legislature after consultation with the governments of the <component states> and interested sectors of society.

    2. the basic articles of this constitution cannot be amended.

    3. after adoption by both chambers of parliament, proposed amendments shall be submitted to referendum for approval by separate majority of the people in each <component state>.

    4. amendments shall enter into force 90 days after their approval, unless the amendment otherwise provides.

    part vii: transitional provisions

    article 37 <component state> institutions

    1. no later than 40 days after entry into force of the foundation agreement, the <component states> shall elect the members of their legislatures and other popularly elected officials in accordance with the <component state> constitution and legislation approved in referenda.

    2. the newly elected members of the <component state> institutions shall assume office within ten days of their election.

    article 38 transitional <common state> parliament

    1. each newly elected <component states> legislature shall, without delay designate from among its membership 24 delegates to the <common state> parliament. to this effect, each group in a <component state> legislature shall designate as many delegates as corresponds to its proportional strength in the legislature.

    2. the transitional parliament shall exercise the constitutional functions and prerogatives of the <common state> parliament during the first year after entry into force of the foundation agreement in accordance with the procedural provisions in this constitution regarding the senate.

    3. no later than ten calendar months after entry into force of the foundation agreement, the senators and deputies shall be elected in accordance with this constitution. the newly elected parliament shall assume its functions one year after entry into force of the foundation agreement.

    article 39 transitional <common state> head of state

    1. for a transitional period of thirty calendar months, the office of the head of state shall be vested in the co-presidency.

    2. upon entry into force of the foundation agreement, the leaders who have signed the comprehensive settlement on behalf of the greek cypriots and the turkish cypriots shall become co-presidents of cyprus. each <component state> legislature, as soon as it is constituted, shall confirm the co-president from its <component state> or elect another person to the office.

    3. in case of resignation or permanent incapacity of either leader, the legislature of the relevant <component state> shall elect a replacement. if such resignation or incapacity occurs before the legislature of the relevant <component state> has been elected, the most senior judge from that <component state> selected for or appointed to the supreme court shall assume the role of co-president.

    4. the co-presidents shall alternate every calendar month in representing the co-presidency as head of state.

    article 40 transitional <common state> government

    1. the co-presidents shall exercise the executive power during the first year of the transitional period in accordance with the relevant provisions for the presidential council. they shall act and decide by consensus.

    2. the co-presidents shall name six cypriot citizens to head the departments of the <common state> government during the first year of the transitional period. the heads of departments shall be confirmed by parliament through simple majority. they shall exercise the functions of the executive, which the co-presidents shall delegate to them, in accordance with the procedures provided for in this constitution for the presidential council.

    3. one year after entry into force of the foundation agreement, the newly elected parliament shall elect a council of ministers composed of six members. the provisions of this constitution for the presidential council shall apply mutatis mutandis to the election, functioning and powers (other than those vested in the head of state) of the council of ministers.

    4. during a second phase of the transitional period, the council of ministers shall act as the government of the <common state> of cyprus while the functions of head of state shall continue to be vested in the co-presidency.

    5. thirty calendar months after entry into force of the foundation agreement, the council of ministers shall become the presidential council in accordance with the provisions of this constitution, assuming also the function of head of state, for a remaining three and a half years, during which time the rotation period for the offices of president and vice-president shall be seven months.

    article 41 participation of [executive heads] of <component states> in meetings of presidential council

    during the first ten years after entry into force of the foundation agreement, the [executive heads][21] of the <component states> shall be invited to participate without a vote in meetings of the council of ministers and, later, the presidential council.

    article 42 entry into force of accession treaty to the european union

    the referenda approving, together with the foundation agreement, the conditions of accession of cyprus to the european union, shall authorise and oblige the co-presidents to sign and ratify the treaty providing for the accession of cyprus to the european union.[22]

    article 43 transitional board of the central bank

    the members of the transitional board of the central bank selected in accordance with appendix b of the comprehensive settlement shall assume their functions immediately upon entry into force of the foundation agreement and shall remain in office for 15 calendar months, when they shall be replaced by the board appointed in accordance with the provisions of this constitution by the council of ministers elected by the two chambers of parliament. the transitional board shall exercise the powers provided for the board in the constitution until the regularly appointed board takes office.

    article 44 judges of the transitional supreme court

    the judges of the transitional supreme court selected in accordance with appendix b of the comprehensive settlement shall assume their functions immediately upon entry into force of the foundation agreement and shall remain in office for 15 calendar months, when they shall be replaced by the judges appointed in accordance with the provisions of this constitution by the council of ministers elected by the two chambers of parliament. the transitional court shall exercise the powers provided for the supreme court in the constitution until the regularly appointed supreme court takes office.

    article 45 public service

    the law shall specify implementation procedures and timeframes, not exceeding [insert figure] years from the entry into force of the foundation agreement, for the full implementation of the provisions of this constitution relating to the composition of the public service for the different branches of that service.

    article 46 responsibility for debts incurred prior to the entry into force of the foundation agreement

    the <common state> shall assume responsibility for debts incurred prior to the entry into force of the foundation agreement other than debts to greece or turkey or debts from purchase of armaments, which shall be assumed by the relevant <component state>. special majority law may provide for reimbursement of the <common state> by the <component states>.

    article 47 teaching of official languages

    the mandatory teaching of the official languages of the <common state> to all secondary school students prescribed in article 8(4) shall commence no later than three years after entry into force of the foundation agreement.

    article 48 state-owned property

    public property of the <common state> is listed in an attachment to this constitution. other public property is the property of the <component state> in which it is located.

    part viii: additional provisions

    [insert further articles]

    attachment 1: map of cyprus and its <component states>

    [insert topographic map, indicating agreed <component state> boundary]

    attachment 2: flag of cyprus

    [insert image of agreed flag]

    attachment 3: anthem of cyprus

    [insert agreed anthem]

    attachment 4: property of the <common state>

    [insert agreed list/description of property of <common state>]

    draft annex ii: constitutional laws

    the attachments of this annex shall be constitutional laws upon entry into force of the foundation agreement, able to be amended in accordance with the constitution.

    attachment 1: constitutional law on the elaboration and adoption of constitutional laws

    [insert text]

    attachment 2: constitutional law on police matters and composition and functions of the joint investigation agency

    article 1 <component state> police

    each <component state> police may not number more than 700 police personnel plus six police personnel per thousand <component state> inhabitants. <component state> police may only carry weapons appropriate for normal police civilian duties.

    article 2 joint investigation agency

    there shall be a joint investigation agency comprising <common state> and <component state> police personnel, hailing in equal numbers from each <component state>, and reporting to the attorney-general of the <common state>. it shall combat terrorism, drug trafficking, money laundering and organised crime. it shall also investigate alleged violations of police duties by <common state> or <component state> police, or of article 6(3) and (4) of the constitution, upon request of any <common state> or <component state> authority.

    article 3 cooperation

    the joint investigation agency and the <common state> police shall cooperate with each other and with the police of the <component states> pursuant to the cooperation agreement on police matters between the <common state> and the <component states>.

    [insert further articles]

    attachment 3: constitutional law on internal <component state> citizenship status and <component state> residency rights

    article 1 internal <component state> citizenship status upon entry into force of the foundation agreement

    1. upon entry into force of the foundation agreement, cypriot citizens shall automatically be afforded the internal <component state> citizenship status of the <component state> which at that time administers the territory where they reside.

    2. persons residing, at the time of entry into force of the foundation agreement, in the maronite villages of agia marina/gürpinar, asomatos/özhan, karpasha/karpaşa and kormakiti/koruçam, the mesaoria village of pyla and the karpas villages of rizokarpaso/dipkarpaz, agialousa/yeni erenköy, agia trias/sipahi, melanarga/adacay may, within one year of that date, elect to have the internal <component state> citizenship status of the other <component state>.

    3. cypriot citizens residing abroad shall be afforded the internal <component state> citizenship status of the greek cypriot <component state> if they or their forebears belonged to the greek cypriot community before 1974, or the internal <component state> citizenship status of the turkish cypriot <component state> if they or their forebears belonged to the turkish cypriot community before 1974.

    article 2 acquisition of internal <component state> citizenship status

    1. persons acquiring cypriot citizenship shall also acquire the internal <component state> citizenship status of the <component state> in which they reside, provided they have resided there for seven years preceding their naturalisation. if this requirement is not fulfilled, they shall acquire the internal <component state> citizenship status of the <component state> in which they have resided longer.

    2. any cypriot citizen who has been resident in a <component state> for any seven consecutive years shall be entitled to apply to change his/her internal <component state> citizenship status to that of the <component state> where s/he resides.

    article 3 exercise of political rights at the <component state> level

    a <component state> may restrict, within the limits of european union law and this constitution, the exercise of political rights at its level to persons holding its internal <component state> citizenship status.

    article 4 supreme court injunctions on entry or residence

    a <component state> may apply to the supreme court of cyprus for an injunction barring a person who does not hold its internal <component state> citizenship status from entering or residing in that <component state>. the supreme court shall grant the injunction if the relevant person has been, or is actively engaged, in acts of violence or incitement to violence and his/her presence in that <component state> would be a danger to public safety or public order.

    article 5 permissible limitation on residency of non-cypriots

    the <component states> may, within the limits of international law, european union law and this constitution, establish rules and regulations on establishment of residence by non-cypriots more restrictive than those of the <common state>.

    article 6 permissible limitation on residency of cypriots

    1. a <component state> may restrict the right to reside of cypriot citizens who do not hold its internal <component state> citizenship status, if the number of such residents has reached 28% of its population.

    2. no later than 25 years after entry into force of this agreement, the <common state> and the <component states> shall review the relevant constitutional law in light of experience.

    3. any restrictions on residence shall not prevent the freedom of movement throughout cyprus, including the right of any cypriot citizen to temporarily (i.e. no more than an average of three nights a week) stay or holiday in their own properties or any other accommodation anywhere in cyprus.

    article 7 permissible transitional limitations on residency

    1. without prejudice to the provisions of the above article, a <component state> may, during a transitional period of 15 years after entry into force of the foundation agreement, further restrict the establishment of residence, on a non-discriminatory basis, of cypriot citizens who do not hold the relevant internal <component state> citizenship status.

    2. permissible restrictions include a moratorium on such residence during the first four years after entry into force of the foundation agreement. thereafter, there may be restrictions if the number of such residents has reached 8% of the population of a village or municipality between the 5th and 9th years and 18% between the 10th and 15th years.

    3. within the permissible limit, priority shall be given first to persons to whom properties have been reinstated by order of the property board, and their families; second to other persons who were inhabitants of the relevant municipality or village before 1963 or 1974 respectively, and their families; and third to the heirs of either category of persons.

    4. there shall be no limitations for establishment of residence by former inhabitants and their descendants in the tillyria villages of amadhies/günebakan, limnitis/yeşilyirmak, selemani/suleymaniye, xerovounos/kurutepe and agios georgios/madenlikoy, the maronite villages of agia marina/gürpinar, asomatos/özhan, karpasha/karpaşa and kormakiti/koruçam, the mesaoria villages of pyla and [insert other villages with more than 20% turkish cypriots in 1960 should they fall within the area of territorial adjustment] and the karpas villages of rizokarpaso/dipkarpaz, agialousa/yeni erenköy, agia trias/sipahi, melanarga/adacay.[23]

    [insert further articles]

    draft annex iii: <common state> legislation

    the attachments to this annex shall be <common state> legislation upon entry into force of the foundation agreement, able to be amended in accordance with the constitution.

    attachment 1: law on the anthem, flag, insignia and honours of cyprus (and their use)

    [insert text]

    attachment 2: law on conduct of external relations

    article 1 composition of diplomatic missions of cyprus

    1. the heads of mission of cyprus to the united nations in new york, the united nations in geneva, the european union, greece, turkey, the united kingdom, france, the united states, russia and china shall hail in equal numbers from each <component state>.

    2. this article shall be fully implemented no later than [three] years after entry into force of the foundation agreement.

    [insert further articles]

    attachment 3: law on conduct of european union relations

    [insert text]

    attachment 4: law on cypriot citizenship

    article 1 general provisions

    this law determines the conditions for the acquisition [and loss] of cypriot citizenship, in accordance with the terms of the foundation agreement, the constitution and international and european union standards.

    article 2 [dual citizenship]

    [insert article, if any.]

    article 3 cypriot citizenship upon entry into force of the foundation agreement

    1. upon entry into force of the foundation agreement, the following persons shall be considered citizens of cyprus:

    a. any person who held cypriot citizenship in 1960 and his or her descendants;

    b. any person who enjoyed permanent residence in cyprus for at least seven years before reaching the age of 18 and for at least one year during the last five years;

    c. any person who is married to a cypriot citizen and has enjoyed permanent residence for at least two years in cyprus; and

    d. minor children of the persons in the above categories who enjoy permanent residence in cyprus.

    2. in addition to the above, persons whose names figure on a list handed over to the secretary-general of the united nations by each party to the comprehensive settlement by 10 march 2003 shall be citizens of cyprus. each side’s list may number no more than 33,000 persons, inclusive of spouses and children, unless there are specific reasons preventing such spouses and children from being considered citizens of cyprus. applicants shall be included on the list based on the length of their residence in cyprus.

    article 4 acquisition of cypriot citizenship

    cypriot citizenship is acquired in accordance with the provisions of this law:

    a. automatically by birth, where either parent is a cypriot citizen;

    b. by naturalisation; or

    c. [insert additional articles, if any].

    article 5 acquisition by naturalisation

    a foreigner may submit a request for acquisition of cypriot citizenship if s/he fulfils the following conditions:

    a. s/he has reached 18 years of age;

    b. s/he has enjoyed permanent residence in cyprus for at least seven consecutive years, including for no less than four years after entry into force of the foundation agreement, before submitting a request;

    c. [s/he has knowledge of one of the official languages of cyprus];

    d. s/he is not the object of a security measure or a protective measure to remove him/her from cyprus undertaken by an authority of the <common state> or the <component states> in accordance with their respective laws; and

    e. s/he was not sentenced to a term of imprisonment for a premeditated criminal act for longer than one year within seven years of the submission of the request.

    article 6 acquisition by facilitated naturalisation

    cypriot citizenship may be acquired through facilitated naturalisation:

    a. upon request, by spouses of persons who have or acquire cypriot citizenship in accordance with these provisions, provided they have been married for at least two years; or

    b. automatically by minor children of persons who acquire cypriot citizenship in accordance with these provisions.

    article 7 loss of cypriot citizenship

    [insert article, if any]

    article 8 passports

    1. the citizenship board shall issue passports to cypriot citizens in accordance with these provisions.

    2. during an interim period of [insert number of days], the citizenship board shall stamp travel documents of citizens issued prior to entry into force of the foundation agreement, testifying to the recognition of these documents by cyprus.

    article 9 the citizenship board

    1. the citizenship board shall be composed of three persons hailing from each <component state> and the chairs shall rotate on an annual basis.

    2. for the first two years of its operation, the citizenship board shall, in addition, comprise two non-cypriots who are not citizens of greece, turkey or the united kingdom. the non-cypriots may simultaneously serve on the aliens board.

    3. the members of the citizenship board shall be appointed by the presidential council and confirmed by parliament by special majority.

    article 10 implementation of this law

    1. the citizenship board shall be entrusted with the implementation of this law and shall adopt rules and regulations for this purpose.

    2. the citizenship board shall appoint and supervise agents who shall process requests relating to cypriot citizenship, in accordance with this law and its rules and regulations.

    article 11 review of decisions on citizenship

    1. there shall be a right of appeal to the citizenship board from decisions by agents of the board regarding citizenship.

    2. decisions of the citizenship board are subject to review by the supreme court.

    article 12 transitional rules and regulations

    until the <common state> parliament adopts detailed rules and regulations governing citizenship, the citizenship board shall adopt such rules and regulations in accordance with these provisions and the abovementioned international instruments, bearing in mind the obligations of cyprus under the treaty of accession to the european union.

    [insert further articles]

    attachment 5: law on aliens, immigration and asylum

    article 1 general provisions

    this law prescribes the conditions for residency, immigration and asylum, in accordance with the terms of the foundation agreement, the constitution and international and european union standards.

    article 2 entry and residency rights of greek and turkish nationals

    1. cyprus shall grant equal treatment to greek and turkish nationals with respect to entry and residency rights to the extent permissible under european union law and the conditions of accession of cyprus to the european union.

    2. the aliens board shall not authorise further immigration of greek nationals if the number of permanent residents who are greek nationals has reached 10 % of the number of resident cypriot citizens who hold the internal <component state> citizenship status of the greek cypriot <component state> nor shall it authorise further immigration of turkish nationals if the number of permanent residents who are turkish nationals has reached 10% of the number of resident cypriot citizens who hold the internal <component state> citizenship status of the turkish cypriot <component state>.[24]

    3. upon entry into force of the foundation agreement, the aliens board shall authorise the <component states> to grant permanent residence to nationals of greece and turkey up to the level agreed in the previous paragraph. persons who do not so receive permanent residence may apply for financial assistance to relocate to their country of origin if they have lived in cyprus for no less than [five] years. such assistance shall be in the form of cash grants payable on their arrival in their country of origin, within five years of entry into force of the foundation agreement. the amount of the grant shall be in accordance with a scale, based on a figure of no less than 10,000 euros for a household of four.[25]

    article 3 asylum

    the aliens board shall grant asylum in accordance with the 1951 geneva convention on the status of refugees and its 1967 protocol, the 1997 dublin convention on asylum seekers, the 1950 european convention for the protection of human rights and fundamental freedoms and its additional protocols which are in force for cyprus, as well as other relevant international instruments in force for cyprus.

    article 4 the aliens board

    1. the aliens board shall be composed of three persons hailing from each <component state> and the chairs shall rotate on an annual basis.

    2. for the first two years of its operation, the aliens board shall, in addition, comprise two non-cypriots who are not citizens of greece, turkey or the united kingdom. the non-cypriots may simultaneously serve on the citizenship board.

    3. the members of the aliens board shall be appointed by the presidential council and confirmed by parliament by special majority.

    article 5 implementation of this law

    1. the aliens board shall be entrusted with the implementation of this law and shall adopt rules and regulations for this purpose.

    2. the aliens board shall appoint and supervise agents who shall process requests relating to immigration, asylum, deportation or extradition in accordance with this law and its rules and regulations.

    article 6 review of decisions on immigration, asylum, deportation and extradition

    1. there shall be a right of appeal to the aliens board from decisions by agents of the board regarding immigration, asylum, deportation or extradition.

    2. decisions of the aliens board are subject to review by the supreme court.

    article 7 transitional rules and regulations

    until the <common state> parliament adopts detailed rules and regulations governing immigration, asylum, deportation and extradition, the aliens board shall adopt such rules and regulations in accordance with these provisions and the abovementioned international instruments, bearing in mind the obligations of cyprus under the treaty of accession to the european union.

    [insert further articles]

    attachment 6: law on the central bank

    part i: transitional provisions

    article 1 exchange of deposits of citizens and residents of cyprus

    the central bank of cyprus shall exchange deposits held by citizens and residents of cyprus in turkish lira in banks in cyprus into cyprus pounds at the rate at which the bank of turkey shall credit the relevant amounts to the bank of cyprus in euros.

    [insert further articles]

    attachment 7: law on <common state> taxation and finances

    article 1 transfer to <component states>

    1. the <common state> shall confer upon the <component states>, in proportion to their population, no less than 50% of revenue from indirect taxation which is not transferred to the european union.

    2. the <common state> shall spend no less than 5% of revenue from indirect taxation which is not transferred to the european union to finance cooperative endeavours between the <component states> or between municipalities located in different <component states>.

    [insert further articles]

    attachment 8: law on <common state> budget

    article 1 carry over of previous budget

    if parliament is unable to approve a budget before the beginning of the fiscal year, the budget of the previous year, adjusted by inflation minus 1%, shall be carried on to the next fiscal year, unless the supreme court in the exercise of its deadlock resolving power decides otherwise.

    [insert further articles]

    attachment 9: law on international trade, customs and excise

    [insert text]

    attachment 10: law on aviation and airspace management

    [insert text; text shall take into account the vital interests and legitimate concerns of neighbouring states, the geographical position of the island of cyprus in the eastern mediterranean, the terms of treaties binding on cyprus upon entry into force of the foundation agreement, and the relevant principles and rules of international law]

    attachment 11: law on international navigation, territorial waters, and continental shelf

    [insert text; text shall take into account the vital interests and legitimate concerns of neighbouring states, the geographical position of the island of cyprus in the eastern mediterranean, the terms of treaties binding on cyprus upon entry into force of the foundation agreement, and the relevant principles and rules of international law]

    attachment 12: law on water resources

    [insert text; text shall include provisons ensuring that the natural water resources of cyprus shall be equitably shared between the <component states>]

    attachment 13: law on natural resources

    [insert text]

    attachment 14: law on postal services

    [insert text]

    attachment 15: law on communications

    [insert text]

    attachment 16: law on meteorology

    [insert text]

    attachment 17: law on weights and measures

    [insert text]
  • attachment 18: law on intellectual property

    [insert text]

    attachment 19: law on antiquities

    [insert text]

    attachment 20: law on election to popularly elected <common state> offices

    [insert text; text shall include provisions on eligibility and incompatibility for members of <common state> institutions]

    attachment 21: law on <common state> immunities and exemptions

    [insert text]

    attachment 22: law on <common state> administration

    [insert text]

    attachment 23: law on official languages

    [insert text]

    attachment 24: law on <common state> police and joint investigation agency

    [insert text]

    attachment 25: law on legislative procedure and on procedure for amendments of the constitution

    [insert text; should include, inter alia, regulation of procedure for consultation of <component state> governments and other interested sectors of society.]

    attachment 26: law on administration of justice

    article 1 judges of the supreme court

    1. the supreme court judges shall not hold any other public office in the <common state> or either <component state>.

    2. the judges shall not serve beyond their 75th birthday.

    3. the presidential council shall appoint the judges from among the candidates listed by the judiciary board, three judges hailing from each of the <component states> and three non-cypriot judges who shall not be citizens of greece, turkey or the united kingdom.

    4. in case of a vacancy, the presidential council shall appoint a replacement for the remainder of the term of office upon suggestion of the judiciary board, without altering the composition of the court as prescribed in this article.

    article 2 the chief justice

    the supreme court judges shall elect from among their number a chief justice for a renewable three-year term of office.

    article 3 seniority of judges

    the chief justice shall be considered the most senior supreme court judge. among the other judges, seniority shall be determined firstly by time served in office and by age in case of equal time served.

    article 4 judiciary board

    1. the judiciary board shall comprise the three most senior <common state> supreme court judges, each being the most senior of the group of judges from each of the <component states> and the non-cypriot judges respectively; the attorney-general and deputy attorney-general of the <common state>; and the attorney-general, the head of the highest court and the president of the bar association of each <component state>.

    2. if the most senior judge from any group in the transitional supreme court is also the head of the highest <component state> court, the second most senior judge from the relevant group shall take his/her place on the judiciary board.

    3. the judiciary board shall decide on a list of names by a two-thirds majority.

    article 5 partial periodic renewal of the supreme court

    1. to ensure partial periodic renewal of the supreme court, the terms of office of the original members shall be as follows:

    a. three years for one judge from each <component state> as well as one non-cypriot judge;

    b. six years for one judge from each <component state> as well as one non-cypriot judge; and

    c. nine years for one judge from each <component state> as well as one non-cypriot judge.

    2. if the judges in each group cannot agree among themselves who shall hold each term of office, a lot shall be drawn among each group of judges.

    article 6 transitional supreme court

    1. the co-presidents shall appoint the members of the transitional supreme court from a list of candidates submitted by the transitional judiciary board and in accordance with the proportions stipulated in this law.

    1. the provisional judiciary board to suggest the candidates for the transitional supreme court shall be composed of the attorney-general, the head of the highest court and the president of the bar association of each <component state>.

    2. the cypriot judges may maintain any functions as <component state> judges during their one-year term of office on the transitional supreme court to the extent that their tasks at the supreme court shall allow it. they shall give priority to their tasks as judges of the supreme court of cyprus.

    3. the non-cypriot judges on the transitional supreme court shall be remunerated like judges of the international court of justice.

    [insert further articles]

    attachment 27: law on <common state> offences

    [insert text; i.e. criminal code on terrorism, drug trafficking, money laundering, organised crime and offences against <common state> laws.]

    attachment 28: law on impeachment

    [insert text; text shall include provisions that cases alleging impeachment shall be referred to the supreme court; the supreme court shall determine the appropriate punishment]

    draft annex iv: cooperation agreements between <common state> and <component states>

    the attachments to this annex shall be cooperation agreements between the <common state> and the <component states> upon entry into force of the foundation agreement. these agreements may be amended by agreement of the <common state> and both <component states>.

    attachment 1: cooperation agreement on external relations

    [insert text]

    attachment 2: cooperation agreement on european union relations

    article 1 scope of agreement

    this agreement regulates decision-making and representation of cyprus in european union matters which predominantly or exclusively fall within the competence of the <component states>.

    article 2 duty to inform

    the <common state>shall inform the <component states> without delay on all issues relating to european integration in areas of competence of the <component states>. this duty shall include the transmission of:

    a. documents, reports, and notices of the organs of the european union;

    b. documents, reports, and notices on informal meetings at ministerial level;

    c. documents and information on cases pending before the european court of justice; and

    d. reports of the permanent representation of cyprus to the european union.

    article 3 decision-making

    1. in matters referred to in article 1, the <common state> shall consider opinions of the <component states> given in due time. in case of consistent opinion of both <component states> given in due time, this opinion shall be legally binding on the <common state> in negotiations and voting. the <common state> may only deviate from this opinion if there are mandatory reasons with regard to foreign affairs.

    2. in the case of persistent inconsistencies in matters referred to in article 1, coordination with respect to the position of the <common state> shall be undertaken by the coordination group. the coordination group shall comprise a representative of each of the members of the presidential council in charge of foreign affairs and european union relations, and a representative of each <component state>. the decisions of the coordination group shall be binding on the relevant representative in the european union.

    3. the position taken by the coordination group may be changed only in exceptional circumstances. if the position taken by the coordination group needs to be urgently adapted in the course of a meeting of a european union organ, the respective representative shall immediately inform the coordination group. if a revised decision of the coordination group cannot be obtained in time, the representative of cyprus shall abstain, except in cases where s/he has received clear freedom to choose the position that will most likely address the general interests of cyprus as a whole. it is understood that in such circumstances, the vote given by the cyprus representative will have been final.

    article 4 representation

    1. cyprus may be represented in the european union either by a representative of the <common state> or a representative of a <component state>.

    2. the representatives shall be appointed by the presidential council upon suggestion of the coordination group.

    3. the representatives of cyprus in the council of the european union shall be notified to its general secretariat. such representatives attending meetings shall have the exclusive right to make legally binding declarations.

    4. cyprus will be represented in the european parliament according to proportional representation, provided that each <component state> is attributed no less than one third of the cypriot seats in the european parliament.

    article 5 legal action

    1. in case of an unlawful act or failure to act of organs of the european union or another member state concerning matters in the areas of competence of the <component states>, cyprus shall bring an action before the european court of justice upon request of the <component state>. such request is to be addressed to the presidential council and shall include all information relevant to a legal action before the european court of justice.

    2. the costs of such legal action shall be borne by the <component state> requesting the action.

    article 6 adaptation

    the <common state> and the <component states> shall adapt this agreement by consensus to take account of further developments of european integration or other needs that may arise.

    article 7 presidency

    prior to cyprus exercising the presidency of the european union, the coordination group shall propose specific modalities to the presidential council.

    article 8 disputes resulting from the application of this agreement

    any dispute resulting from the application of this agreement shall be decided by the supreme court of cyprus.

    [insert further articles]

    attachment 3: cooperation agreement on police matters

    [insert provisions on cooperation arrangements between <component state> police, between <component state> police and <common state> police, and regarding joint investigation agency; these provisions should create a cooperation committee; they should, inter alia, address the issue of hot pursuit]

    draft annex v: list of international treaties binding on cyprus

    [insert list of treaties; charter of the united nations, treaty of establishment, treaty of guarantee and treaty of alliance shall be included in the list; further treaties shall be listed in accordance with the following guidelines:

    · there shall be a presumption of inclusion of all multilateral instruments and all bilateral instruments, other than with greece and turkey; either side may raise objections with respect to a specific instrument provisionally listed on grounds of incompatibility with the comprehensive settlement or the foundation agreement;

    · instruments with greece and turkey in areas not related to defence shall be examined and, unless incompatible with the comprehensive settlement or the foundation agreement, shall be included in the list;

    · instruments with greece and turkey on defence matters shall not be included in the list, unless otherwise agreed.]

    draft annex vi: territorial arrangements

    article 1 delineation of <component state> boundaries

    1. the boundaries of the <component states> shall be as depicted in the attached map.

    2. [insert text describing in detail the course of the agreed boundary]. in towns (namely nicosia and famagusta), the final boundary shall be demarcated in such a way as to take into account as an overriding concern ownership of properties in the area of the boundary. functionality of street use and administration shall also be a consideration. any inconsistency between this description and the map shall be decided by consensus by a committee, or, where they are unable to reach consensus, by the supreme court of cyprus.

    3. the committee shall comprise [insert figure] representatives of each <component state> and at least one non-cypriot. the committee shall be appointed upon entry into force of the foundation agreement, and shall demarcate the boundary on the ground.

    article 2 access and connecting roads

    1. civilian traffic on direct connecting roads between the main part of a <component state> and a non-contiguous part, as well as on direct connecting roads through a non-contiguous part of a <component state>, may only be restricted pursuant to an injunction of the supreme court.

    2. the road connecting pyrogi and athienou is under the territorial administration of the greek cypriot <component state> for its entire length. the turkish cypriot <component state> shall be entitled to construct an underpass or overpass for access to louroujina/akincilar.

    3. the greek cypriot <component state> shall be entitled to construct a road under its territorial administration between kontea and kalopsida, across the territory administered by the turkish cypriot <component state> south of köüklia and to expropriate the necessary land in exchange for full and effective compensation, in cooperation with the turkish cypriot <component state>. the <component states> shall agree on the location of any necessary underpasses or overpasses to be built at the expense of the greek cypriot <component state>.

    applying to map a only:

    4. the road connecting north nicosia and famagusta is under the territorial administration of the turkish cypriot <component state> for its entire length. the greek cypriot <component state> shall be entitled to construct three underpasses or overpasses for access to pyrga, stylloi and egkomi.

    article 3 water resources

    [insert text on agreed sharing of natural water resources between the <component states> in light of territorial arrangements]

    article 4 phasing of territorial adjustment

    1. areas within the agreed territorial boundaries of a <component state> which are subject to territorial adjustment, while legally part of that <component state> upon entry into force of the foundation agreement, shall be administered during an interim period no longer than three years by the other <component state>, by which time, administration shall have been completely transferred.

    2. administration shall be transferred in agreed phases as depicted on the attached map. transfer shall begin 90 days after entry into force of the foundation agreement with the transfer of administration of the following largely uninhabited areas contiguous with the remainder of the relevant <component state>: [insert description of areas]. remaining areas shall be transferred as follows: [insert transfer timeframes and arrangements for remaining areas].

    3. the <component states> shall render full cooperation to the united nations which, in conformity with its mandate, shall supervise activities relating to the transfer of areas subject to territorial adjustment and contribute to the maintenance of a secure environment.

    4. during the phasing period, the areas under the administration of the greek cypriot <component state> and the turkish cypriot <component state> shall be clearly marked as follows: [insert text]. during this period, the agreed crossing points shall be as follows: [insert text]

    5. all areas subject to territorial adjustment shall be vacated, prior to agreed dates of transfer of administration, of any forces and armaments and no forces and armaments shall be located thereafter in those areas.

    article 5 current inhabitants

    1. the following special arrangements shall safeguard the rights and interests of current inhabitants of areas subject to territorial adjustment, and provide for orderly relocation to adequate alternative accommodation (in accordance with annex vii) in appropriate locations where adequate livelihoods may be earned:

    a. persons to be relocated shall be registered by household, including details of their current occupation or means of livelihood;

    b. communities may request to be relocated as a community;

    c. persons with sufficient financial means shall vacate properties no later than [one] month prior to the agreed date of transfer of administration of the relevant area;

    d. persons without sufficient financial means shall receive no less than [three] months’ notice of the date for relocation once alternative accommodation has been identified; during this time they may access this alternative accommodation to prepare it for their arrival;

    e. persons to be relocated who do not have sufficient financial means shall be provided with transport for the members of their household and their belongings, as necessary; and

    f. special arrangements shall be made for families with young children, the elderly and the disabled.

    2. persons other than cypriot citizens who, pursuant to an administrative decision by an authority in cyprus, enjoyed permanent residence in areas subject to territorial adjustment may apply for financial assistance to relocate to their country of origin. such assistance shall be in the form of cash grants payable on their arrival in their country of origin, within five years of entry into force of the foundation agreement. the amount of the grant shall be in accordance with a scale, based on a figure of no less than 10,000 euros for a household of four.[26]

    article 6 relocation board

    1. relocation pursuant to article 5 shall be managed by a relocation board, comprising five persons, including one representative of each <component state> and three non-cypriots who are not citizens of greece, turkey or the united kingdom and of whom one shall be a united nations representative. the latter is invited to chair the board. the secretary-general of the united nations is invited to appoint the non-cypriot members of the board.

    2. the <component states> shall each nominate a representative of their authority competent for housing and property issues, their authority competent for employment/economic issues, their <component state> police and each of the local authorities for the areas subject to territorial adjustment, to cooperate and liaise with the relocation board and attend extended planning meetings at the request of the board.

    3. among other responsibilities, the relocation board shall verify that alternative accommodation is ready for inhabitation before setting dates for relocation. it shall initiate arrangements with the competent authorities in the receiving municipalities to ensure that persons relocating there are assisted in establishing a livelihood in those municipalities.

    4. the relocation board shall also work closely with the property board regarding decisions on reinstatement in the areas subject to territorial adjustment and the identification of alternative accommodation. when planning the construction of alternative accommodation, special consideration shall be given to requests of communities wishing to relocate as a community.

    5. the relocation board shall adopt rules and regulations in accordance with these provisions. the <component states> shall fully respect and implement the decisions of the relocation board in a timely manner, and adopt any necessary legislation or regulations to ensure their enforcement.

    article 7 properties

    properties located in areas subject to territorial adjustment shall be handled in accordance with the provisions of attachment 4 of annex vii.

    attachment 1: map of territorial adjustment

    draft annex vii: treatment of property affected by events since 1963

    part i: general articles.................................................................................................... 97

    part ii: regulation of exercise of property rights......................................... 98

    section a: compensation........................................................................................................... 99

    section b: reinstatement into possession................................................................................. 101

    section c: sale, exchange and long-term lease...................................................................... 102

    part iii: loss of use............................................................................................................ 103

    part iv: judicial review..................................................................................................... 103

    part v: amendment............................................................................................................. 104

    attachment 1: definitions.............................................................................................. 105

    attachment 2: cyprus property board and compensation arrangements 108

    section a: establishment, operation, powers, staff and costs of cyprus property board.......... 108

    section b: handling of property transferred to or via the property board................................ 113

    section c: decision-making and claims for affected property................................................... 114

    section d: assistance with sale, exchange or lease................................................................. 117

    section e: compensation fund and bonds................................................................................ 118

    attachment 3: measures in favour of current users.................................... 120

    section a: extension of deadlines for vacating affected property............................................ 120

    section b: preferential loans.................................................................................................... 121

    section c: right of first refusal................................................................................................. 122

    attachment 4: property located in areas subject to territorial adjustement 123

    part i: general articles

    article 1 general provisions

    1. the provisions in this annex and its attachments deal with properties which were affected as a consequence of intercommunal strife, military action or the unresolved division of the island between december 1963 and entry into force of the foundation agreement and introduces an extraordinary regime to deal with these properties. the provisions in this annex and its attachments will continue to apply to such properties until all matters covered by these provisions have been closed by the property board or the supreme court.

    2. terms used in this annex and its attachments are defined in attachment 1.

    3. provisions of this annex and its attachments shall be referred to hereinafter as ‘these provisions’.

    article 2 the cyprus property board

    these provisions, unless otherwise stated, shall be implemented by the cyprus property board. its composition, powers and procedures, as well as the obligations of the <common state> and the <component states> in relation to it, are further regulated in attachment 2.

    article 3 property in areas subject to territorial adjustment

    property located in areas subject to territorial adjustment is regulated by attachment 4. where there are no specific provisions in attachment 4, the other provisions of this annex shall apply.

    article 4 religious sites

    1. the churches and evkaf shall be entitled, without exception and within three years of entry into force of the foundation agreement, to reinstatement of any affected property owned by them which was used as a religious site in 1963 or 1974.

    2. this article shall not limit the right of churches and evkaf to claim compensation in lieu of reinstatement for any affected property under these provisions.

    part ii: regulation of exercise of property rights

    article 5 suspension of dealings, proceedings or alterations with respect to affected property

    1. any transaction, dealing, or any proceeding in cyprus in any court or legal or administrative body, or any physical alterations (apart from minor or emergency maintenance), with respect to any affected property shall be suspended or prohibited upon entry into force of the foundation agreement, until the property board:

    a. authorises such dealing, proceeding or physical alteration to continue or occur;

    b. refers the dealing or proceeding to another competent court or authority; or

    c. makes a final determination in relation to the property.

    2. the <common state> and the <component states> shall, pursuant to article 37 of the 1950 european convention for the protection of human rights and fundamental freedoms, request the european court of human rights to strike out any proceedings currently before it concerning affected property.

    article 6 claims and applications

    1. a dispossessed owner shall be entitled to claim compensation for his/her title to property or the reinstatement of his/her property or apply for assistance in arranging the sale, long-term lease or exchange of his/her property.

    2. current users of affected properties who are themselves dispossessed owners or persons who own significant improvements to affected properties may apply to receive title to such properties.

    3. current users of properties to be reinstated may apply to benefit from the special measures detailed in attachment 3.

    4. all such claims and applications shall be made to the property board within the time limit specified and shall be processed and determined in accordance with these provisions.

    5. all payments required as a condition for the transfer of title or reinstatement shall be made to the property board within three years of the relevant decision of the property board, unless the decision specifies an earlier date. transfer of title or reinstatement shall not take effect until all stipulated payments are made in full. failure to make payments within the specified period may result in loss of or modifications to rights with respect to the property.

    article 7 liability for damage

    persons responsible for serious damage to or destruction of properties shall be liable to the dispossessed owner and/or the property board for the cost of the damage up to the market value of the property. in addition, the property board may fine such persons and take other punitive measures, including modifying decisions previously made in their favour.

    section a: compensation

    article 8 entitlement to full and effective compensation

    1. any dispossessed owner shall be entitled to claim full and effective compensation as determined by the property board in accordance with international standards (hereinafter referred to as "compensation") in exchange for transfer of title to the affected property to the property board.

    2. entitlements to compensation shall be assessed and paid by the property board at current value, unless otherwise specified in these provisions.

    3. compensation shall be paid in the form of compensation bonds drawn on a compensation fund. the establishment of the compensation fund, issuing and use of bonds shall be regulated by the provisions in attachment 2.[27]

    4. dispossessed owners of properties which, according to the following provisions, are not eligible to be reinstated, shall be entitled to compensation.

    article 9 property owned by institutions

    title to affected properties, other than religious sites, which are owned by institutions shall be transferred to the property board in exchange for compensation.

    article 10 property used for public benefit purposes

    title to an affected property which is being used for a purpose in the public benefit upon entry into force of the comprehensive settlement which objectively justifies compulsory acquisition shall be transferred to the <common state> or the relevant <component state> in exchange for payment of the current value by the relevant authority to the dispossessed owner through the property board.

    article 11 property required for military purposes

    title to any affected property which is specified in the additional protocols to the treaty of alliance, or any attachment thereto, as being required for military purposes shall be transferred to the <component state> in which it is located, in exchange for payment of the current value by the relevant <component state> to the property board.

    article 12 property currently used by dispossessed owners

    1. a dispossessed owner who is the current user of an affected property of similar current value to a property of which s/he was dispossessed and has been using the affected property on a continuous basis for at least ten years, may apply to the property board to receive title to that property in exchange for title to the property of which s/he was dispossessed.

    2. the application shall be granted if the current value of the affected property no greater than 50% more than the current value of the property of which s/he was dispossessed.

    3. if the current value of the affected property is more than 50% greater than the current value of the property of which the current user was dispossessed, the property board shall assist the dispossessed owner and the current user to reach an amicable agreement. if this fails, the property board may grant or refuse the exchange, taking into account the arguments of both sides, or partition the property as appropriate.

    4. if the current value of the affected property is less than that of the property of which the current user was dispossessed, s/he may claim compensation for the difference in value.

    5. if the current value of the affected property is more than the current value of the property of which the current user was dispossessed, s/he shall pay the difference to the property board prior to the transfer of title.

    article 13 property currently used by subsequent purchasers from dispossessed owners

    1. any purchaser (or his/her successors in title) of an affected property, which was assigned to a dispossessed owner (hereinafter "the vendor") and was of a similar current value to a property of which the vendor was dispossessed, shall have the same rights and obligations as the vendor would have had according to article 12 with respect to the affected property, provided that s/he and the vendor and any predecessors in title have collectively been current users of the affected property on a continuous basis for at least ten years. title to the property of which the vendor was originally dispossessed shall be transferred to the property board. if the current value of the affected property is less than that of the property of which the vendor was originally dispossessed, the vendor may claim the difference in compensation.

    2. the above provision does not apply if the property board cannot obtain title to the property of which the vendor was dispossessed because the vendor has already legally disposed of it.

    article 14 significantly improved property

    the owner of a significant improvement to an affected property may apply to receive title to that property, in exchange for payment of the current value of the affected property without the improvement. the property board shall order transfer of title after payment of compensation to the dispossessed owner at the current value for his/her interest in the property.

    section b: reinstatement into possession

    article 15 eligibility for reinstatement

    affected properties which do not fall into the above categories shall be generally eligible to be reinstated.

    article 16 agreed levels of reinstatement

    1. in either <component state>, no more than 9%, and in any given municipality or village no more than 14%,[28] of the total land area and of the number of residences shall be reinstated to persons hailing from the other <component state>.[29]

    2. eligible claimants shall be awarded reinstatement based on priority in descending order of age, until the agreed levels are reached.

    3. these limitations shall not apply to religious sites or to villages which were predominantly inhabited by maronites in 1974 or the karpas villages of rizokarpaso/dipkarpaz, agialousa/yeni erenköy, agia trias/sipahi, melanarga/adacay.[30]

    article 17 moratorium for reinstatement

    no order of the property board shall require reinstatement of affected property to a dispossessed owner before a date which is:

    a. three years after the foundation agreement enters into force, for property which is vacant at that date; or

    b. five years after the foundation agreement enters into force, in all other cases.

    article 18 improvements on reinstated property

    1. the owner of any improvement with a market value of more than 10% of the current value of a property to be reinstated may apply for compensation for his/her interest in the property. which shall be paid by the property board on the basis of the market value of the improvement

    2. the dispossessed owner shall be entitled to retain any improvement on the affected property after reinstatement, provided s/he pays the market value of the improvement to the property board.

    3. the dispossessed owner shall not be required to make such a payment if s/he satisfies the property board that the improvement is inappropriate for or irrelevant for his/her intended future use of the property for his/her own purposes, provided the intended future use is more or less similar to its use prior to dispossession. if the property board subsequently finds that the dispossessed owner or any successor in title makes use of the improvement, the property board may pursue him/her to recover the amount of compensation paid to the owner of the improvement under paragraph 1 of this article.

    section c: sale, exchange and long-term lease

    article 19 option to sell, exchange or lease

    1. properties eligible for reinstatement may be sold, exchanged or leased on a long-term basis (20 years or longer) to current users or other people hailing from the <component state> in which the property is located, at any time prior to the final determination on reinstatement, in accordance with these provisions.

    2. dispossessed owners and current users may seek the assistance of the property board with the sale, exchange or lease of such properties.

    article 20 incentives for dispossessed owners to sell, exchange or lease

    dispossessed owners shall be offered incentives to sell, exchange or lease on a long-term basis their properties according to article 18, including:

    a. exemptions for such properties from being counted for the purposes of determining when agreed levels of reinstatement have been reached;

    b. exemptions from taxes, governmental fees, charges and duties payable on signing of instruments, or on completion and registration of transfers or leases of such properties;

    c. exemptions or substantial reductions in taxes on capital gains derived from transfers or from rental income under such leases;

    d. exemptions from any incidental taxes, governmental fees, charges and duties relating to sale, exchange or lease of such properties;

    e. exemptions from property taxes for the duration of such leases; and

    f. such other additional incentives as the <common state> and the <component states> may choose to provide.

    part iii: loss of use

    article 21 compensation for loss of use

    any claims for compensation for loss of use of an affected property for any period commencing with dispossession shall be considered by the <component state> from which the claimant hails, taking into account:

    a. benefits previously enjoyed by the dispossessed owner on the grounds of his/her displacement; and

    b. any entitlements received by or payable to the dispossessed owner, whether before or after the foundation agreement, for the period of lost use.

    part iv: judicial review

    article 22 the property court

    1. a property court shall be established with power to conduct final judicial review of decisions of the property board.

    2. the property court shall be composed of an uneven number of judges. this number shall be specified by the chief justice of the supreme court after consultation with members of the supreme court, and shall include an equal number of judges from each of the <component states> and no less than three non-cypriot judges who are not citizens of greece, turkey or the united kingdom. the chief justice and judges of the property court shall be chosen in the same manner and for the same term of office as judges of the supreme court, unless the supreme court decides otherwise.

    3. decisions of the property board shall not be subject to appeal or challenge in any <component state> court or otherwise, except by way of judicial review by the property court in accordance with the law and these provisions.

    4. decisions of the property court shall not be subject to further review or appeal to the supreme court.

    5. an application for judicial review of a property board decision may be made to the property court by any party with a legal interest in the decision or the property in question, within 60 days of publication of the decision by the property board in accordance with its rules.

    6. the property court shall have power to levy fees upon parties for procedural steps in initiating and contesting matters before it.

    7. the property court shall continue in operation until such time as the supreme court may decide to assume its functions.

    part v: amendment

    1. these provisions may be amended by the executive heads of the <component states> acting by consensus and with the approval of the legislatures of both <component states>.

    2. the text of any proposed amendment shall be agreed between the executive heads of the <component states> and submitted in identical form to each <component state> legislature. it shall come into force 30 days after its approval by both legislatures.

    attachment 1: definitions

    article 1 definitions

    in annex vii and its attachments, the following terms are defined as:

    1. affected property – immovable property in cyprus which the owner, being a natural or legal person, left or of which s/he lost use and control as a consequence of intercommunal strife, military action or the unresolved division of the island between december 1963 and entry into force of the foundation agreement, and which has not since been reinstated to the owner (or his/her heir, personal representative or successor in title), and over which s/he has not regained use and control. affected property shall not include any property which was voluntarily sold, transferred or otherwise permanently disposed of by the owner, to a person who was able to gain effective control over the property, including through compulsory acquisition or expropriation (provided such compulsory acquisition or expropriation was carried out in accordance with international standards, including through payment of full and effective compensation). the onus of proof of any such voluntary transfer or lawful expropriation shall lie with the transferee or his/her successor in title. in the absence of evidence to the contrary for the individual case in question, dispossession shall be presumed to have been unlawful and/or involuntary. people who are successors in title of dispossessed owners and have not been able to gain effective control over the relevant affected property shall be treated in the same manner as the dispossessed owners themselves would be.

    2. alternative accommodation – residential housing for people affected by the return and reinstatement of owners, who satisfy eligibility requirements. such accommodation shall at least be of a level which is comfortable by reasonable modern standards (including being connected to public utilities where available, such as water and electricity); provides a reasonable ratio of living space for the number of household members which it must accommodate; is no less than [insert minimum number of square metres for an individual and minimum number of square metres for each additional person]; and, where practicable, is comparable to the residence which the recipient is vacating or which s/he possessed prior to his/her displacement (up to a maximum standard to be defined in regulations of the property board).

    3. current user – a person who has been granted a form of right to use or occupy property by an authority under a legal or administrative process established to deal with property belonging to dispossessed owners, or any member of his/her family who has a derivative right to use or occupy such property, or his/her heir or any successor in title. the definition does not include any person who occupies or uses a property without any legal, administrative or formal basis, nor any person using or occupying property under a lease contract from a private person, nor any military force, body or authority.

    4. current value[31] – value of a property at time of dispossession, plus an adjustment to reflect appreciation based among other things on increase in average sale prices of properties in cyprus in comparable locations[32] in the intervening period up to the date of entry into force of the foundation agreement. the current value of property shall be assessed as at the date of entry into force of the foundation agreement. this value shall bear interest, at the same rate as interest on compensation bonds, from the date of entry into force of the foundation agreement until compensation bonds are issued.

    5. dispossessed owner - a natural or legal person who, at the time of dispossession, held a legal interest in the affected property as owner or part owner, his/her legal heir, personal representative or successor in title, including by gift.

    6. institutions – entities other than natural persons, including privately or publicly-owned or controlled bodies, such as public or private trusts, religious institutions; military forces and companies (other than sole corporations);[33]

    7. market rent – the amount of rent which could be charged for a property on the open market, based on an assessment of market rents paid for comparable properties in comparable locations at the time of assessment.[34]

    8. market value - the amount for which a property could be sold on the open market, based on an assessment of purchase prices or amounts paid for comparable properties in comparable locations at the time of assessment.[35]

    9. original state - the state or condition of affected property at the time of dispossession of the dispossessed owner, not including improvements subsequently made by any party, assessed at current value.

    10. property - immovable property, being land and fixtures attached to land (or an ownership interest or undivided share in such a property).

    11. reinstatement – restitution through the award of legal and physical possession to the dispossessed owner, so as to enable him/her to exercise effective control over such property, including use for his/her own purposes.

    12. religious site – a mosque, church, chapel, cemetery, monastery, shrine, tomb or other place of worship.

    13. significant improvement – an improvement (including any new construction on vacant land) to an affected property, which was made between the time of dispossession and 31 december 2001, or based on a building permit issued prior to 31 december 2001, and of which the market value is greater than the value of the affected property in its original state. for the purposes of determining the ownership of the improvement, it shall not be considered as having attached to the land; the owner of the improvement is the natural or legal person who paid for the improvement or his/her heir, personal representative or successor in title. the burden of proof concerning the value, ownership and date of construction of any improvement lies on the owner of the improvement.

    14. sufficient financial means – income (taxable or otherwise) of more than x (x being the amount required to meet mortgage payments) or wealth of more than y (y being the amount required to purchase the currently-used property or alternative accommodation). entitlements and interests in affected property shall be taken into account for the purposes of calculating wealth. the property board shall determine the amounts of x and y and revise the amounts annually, based on market figures and expert input.

    15. use for own purposes – use and enjoyment of affected property by a person, his/her family member, employee or representative (other than a tenant) through regular personal use (not necessarily as a permanent residence). use for own purposes shall not include selling, renting, transferring by gift or otherwise disposing of an interest in affected property.

    16. vacant - not used or occupied by a current user or any member of his/her family or successor in title who has a derivative right to use or occupy such property.

    attachment 2: the cyprus property board and compensation arrangements

    section a: establishment, operation, powers, staff and costs of the cyprus property board

    article 1 establishment and conduct of the cyprus property board

    1. there shall be an independent, impartial, administrative body known as the cyprus property board (hereafter the ‘property board’).

    2. the property board shall act in accordance with the principles and terms of the foundation agreement and in particular with these provisions.

    article 2 membership

    1. the property board shall be composed of a total of seven members, being two members hailing from each <component state> and three non-cypriot members who are not citizens of cyprus, greece, turkey or the united kingdom.

    2. members shall be legally qualified and of high moral and professional standing. members shall be prohibited from holding any other <common state> or <component state> office during their membership of the property board.

    3. the cypriot and non-cypriot members’ remuneration shall be at the level of nine-tenths of the salary of the cypriot and non-cypriot judges of the supreme court respectively.

    4. within 30 days of entry into force of the foundation agreement, the co-presidents shall appoint by consensus the initial members of the property board. for subsequent appointments, the members shall be appointed by the executive heads of the <component states> acting by consensus.

    5. the members shall elect from among their number a presiding member, who shall preside over the board for a period of three years or until the end of his/her term, whichever is the sooner.

    6. the members of the property board shall be appointed for a term of three years. at the end of each three-year term, each member shall be replaced or reappointed for a further term. members may resign with 90 days prior notice. the supreme court may remove any member upon the application of the <common state> or either <component state> in case of misconduct or grave breach of the member’s duties. in case of any vacancy, a new member shall be appointed within 45 days of notice of the vacancy or of its occurrence, whichever is the sooner.

    7. if there is failure to agree on the appointment of any member of the property board in the time specified under these provisions, the secretary-general of the united nations or his representative is invited to appoint a replacement member to hold office for a minimum of eighteen calendar months.

    article 3 powers

    the property board body shall have the power to:

    a. receive and rule on claims for affected property;

    b. decide any question or dispute before it regarding claims, entitlements of dispossessed owners, current users or owners of improvements, allegations of sale under duress, property valuation, right of first refusal or title to or other rights in respect of affected property;

    c. decide in individual cases on, and set and revise scales and values for the purposes of calculating compensation for affected property and improvements; rent, sale and purchase amounts; entitlements to alternative accommodation and other amounts under these provisions;

    d. demand and receive prompt, full and unhindered access to any and all records, archives, databases or other information regarding property in cyprus, and to any and all property in cyprus for the purpose of inspection, valuation and assessment related to its tasks and operation, and to receive copies or extracts of information, without fee, tax or other charge;

    e. order or procure the registration of interests in affected property or correction of entries in the relevant land titles register or other records, based on entitlements under these provisions or other applicable law;

    f. refer any question arising in respect of an affected property to another competent court or authority, as appropriate and for finalisation or any interim or other ruling;

    g. order the suspension of any proceeding in any court or other authority, or any physical alterations (other than minor or emergency maintenance) with respect to affected property;

    h. order or procure the completion of any steps as required to transfer interests in affected property or, where necessary, partition affected property, under these provisions or other applicable law;

    i. issue legally binding orders to competent <common state> or <component state> bodies as required to implement its decisions;

    j. acquire and deal with affected property in a responsible manner under these provisions, including the administration and disposal of affected property transferred to it or coming under its control;

    k. facilitate the provision and allocation of alternative accommodation;

    l. assist persons, upon their request, in the sale, lease or exchange of affected property;

    m. collect damages from and issue fines against any persons found responsible for damaging or destroying affected property;

    n. administer and/or supervise a preferential loans scheme under these provisions;

    o. adopt such rules, regulations, procedures, forms and other instruments as required for the performance of its functions;

    p. consult and seek recommendations from qualified experts to assist in the performance of its functions, including experts in valuation, economics, law, property markets, quantity and land surveying, registration, mapping and others; and

    q. perform other tasks, including those which may be assigned to it by the <common state> or either <component state>, or which are incidental or related to the performance of its functions.

    article 4 obligations of the <common state> and the <component states> in respect of the property board

    1. the <common state> and the <component states> shall take all steps as required to implement these provisions in good faith and in a timely manner.

    2. in order to fulfil their obligations under these provisions, the <common state> and the <component states> shall, among other things:

    a. cooperate fully with the property board, and respect, recognise and comply with its decisions in accordance with their legally binding nature, including by officially publishing its decisions at the request of the property board;

    b. implement the decisions of the property board fully and promptly;

    c. cooperate with other relevant institutions dealing with affected property under these provisions;

    d. provide the property board with prompt, full and unhindered access to any and all records, archives, databases or other information regarding property in cyprus, and to any and all property in cyprus for the purpose of inspection, valuation and assessment related to its tasks and operation, and to provide copies or extracts of information, without fee, tax or other charge;

    e. adopt special measures, including at the request of the property board, to ensure the physical protection of property from damage or destruction; and

    f. act otherwise as necessary to respect property rights.

    3. the <common state> and the <component states> shall adopt and enforce any legislation, regulations, procedures, orders, instructions, practice notes and other legislative instruments as necessary or appropriate to acknowledge the binding force of property board decisions, and ensure their enforcement and implementation, including as necessary through local administrative bodies, police or other agents. such legislative instruments shall be drafted in consultation with the property board.

    4. in case the <common state> or a <component state> fails within one year after entry into force of the foundation agreement to adopt laws for enforcement and implementation of decisions of the property board, the property board shall issue rules providing for enforcement and implementation of its decisions, which shall come into force as binding legislative instruments of the <common state> or the relevant <component state>, and which shall remain in force until the <common state> or the relevant <component state> enacts effective laws in fulfilment of its obligations under these provisions.

    article 5 obligations of <common state> and <component state> courts and competent authorities

    1. the courts, administrative bodies and other authorities of the <common state> and the <component states> shall cooperate with the property board and acknowledge the legally binding force of its decisions, and shall take any steps as necessary to implement and enforce its decisions.

    2. if the property board refers a question to a court or other competent authority, such court or authority shall hear and determine the claim on its merits and shall not reject or refuse to decide the claim solely on the grounds that the claim is out of time or that any applicable limitation period has expired.

    3. the <component states> shall put land for alternative accommodation at the disposal of the property board, without payment, including, where necessary, through expropriation (against full and effective compensation). in allocating such land, the <component states> shall take into account the need for relocating persons, in particular those from areas subject to territorial adjustment, to be able adequately to earn their livelihood.[36]

    article 6 staff

    the property board shall employ a director who, under the supervision of the members of the property board, shall be responsible for the administration and management of the work of the property board. the director may employ staff qualified in law, valuation, land titles, records management, economics, accountancy, information technology, mediation and other forms of dispute resolution, property management and other technical and relevant fields, to assist and perform the work of the property board.

    article 7 costs

    1. the costs of establishing and running the property board shall be met by the <common state>, which may request contributions from the guarantor states and other international donors.

    2. the property board shall prepare an annual budget for its running costs in accordance with the relevant public service scales of remuneration and, in the case of non-cypriot employees, united nations guidelines. the <common state> shall pay the budgeted amount for such running costs to the property board before the beginning of each financial year. any surplus funds at the end of each financial year shall be repaid to the <common state>, and any shortfall shall be met by the <common state>.

    3. the property board shall submit its running costs and other accounts to independent audit each financial year, and the audit report shall be publicly available.

    4. should any additional task or function be assigned to the property board, the <common state> or any <component state> which assigns such task or function shall provide or procure the provision of resources to enable the property board to perform the task or function.

    article 8 period of operation of the property board

    1. ten years after entry into force of the foundation agreement, the property board shall be wound up. if the property board by that date has not completed determination of all claims or any other task before it, the supreme court may extend the period of operation of the property board for one year at a time. in case of such an extension, the supreme court may order retention by the property board of specified assets to enable it to continue its work in accordance with these provisions.

    2. the property board may decide, by majority of five to two and subject to the approval of the [executive heads] of the <component states> acting by consensus, to wind itself up on a date earlier than ten years after commencement of its operations, provided that its work has been completed or appropriate provision has been made for transfer to a competent body of any outstanding functions or matters.

    3. the supreme court may, upon application by the property board or by the [executive heads] of the <component states> acting by consensus, extend the period of operation of a specific section or sections of the property board for one year at a time, in order to enable completion of a specified function, and may order retention by that section or sections of specified assets to enable the continuation of work. notwithstanding any such limited extension of operation of a particular section or sections, the property board shall be considered to be wound up for the purposes of these provisions, unless the supreme court orders otherwise.

    4. for the purposes of hearing and determining disputes over claims, entitlements of dispossessed owners, current users or owners of improvements, property valuation, right of first refusal, or title to or other rights in respect of property, the relevant section of the property board shall continue in operation for as long as the supreme court deems fit.

    5. prior to its winding-up, the property board shall make arrangements for the completion of any tasks or functions assigned to it under these provisions, including any claims or disputes which are pending or which may arise in future. for this purpose, it may refer or request the supreme court to assign specified claims or cases to other competent bodies or courts or to a section of the property board, which will continue in operation by order of the supreme court. the obligation to ensure or make arrangements for completion of any tasks or functions under these provisions shall also apply to any section of the property board which continues in operation for any extended period.

    6. at the time of winding-up of the property board and each of its sections, each <component state> shall purchase any property or assets located within that <component state> which are still held by the property board, and which are no longer required for the purpose of carrying out its functions or the functions of any section which continues to operate for an extended period under this article. purchase shall be at a price equal to current value at the time of sale and the proceeds shall be deposited in the compensation fund.

    section b: handling of property transferred to or via the property board

    article 9 handling of property transferred to or via the property board

    1. the property board shall receive transfer of title to affected property which is:

    a. not claimed by a dispossessed owner within the time period set by these provisions for submission of claims;

    b. owned by a dispossessed owner who receives compensation from the property board or title to another property in exchange for his/her title; or

    c. owned by a dispossessed owner who disposed of his/her interest in an affected property of which s/he was the current user, in exchange for transfer of title to such affected property to the subsequent purchaser (or his her successors in title) in accordance with article 12.

    2. in disposing of property transferred to it under these provisions, the property board shall, in this sequence:

    a. offer the property for sale to the current user at current value;

    b. offer the property for sale to persons hailing from the <component state> in which the property is located, at current value, including potentially in exchange for compensation bonds;

    c. use it as alternative accommodation; or

    d. otherwise dispose of it in a prudent manner, at market value, to generate funds for compensation purposes.

    3. in all cases and at all times, the property board shall supervise management of property transferred to it or otherwise under its control in a prudent manner and in accordance with these provisions.

    4. all funds generated from the sale or use of affected property held by the property board shall be deposited into the compensation fund.

    section c: decision-making and claims for affected property

    article 10 decision-making

    1. the property board shall aim to reach all decisions by consensus. if the members are unable to reach consensus on a decision, the decision shall be taken by majority vote.

    2. the property board shall consider any relevant material or evidence put before it in respect of any claim for affected property or any other matter which is within its jurisdiction or decision-making power.

    article 11 claims procedure

    1. a dispossessed owner shall be entitled to file a claim with the property board for recognition of his/her interest in or title to affected property. in filing a claim for recognition of an interest or title, a claimant shall also specify how s/he seeks to exercise his/her property rights, namely by way of:

    a. compensation;

    b. reinstatement; or

    c. sale, exchange or lease.

    2. a current user of an affected property who is also a dispossessed owner, or a person who owns a significant improvement to an affected property may apply to receive title to such properties.

    3. claims or applications for transfer of title must be filed within a period of one year, commencing on a date to be determined by the property board which shall be no later than one year after entry into force of the foundation agreement. the decision fixing the relevant date shall be published in the official gazettes of the <common state> and the <component states>, in the most widely circulated newspaper of each <component state> and in any other such appropriate manner as determined by the property board.

    4. a claim or application shall be filed together with certified copies of any available evidence of the claimant’s or applicant’s interest in or title to the affected property.

    5. holders of a part interest in or title to an affected property shall, wherever possible, file joint claims.

    6. a dispossessed owner who does not file a claim within the stipulated period and can show good cause why s/he did not or was not able to do so, is entitled to compensation.

    7. further detailed requirements for the filing and determination of claims and applications in respect of affected property shall be set out in rules, regulations, procedures, forms, evidence and any other instruments adopted by the property board in accordance with these provisions.

    article 12 determination of claims and applications

    1. upon receipt of any claim for affected property, the property board shall, following any necessary investigation and verification, determine whether the claimant has a lawful interest in the property.

    2. upon receipt of any application with respect to affected property, the property board shall, following any necessary investigation and verification, determine whether the applicant has a sufficient interest in the property under these provisions.

    3. if the property board determines that the claimant or applicant is not the sole dispossessed owner or person with an interest in the affected property, it shall make reasonable efforts to contact the other interested parties, including the current user, before deciding the claim or application.

    4. the property board shall then determine whether the claimant or applicant is entitled to exercise his/her rights in the manner requested in the claim or otherwise under these provisions.

    5. in its decision, the property board shall, if possible, state the name and interest of any other holder of a lawful interest in the property. where it has been unable to locate or contact such persons before deciding the claim or application, it shall publish its decision in an appropriate manner.

    6. in its decision, the property board shall also indicate the steps necessary for the execution or implementation of the decision and, where appropriate, shall order that they be taken within specified time frames.

    7. if the property board decides that a claimant or applicant has no legal interest in the claimed affected property, it shall reject the claim or application. at the same time, it may decide on the interests of the other parties to the proceedings and issue orders with respect to the property as appropriate.

    article 13 decisions on reinstatement

    1. upon determination that a property is eligible to be reinstated, the property board shall inform the claimant of its decision. it shall hold the case as pending until all claims for reinstatement have been reviewed, in order to determine the priority for reinstatement in accordance with article 16 of annex vii.

    2. the property board shall endeavour to determine the eligibility of all claims for reinstatement before issuing final decisions on reinstatement. if the determination of eligibility in some cases is delayed, because of exceptional circumstances, the property board may issue final decisions on reinstatement as soon as it has determined the eligibility of at least 90% of the claims for reinstatement. reinstatement shall only be granted in the delayed cases if the agreed levels for reinstatement have not yet been reached, irrespective of the priority that the claimant might otherwise have had.

    3. the property board shall issue final decisions on reinstatement of properties that are not subject to the agreed levels of reinstatement in article 16 of annex vii as soon as it has determined their eligibility for reinstatement.

    4. upon issuing a final decision on reinstatement, the property board shall inform the current user of the affected property of the decision, of his/her obligation to vacate the affected property and of his/her rights to alternative accommodation; it may also inform the authorities of the relevant <component state> responsible for enforcement and implementation of the decision.

    5. reinstatement shall only occur after the current user has been provided with alternative accommodation or the final deadline for vacating the property as determined by the property board in accordance with attachment 3 has expired, whichever is the sooner.

    section d: assistance with sale, exchange or lease

    article 14 assistance with sale, exchange or lease

    1. a dispossessed owner may request the property board for assistance in connection with:

    a. sale of an interest in affected property;

    b. exchange of affected property for another property of similar value in the <component state> from where he/she hails;

    c. purchase of an interest in affected property; or

    d. the leasing of affected property.

    2. a current user or other person may request the property board for assistance in connection with the purchase, exchange or acquisition of a leasehold interest in a property, which, if available, could enable him/her to vacate the affected property.

    3. the property board shall maintain a register of interested dispossessed owners, current users and others who wish to engage in sale, exchange or lease transactions and keep a record of such transactions.

    4. upon the request of a dispossessed owner, current user, or other person wishing to engage in a sale, exchange or lease transaction, the property board may:

    a. offer basic advice and assistance on options and implications of sale, exchange or lease transactions;

    b. provide services through mediation to facilitate sale, exchange or lease transactions between interested parties, on an anonymous or open disclosure basis, as preferred by the parties; or

    c. provide information about potential sale, exchange or lease counterparts from its sale, exchange and lease register, to other bona fide interested parties, in cases where the relevant person has given consent to disclosure of such information.

    article 15 standard form lease

    the property board shall provide on request a standard form of lease agreement.

    article 16 sale, exchange and lease: other assistance

    1. the property board shall refer any interested party on request to a list of real estate agents of a high professional standard, who are acting in one or both <component states> and who can assist persons seeking advice regarding sale, exchange or lease transactions in one or both <component states>.

    2. subject to these provisions, the property board’s involvement in a sale, exchange or lease transaction shall be limited to conveying information between the counterparts to the potential transaction. the property board shall not be responsible for negotiation or completion of contractual arrangements, nor any resulting dispute or loss.

    section e: compensation fund and bonds

    article 17 compensation fund

    a compensation fund shall be established in the central bank of cyprus and administered by the property board. the <common state> shall provide the initial capital of x [insert figure] to the fund. in addition, the fund shall receive all proceeds from the use or disposal of property that has been transferred to the property board and contributions from international donors.

    article 18 use of compensation bonds[37]

    1. the property board shall issue bonds drawn on the compensation fund, known as ‘compensation bonds’.

    2. compensation bonds shall bear interest of x % [insert figure] per year[38].

    3. compensation bonds may be used by holders for the following purposes:

    a. to purchase affected property from the holdings of the property board at current value; or

    b. to procure the payment by the property board of a deposit for purchase of alternative accommodation on the open market; or

    c. for sale to any person, who thereby acquires all entitlements of the initial holder.

    4. compensation bonds and interest thereon shall be guaranteed by the <common state>.

    5. x years [insert figure] after entry into force of the foundation agreement, compensation bonds shall be redeemable for cash from the compensation fund. thereafter, the compensation fund shall be wound up and the <common state> shall receive any surplus remaining in the fund or cover its deficit, as applicable. proceeds of any subsequent sale of affected property from the holdings of the property board shall go directly to the <common state>, which shall be obliged to pay any compensation which may be awarded by the property board after the winding-up of the compensation fund.

    attachment 3: measures in favour of current users

    section a: extension of deadlines for vacating affected property

    article 1 property occupied by current users with sufficient financial means

    1. a current user of a property designated for reinstatement, with sufficient financial means, may apply to the property board for an extension to enable him/her to continue to use the property for his/her own purposes for up to three years after the property board’s decision.

    2. an application for an extension shall be granted by the property board unless and up to the time when it is found that the current user is not using the property for his/her own purposes, or that the current user has immediate access to alternative accommodation.

    3. the property board may extend the time limit under this article in cases of urgent humanitarian need, as determined by the property board.

    4. the current user shall pay market rent to the property board for the period of continued use of the affected property from the date of the property board’s decision on eligibility for reinstatement.

    5. at the end of the period fixed by the property board, the current user shall vacate the affected property.

    article 2 property occupied by current users without sufficient financial means

    1. a current user of a property designated for reinstatement, without sufficient financial means, who is a cypriot citizen and is using the property for his/her own purposes, shall not be required to vacate the property until alternative accommodation is made available for them or until they are able, including through the provision of preferential loans or other assistance, to buy or lease on the market a property which meets the standard of alternative accommodation.

    2. such current users may apply to the property board for:

    a. assistance to purchase or lease alternative accommodation, in the form of preferential loans under these provisions; or

    b. in cases of urgent humanitarian need and where not eligible for preferential loans, the allocation of low-cost or cost-free alternative accommodation from the holdings of the property board. the property board shall grant such applications to persons meeting its criteria, provided that alternative accommodation is available in its holdings.

    3. current users of properties designated for reinstatement, without sufficient financial means, who are not citizens of cyprus but enjoy permanent residence and are using the property for their own purposes, may apply for social housing or other housing assistance, or for financial assistance from the <component state> in which they enjoy permanent residence. such current users shall not be required to vacate the property until such housing or financial assistance is available, up to a maximum of two years after the property board’s decision on eligibility for reinstatement.

    4. the property board shall charge rent to any current user without sufficient financial means, up to the maximum amount possible based on his/her income and wealth.

    article 3 payment of rent to dispossessed owner up to reinstatement

    the property board shall pay market rent to the dispossessed owner, effective from the date of the decision of the property board that the property is eligible for reinstatement up to the date on which reinstatement occurs.

    section b: preferential loans

    article 4 preferential loans

    1. the property board shall oversee and administer a preferential loans scheme with the assistance of international and local banks, the <common state>, the <component states> and other donors. the <common state> shall provide funds from its budget to support the scheme.

    2. under this scheme, preferential loans shall be made available on favourable terms for dispossessed owners, current users of affected property and owners of significant improvements to affected property who are cypriot citizens and who are without sufficient financial means, in order to facilitate the purchase, lease or reconstruction of property (including the purchase of significantly improved property) or make payments required under these provisions.

    3. loans under this scheme will be made available to people who meet the criteria on condition that they agree to a 20 year moratorium on sale of any property which they purchased or reconstructed or for which they received title after making a payment to the property board with preferential loan funds. this moratorium period may be shortened or waived with the authorisation of the property board.

    section c: right of first refusal

    article 5 right of first refusal for current user and others in sales of affected property

    1. for a transitional period of 20 years after entry into force of the foundation agreement, any sale of an affected property to a person who has not enjoyed permanent residence for at least three years in the <component state> in which such property is located, is subject to a right of first refusal by a current user, who is a cypriot citizen, at the proposed contract price. such right shall apply:

    a. for as long as the current user continues to use such property, and

    b. for five years thereafter, if the current user has vacated it to allow reinstatement of the dispossessed owner.

    2. if the current user does not exercise the right of first refusal under the previous paragraph, any other person hailing from the <component state> in which the relevant property is located shall have a secondary right of first refusal, at the contract price.

    3. rights of first refusal under this article may be exercised within 45 days after the dispossessed owner signs a sales contract with a potential purchaser, and at the same price as stated in any such contract.

    4. any dispute regarding rights of first refusal shall be referred to the property board. the <component states> shall enact harmonised legislation as required to regulate and ensure enforcement of contracts concluded under these provisions for rights of first refusal, and otherwise between current users and persons hailing from different <component states>.

    attachment 4: property located in areas subject to territorial adjustement

    article 1 application of these provisions to property in areas subject to territorial adjustment

    the articles in this attachment shall prevail over the other provisions of annex vii and its other attachments in relation to affected property and other property in areas subject to territorial adjustment. where there are no specific provisions in this attachment, the other provisions of annex vii and its other attachments shall apply.

    article 2 reinstatement of dispossessed owners

    1. subject to the modalities and conditions established in this attachment, any dispossessed owner of a property in areas subject to territorial adjustment shall be entitled to reinstatement.[39]

    2. the property board shall issue final decisions on reinstatement of properties located in areas subject to territorial adjustment, as soon as it has determined that property is eligible for reinstatement and shall order that such reinstatement take place as soon as the current user has been relocated, but no later than three years after entry into force of the foundation agreement.

    3. the general moratorium and agreed maximum levels on reinstatement under annex vii shall not apply to areas subject to territorial adjustment nor shall provisions permitting transfer of properties to a current user or a subsequent purchaser.

    4. the property board shall deal with claims regarding affected property of dispossessed owners currently living in areas subject to territorial adjustment, the claims of the current users of those properties and the claims of dispossessed owners of affected properties in areas subject to territorial adjustment, in that order of priority.

    article 3 improved properties

    1. the dispossessed owner of any improved property shall pay the market value of any improvement worth more than 10% of the value of the property in its original state to property board. the owner of the improvement is entitled to seek compensation from the property board for its market value.

    2. if the dispossessed owner satisfies the property board that an improvement worth less than the value of the property in its original state is inappropriate for his/her intended use of the property which is similar to the use prior to dispossession, the dispossessed owner shall not be required to pay for the improvement. the property board may recover any compensation paid to the improver if it subsequently finds that the dispossessed owner makes use of the improvement.

    3. where the market value of the improvement is greater than the value of the property in its original state and the dispossessed owner is not prepared to pay for it, the owner of the improvement may apply to receive title to the property in exchange for payment of the value of the property in its original state. the dispossessed owner shall retain a right of first refusal for a period of 20 years after entry into force of the foundation agreement, for any contract for sale, exchange or long-term lease of the property, at the proposed contract price.

    article 4 owners of property in areas subject to territorial adjustment who wish to leave

    an owner of property in an area subject to territorial adjustment who vacates such property after entry into force of the foundation agreement may claim compensation from the property board for such property at current value in exchange for his/her title to such property, provided s/he can produce evidence of ownership before 1974 or of bona fide transfer from the 1974 owner.

    article 5 current users of property in areas subject to territorial adjustment

    1. a current user of property in an area subject to territorial adjustment who is a cypriot citizen may choose to:

    a. remain in that area and purchase property there;

    b. receive alternative accommodation in that area, if entitled under these provisions (see attachment 3);

    c. claim reinstatement of his/her own affected property; or

    d. be relocated in the other <component state> and purchase property or receive alternative accommodation there, if entitled under these provisions (see annex vi).

    2. a current user who is not a cypriot citizen may seek housing or financial assistance from the <component state> in which s/he enjoys permanent residence or apply for assistance according to annex vi.

    draft annex viii: reconciliation commission

    article 1 establishment

    1. there shall be an independent, impartial reconciliation commission.

    2. the authorities of the <common state> and the <component states> shall render the commission full cooperation and shall issue instructions to that effect to all concerned.

    article 2 aims

    with the objective of promoting understanding, tolerance and mutual respect between greek cypriots and turkish cypriots, the reconciliation commission shall, inter alia:

    a. promote a dispassionate dialogue between greek cypriots and turkish cypriots regarding the past, by addressing, inter alia, historical perspectives, experiences, and memories;

    b. prepare a comprehensive report on the history of the cyprus problem as experienced and interpreted by greek cypriots and turkish cypriots;

    c. make specific recommendations for action by the <common state> and the <component states> aimed at promoting reconciliation, including guidelines for publications and school textbooks so as to promote mutual understanding of different perspectives on the past;

    d. make recommendations for the implementation of the requirement in the constitution for the teaching of the official languages to all secondary school students; and

    e. make recommendations on guidelines for the observance of secular public holidays by the <component states>.

    article 3 powers

    1. in furtherance of these aims the reconciliation commission may, among other things:

    a. convene public or private hearings and set up research groups or committees to discuss and/or inquire into questions, facts, events and time periods related to its work;

    b. receive information from varied sources, from parties, governments or individuals inside or outside cyprus;

    c. consult experts in relevant fields;

    d. request and receive prompt, full and unhindered access to any and all records, archives or information;

    e. prepare and publish interim reports, findings and recommendations;

    f. adopt and publish rules, regulations and procedures required for the performance of its functions; and

    g. perform other tasks which may be incidental or related to the performance of its functions.

    2. the commission shall have no prosecutorial or other criminal legal function or powers.

    3. the commission may decide to protect the confidentiality of its sources and proceedings.

    4. the work, proceedings, reports and recommendations of the commission shall be without prejudice to the work of other existing bodies or committees, including the committee on missing persons in cyprus.

    article 4 composition

    1. the reconciliation commission shall be composed of [five/seven/nine] men and women, including at least one non-cypriot member, committed to reconciliation in cyprus and possessing appropriate integrity, credibility and expertise. the cypriot members shall hail in equal numbers from each <component state>.

    2. the secretary-general is invited to appoint the members of the commission, after consultation with the two sides and the public, and to appoint any replacements in the same way.

    3. the commission shall be assisted by a group of qualified staff.

    article 5 duration

    1. the process of consultation for appointment of the members of the reconciliation commission shall commence no later than 60 days after entry into force of the foundation agreement. the commission members shall be appointed within a further 60 days and be inaugurated within a further two weeks.

    2. unless the secretary-general, in consultation with the two sides and the members of the commission, decides to grant an extension of up to six months, the commission shall submit its final report on its conclusions and recommendations no later than 30 october 2005.

    article 6 costs

    the costs of establishing and running the reconciliation commission shall be met by the <common state>, which may request contributions from the guarantor powers and other international donors.

    article 7 recommendations and reports

    1. the reconciliation commission shall submit its reports and recommendations to the secretary-general of the united nations, the <common state> and the <component states>.

    2. the final report and all recommendations by the reconciliation commission shall be given wide dissemination by the <component states>. the final report shall be published in english, greek and turkish. the findings of the final report shall be reflected in relevant school textbooks.

    article 8 follow-up procedures

    1. after the submission of the commission’s final report, a follow-up committee, appointed [insert method of appointment], shall monitor the implementation of the commission’s recommendations.

    2. the authorities of the <common state> and each <component state> shall be required to submit reports every 120 days to the committee on the implementation of recommendations. such reports shall explain the reasons for failure to implement specific recommendations.

    [insert additional articles as necessary; including, inter alia, on procedures for public consultation regarding appointment of members; immunities; the giving of evidence; remuneration of commission members, etc]

    draft annex ix: coming into being of the new state of affairs

    article 1 conduct of separate simultaneous referenda

    1. each side shall organise a referendum on 30 march, asking the following question:

    “do you:

    i) approve the foundation agreement and all its annexes, including the constitution of cyprus;

    ii) approve the constitution of the [greek cypriot/turkish cypriot] <component state> and the provision as to the laws to be in force for the <component state>;

    iii) approve the terms of the draft treaty between cyprus, greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus, and require the signature by the co-presidents of the treaty;

    iv) approve the accession of cyprus to the european union in accordance with the conditions of accession laid down in the draft treaty concerning accession of cyprus to the european union, and require the signature and ratification by the co-presidents of the treaty?

    yes [ ]

    no [ ]”

    2. the documents to be approved or being referred to in the referendum question shall be made available free of charge to any voter so requesting in greek, turkish or english and shall be placed on a common website in the same languages.

    article 2 entry into force of the foundation agreement

    at 00:00 hours the day after confirmation by the secretary-general of its approval at separate simultaneous referenda, the foundation agreement shall immediately enter into force, thereby bringing into being a new state of affairs.

    article 3 flag-raising ceremonies

    upon entry into force of the foundation agreement, there shall be ceremonies throughout the island at which all flags other than those prescribed in the constitution shall be lowered, the flags of cyprus and of the <component states> shall be raised in accordance with the constitution of cyprus and relevant legislation, and the anthems of cyprus and of the <component states> shall be played.

    article 4 the united nations

    upon entry into force of the foundation agreement, the co-presidents shall inform the united nations that henceforth the membership rights and obligations of cyprus in the united nations shall be exercised in accordance with the new state of affairs. the agreed flag of cyprus shall be raised at united nations headquarters.

    draft annex x: calendar of implementation

    [insert calendar of implementation of obligations in the foundation agreement, as well as in other parts of the comprehensive settlement.]

    appendix b

    measures to accompany and facilitate the finalisation process

    during the period between the signature of the comprehensive settlement and the separate simultaneous referenda to approve the foundation agreement, the following provisions shall be applied:

    article 1 finalisation of foundation agreement

    1. the two leaders shall make the finalisation of the foundation agreement by no later than 28 february 2003 their primary aim and the primary aim of their authorities.

    2. the two leaders shall restrict their activities, and the activities of their authorities, to business strictly indispensable for the functioning of their authorities. all actions shall take into account the letter and spirit of the draft foundation agreement.

    3. any indispensable business in the field of foreign relations shall be conducted in close consultation between the two leaders and shall promote the common interests of the two sides. there shall be no state visits.

    article 2 committees to finalise foundation agreement

    upon signature of the comprehensive settlement, the two leaders shall appoint persons to participate in bilateral committees, which shall be chaired by united nations representatives and shall make recommendations by consensus, prior to the end of the finalisation period, on the finalisation of the annexes to the foundation agreement.

    article 3 flag and anthem competition

    a competition shall be conducted to conceive a flag and anthem for cyprus, and a bilateral committee, chaired by the united nations, shall make recommendations by consensus to the two leaders from among entries received.

    article 4 <component state> constitutions and legislation

    1. each side shall, without delay, make necessary preparations on <component state> matters to be put to referendum together with the foundation agreement. to this end,

    a. each side shall prepare a draft <component state> constitution consistent with the draft constitution of cyprus.

    b. each side shall prepare a provision specifying those laws that shall become laws of the respective <component state>, provided that such laws do not fall within the agreed sphere of competence of the <common state> and are also otherwise compatible with the foundation agreement.

    c. each side shall include the following provision in the draft <component state> constitution:

    i) “<component state> laws adopted pursuant to a provision put to referendum together with the foundation agreement and this constitution shall, as from entry into force of the foundation agreement, be applied in this <component state> with such modifications as may be necessary to bring them into conformity with the foundation agreement and the constitution of this <component state>.

    ii) no provision in any such law which is contrary to or inconsistent with any provision of the foundation agreement or this constitution shall so continue to be in force.

    iii) the term “modification” in the above paragraphs includes amendment, adaptation and repeal.”

    article 5 measures to promote confidence

    steps shall be taken without delay to lift restrictions on trade, movement of tourists, and participation in international sporting and cultural activities.

    article 6 freedom of movement of unficyp

    any restrictions on the freedom of movement of unficyp shall be terminated with immediate effect.

    article 7 selection of board of central bank

    1. the two leaders shall by consensus select the three members of the transitional board of the central bank who shall assume their duties immediately upon entry into force of the foundation agreement for a period of 15 calendar months.

    2. if the two leaders fail to do so by 31 january 2003, the secretary-general of the united nations is invited to select the members of the transitional board.

    article 8 transitional supreme court judges

    1. the two leaders shall by consensus select, from a list of candidates presented by the presumed members of the transitional judiciary board, three non-cypriot judges and three judges from each side to sit on the transitional supreme court of cyprus who shall assume their duties immediately upon entry into force of the foundation agreement for a period of 15 calendar months.

    2. the provisional judiciary board to suggest the candidates for the transitional supreme court shall be composed of the attorney-general, the head of the highest court and the president of the bar association of each <component state>. the presumed members of the transitional judiciary board in accordance with the provisions of the draft law shall within 30 days of signature of the comprehensive settlement meet upon the invitation of the united nations in order to propose candidates for the transitional supreme court.

    3. if the two leaders fail to do so by 31 january 2003, the secretary-general of the united nations is invited to select the judges of the transitional supreme court.

    article 9 import and distribution licenses

    the two sides shall conclude arrangements, without prejudice to the application of european union law, for the purpose of ensuring that the foundation agreement and the new state of affairs shall not be construed as altering rights enjoyed by businesspeople under import and/or distribution licenses prior to entry into force of the agreement, and that such licenses shall where possible be construed as licensing such persons to continue operating their businesses in their <component state> after entry into force of the foundation agreement.

    article 10 economic harmonisation

    the two sides shall conclude arrangements to promote economic harmonisation.

    article 11 missing persons

    the two leaders shall without delay take steps to conclusively resolve the issue of missing persons. both sides shall cooperate fully with the committee on missing persons in cyprus, in accordance with its terms of reference and keeping in mind their agreement reached on 31 july 1997. each side shall carry out and conclude any and all necessary inquiries, including exhumations.

    appendix c

    treaty between cyprus, greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus

    cyprus, the hellenic republic, the republic of turkey and the united kingdom of great britain and northern ireland,

    i. welcoming the comprehensive settlement of the cyprus problem and the approval of the foundation agreement through separate referenda by the greek cypriots and the turkish cypriots, and the decision for cyprus to accede to the european union and

    ii. desiring to contribute to a peaceful and harmonious future for cyprus and for cyprus to be a bridge of friendship between greece and turkey within a peaceful environment in the eastern mediterranean

    adopt the following provisions:

    article 1 approval of foundation agreement

    the annexed foundation agreement is herewith approved and agreed and shall be considered an integral part of this treaty.

    article 2 monitoring committee

    1. the parties agree on the creation of a monitoring committee composed of one representative of each guarantor power, two representatives of the <common state> government (one hailing from each <component state>), one representative of each <component state> and, pursuant to a decision of the united nations security council, one representative of the united nations who shall chair the committee.

    2. the monitoring committee shall monitor the implementation of the foundation agreement, and may make recommendations regarding any development which may endanger its implementation.

    article 3 additional protocol to the treaty of guarantee

    the annexed additional protocol to the treaty of guarantee is herewith approved and agreed, and shall enter into force together with this treaty.

    article 4 additional protocol to the treaty of alliance

    the annexed additional protocol to the treaty of alliance is herewith approved and agreed by the parties concerned, and shall enter into force for them upon signature together with this treaty.

    article 5 transitional security arrangements

    the annexed transitional security arrangements are herewith approved and agreed by the parties concerned, and shall enter into force for them upon signature together with this treaty.

    article 6 entry into force

    1. this treaty shall enter into force upon signature.

    2. the parties shall proceed as soon as possible to the registration of this treaty with the secretariat of the united nations, in accordance with article 102 of the charter of the united nations.

    draft annex i: foundation agreement

    [insert text of foundation agreement as approved in separate simultaneous referenda]

    draft annex ii: additional protocol to the treaty of guarantee

    cyprus, greece, turkey and the united kingdom of great britain and northern ireland have agreed as follows:

    article 1

    1. the treaty of guarantee shall apply mutatis mutandis to the new state of affairs established in the foundation agreement and the constitution of cyprus, thereby covering, in addition to the independence, territorial integrity, security and constitutional order of cyprus, the territorial integrity, security and constitutional order of its <component states>.

    2. “constitutional order” shall mean the constitution of cyprus and, as the case may be, the constitution of each <component state>, including any amendments to any of them in accordance with the provisions for amendment laid down in the relevant constitution. thus the references to “basic articles” in the treaty shall be superseded.

    article 2

    this protocol shall enter into force upon signature. and shall have precedence over other provisions of the treaty of guarantee

    signature

    signature
    signature
    signature
    signature

    cyprus
    hellenic republic
    republic of turkey
    united kingdom of great britain and northern ireland

    draft annex iii: additional protocol to the treaty of alliance

    cyprus, greece and turkey

    i. bearing in mind that in accordance with the foundation agreement and its constitution, cyprus shall be demilitarised

    ii. reaffirming their pledge to resist any attack or aggression against the independence or the territorial integrity of cyprus

    have agreed as follows

    article 1

    the treaty of alliance shall apply and operate mutatis mutandis in accordance with the new state of affairs established in the foundation agreement and the constitution of cyprus, taking into account in particular the demilitarisation of cyprus.

    article 2

    there shall be no tripartite headquarters. the provisions of the treaty of alliance shall apply mutatis mutandis to the commanders of the greek and turkish contingents, who shall consult and cooperate in the performance of their functions pursuant to the treaty.

    article 3

    the greek and turkish contingents, each not exceeding [insert figure between 2,500 and 7,500 prior to the signature of the comprehensive settlement] all ranks, shall be permitted to be stationed under the treaty of alliance in the greek cypriot <component state> and the turkish cypriot <component state> respectively. the composition, equipment, locations and activities of the greek and turkish contingents shall be as specified in the attachment to this additional protocol.

    article 4

    this protocol shall enter into force upon signature and shall have precedence over other provisions of the treaty of alliance.

    signature

    signature
    signature
    signature

    cyprus
    hellenic republic
    republic of turkey

    attachment: composition, equipment, locations and activities of greek and turkish contingents

    attachment 1: composition, equipment, locations and activities of greek and turkish contingents

    article 1 composition

    the composition of each contingent for all services shall be equivalent in terms of structure and strength and shall consist of a headquarters, formed units and individuals. the composition of the contingents shall include the following types of units up to the maximum indicated strength:

    type of unit
    maximum strength

    armoured battalion

    infantry battalion

    engineer company

    artillery battalion

    signal company

    aviation battalion (helicopter)

    air defence battery

    support unit

    medical unit

    brigade hq

    […]

    […]

    article 2 weapons and equipment

    the contingents shall have equivalent weapons and equipment commensurate with the type and number of units. their weapons and equipment shall include the following, up to the maximum indicated number, with limitations notably concerning armoured vehicles, heavy weapons and artillery systems and offensive weapons such as attack helicopters:

    type of weapon/equipment
    maximum number

    battle tanks (medium)

    infantry fighting vehicles including apcs

    (main gun up to 25 mm)

    towed artillery pieces (up to 155 mm calibre)

    air defence missiles (short range up to 7000m)

    […]

    […]

    article 3 activities

    the contingents shall be restricted to typical peacetime activities for formed military units, mainly encompassing training within the compounds and military quarters, maintenance of equipment and material, ceremonies and parades and training in designated training fields.

    article 4 location of facilities and training fields

    the agreed designated military facilities and training fields shall in any case not be in areas which prior to entry into force of the foundation agreement were within the buffer zone, or in areas of the greek cypriot <component state> which are or have been subject to territorial adjustment pursuant to the foundation agreement, or in the area of the turkish cypriot <component state> south of the highway connecting north nicosia and famagusta.

    article 5 facilities

    the designated military facilities in which troops and equipment shall be based are the following:

    contingent location

    (with grid reference)
    number of troops

    greek

    turkish

    article 6 training fields

    the designated training fields for each contingent are the following:

    contingent location

    (with grid reference to 4 digits)

    greek

    turkish

    article 7 movement

    the contingents shall move troops in the <component state> in which they are located by the most direct route between points of embarkation, garrisons and training areas and shall not approach the boundary between the <component states>, or areas which prior to entry into force of the foundation agreement were within the buffer zone, or the areas of the greek cypriot <component state> which are or have been subject to territorial adjustment pursuant to the foundation agreement, or in the area of the turkish cypriot <component state> south of the highway connecting north nicosia and famagusta, unless the existing road infrastructure necessitates otherwise.

    article 8 notice

    the contingents shall inform each other and the united nations in writing 14 days in advance of the timing, location and purpose of any ground, air or maritime movement of troops, including for field training. a movement of troops shall be defined as more than three military transport vehicles with a capacity of three passengers or more in each vehicle.

    [insert additional articles as necessary]

    draft annex iv: transitional security arrangements

    article 1 dissolution of greek cypriot and turkish cypriot forces, including reserve units

    all greek cypriot and turkish cypriot forces, including reserve units, shall be dissolved, and their arms removed from the island, in accordance with a timetable which shall commence no later than five months following the signature of the treaty on matters related to the new state of affairs in cyprus [“t-day”] and shall be carried out as follows:

    a. from t-day + 150 to t-day + 270: 20 per cent; (4 months)

    b. from t-day + 271 to t-day + 450: 25 per cent; (6 months)

    c. from t-day + 451 to t-day + 630: 25 per cent; (6 months)

    d. from t-day + 631 to t-day + 870: 30 per cent. (8 months)

    article 2 adjustment of greek and turkish forces

    greek and turkish forces and armaments shall be redeployed to agreed locations and adjusted to agreed levels, and any excess forces and armaments withdrawn, in accordance with a timetable which shall commence no later than five months following t-day and shall be carried out as follows:

    a. from t-day + 150 to t-day + 270: 20 per cent; (4 months)

    b. from t-day + 271 to t-day + 450: 25 per cent; (6 months)

    c. from t-day + 451 to t-day + 630: 25 per cent; (6 months)

    d. from t-day + 631 to t-day + 870: 30 per cent. (8 months)

    article 3 redeployment from areas subject to territorial adjustment prior to transfer of administration

    notwithstanding the above, any forces and armaments shall be redeployed so as to vacate areas subject to territorial adjustment prior to the dates agreed in the foundation agreement for the transfer of those areas.

    appendix d

    matters to be submitted to the united nations security council for decision

    i.

    pursuant to the terms of the comprehensive settlement of the cyprus problem, the secretary-general of the united nations is invited, upon certification by him of the foundation agreement and the finalised annexes thereto, to request the security council to take decisions to enter into force simultaneously with the foundation agreement, in which the security council would:

    1. endorse the foundation agreement and, in particular;

    a. take formal note that any unilateral change to the state of affairs established by the foundation agreement, in particular union of cyprus in whole or in part with any other country or any form of partition or secession, is prohibited; and

    b. acknowledge the political equality and distinct identity of greek cypriots and turkish cypriots and the equal status of their <component states> in the state of cyprus; and

    2. prohibit the supply of arms to cyprus in a manner that is legally binding on both importers and exporters;

    3. decide to maintain a united nations peacekeeping operation in cyprus, which shall remain so long as the government of the <common state>, with the concurrence of both <component states>, does not decide otherwise, and shall be authorised to deploy and operate freely throughout cyprus with the following mandate:

    “to monitor the implementation of the foundation agreement and use its best efforts to promote compliance with it and contribute to the maintenance of a secure environment; and in particular:

    a. to monitor and verify compliance with the security provisions in the foundation agreement, including:

    i) the dissolution of all greek cypriot and turkish cypriot forces, including reserve units, and the removal of their arms from the island;

    ii) the adjustment of greek and turkish forces and armaments to agreed equal levels;

    b. to monitor and verify compliance with the provisions in the foundation agreement pertaining to the police of the <common state> and <component states>;[40]

    c. to use its best efforts to ensure the fair and equal treatment under the law of persons from one <component state> by the authorities of the other;

    d. to supervise the activities relating to the transfer of areas subject to territorial adjustment;

    e. to chair, and provide administrative support to, the monitoring committee to be established under the treaty between cyprus, greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus;

    f. to implement its mandate through, for example, conducting patrols and establishing positions and roadblocks, as well as receiving complaints, making inquiries, presenting facts, giving formal advice and making representations to the authorities.”

    ii.

    the authorities of the <common state> and of the <component states>, as well as the greek and turkish contingents stationed on the island, shall cooperate with the united nations operation. the cost of the operation to the united nations shall be borne by cyprus.

    appendix e

    requests to the european union with respect to the accession of cyprus

    protocol requested to be attached to the act concerning the conditions of accession of cyprus to the european union

    i. taking into account the comprehensive settlement of the cyprus problem between the greek cypriot side and the turkish cypriot side of [insert date] and the terms of the foundation agreement between the greek cypriots and the turkish cypriots of [insert date]

    ii. taking into account the treaties of guarantee and alliance, the additional protocols thereto, and the treaty of establishment

    iii. bearing in mind and respecting the demilitarisation of cyprus

    iv. considering that the act concerning the conditions of accession of cyprus to the european union shall not prevent the implementation of the foundation agreement, and shall accommodate its terms in line with the principles on which the european union is founded

    v. bearing in mind that cyprus shall take all appropriate measures, whether in general or particular, to ensure the fulfillment of the obligations arising out of european union membership, in line with the specifications of the act of accession and this protocol, and that transitional periods agreed during the accession negotiations shall apply to the <common state> and to the two <component states>, subject to the division of powers as laid down in the foundation agreement

    vi. underlining that the political equality of greek cypriots and turkish cypriots, the equal status of the two <component states>, and the prohibition on any unilateral change to the state of affairs established by the foundation agreement, fall within the terms of article 6(1) of the treaty of the european union

    vii. recognising the need to protect the balance between greek cypriots and turkish cypriots in cyprus, the bi-zonal character of the state of cyprus and the identity of the <component states>

    viii. underlining that accession to the european union shall benefit greek cypriots and turkish cypriots alike and promote development to help reduce economic disparities

    ix. recalling that, in accordance with the presidency conclusions of the brussels european council of 24 and 25 october, a programme will be established by the council, with disbursement of 206 million euros between 2004 to 2006, in support of the economic development of the northern part of a reunited cyprus, and that this programme shall be established in addition to the normal operation of the european union’s structural funds

    x. taking into account the special relations of greek cypriots and turkish cypriots with greece and turkey respectively

    xi. bearing in mind that, as a european union member state, cyprus shall apply the rules of the european union-customs union with turkey, thereby according european union treatment to turkey in the fields where this is provided for

    xii. wishing to accord, to the extent compatible with the european union membership of cyprus, similar rights for greek and turkish nationals vis-à-vis cyprus

    the high contracting parties have agreed as follows:

    article 1 arrangements relating to property and residency rights

    the provisions of the treaty shall not preclude the application of restrictions, on a non-discriminatory basis, on:

    a. the right of natural persons who have not been resident for at least three years in the turkish cypriot <component state>, and for legal persons, to purchase real property in the turkish cypriot <component state> without permission of the competent authorities of the turkish cypriot <component state>;

    b. the right of cypriot citizens to reside in a <component state> of which they do not hold internal <component state> citizenship status, if

    i) the number of such residents has reached 28% of the population of a <component state>; or

    ii) during a transitional period of 15 years, the number of such residents has reached a certain percentage of the total population of a municipality or village; the relevant percentage shall be 0% for the first 4 years after entry into force of the foundation agreement, 8% between the 5th and 9th years and 18% between the 10th and 15th years;

    c. the right of greek nationals to reside in cyprus, if the number of resident greek nationals has reached 10 % of the number of resident cypriot citizens who hold the internal <component state> citizenship status of the greek cypriot <component state>;

    d. the right of turkish nationals to reside in cyprus, if the number of resident turkish nationals has reached 10% of the number of resident cypriot citizens who hold the internal <component state> citizenship status of the turkish cypriot <component state>.

    article 2 safeguard measures

    1. where, in exceptional circumstances, the operation of the european union’s internal market characterised by the abolition, as between member states, of obstacles to the free movement of goods, persons, services and capital, cause, or threaten to cause, serious economic difficulties in the turkish cypriot <component state>, the competent cypriot authorities may take the appropriate safeguard measures for a period of three years. these measures may be prolonged with the consent of the commission. such measures shall be proportional and shall not constitute disguised restrictions on trade.

    2. if measures taken in the circumstances referred to in paragraph 1 have the effect of distorting the conditions of competition in the internal market, the commission shall, together with cypriot representatives, examine how these measures can be adjusted.

    3. by way of derogation from the procedure laid down in articles 226 and 227 of the treaty establishing the european community, the commission or any member state may bring the matter before the european court of justice if it considers that cyprus is making improper use of the powers provided for in paragraph 1.

    article 3 entry and residency rights of turkish nationals

    the european union shall authorise cyprus to accord equal treatment regarding entry and residency rights with respect to its territory to greek and turkish nationals without prejudice to policies and arrangements applying to entry and residency rights of turkish nationals in other member states of the european union. rules of implementation for such entry and residency rights for turkish citizens shall be negotiated between the commission, cyprus and turkey within a year of entry into force of the foundation agreement.

    article 4 the european security and defence policy

    the participation of cyprus in the european security and defence policy shall fully respect the provisions of the foundation agreement and the provisions of the treaties of guarantee and alliance and the additional protocols thereto, and in no sense undermine those provisions.

    paragraph requested to be included in the conclusions of the copenhagen european council

    the european union undertakes to adopt special measures, including financial aid, to contribute to the alignment of turkish cypriot legislation to the acquis communautaire, to the enhancement of administrative capacity in the turkish cypriot <component state>, and to the narrowing of economic disparities within cyprus.

    index

    comprehensive settlement of the cyprus problem

    article 1 foundation agreement 2

    article 2 treaty on matters related to the new state of affairs in cyprus 2

    article 3 matters to be submitted to the united nations security council for decision 3

    article 4 conditions of accession to the european union 3

    appendix a: foundation agreement 7

    article 1 the new state of affairs 7

    article 2 the state of cyprus, its <common state> government, and its <component states> 8

    article 3 citizenship 9

    article 4 fundamental rights and liberties 10

    article 5 the <common state> government 10

    article 6 the supreme court 11

    article 7 transitional <common state> institutions 11

    article 8 demilitarisation 12

    article 9 <component state> boundaries and territorial adjustment 13

    article 10 property 13

    article 11 reconciliation commission 14

    article 12 past acts 15

    article 13 entry into force and implementation 15

    article 14 annexes 16

    draft annex i: constitution of cyprus 17

    part i: basic articles 18

    article 1 the state of cyprus 18

    article 2 the <component states> 18

    part ii: general provisions 18

    article 3 constitution as supreme law 18

    article 4 rule of law 19

    article 5 secular nature of cyprus and its <component states> 19

    article 6 demilitarisation of <common state> and <component states> 19

    article 7 flags and anthems 20

    article 8 the official languages and promulgation of official acts 20

    article 9 official holidays of the <common state> 21

    part iii: fundamental rights and liberties 21

    article 10 fundamental rights 21

    article 11 citizenship 22

    article 12 exercise of political rights 22

    part iv: the <common state> and the <component states> 23

    article 13 competences and functions of the <common state> 23

    article 14 competences and functions of the <component states> 24

    article 15 cooperation and coordination 24

    article 16 joint investigation agency 25

    article 17 external relations 26

    article 18 cyprus as a member of the european union 26

    part v: <common state> institutions 27

    article 19 eligibility and incompatibility and discharge of duties 27

    article 20 <common state> immunities and exemptions 28

    section a: the legislature 28

    article 21 composition and election of parliament 28

    article 22 organisation 29

    article 23 powers 29

    article 24 procedure 29

    section b: the executive 30

    article 25 the presidential council 30

    article 26 the president and the vice-president of the council 31

    article 27 the departments 31

    article 28 representation of the presidential council 32

    article 29 the administration of the <common state> 32

    article 30 the <common state> police 33

    section c: independent officers and institutions 33

    article 31 central bank of cyprus 33

    article 32 other independent officers 33

    article 33 the office of the attorney-general and the deputy attorney-general 34

    article 34 the office of the auditor-general and the deputy auditor-general 34

    section d: the judiciary 34

    article 35 the supreme court of cyprus 34

    part vi: amendments of this constitution 35

    article 36 amendments of this constitution 35

    part vii: transitional provisions 36

    article 37 <component state> institutions 36

    article 38 transitional <common state> parliament 36

    article 39 transitional <common state> head of state 36

    article 40 transitional <common state> government 37

    article 41 participation of [executive heads] of <component states> in meetings of presidential council 37

    article 42 entry into force of accession treaty to the european union 38

    article 43 transitional board of the central bank 38

    article 44 judges of the transitional supreme court 38

    article 45 public service 38

    article 46 responsibility for debts incurred prior to the entry into force of the foundation agreement 38

    article 47 teaching of official languages 39

    article 48 state-owned property 39

    part viii: additional provisions 39

    attachment 1: map of cyprus and its <component states> 40

    attachment 2: flag of cyprus 41

    attachment 3: anthem of cyprus 42

    attachment 4: property of the <common state> 43

    draft annex ii: constitutional laws 44

    attachment 1: constitutional law on the elaboration and adoption of constitutional laws 45

    attachment 2: constitutional law on police matters and composition and functions of the joint investigation agency 46

    article 1 <component state> police 46

    article 2 joint investigation agency 46

    article 3 cooperation 46

    attachment 3: constitutional law on internal <component state> citizenship status and <component state> residency rights 47

    article 1 internal <component state> citizenship status upon entry into force of the foundation agreement 47

    article 2 acquisition of internal <component state> citizenship status 47

    article 3 exercise of political rights at the <component state> level 48

    article 4 supreme court injunctions on entry or residence 48

    article 5 permissible limitation on residency of non-cypriots 48

    article 6 permissible limitation on residency of cypriots 48

    article 7 permissible transitional limitations on residency 48

    draft annex iii: <common state> legislation 50

    attachment 1: law on the anthem, flag, insignia and honours of cyprus (and their use) 51

    attachment 2: law on conduct of external relations 52

    article 1 composition of diplomatic missions of cyprus 52

    attachment 3: law on conduct of european union relations 53

    attachment 4: law on cypriot citizenship 54

    article 1 general provisions 54

    article 2 [dual citizenship] 54

    article 3 cypriot citizenship upon entry into force of the foundation agreement 54

    article 4 acquisition of cypriot citizenship 54

    article 5 acquisition by naturalisation 55

    article 6 acquisition by facilitated naturalisation 55

    article 7 loss of cypriot citizenship 55

    article 8 passports 55

    article 9 the citizenship board 56

    article 10 implementation of this law 56

    article 11 review of decisions on citizenship 56

    article 12 transitional rules and regulations 56

    attachment 5: law on aliens, immigration and asylum 57

    article 1 general provisions 57

    article 2 entry and residency rights of greek and turkish nationals 57

    article 3 asylum 58

    article 4 the aliens board 58

    article 5 implementation of this law 58

    article 6 review of decisions on immigration, asylum, deportation and extradition 58

    article 7 transitional rules and regulations 58

    attachment 6: law on the central bank 60

    part i: transitional provisions 60

    article 1 exchange of deposits of citizens and residents of cyprus 60

    attachment 7: law on <common state> taxation and finances 61

    article 1 transfer to <component states> 61

    attachment 8: law on <common state> budget 62

    article 1 carry over of previous budget 62

    attachment 9: law on international trade, customs and excise 63

    attachment 10: law on aviation and airspace management 64

    attachment 11: law on international navigation, territorial waters, and continental shelf 65

    attachment 12: law on water resources 66

    attachment 13: law on natural resources 67

    attachment 14: law on postal services 68

    attachment 15: law on communications 69

    attachment 16: law on meteorology 70

    attachment 17: law on weights and measures 71

    attachment 18: law on intellectual property 72

    attachment 19: law on antiquities 73

    attachment 20: law on election to popularly elected <common state> offices 74

    attachment 21: law on <common state> immunities and exemptions 75

    attachment 22: law on <common state> administration 76

    attachment 23: law on official languages 77

    attachment 24: law on <common state> police and joint investigation agency 78

    attachment 25: law on legislative procedure and on procedure for amendments of the constitution 79

    attachment 26: law on administration of justice 80

    article 1 judges of the supreme court 80

    article 2 the chief justice 80

    article 3 seniority of judges 80

    article 4 judiciary board 80

    article 5 partial periodic renewal of the supreme court 81

    article 6 transitional supreme court 81

    attachment 27: law on <common state> offences 82

    attachment 28: law on impeachment 83

    draft annex iv: cooperation agreements between <common state> and <component states> 84

    attachment 1: cooperation agreement on external relations 85

    attachment 2: cooperation agreement on european union relations 86

    article 1 scope of agreement 86

    article 2 duty to inform 86

    article 3 decision-making 86

    article 4 representation 87

    article 5 legal action 87

    article 6 adaptation 87

    article 7 presidency 88

    article 8 disputes resulting from the application of this agreement 88

    attachment 3: cooperation agreement on police matters 89

    draft annex v: list of international treaties binding on cyprus 90

    draft annex vi: territorial arrangements 91

    article 1 delineation of <component state> boundaries 91

    article 2 access and connecting roads 91

    article 3 water resources 92

    article 4 phasing of territorial adjustment 92

    article 5 current inhabitants 92

    article 6 relocation board 93

    article 7 properties 94

    attachment 1: map of territorial adjustment 95

    draft annex vii: treatment of property affected by events since 1963 96

    part i: general articles 97

    article 1 general provisions 97

    article 2 the cyprus property board 97

    article 3 property in areas subject to territorial adjustment 97

    article 4 religious sites 97

    part ii: regulation of exercise of property rights 98

    article 5 suspension of dealings, proceedings or alterations with respect to affected property 98

    article 6 claims and applications 98

    article 7 liability for damage 99

    section a: compensation 99

    article 8 entitlement to full and effective compensation 99

    article 9 property owned by institutions 99

    article 10 property used for public benefit purposes 99

    article 11 property required for military purposes 100

    article 12 property currently used by dispossessed owners 100

    article 13 property currently used by subsequent purchasers from dispossessed owners 100

    article 14 significantly improved property 101

    section b: reinstatement into possession 101

    article 15 eligibility for reinstatement 101

    article 16 agreed levels of reinstatement 101

    article 17 moratorium for reinstatement 102

    article 18 improvements on reinstated property 102

    section c: sale, exchange and long-term lease 102

    article 19 option to sell, exchange or lease 102

    article 20 incentives for dispossessed owners to sell, exchange or lease 103

    part iii: loss of use 103

    article 21 compensation for loss of use 103

    part iv: judicial review 103

    article 22 the property court 103

    part v: amendment 104

    attachment 1: definitions 105

    article 1 definitions 105

    attachment 2: the cyprus property board and compensation arrangements 108

    section a: establishment, operation, powers, staff and costs of the cyprus property board 108

    article 1 establishment and conduct of the cyprus property board 108

    article 2 membership 108

    article 3 powers 109

    article 4 obligations of the <common state> and the <component states> in respect of the property board 110

    article 5 obligations of <common state> and <component state> courts and competent authorities 111

    article 6 staff 111

    article 7 costs 112

    article 8 period of operation of the property board 112

    section b: handling of property transferred to or via the property board 113

    article 9 handling of property transferred to or via the property board 113

    section c: decision-making and claims for affected property 114

    article 10 decision-making 114

    article 11 claims procedure 114

    article 12 determination of claims and applications 115

    article 13 decisions on reinstatement 116

    section d: assistance with sale, exchange or lease 117

    article 14 assistance with sale, exchange or lease 117

    article 15 standard form lease 117

    article 16 sale, exchange and lease: other assistance 117

    section e: compensation fund and bonds 118

    article 17 compensation fund 118

    article 18 use of compensation bonds 118

    attachment 3: measures in favour of current users 120

    section a: extension of deadlines for vacating affected property 120

    article 1 property occupied by current users with sufficient financial means 120

    article 2 property occupied by current users without sufficient financial means 120

    article 3 payment of rent to dispossessed owner up to reinstatement 121

    section b: preferential loans 121

    article 4 preferential loans 121

    section c: right of first refusal 122

    article 5 right of first refusal for current user and others in sales of affected property 122

    attachment 4: property located in areas subject to territorial adjustement 123

    article 1 application of these provisions to property in areas subject to territorial adjustment 123

    article 2 reinstatement of dispossessed owners 123

    article 3 improved properties 123

    article 4 owners of property in areas subject to territorial adjustment who wish to leave 124

    article 5 current users of property in areas subject to territorial adjustment 124

    draft annex viii: reconciliation commission 125

    article 1 establishment 125

    article 2 aims 125

    article 3 powers 125

    article 4 composition 126

    article 5 duration 126

    article 6 costs 127

    article 7 recommendations and reports 127

    article 8 follow-up procedures 127

    draft annex ix: coming into being of the new state of affairs 128

    article 1 conduct of separate simultaneous referenda 128

    article 2 entry into force of the foundation agreement 128

    article 3 flag-raising ceremonies 129

    article 4 the united nations 129

    draft annex x: calendar of implementation 130

    appendix b: measures to accompany and facilitate the finalisation process 131

    article 1 finalisation of foundation agreement 131

    article 2 committees to finalise foundation agreement 131

    article 3 flag and anthem competition 131

    article 4 <component state> constitutions and legislation 132

    article 5 measures to promote confidence 132

    article 6 freedom of movement of unficyp 132

    article 7 selection of board of central bank 132

    article 8 transitional supreme court judges 133

    article 9 import and distribution licenses 133

    article 10 economic harmonisation 133

    article 11 missing persons 133

    appendix c: treaty between cyprus, greece, turkey and the united kingdom on matters related to the new state of affairs in cyprus 135

    article 1 approval of foundation agreement 135

    article 2 monitoring committee 135

    article 3 additional protocol to the treaty of guarantee 135

    article 4 additional protocol to the treaty of alliance 136

    article 5 transitional security arrangements 136

    article 6 entry into force 136

    draft annex i: foundation agreement 137

    draft annex ii: additional protocol to the treaty of guarantee 138

    article 1 138

    article 2 138

    draft annex iii: additional protocol to the treaty of alliance 139

    article 1 139

    article 2 139

    article 3 139

    article 4 139

    attachment 1: composition, equipment, locations and activities of greek and turkish contingents 141

    article 1 composition 141

    article 2 weapons and equipment 141

    article 3 activities 142

    article 4 location of facilities and training fields 142

    article 5 facilities 142

    article 6 training fields 142

    article 7 movement 143

    article 8 notice 143

    draft annex iv: transitional security arrangements 144

    article 1 dissolution of greek cypriot and turkish cypriot forces, including reserve units 144

    article 2 adjustment of greek and turkish forces 144

    article 3 redeployment from areas subject to territorial adjustment prior to transfer of administration 144

    appendix d: matters to be submitted to the united nations security council for decision 145

    appendix e: requests to the european union with respect to the accession of cyprus 147

    protocol requested to be attached to the act concerning the conditions of accession of cyprus to the european union 147

    article 1 arrangements relating to property and residency rights 148

    article 2 safeguard measures 149

    article 3 entry and residency rights of turkish nationals 149

    article 4 the european security and defence policy 149

    paragraph requested to be included in the conclusions of the copenhagen european council 150

    --------------------------------------------------------------------------------

    [1] reference: appendix a.

    [2] reference: appendix b

    [3] reference: appendix c.

    [4] reference: appendix d.

    [5] reference: appendix e.

    [6] reference: appendix c.

    [7] observation: terminology to be adjusted when the governmental structures of the <component states> are decided.

    [8] note: these percentages are directly related to the agreed territorial adjustment.

    [9] observation: matters of citizenship, immigration, and properties affected by events since 1963 are dealt with in a comprehensive way by this agreement; any validity of acts prior to entry into force of this agreement regarding these matters shall thus end unless they are in conformity with the relevant provisions of this agreement.

    [10] observation: this constitution gives the supreme court power to determine the validity of any law.

    [11] observation: the list of villages shall be adapted once a map has been agreed.

    [12] reference: defence policy must be formulated and exercised in accordance with agreed security arrangements, and the international obligations of cyprus.

    [13] observation: in conformity with the principle of eiusdem generis, this includes all matters regulated by the 1982 united nations convention on the law of the sea.

    [14] observation: these include security, law and order and the administration of justice within their territorial boundaries.

    [15] observation: penalties, fines or damages imposed by european union courts shall be borne by the <common state> or the relevant <component state> which fails to implement an obligation within its sphere of competence.

    [16] reference: this is without prejudice to the special rules defined in article 17(7) regarding ratification of european union acts that require unanimity of european union member states.

    [17] observation: the parties may wish to agree to more detailed rules during the finalisation period.

    [18] observation: terminology to be adjusted when the governmental structures of the <component states> are decided.

    [19] observation: this includes provisions relating to the european monetary union.

    [20] observation: this includes the 1950 european convention for the protection of human rights and fundamental freedoms and its additional protocols in force for cyprus.

    [21] observation: terminology to be adjusted when the governmental structures of the <component states> are decided.

    [22] observation: it is understood that given the mandate of the people expressed in separate referenda to sign and ratify the treaty of accession, either of the co-presidents is empowered to execute the common will of the people of the two <component states> on behalf of cyprus.

    [23] observation: the list of villages shall be adapted once a map has been agreed.

    [24] observation: in accordance with international practice, for the purpose of this article, persons who are citizens of both cyprus and greece or turkey shall be counted as citizens of cyprus only.

    [25] observation: the services of the international organisation for migration could be requested in this regard.

    [26] observation: the services of the international organisation for migration could be requested in this regard.

    [27] observation: expert advice is needed on questions of the issuing, use and value of compensation bonds.

    [28] note: these percentages are directly related to the agreed territorial adjustment.

    [29] observation: the limitations per municipality or village apply in accordance with municipal and village boundaries as at 1960.

    [30] observation: the list of villages shall be adapted once a map has been agreed.

    [31] observation: expert advice may be required from quantity surveyors, economists and/or specialists in property valuation on the final formulation of provisions relating to assessment of value.

    [32] observation: the calculation of the increase should be based on the hypothesis that events between 1963 and 1974 had not taken place, i.e. not take into account depreciation in values due to those events; it should if possible therefore be based on comparable locations where property prices were not negatively affected by those events.

    [33] observation: this definition is not intended to include private family corporations (whose shareholders are members of the same family), or corporations, the shareholders of which hold shares that relate to separate and self-contained tenements used for their own purposes.

    [34] observation: provisions defining market rent and value may require review by relevant experts in valuation.

    [35] observation: provisions defining market rent and value may require review by relevant experts in valuation.

    [36] observation: the property board shall not have to pay for such land

    [37] observation: expert banking advice is needed on the question of the issuing, value and use of compensation bonds

    [38] alternative: interest could be set could be interest ‘at the same rate as <common state> government bonds’.

    [39] observation: it is understood that a dispossessed owner of an affected property in an area subject to territorial adjustment whose property can be reinstated shall not have the option of claiming compensation.

    [40] observation: the united nations operation would not assume direct responsibility for the enforcement of law and order.
  • kibris sorununun
    kapsamli çözümü

    bizler, kıbrıslı rumların ve kıbrıslı türklerin demokratik olarak seçilmiş liderleri, birleşmiş milletler genel sekreteri’nin himayelerinde yürütülen ve her bir tarafın bir diğerinin siyasi eşiti olarak sadece kendisini temsil ettiği ve başkasını temsil etmediği müzakereler yoluyla kıbrıs meselesini tüm yönleriyle aşağıda kapsamlı şekilde belirtildiği gibi özgürce çözmeye karar verdik:

    madde 1 kuruluş anlaşması

    1. ekte sunulan kuruluş anlaşması’nın1 ana maddeleri ve ilaveleri’nde özellikle işaretlenmiş bölümleri ve <parça devletler> arasındaki sınırları belirleyen harita üzerinde anlaşmaya varılır. taslak ilaveler bir bütün halinde 28 şubat 2003 tarihinden geç olmamak kaydıyla tamamlanacak olan anlaşmanın temeli olarak kabul edilir.

    2. tüm taslak ilaveler ekte sunulan tedbirler eşliği ve yardımıyla sonuçlandırılır.2

    3. genel sekreter anlaşmanın tamamlanma sürecinin sonuçlarını tasdik etmeye ve anlaşmanın sonuçlandırılması için, zaruri olması halinde önerilerini dahil etmeye davet edilir.

    4. sonuçlandırılmış kuruluş anlaşması, avrupa birliği’ne katılım konusu da dahil, kurulacak yeni düzenin hayata geçirilmesiyle ilgili diğer belirtilen hususlarla birlikte her iki tarafça 30 mart 2003 tarihinde referanduma sunulur.

    5. kuruluş anlaşması ayrı ayrı ve eşzamanlı yapılacak referandumlarda onaylanmadığı taktirde hükümsüz ve geçersiz olur ve işbu kapsamlı çözümde öngörülen taahhütlerin başka hiçbir yasal etkisi kalmaz.

    madde 2 kıbrıs’ta kurulacak yeni düzenle ilgili hususlara ilişkin antlaşma

    kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip, genel sekreter’in daveti üzerine ve kendisinin (veya temsilcisinin) de hazır bulunmasıyla kıbrıs’ın iki eş başkanı ekte sunulan antlaşma’yı3 yunanistan, türkiye ve birleşik krallık ile birlikte imzalar, ve sözkonusu antlaşma birleşmiş milletler sözleşmesi’nin 102. maddesi uyarınca uluslararası bir antlaşma olarak kayda geçirilir.

    madde 3 birleşmiş milletler güvenlik konseyi'ne karar için sunulacak hususlar

    birleşmiş milletler genel sekreteri güvenlik konseyi’nden ekte belirtilen kararların alınmasını istemeye davet edilir.4

    madde 4 avrupa birliği’ne katılım şartları

    avrupa birliği’nin 24 ve 25 ekim 2002 tarihlerinde brüksel’deki avrupa konseyi kararlarında belirtildiği üzere kapsamlı bir çözümün hükümlerini kabul etme ve uygulanışına yardımcı olma istekliliğini müteakip, ekteki protokol’un kıbrıs'ın avrupa birliği’ne katılım şartlarını belirleyen antlaşma’ya eklenmesi ve sözkonusu protokol’un kopenhag’daki avrupa konseyi kararlarına ilave edilmesinin avrupa birliği’nden talep edilmesi kabul edilir.5

    glafkos klerides rauf denktaş
    kıbrıs rum tarafı adına kıbrıs türk tarafı adına

    ***

    elen cumhuriyeti, türkiye cumhuriyeti ve büyük britanya ve kuzey irlanda birleşik krallığı, kıbrıs sorununun sözkonusu kapsamlı çözümünü kabul eder ve kıbrıs’ta kurulacak yeni düzenle ilgili hususlara ilişkin ve birleşmiş milletler sözleşmesi’nin 102. maddesi uyarınca uluslararası bir antlaşma olarak kayda geçirilecek ekli antlaşma’yı6, kıbrıs’la birlikte imzalama yükümlülüğü altına girer.

    imza imza imza
    elen cumhuriyeti büyük britanya ve türkiye cumhuriyeti
    kuzey irlanda birleşik krallığı

    ***

    şahit

    kofi a. annan
    birleşmiş milletler genel sekreteri

    kıbrıs sorununun kapsamlı çözümünün ekleri:

    ek a: kuruluş anlaşması

    ek b: sonuçlandırılma sürecine eşlik edecek ve yardımcı olacak
    düzenlemeler

    ek c: kıbrıs, yunanistan, türkiye ve birleşik krallık arasında kıbrıs’ta
    kurulacak yeni düzen ile ilgili antlaşma

    ek d: karar için birleşmiş milletler güvenlik konseyi’ne sunulacak hususlar

    ek e: kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılımı konusunda avrupa birliği’nden
    talepler

    eklerin içeriği

    ek a: kuruluş anlaşmasi

    taslak ilave i: kıbrıs anayasası
    ilişik 1: kıbrıs’ın ve <parça devletler>inin haritası
    ilişik 2: kıbrıs’ın bayrağı
    ilişik 3: kıbrıs’ın milli marşı
    ilişik 4: <ortak devlet>e ait mülkiyet
    taslak ilave ii: anayasal nitelikli yasalar
    ilişik 1: anayasal nitelikli yasaların geliştirilmesi ve uyarlanmasına ilişkin anayasal hukuk
    ilişik 2: polis ve ortak araştırma birimine ilişkin anayasal hukuk
    ilişik 3: <parça devlet>in iç vatandaşlık statüsüne ilişkin anayasal hukuk
    taslak ilave iii: kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip geçerli olacak
    <ortak devlet> mevzuatı
    ilişik 1: kıbrıs’ın milli marşı, bayrağı, nişanları ve madalyalarına (ve bunların kullanımlarına)
    ilişkin yasa
    ilişik 2: dış ilişkilerin yürütülmesine ilişkin yasa
    ilişik 3: avrupa birliği ilişkilerinin yürütülmesine ilişkin yasa
    ilişik 4: kıbrıs vatandaşlığı yasası
    ilişik 5: yabancılar, muhaceret ve iltica yasası
    ilişik 6: merkez bankası yasası
    ilişik 7: <ortak devlet>in vergi ve mali yasası
    ilişik 8: <ortak devlet>in bütçe yasası
    ilişik 9: uluslararası ticaret, gümrük ve rüsumat yasası
    ilişik 10: havacılık ve hava sahası idaresi yasası
    ilişik 11: uluslararası denizcilik, kara suları ve kıta sahanlığı yasası
    ilişik 12: posta hizmetleri yasası
    ilişik 13: iletişim yasası
    ilişik 14: meteoroloji yasası
    ilişik 15: ağırlıklar ve ölçü birimleri yasası
    ilişik 16: telif hakları yasası
    ilişik 17: eski eserler yasası
    ilişik 18: <ortak devlet> makamlarının seçimlerine ilişkin yasa ,
    ilişik 19: <ortak devlet> idaresi yasası
    ilişik 20: <ortak devlet> polis yasası
    ilişik 21: yasama usulü ve anayasa tadilatlarında takip edilecek usule ilişkin yasa
    ilişik 22: adli hukuk
    ilişik 23: <ortak devlet>e karşı işlenen suçlara ilişkin yasa
    taslak ilave iv: < kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip ortak devlet>
    ile <parça devletler> arasındaki işbirliği anlaşmaları
    ilişik 1: dış ilişkilere ilişkin işbirliği anlaşması
    ilişik 2: avrupa birliği ilişkilerine ilişkin işbirliği anlaşması
    ilişik 3: polise ilişkin işbirliği anlaşması
    taslak ilave v: kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip kıbrıs için
    bağlayıcı olacak uluslararası antlaşmaların listesi
    taslak ilave vi: toprak düzenlemeleri
    ilişik 1: toprak ayarlamalarını içeren harita
    taslak ilave vii: 1963 olaylarından etkilenen mülkiyetin ele alınması
    ilişik 1: tanımlar
    ilişik 2: kıbrıs mülkiyet kurulu ve tazminat düzenlemeleri
    ilişik 3: mevcut kullanıcılar lehine tedbirler
    ilişik 4: toprak ayarlamasına tabi bölgelerdeki mülkiyet
    taslak ilave viii: uzlaştırma komisyonu
    taslak ilave ix: kurulacak yeni düzenin yürürlüğe girmesi
    taslak ilave x: uygulama takvimi

    ek b: sonuçlandirma sürecine eşlik ve yardim edecek tedbirler

    ek c: kibris’ta kurulacak yeni düzenle ilgili hususlara ilişkin kibris, yunanistan, türkiye ve birleşik krallik arasindaki antlaşma
    taslak ilave i: kuruluş anlaşması
    taslak ilave ii: garanti antlaşması’na ek protokol
    taslak ilave iii: ittifak antlaşması’na ek protokol
    ilişik 1: yunan ve türk birliklerinin oluşumu, teçhizatı, konumu ve faaliyetleri
    taslak ilave iv: geçici güvenlik düzenlemeleri

    ek d: birleşmiş milletler güvenlik konseyi’nin kararina sunulacak hususlar
    ek e: kibris’in avrupa birliği’ne katilimiyla ilgili talepler
    kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılım şartlarını belirleyen anlaşmaya eklenmesi istenen
    protokol
    kopenhag avrupa konseyi’nin kararlarına dahil edilmesi talep edilen paragraf

    ek a
    kuruluş anlaşmasi

    i. kıbrıs’ın ortak vatanımız olduğunu teyit ederek ve 1960 yılında kurulan cumhuriyet’in ortak kurucuları olduğumuzu hatırlayan

    ii. geçmişte yaşanan trajik olayların hiçbir zaman tekrarlanmaması azmiyle tehdit ve güç kullanımından veya herhangi bir tarafın diğer bir tarafa hükmetmekten feragat eden

    iii. tarafların kendine özgü kimliğini ve bütünlüğünü, ilişkimizin bir çoğunluk ve azınlık ilişkisi değil siyasi eşitliğe dayalı bir ilişki olduğunu kabul eden

    iv. ortaklığımızı bu zeminde yenilemeye karar vererek ve bu yeni ortaklığın birleşik ve bağımsız bir kıbrıs’ta dostluk, barış, güvenlik ve refahı güvence altına alacak ortak bir gelecek konusunda kararlılık gösteren

    v. uluslararası hukuk ve birleşmiş milletler’in ilke ve amaçlarına bağlılığımızın altını çizen

    vi. demokratik ilkeler, bireysel insan hakları ve temel özgürlüklerle birlikte bir tarafın diğer bir tarafın kültürel, dini, siyasi ve sosyal kimliğine ve diline saygı göstermeye adayan

    vii. doğu akdeniz’de barışçıl bir ortamda yunanistan ve türkiye ile özel dostluk bağlarımızı devam ettirmeye ve yunanistan ve türkiye arasındaki dengeye saygı göstermeye kararlı olan

    viii. avrupa birliği’ne katılmayı ve türkiye’nin de katılacağı güne ümitle bakan

    ix. demokratik bir şekilde seçilen liderlerimizin, kıbrıs sorununun tüm öğeleri üzerinde özgürce anlaşmaya vardıkları kapsamlı çözümü ve bunun yunanistan ve türkiye ile birleşik krallık tarafından onaylanmasını memnuniyetle karşılayan

    bizler, kıbrıslı rumlar ve kıbrıslı türkler, asli kurucu yetkimizi kullanarak özgür, demokratik ve ayrı ayrı ifade edilen ortak irademizle işbu kuruluş anlaşması’nı kabul ederiz.

    madde 1 kurulacak yeni düzen

    1. işbu anlaşma kıbrıs’ta yeni bir düzen meydana getirir.

    2. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte anlaşma’da listelenen antlaşmalar kıbrıs üzerinde bağlayıcı olur ve ilişikte sunulan <ortak devlet>in işleyişi için vazgeçilmez olan <ortak devlet> mevzuatı yürürlüğe girer.

    3. kuruluş antlaşması, garanti antlaşması ve ittifak antlaşması yürürlükte kalır ve mutandis mutandis yeni düzene uygulanır. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte kıbrıs, yunanistan, türkiye ve birleşik krallık ile garanti ve ittifak antlaşmaları’na ek protokollerin yanısıra kıbrıs’taki yeni düzenle ilgili hususlara ilişkin bir antlaşma imzalar.

    4. kıbrıs, avrupa birliği katılım antlaşması’nı imzalar ve onaylar.

    5. kıbrıs, yunanistan ve türkiye ile olan özel dostluk bağlarını sürdürür, garanti ve ittifak antlaşmaları ile işbu anlaşma’nın oluşturduğu dengeye saygı göstererek bir avrupa birliği üyesi ülke olarak türkiye'nin de avrupa birliği'ne katılımını destekler.

    6. işbu anlaşma ile kurulan düzene yapılacak tek taraflı herhangi bir değişiklik, kıbrıs’ın özellikle bir bütün veya kısmi olarak başka diğer bir ülke ile birleşmesi veya herhangi bir şekilde taksimi veya ayrılması, yasaklanır. işbu anlaşma’daki hiçbir husus, bu yasakla çelişir biçimde yorumlanamaz.

    madde 2 kıbrıs devleti, <ortak devlet> hükümeti ve <parça devletleri>

    1. kıbrıs devleti’ni oluşturan <ortak devlet> hükümeti ve <parça devletlerin> statüsü ve birbirleriyle olan ilişkisi, isviçre’nin federal hükümeti ve kantonları ile olan ilişkisi ve bunların statüsü esas alınarak oluşturulur. buna uygun olarak:

    a. kıbrıs, bir <ortak devlet> hükümeti ve biri kıbrıslı rum, diğeri ise kıbrıslı türk olan iki eşit <parça devlet>ten oluşan, fesh edilemez bir ortaklık yapısı olan, bağımsız bir devlettir. kıbrıs’ın tek bir uluslararası kimliği ve egemenliği vardır ve birleşmiş milletler üyesidir. kıbrıs, anayasa’sı uyarınca hukukun üstünlüğü, demokrasi, temsili cumhuriyet hükümeti, siyasi eşitlik, iki bölgelilik ve <parça devletler>in eşit statüsü temel ilkeleri çerçevesinde yapılandırılır.

    b. <ortak devlet> hükümeti, kıbrıs’ın uluslararası alanda ve avrupa birliği’nde tek sesle konuşmasını ve hareket etmesini, bir avrupa birliği üye ülkesi olarak yükümlülüklerini yerine getirmesini ve bütünlüğünü, sınırlarını ve tarihi mirasını korumasını sağlayan anayasa’da belirtilen yetkilerini egemence kullanır.

    c. <parça devletler> eşit statüdedirler. anayasa’nın koyduğu sınırlar çerçevesinde ve anayasa’nın <ortak devlet> hükümetine verdiği tüm yetkilerden arta kalan yetkileri egemence kullanarak kendi anayasaları altında kendilerini özgürce yapılandırırlar.

    2. <parça devletler>, işbirliği anlaşmaları’nın yanısıra hem <ortak devlet> hem de <parça devlet> yasama organlarınca kabul edilen anayasal nitelikli yasalar aracılığıyla gerek kendi aralarında gerekse <ortak devlet> ile işbirliği ve koordinasyon sağlar. özellikle <parça devletler>, kendi yetki alanlarına giren hususlara ilişkin dış ilişkiler ve avrupa birliği ile ilişkilerle ilgili siyaset oluşturulması ve uygulanması sürecinde belçika örneğindeki işbirliği anlaşmaları uyarınca yer alır. <parça devletler> anayasa’ya uyumlu olarak dış dünya ile ticari ve kültürel ilişkiler kurabilirler.

    3. <ortak devlet> ve <parça devletler>, birbirlerinin yetki ve işlevlerine tam saygı gösterir ve birbirlerinin yetki ve işlevlerini ihlal etmez. <ortak devlet>in ve <parça devletler>in yasaları arasında herhangi bir hiyerarşi yoktur. anayasa’ya aykırı herhangi bir işlem hükümsüz ve geçersizdir.

    4. kıbrıs anayasası, her <parça devlet>in seçmenlerinin ayrı çoğunluğu ile tadil edilebilir.

    madde 3 vatandaşlık

    1. tek bir kıbrıs vatandaşlığı vardır. kıbrıs vatandaşlığına uygunluğu özel çoğunlukla kabul edilen <ortak devlet> yasası düzenler.

    2. tüm kıbrıs vatandaşları aynı zamanda <parça devlet> iç vatandaşlığından yararlanır. bu statü, avrupa birliği vatandaşlığında olduğu gibi kıbrıs vatandaşlığını tamamlayıcı özelliktedir ve onun yerine geçmez. bir <parça devlet>, işbu anlaşma çerçevesinde yetkisi düzeyindeki siyasal hakların kullanımını, kendi bölgesinde iç vatandaş olunması koşuluna bağlayabilir ve bu statüye sahip olmayan kişilerin “yerleşme” haklarına da sınırlama getirebilir. bu tür sınırlamalar, öteki <parça devlet>ten gelip yerleşenlerin sayısının ilk yıl içinde nüfusun yüzde 1'ine; 20. yılın sonunda ise yüzde 20'sine ulaşması halinde, yani belirlenen süre zarfında her üç yılda yüzde 3 artması durumunda, geçerli olur. bu tarihten sonra ise, bu tür sınırlamalar sadece öteki <parça devlet>ten gelenlerin sayısının nüfusun 3'te 1'ine ulaşması halinde geçerli olacaktır.

    madde 4 temel hak ve özgürlükler

    1. insan hakları ve temel özgürlükler anayasa’da güvence altına alınır. hiçbir şahsa cinsiyeti, etnik kökeni, dini kimliği, veya <parça devlet> vatandaşlığı statüsü nedeniyle ayrımcılık yapılamaz. dolaşım ve yerleşim özgürlüğü sadece işbu anlaşma’da belirtildiği şekilde kısıtlanabilir.

    2. diğer <parça devlet> sınırları içerisinde kalan belirlenmiş köylerde yaşayan kıbrıslı rum ve kıbrıslı türkler kendi kültürel ve eğitim haklarına sahip olur ve ilgili <parça devlet>in yasama organında temsil edilir.

    3. maronit, latin ve ermeniler dahil dini ve diğer azınlıkların hakları uluslararası standartlara uygun olarak korunur ve <ortak devlet> ve <parça devlet> yasama organlarında, kültürel ve eğitim hakları ve temsiliyetleri olur.

    madde 5 <ortak devlet> hükümeti

    1. yasama yetkisini, senato ve temsilciler meclisi olmak üzere iki meclisten oluşan <ortak devlet> parlamentosu yürütür:

    a. her meclisin 48 üyesi bulunur. senato, her iki <parça devlet>ten eşit sayıda senatörden oluşur. temsilciler meclisi nüfus oranına göre, herhangi bir parça devlete düşen sandalye sayısı toplam sandalye sayısının dörtte birinden az olmamak kaydıyla oluşturulur.
    b. parlamento kararları, her iki meclisin basit çoğunluk onayına bağlı olup, her <parça devlet>ten senatör sayısının dörtte birinin oyunu kullanması da gerekir. belirlenen hususlarda ise, oylamaya her <parça devlet>ten katılan senatörlerin beşte iki özel çoğunluğu aranacaktır.

    2. devlet başkanlığı makamına sahip olan başkanlık konseyi yürütme erkini kullanır.

    a. başkanlık konseyi, tek liste içinden senatoda özel çoğunlukla seçilen ve temsilciler meclisinde çoğunlukla onaylanan, altı üyeden oluşur. başkanlık konseyinin oluşumu, iki <parça devlet>in nüfuslarına orantılıdır, ancak herhangi bir <parça devlet>in üye sayısı toplamın en az üçte biri oranında olur.
    b. başkanlık konseyi, kararların konsensüs ile alınması yönünde gayret sarf eder. ancak konsey, bunun başarılamadığı durumlarda, aksi belirtilmedikçe her <parça devlet>ten asgari birer temsilcinin katılması koşuluyla kararını basit çoğunluğa dayandırabilir.
    c. konseyin üyeleri, eşittir ve her üye bir departmanın başkanlığını yapar. dışişleri ve avrupa birliği ilişkileri ile ilgili departmanların başkanları, aynı parça devletten olamaz.
    d. başkanlık ve başkan yardımcılığı makamları konsey üyeleri arasında, her on ayda bir dönüşüme tabidir. aynı <parça devlet>ten iki müteakip dönemden daha fazla başkan seçilemez. başkan, ve onun yokluğunda veya geçici olarak görev yapamadığı durumlarda başkan yardımcısı, konseyi, devlet başkanı ve hükümet başkanı olarak temsil edecektir. başkan ve başkan yardımcısının konseyde belirleyici oy hakkına veya başka şekilde artırılan yetkilere sahip olamaz.
    e. bu anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonraki ilk on yıl içinde, <parça devletler>in [yürütme organlarının başkanları]7, konsey’in toplantılarına – oy hakkı olmadan katılmaya davet edilir; on yıl sonunda ise bu katılım belirli periyotlar esasına dayandırılır.

    3. kıbrıs merkez bankası, başsavcılık ve sayıştay başkanlığı makamları özerktir.

    madde 6 yüksek mahkeme

    1. yüksek mahkeme, anayasa’nın uygulanmasını ve anayasa’ya tam saygıyı sağlar.

    2. her <parça devlet>ten üçer üye ve üç de kıbrıslı olmayan, toplam dokuz yargıçtan oluşur.

    3. yüksek mahkeme, diğer görevlerinin yanı sıra, <parça devletler> arasındaki veya <parça devletler>den biri veya her ikisi ile <ortak devlet> arasındaki anlaşmazlıkları çözümler ve <ortak devlet>in kurumları arasındaki çıkmazları, bu çıkmazların çözümü <ortak devlet>in makul işleyişi için vazgeçilmez olduğu durumlarda, geçici olarak çözüme kavuşturur.

    madde 7 geçici <ortak devlet> kurumları

    1. <ortak devlet> kurumları, geçiş dönemi boyunca, ve bu süre sonunda, yukarıda belirtilen işlevlerine kavuşurlar.

    2. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesiyle, her iki tarafın liderleri, 3 yıl boyunca kıbrıs’ın eş başkanları olurlar. bu eş başkanlar, ilk yıl boyunca, kendi atayacakları bakanlar kurulunun yardımı ile yürütme yetkisini kullanırlar. müteakip iki yıl boyunca, yürütme yetkisi, parlamento tarafından seçilen bir bakanlar kurulunca kullanılacak ve eş başkanlar, birlikte devlet başkanı makamını yürütürler.

    3. bu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle, kırk gün içerisinde seçilecek <parça devlet> yasama organlarının her biri (kendi yasama organlarının siyasi oluşumunu yansıtacak şekilde), bir yıl süreyle görev yapacak geçici <ortak devlet> parlamentosuna 24 temsilci atar.

    4. geçici yüksek mahkeme, eş başkanlar tarafından bir yıllık süre için atanır.

    madde 8 askersizleştirme

    1. aşağıdakileri dikkate alarak:
    a. garanti antlaşması, işbu anlaşma’nın ve kıbrıs anayasası’nın oluşturduğu yeni mutatis mutandis, kıbrıs'ın bağımsızlığı, toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzeni yanında, <parça devletlerin> de toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzeni kapsar;
    b. ittifak antlaşması, tüm rütbeler dahil olmak üzere, her biri [4 rakamlı bir sayı koyunuz] aşmayan, yunan ve türk birliklerinin, sırasıyla, kıbrıs rum <parça devlet>inde ve kıbrıs türk <parça devlet>inde konuşlandırılmasına müsaade eder;
    c. türk ve yunan kuvvetleri ile silâh ve teçhizatları önceden belirlenecek yerlerde yeniden konuşlandırılır ve üzerinde anlaşılan seviyeye getirilir. bu seviyenin üstündeki kuvvetler, silah ve teçhizat geri çekilir;
    d. bu anlaşmanın uygulanmasını izlemek için bir birleşmiş milletler barış-gücü
    oluşturulur ve bu güç anlaşma hükümlerine uyumu sağlamak için tüm gayretini sarf ederek, güvenli bir ortamın idamesine katkıda bulunur ve bu güç, her iki <parça devlet>in onayı alınarak <ortak devlet> hükümeti tarafından aksine bir karar alınıncaya kadar burada kalır;
    e. kıbrıs’a silah tedariki hem ithalatçıları hem de ihracatçıları hukuki olarak bağlayacak şekilde yasaklanır; ve
    f. birleşmiş milletler'in başkanlığında, garantör güçler, <ortak devlet> ve <parça
    devletlerden> oluşturulacak bir izleme komitesi anlaşma’nın uygulanmasını izler;

    kıbrıs askersizleştirilerek, kıbrıslı rum ve kıbrıslı türk kuvvetler, seferi birlikler de dahil olmak üzere dağıtılır, silahları, türk ve yunan kuvvetlerinin yeniden konuşlandırılıp, ayarlamalarının yapılmasıyla senkronize aşamalarla adadan uzaklaştırılır.

    2. paramiliter veya seferi birlikler veya, vatandaşların, askeri veya paramiliter eğitimi olmaz. lisanslı, spor amaçlı tüfeklerden başka tüm silahlar yasaklanır.

    3. hiçbir <parça devlet>, <ortak devlet>e veya <parça devletler>e veya garantör güçlere karşı şiddete veya şiddet kışkırtıcılığına müsamaha göstermez.

    4. kıbrıs, yunanistan ve türkiye’nin rızası olmaksızın, toprağını uluslararası askeri operasyonlara tahsis etmez.

    madde 9 <parça devlet> sınırları ve toprak ayarlaması

    1. <parça devletler>in sınırları işbu anlaşma’nın bir bölümünü oluşturan haritada tasvir edildiği gibidir.

    2. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesini müteakip, toprak ayarlaması sonucu yasal olarak kıbrıs rum <parça devlet>ine ait olan bölgelerin idaresi üç yılı geçmeyecek geçici bir süre için kıbrıs türk <parça devleti>nde olur. rum <parça devleti>ne devredilecek bölgelerin idaresi işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesini müteakip kabul edilen fasıllar halinde 90 gün içerisinde sözkonusu <parça devlet>e bitişik olan ve büyük ölçüde yerleşime açık olmayan bölgelerin idaresinin rum <parça devleti>ne birleşmiş milletler gözetiminde devredilmesiyle başlar.

    3. özel düzenlemeler, toprak ayarlamalarına maruz kalan bölgelerde halen ikamet edenlerin hakları ve çıkarlarını korur ve bu kişilerin yeniden yerleştirilmeleri için geçimlerini de sağlayabilecekleri koşulların bulunduğu uygun yerlerde yeterli alternatif barınak sağlar.

    madde 10 mülkiyet

    1. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesinden önce gerçekleşen olaylar neticesinde mallarının tasarrufunu kaybeden mal sahiplerinin talepleri, kapsamlı bir biçimde, uluslararası hukuka uygun olarak ve mallarının tasarrufunu kaybeden mal sahipleri ile şimdiki kullanıcıların kişisel haklarına ve iki bölgelilik ilkesine saygı gösterilerek çözümlenir.

    2. toprak ayarlamasına tabi bölgelerdeki taşınmaz mallar, mallarının tasarrufunu kaybeden mal sahiplerine geri iade edilir.

    3. toprak ayarlamasına tabi olmayan bölgelerde, geri iade veya tazminat yoluyla mülkiyet haklarının kullanımı için yapılacak düzenlemeler, aşağıdaki temel kurallara göre olur:

    a. tazminat almayı tercih eden veya malları düzenlemeler neticesinde geri iade edilmeyen mal sahipleri, mallarının tasarrufunu kaybettikleri andaki değer artı enflasyon baz alınmak suretiyle tam ve etkin tazminat alır;
    b. tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin, mallarının tasarrufunu idari bir karar neticesinde ellerinde bulunduran şimdiki kullanıcılar, diğer <parça devlet>te bulunan ve tasarrufunu kaybettikleri eşdeğerdeki mülkiyetten feragat etmek suretiyle başvuruda bulunarak şu anda kullanılan mülkiyetin tapusunu alır;
    c. şimdiki kullanıcılar ayrıca büyük ölçüde inkişaf ettirdikleri mülkiyetin orijinal değerini ödemek kaydıyla sözkonusu mülkiyetin tapusunu başvuru yaparak alır;
    d. tasarrufu kaybeden mal sahipleri taşınmaz mallarını şimdiki kullanıcılarına veya taşınmaz malın bulunduğu <parça devlet>teki diğer kişilere satmaları, kiralamaları veya takas etmeleri için teşvik edilir;
    e. yukarıdaki kapsama girmeyen taşınmazlar işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesinden beş yıl sonra (boş mallar üç yıl sonra) herhangi bir <parça devlet>teki bölgenin ve ikamet yerlerinin %x’nden ve herhangi bir kasaba ve köyün (anlaşma’da özellikle tayin edilmiş köyler hariç) %y’nden8 fazla olmaması kaydıyla diğer <parça devlet>teki mal sahiplerine geri iade edilir;

    f. taşınmaz malı, tahliyesi istenilen kıbrıs vatandaşı olan şimdiki kullanıcıların, yeterli alternatif barınak sağlanıncaya kadar sözkonusu mülkiyeti tahliyesi gerekmez.

    4. taşınmaz mallara ilişkin talepler iki <parça devlet>ten ve kıbrıslı olmayan eşit sayıda üyeden oluşan bağımsız ve tarafsız mülkiyet kurulu tarafından kabul ve icra edilir. kişiler arasında doğrudan temas gerekli olmaz.

    madde 11 uzlaşma komisyonu

    1. bağımsız ve tarafsız bir uzlaşma komisyonu, kıbrıslı rumlar ve kıbrıslı türkler arasında anlayış, hoşgörü ve karşılıklı saygıyı teşvik eder.

    2. komisyon, eşit sayıda kıbrıslı rum ve kıbrıslı türk ile birleşmiş milletler genel sekreteri’nin iki taraf ile istişare içerisinde ataması öngörülen en az bir kıbrıslı olmayan erkek ve kadın üyeden oluşur.

    madde 12 geçmiş işlemler

    1. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesinden önce herhangi bir makamın [...] yasama, yürütme veya yargıya ilişkin bir icraatı işbu anlaşma’nın herhangi bir maddesi ile tutarsız veya herhangi bir maddesine aykırı olmaması kaydıyla sözkonusu anlaşma’nın yürürlüğe girmesini müteakip yürürlükte olmaya devam eder. hiçbir kimse işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesinden önce olanlardan dolayı bu işlemlerin geçerliliğine itiraz edemez.

    2. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesi öncesinde yapılan işlemlerin neden olduğu yükümlülük ve tazminat talepleri, işbu anlaşma’nın diğer hükümlerince düzenlenmediği durumlarda, iddia sahibinin bulunduğu <parça devlet> tarafından ele alınır.

    madde 13 yürürlüğe giriş ve uygulama

    1. işbu anlaşma, sözkonusu anlaşma uyarınca iki tarafın ayrı ayrı ve eşzamanlı olarak gerçekleştireceği referandumların sonuçlarının teyidini müteakip ertesi gün saat 00:00’da yürürlüğe girer.

    2. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesini müteakip, ada çapında anayasa’da belirtilen bayraklar dışındaki tüm bayrakların indirilerek yerlerine anayasa’da belirtilen kıbrıs ve <parça devlet> bayraklarının göndere çekileceği ve kıbrıs ve <parça devlet> milli marşlarının çalınacağı kutlamalar yapılır.

    3. işbu anlaşma’nın yürürlüğe girmesini müteakip, eş başkanlar bundan böyle kıbrıs’ın birleşmiş milletler’deki üyelik haklarının kullanılması ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin yeni düzen uyarınca olacağı hususunda birleşmiş milletler’i bilgilendirir. üzerinde uzlaşılan kıbrıs bayrağı birleşmiş milletler merkezi’nde göndere çekilir.

    4. işbu anlaşma, anlaşma’nın çeşitli bölümlerinde belirtilen bağlayıcı zaman çerçevesi ve uygulama takvimi bağlamında uygulanır.

    madde 14 ilaveler

    yukarıdaki ana maddeler işbu anlaşma’nın ayrılmaz bir parçasını oluşturan detaylı hukuki bir dille yazılmış ilaveler’den oluşmaktadır.

    taslak ilave i: kibris anayasasi

    bölüm i: genel hükümler
    bölüm ii: temel hak ve özgürlükler
    bölüm iii: <ortak devlet> ve <parça devletler>
    bölüm iv: <ortak devlet> kurumlari
    kısım a: yasama
    kısım b: yürütme
    kısım c: bağımsız kamu görevlileri ve kurumlar
    kısım d: yargı
    bölüm v: anayasa değişiklikleri
    bölüm vi: geçici hükümler
    bölüm vii: ek hükümler
    ilişik 1: kibris ve <parça devletler>inin haritasi
    ilişik 2: kibris bayraği
    ilişik 3: kibris milli marşi
    ilişik 4: <ortak devlet>in mallari

    bölüm i: genel hükümler

    madde 1 kıbrıs devleti

    1. kıbrıs, tek uluslararası tüzel kişiliğe ve <ortak devlet> hükümetine sahip bağımsız ve egemen bir devlettir ve kıbrıslı rum <parça devlet> ve kıbrıslı türk <parça devlet>ten oluşur.

    2. kıbrıs’ın bağımsızlığı, toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzeni herkes tarafından korunur ve saygı gösterilir.

    3. kıbrıs’ın bir bütün veya kısmi olarak başka diğer bir ülke ile birleşmesi, herhangi bir şekilde taksimi veya ayrılması ve kuruluş anlaşması ve işbu anayasa ile kurulan düzene yapılacak tek taraflı herhangi bir değişiklik yasaklanır.

    4. kıbrıs bayrağı [kabul edilmiş bayrağın tanımını yerleştiriniz], işbu anayasa’nın ilişiğindeki gibidir. kıbrıs bayrağı, <ortak devlet> hükümet binaları üzerinde yalnız veya avrupa birliği bayrağı ile göndere çekilir.

    5. kıbrıs milli marşı [kabul edilmiş milli marşın adını yerleştiriniz], işbu anayasa’nın ilişiğindeki gibidir.

    6. kıbrıs, anayasa’sı uyarınca hukukun üstünlüğü, demokrasi, temsili cumhuriyet hükümeti, siyasi eşitlik, iki bölgelilik ve <parça devletler>in eşit statüsü temel ilkeleri çerçevesinde yapılandırılır.

    madde 2 <parça devletler>

    1. <parça devletler> eşit statüye sahiptirler. her <parça devlet>, işbu anayasa’nın öngördüğü çerçeve ve ona ehli toprak sınırları içerisinde yetkisini icra eder.

    2. <parça devletler>, işbu anayasa’nın öngördüğü çerçevede ve hukukun üstünlüğü, demokrasi ve temsili cumhuriyet hükümeti temel ilkeleri uyarınca kendilerini kendi anayasa’ları altında özgürce düzenler.

    3. <parça devletler>in kimliği, toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzeni herkes tarafından korunur ve saygı gösterilir.

    4. <parça devletler>, kendi milli marş ve bayraklarına sahiptir. <parça devlet>in bayrağı, <parça devlet>in hükümet binaları üzerinde kıbrıs bayrağı ile birlikte ve
    aynı şekilde ve <parça devlet>in yasasınca öngörüldüğü taktirde avrupa birliği bayrağıyla birlikte dalgalanır. <parça devlet>in hükümet binaları veya kamu malları üzerinde başka hiçbir bayrak gönderde bulundurulmaz.

    5. her <parça devlet> kendi tatillerini <ortak devlet>inkilere ek olarak belirler ve uygular.

    madde 3 anayasa’nın üstünlüğü

    1. kıbrıslı rum ve kıbrıslı türklerin ayrı ayrı ifade edilmiş ortak iradeleri ile demokratik olarak uyarlanan işbu anayasa, ülkenin en üst yasasıdır ve <ortak devlet> ve <parça devletler>in makamları üzerinde bağlayıcıdır. <ortak devlet> veya <parça devlet>in işbu anayasa’ya aykırı olan herhangi bir işlem hükümsüz ve geçersizdir.

    2. işbu anayasa altında <ortak devlet>, <parça devletler>in yetki ve işlevlerine tam saygı gösterir ve bunları ihlal etmez. işbu anayasa altında, herhangi bir <parça devlet> <ortak devlet> ve diğer <parça devlet>in yetki ve işlevlerine tam saygı gösterir ve bunları ihlal etmez. <ortak devlet> ve <parça devletler>in yasaları arasında hiyerarşi yoktur.9

    3. yüksek mahkeme işbu anayasa’yı gözetir ve <ortak devlet> ile <parça devletler> organlarının anayasa’ya saygılı olmasını sağlar.

    madde 4 hukuk devleti

    1. hukuk, hükümet icraatlarının her seviyede temeli ve çerçevesidir.

    2. hükümetin her seviyedeki tüm icraatları, kamu yararı, orantılılık ve iyi niyet ilkeleri ile uyumludur.

    3. <ortak devlet> ve <parça devletler> işbu anayasa’nın ayrılmaz bir parçası olan kıbrıs’ı bağlayıcı tüm antlaşmalar da dahil olmak üzere uluslararası hukuka saygı gösterir.

    madde 5 laik kıbrıs devleti ve <parça devletler>

    1. kıbrıs devleti ve <parça devletler>i laiktir.

    2. din adamları siyasi makamlara veya kamu makamlarına seçilemez veya atanamaz.

    madde 6 <ortak devlet> ve <parça devletler>in askersizleştirilmesi

    1. <ortak devlet> ve <parça devletler> askersizleştirilir. hiçbir paramiliter veya yedek kuvvet olmaz ve vatandaşlara askeri veya paramiliter nitelikli eğitim verilmez.

    2. kıbrıs, yunanistan ve türkiye’nin rızası olmaksızın toprağını uluslararası askeri operasyonlar için kullanıma açmaz.

    3. lisanslı spor amaçlı tüfeklerin dışında tüm silahlar yasaklanır.

    4. hiçbir <parça devlet> kendi sınırları içerisinde hiçbir şahsın, grubun veya örgütün <ortak devlet>e, <parça devletler>e veya garantör kuvvetlere karşı şiddet içeren veya şiddeti teşvik eden davranışlarına hoşgörülü olmaz.

    5. işbu madde hükümleri, kuruluş antlaşması, garanti antlaşması, ittifak antlaşması, kıbrıs’taki bm barış gücü operasyonlarının mandası ve <ortak devlet>in anayasa hükümlerine ve <parça devletler>in polisi ve ortak soruşturma örgütü’ne halel getirmeksizin yorumlanır.

    madde 7 resmi diller ve resmi işlemlerin yürürlüğe konması

    1. <ortak devlet>in resmi dilleri rumca ve türkçe’dir. ingilizce’nin resmi maksatlar için kullanımı yasa ile düzenlenir.

    2. <ortak devlet>in yasama, yürütme, idari ve yasal işlemleri ve belgeleri tüm resmi dillerde düzenlenir ve, aksi belirtilmedikçe, kıbrıs’ın resmi gazetesi’nde tüm resmi dillerde yayınlanarak yürürlüğe konulur.

    3. herkesin, <ortak devlet>in makamlarına resmi dillerden herhangi birisi ile hitap etme ve aynı dilde cevap alma hakkı vardır.

    4. <ortak devlet>in resmi dilleri tüm orta öğrenim öğrencilerine zorunlu olarak öğretilir.

    madde 8 <ortak devlet>in resmi tatilleri

    1. kıbrıs’ın milli tatili kuruluş anlaşması’nın onaylandığı gündür.

    2. pazar günlerine ilaveten aşağıdaki resmi tatiller tüm kıbrıs’ta uygulanır:

    a. 1 ocak (yılbaşı);
    b. 1 mayıs (işçi bayramı);
    c. 25 aralık (noel);
    d. paskalya arifesi;
    e. paskalya (pazartesi);
    f. ramazan/şeker bayramı’nın ilk günü;
    g. kurban bayramı’nın ilk günü; ve
    h. mevlit kandili.

    3. <ortak devlet>in kamu görevlileri yukarıdakilere ilaveten <parça devletler>in resmi
    tatillerini kutlar.

    bölüm ii: temel hak ve özgürlükler

    madde 9 temel haklar

    1. işbu anayasa’nın 4(3) maddesi uyarınca, insan hakları ve temel özgürlüklerin korunmasına ilişkin avrupa sözleşmesi ve kıbrıs için yürürlükte olan ek protokolleri ve birleşmiş milletler’in medeni ve siyasi haklar konvansiyonu işbu anayasa’nın ayrılmaz bir parçasıdır.

    2. hiç kimseye cinsiyeti, etnik veya dini kimliği veya <parça devlet> iç vatandaşlık statüsü nedeniyle ayırım yapılamaz.

    3. işbu anayasa’da veya kuruluş anlaşması’nın herhangi bir bölümünde veya anayasal nitelikli yasa’da aksi açıkça belirtilmedikçe kıbrıs’ın tümünde dolaşım ve yerleşim özgürlüğü vardır.

    4. maronitler, latin ve ermeniler dahil tüm dini ve diğer azınlıkların hakları korunur. <ortak devlet> ve <parça devletler> kendi yetkileri çerçevesinde azınlıklara ulusal azınlıkların korunmasına ilişkin avrupa çerçeve sözleşmesi’nde belirtilen statü ve hakları verir ve özellikle kendi kültürel ve eğitim faaliyetlerini idare etme ve yasama organlarında temsil edilme haklarını verir.

    5. karpaz bölgesinde bulunan dipkarpaz, yeni erenköy, sipahi, adaçay köylerinde yaşayan kıbrıslı rumlar ve gürpınar, özhan, karpaşa, koruçam köylerinde yaşayan maronitler ve tillyria köyleri olan günebakan, yeşilırmak, süleymaniye, kurutepe, ve madenliköy’de yaşayan kıbrıslı türkler ve ayrıca, mesarya köyleri olan pile ve [toprak düzenlemeleri alanına giren ve 1960’ta %20’den fazla türk nüfusu bulunan
    köyleri ekleyiniz] bulundukları <parça devlet>te kendi kültürel ve eğitim alanlarında idare ve <parça devlet> yasama organında temsil edilme hakkına sahiptirler.10

    madde 10 vatandaşlık

    1. tek bir kıbrıs vatandaşlığı vardır.

    2. kıbrıs vatandaşlığına haiz herkes aynı zamanda anayasa hukukunda öngörüldüğü üzere <parça devlet> iç vatandaşlığı hakkına sahiptir. bu statü, avrupa birliği vatandaşlığı statüsü gibi kıbrıs vatandaşlığını tamamlayıcıdır ve onun yerine geçmez.

    3. anayasa veya kuruluş anlaşması’nın herhangi bir maddesi bir kişinin kökeninin dayandığı <parça devlet>i (veya bir kişinin geldiği yeri) kastettiği durumlarda, ana kıstas kişinin sahip olduğu <parça devlet> iç vatandaşlık statüsüdür. her iki <parça devlet>in iç vatandaşlık statüsüne sahip kişiler o anda ikamet ettikleri veya son ikamet ettikleri <parça devlet>in iç vatandaşı olarak kabul edilir.

    madde 11 siyasal hakların kullanımı

    en az 18 yaşında olan kıbrıs vatandaşları, <ortak devlet> seviyesinde siyasal haklara sahiptirler ve bu hakları yasal ikametgahlarının bulunduğu yerde kullanırlar.

    bölüm iii: <ortak devlet> ve <parça devletler>

    madde 12 <ortak devlet>in> yetki ve işlevleri

    1. işbu anayasa uyarınca, <ortak devlet> aşağıda belirtilen yasama ve yürütme erklerini egemence kullanacaktır:

    a. uluslararası antlaşmaların parafe edilmesi ve savunma politikasının belirlenmesi
    dahil dış ilişkiler;11
    b. avrupa birliği ile ilişkiler;
    c. para basımı, para politikası ve bankacılık düzenlemeleri dahil
    merkez bankası işlevleri;
    d. bütçe ve tüm dolaylı vergiler (gümrük ve rüsumat vergileri dahil), ve <ortak
    devlet> ekonomik ve ticaret politikası dahil <ortak devlet> mali işleri;
    e. meteoroloji, havacılık, uluslararası denizcilik ve kıbrıs’ın kıta sahanlığı ve kara
    suları;
    f. iletişim (posta, elektronik ve telekomünikasyon hizmetleri dahil);
    g. kıbrıs vatandaşlığı (pasaportların verilmesi dahil) ve muhaceret (iltica, sınır dışı
    etme, ve yabancı suçluların iadesi dahil olmak üzere);
    h. terörizmle mücadele, uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama ve organize
    suçlar;
    i. genel ve özel aflar;
    j. fikri haklar, ağrılıklar ve ölçüler; ve
    k. eski eserler.

    2. yukarıda belirtilen yetkilerle anayasanın diğer hükümlerinin uygulanması amacıyla, <ortak devlet>, <ortak devlet> yönetimi (buna kamu hizmetleri, <ortak devlet> polisi ve bağımsız kurum ve kamu görevlileri de dahil) üzerinde yasama ve yürütme yetkilerini kullanır; <ortak devlet> seçimleri ve halk oylamaları; <ortak devlet> kanunlarının ihlaliyle işlenen suçlar; yargının yüksek mahkeme tarafından idamesi; <ortak devlet> mülkleri, <ortak devlet> binaları için bayındırlık işleri ve istimlak dahil; ve <ortak devlet>in belirilen yetkilerini kullanmak için açıkça gerekli olan diğer konular.

    3. <ortak devlet>, gerektiğinde, bazı vergi çeşitlerinin toplanması dahil, <ortak devlet> yasalarının uygulanmasını, <parça devlet> makamlarına tevdi eder.

    4. <ortak devlet>in uluslararası antlaşmalar altındaki yükümlülükleri, antlaşmanın konusuna göre yasama yetkisine haiz olan <ortak devlet> veya <parça devlet> makamı tarafından uygulanır.

    5. <ortak devlet> kendi dolaylı vergi gelirinin bir kısmını, özel çoğunlukla geçen yasalarda belirtilen şekilde, <parça devletler>e verir.

    madde 13 <parça devletler>in yetki ve işlevleri

    1. <parça devletler>, anayasal yetkilerinin sınırları çerçevesinde, anayasanın <ortak devlet>e vermediği tüm yetki ve işlevleri toprak sınırları içerisinde egemence kullanacaktır.12

    2. <parça devletler>, <ortak devlet> yasalarında öngörülen suçlar için, bu yetki <ortak devlet> yasaları ile kıbrıs yüksek mahkemesine verilmediği sürece, esas ceza yargı yetkisine sahiptir.

    3. <parça devlet> polisi, sözkonusu <parça devlet> içerisinde konuşlandırılıp görev yapacak ve o <parça devlet>in yasalarını ve düzenini koruyacak, kamu düzenini sağlayacak ve <ortak devlet> polisi ve ortak soruşturma örgütü işleyişine aykırı olmamak kaydıyla, <ortak devlet>’e karşı işlenen suçların kovuşturulmasında yetkili olacaktır. bir anayasa nitelikli yasa <parça devlet> polisinin güç ve teçhizatını ve işbirliği antlaşması da <ortak devlet>le <parça devletler> arasında polisle ilgili konularda yapılacak işbirliğini düzenleyecektir.

    madde 14 işbirliği ve koordinasyon

    1. işbu anayasada açıkça belirtilen durumlarda, yasama ile ilgili mevzular anayasa nitelikli yasaları <ortak devlet> ve <parça devletler>i bağlayacak şekilde düzenlenecektir. işbu mevzuat, <ortak devlet> ve <parça devletlerin> yürütme organlarınca, anayasa nitelikli yasada belirlenen usule uygun olarak düzenlenecek ve diğer <ortak devlet> veya <parça devlet> kanunlarından daha üstün olacaktır.

    2. <parça devletler> kendi aralarında veya <ortak devlet> ile antlaşmalar yapabilecektir. bu tür antlaşmalarla taraflar kendi yetkileri dahilinde olan hususlarda, ortak kurumlar ve kuruluşlar oluşturabilecektir.

    3. <parça devletler>, uygun olduğu ölçüde antlaşmalar, ortak standartlar ve danışma yoluyla aşağıda belirlenen konularda, politika ve mevzuatlarının koordine ve uyumu için çalışacaklardır.

    a. turizm;
    b. çevrenin korunması, enerji ve doğal kaynakların, su dahil, tasarrufu ve kullanımı;
    c. balıkçılık ve tarım;
    d. sigortacılık, tüketici hakları, meslek dalları, ve meslek kuruluşlarını da içeren endüstri ve ticaret;
    e. kara taşımacılığı da dahil olmak üzere şehir ve bölgesel planlama;
    f. spor ve eğitim;
    g. tütün, alkol ve uyuşturucu ve veterinerlik konularının düzenlenmesini de içeren sağlık;
    h. sosyal güvenlik ve çalışma yaşamı;
    i. aile, şirketler ve ceza hukuku; ve
    j. belgelerin geçerliliğinin kabulü.

    4. <parça devletler>den herhangi biri veya <ortak devlet> hükümetinin bir organı, işbirliği veya uyum sürecini başlatabilir.

    5. işbu koordinasyon veya uyumu düzenleyen antlaşmalar <parça devletler>in yetkili hükümet organları tarafından, ve <ortak devlet>in katılımının gerektiği durumlarda, <ortak devlet>in yetkili organı tarafından onaylanacaktır.

    6. <ortak devlet>, <parça devletler> arasındaki veya farklı <parça devletler>de bulunan belediyeler ve köyler arasındaki işbirliği çalışmalarını, gerek mali gerekse lojistik olarak destekler.

    7. <ortak devlet>, ve <parça devletler>, hükümet organları, eğitim, sağlık ve diğer kamu hizmeti kurumlarının düzenlediği belgeleri geçerli kabul ederler.

    madde 15 ortak soruşturma örgütü

    <ortak devlet> ve <parça devlet> polis personelinden oluşan ve başsavcıya rapor verecek olan bir ortak soruşturma örgütü oluşturulacaktır. işbu örgütün oluşumu ve işlevlerinin yanı sıra <ortak devlet> ve <parça devletler>in polis gücü ve teçhizatı, anayasal nitelikli yasaya göre düzenlenecektir.

    madde 16 dış ilişkiler

    1. kıbrıs, yunanistan ve türkiye ile olan özel dostluk bağlarını sürdürecek, garanti, ittifak ve kurucu antlaşmaları ile oluşturulan dengeye saygılı olacaktır.

    2. <ortak devlet>in dış ilişkileri <parça devlet>in yetkilerini etkilediği zaman <parça devletler>e danışılacaktır.

    3. <parça devletler> ticari ve kültürel konularda kıbrıs’ın diplomatik misyonlarına akredite olacak yetkili temsilciler atayabilecektir.

    4. <parça devletler>, kıbrıs’a, <ortak devlet> hükümetinin yetkisine veya diğer <parça devlet>in haklarına halel gelmeksizin ve kıbrıs’ın avrupa birliği üyeliğiyle uyumlu olmak kaydıyla, kıbrıs ile ilişkisi olan devletlerin yetkilileriyle ticari ve kültürel konularda antlaşmalar yapabilir.

    5. bu maddenin 3. ve 4. paragraflarında verilen yetkiler aşağıdaki usuller gözetilerek uygulanacaktır:

    a. <parça devletler>, yabancı hükümetlerle siyasi temaslarını, <ortak devlet>in dışişleri bakanlığı kanalıyla yapacaklardır; ve
    b. <parça devletler>, diğer devletlerin alt birimleri veya alt düzey yetkilileri ile doğrudan temas kurabilirler. bu durumda herhangi bir anlaşma ile ilgili müzakerelerin başlamasıyla birlikte <ortak devlet> dışişleri bakanlığını bilgilendirir ve görüşmelerde kaydedilecek gelişme ve sonuçları hakkında bu bakanlıkla istişarelere devam eder.

    6. bu maddenin uygulanması <ortak devlet> ve <parça devletler> arasında dış ilişkiler konusunda imzalanacak bir işbirliği antlaşması ile düzenlenir.

    madde 17 avrupa birliği üyesi olarak kıbrıs

    1. kıbrıs, bir avrupa birliği üyesi olacaktır.

    2. kıbrıs'ın avrupa birliği üyeliği sürecindeki politikasının şekillendirilmesine <parça devlet> hükümetleri katılacaktır.

    3. kıbrıs, avrupa birliğinde, yetki alanında olması veya mevzunun esas itibarı ile <ortak devlet>in yetki alanlarını ilgilendirmesi durumunda <ortak devlet> hükümeti tarafından temsil edilecektir. mevzunun, esas itibarı ile veya münhasıran <parça devletler>in yetki alanına girmesi durumunda kıbrıs, <ortak devlet> veya kıbrıs'ı bağlama yetkisine sahip olması durumunda bir <parça devlet> temsilcisi tarafından da temsil edilebilecektir.

    4. kıbrıs’ın avrupa birliğine üyeliğinden doğan yükümlülükleri, yükümlülüğe ilişkin konularda yasama yetkisine haiz olan <ortak devlet> veya <parça devlet> yetkilileri tarafından yerine getirilecektir.

    5. bir <parça devlet> avrupa birliği’yle ilgili olarak kendi yetki alanına giren mükellefiyetlerini yerine getirmezse ve eğer bu, kıbrıs’ın avrupa birliği’nce sorumlu tutulmasını gerektirmekte ise, <ortak devlet> 90 günden az olmamak koşulu ile bir ihbarname hazırlar ve bu süre sonunda ilgili <parça devlet>in yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda ilgili <parça devlet> yerine önlemler alır; bu önlemler <parça devlet>in yükümlülüğünü yerine getirdiği zamana kadar yürürlükte kalır.

    6. bu maddenin 2.- 5. paragraftan oluşan bölümü <ortak devlet> ve <parça devletler> arasında yapılacak bir işbirliği antlaşmasının konusunu oluşturacaktır.

    7. kıbrıs, avrupa birliği’nin kurucu antlaşmalarında yapılacak değişiklik veya herhangi bir aday devletin avrupa birliği’ne katılım işlemleri sözkonusu olduğunda ve tüm üye devletlerin onayının gerektiği durumlarda, <ortak devlet> ve <parça devletler>in yasama organlarından her biri karşı çıkmadığı sürece, kararı onaylar. başkanlık konseyi başkanı veya başkan yardımcısı ilgili onay belgesini imzalama yetkisini kullanarak kıbrıs’ı bu konuda yasal olarak bağlar.

    8. işbu anayasanın hiçbir hükmü avrupa birliği üyeliğinin yükümlülüklerini yerine getirmede zorunlu olan <ortak devlet> veya <parça devletler>in yasa, uygulama veya önlemlerinin veya avrupa birliği yasa, uygulama veya önlemlerinin tüm kıbrıs'ta yasal sonuç doğurmasını engellemez.

    bölüm iv: <ortak devlet> kurumlari

    madde 18 göreve yeterlilik ve uygunsuzluk ve görevlerin yerine getirilmesi

    1. işbu anayasa’da veya yasada aksi belirtilmediği sürece herhangi bir kişi kıbrıs vatandaşı olması ve 18 yaşını doldurmuş olması koşulu ile görev yapmak üzere <ortak devlet> kurumlarına seçilebilir veya atanabilir.

    2. işbu anayasa’da veya yasada aksi belirtilmediği sürece herhangi bir kişi <ortak devlet> hükümeti bünyesinde birden fazla makamda veya hem <ortak devlet> hükümeti hem de <parça devlet> hükümetinde görev yapamaz.

    3. <ortak devlet>in kurumlarında görev yapmak üzere seçilen veya atanan şahıslar <ortak devlet>in çıkarlarına hizmet etmekle yükümlüdür.

    madde 19 <ortak devlet>’te dokunulmazlık ve muafiyetler

    1. parlamento üyeleri, başkanlık konseyi, yüksek mahkeme ve kıbrıs merkez bankası yönetim kurulu ile birlikte bağımsız görevliler, <ortak devlet>in yasalarınca aksi belirtmedikçe tutuklanmaya veya adli kovuşturmaya karşı dokunulmazlığa sahiptir.

    2. resmi maksatlar için kullanılan <ortak devlet> malları vergilendirme dahil <parça devlet> yasalarının uygulama alanı dışındadır. bu tür mallar doğrudan ve sadece <ortak devlet>in yetkisine tabidir. <parça devletler>, <ortak devlet> polisine kendi toprakları içerisinde bulunan sözkonusu <ortak devlet> mallarının güvenliğinin sağlanmasında yardımcı olur.

    kısım a: yasama

    madde 20 parlamento’nun oluşumu ve seçimi

    1. <ortak devlet> parlamentosu iki meclisten oluşur: senato ve temsilciler meclisi.

    2. her meclis, 48 üyeden oluşur ve beş yıllık süreyle nisbi temsiliyet temelinde seçilir. özel çoğunluk yasasında aksi belirtmedikçe seçim bölgeleri en az 10 sandalyeye sahip olacak olan <parça devletler>den oluşur.

    3. senato her bir <parça devlet>ten eşit sayıda seçilen senatörlerden oluşur. her <parça devlet>in halkı nisbi temsiliyet temelinde 24 senato üyesini seçer.

    4. temsilciler meclisi, her <parça devlet>in, meclis’in toplam sandalye sayısının en az dörtte birine eşit olması kaydıyla, kayıtlı mukimlerin oranına göre belirlenecek sayıda temsilcilerinden oluşur. bir temsilci aynı zamanda herhangi bir<parça devlet>in meclisinin üyesi olamaz.

    5. maronit, latin ve ermeni azınlıklar en az bir temsilci tarafından temsil edilir. sözkonusu azınlıklar kıbrıs’taki ikamet yerlerine bakılmaksızın seçimlerde temsilcilerine oy verme hakkına sahiptir. sözkonusu temsilciler, bahsekonu azınlık mensuplarının yoğun olarak ikamet ettiği <parça devlet>e verilen temsilci kotasının içerisinde yer alır.

    madde 21 kuruluş

    1. <ortak devlet> parlamentosu’nun olağan oturumlarının zamanı ve süresi yasayla düzenlenir. başkanlık konseyi veya iki meclisten herhangi birinin oturuma katılanların en az dörtte biri herhangi bir zamanda parlamentoyu olağanüstü oturum için toplayabilir.

    2. her meclis, bir başkan ve her biri değişik <parça devlet>ten olmak üzere iki başkan yardımcısını, bir yıllığına seçer. her iki meclisin başkanları da aynı <parça devlet>ten olamaz. meclis başkanı ile ayni <parça devlet>ten gelmeyecek olan meclis başkan yardımcısı, meclis başkanı birinci yardımcısı olur.

    3. her meclis kendi komitelerini yasaya uygun olarak düzenler.

    4. her meclis’in karar alabilmesi için üyelerinin çoğunluğunun oturumda hazır olması gerekir.

    5. parlamento üyelerinin toplantılara katılım yükümlülükleri ve bu yükümlülüklerini izinsiz olarak yerine getirmemelerinin sonuçları yasa ile düzenlenir.

    madde 22 yetkiler

    1. parlamento yasama görevini yerine getirir ve kararlar alır.

    2. parlamento yetkisini başkanlık konseyi’ne devretmediği hallerde uluslararası antlaşmaları onaylar.

    3. parlamento, başkanlık konseyi’ni seçer ve işleyişini gözetir.

    4. parlamento, özel çoğunlukla başkanlık konseyi üyelerini, bağımsız kurumlarının organlarının üyelerini, bağımsız yetkilileri, ciddi suçlar işlemeleri ve görevlerini ciddi şekilde ihlal veya ağır suç işlemeleri nedeniyle aleyhlerine suçlama getirebilir.

    5. parlamento, <ortak devlet> bütçesini kabul eder.

    madde 23 usul

    1. aksi belirtilmediği takdirde, parlamento kararları, her iki meclisten katılanların basit çoğunluğunun onayına bağlı olup, her <parça devlet>ten gelen senatörlerin ayrı ayrı dörtte birinin oylamaya katılıyor ve oy kullanıyor olmasını da gerektirir.

    2. her <parça devlet>ten gelen senatörlerin en az üçte ikisinden oluşacak bir özel çoğunluğa ek olarak, temsilciler meclisinde oylamaya katılan temsilcilerin basit çoğunluğu:

    a. <parça devletler>in yasama yetkisine giren konulara ilişkin uluslararası anlaşmaların onayı13;
    b. kıbrıs’ın hava sahası, kıta sahanlığı ve kara sularına ilişkin uluslararası anlaşmaların onayı ile yasa ve tüzüklerin kabulü;
    c. vatandaşlık, muhaceret ve vergilendirmeye ilişkin yasa ve tüzüklerin kabulü;
    d. <ortak devlet> bütçesinin onaylanması;
    e. başkanlık konseyi’nin seçilmesi; ve
    f. işbu anayasa’nın hükümleri doğrultusunda özel çoğunluk oyu gerektiren diğer hususlar.

    3. parlamentoyu oluşturan iki meclis arasında bir uzlaşma mekanizması, yasa ile oluşturulur.

    kısım b: yürütme

    madde 24 başkanlık konseyi

    1. devlet başkanlığı makamı, yürütme yetkisini kullanan altı üyeli cumhurbaşkanlığı konseyine verilir.

    2. başkanlık konseyi üyeleri, parlamento tarafından özel çoğunluk sistemi ile ve tek liste içinden beş yıllığına seçilirler.

    3. başkanlık konseyi üyeleri, kamuda olsun, özelde olsun, başka hiçbir mevkide görev alamazlar.

    4. başkanlık konseyi üyeleri, görev süreleri dolduktan sonra yerlerine yeni konsey seçilene kadar görevlerine devam ederler.

    5. konsey’de herhangi bir sandalyenin boşalması durumunda parlamento, özel çoğunluk ile görevin geriye kalan kısmı için yeni üye seçer.

    6. başkanlık konseyinin oluşumu, her bir <parça devlet>ten en az iki üye bulunması kaydıyla <parça devletler>in nüfuslarıyla orantılı olur.

    7. başkanlık konseyi tüm kararları oybirliği ile almaya gayret gösterir. oybirliği olmadığı durumlarda, işbu anayasa aksini belirtmediği sürece kararlar oy veren üyelerin basit çoğunluğuyla alınır. sözkonusu çoğunluk her bir <parça devlet>ten en az bir üyeden oluşur.

    8. başkanlık konseyi üyeleri eşittir. her üye konsey’in gündemine istediği bir konuyu getirebilir.

    9. başkanlık konseyi, uygun durumlarda, <parça devletler>in [yürütme organı başkanlarını]14 oy kullanma hakkına sahip olmaksızın konsey toplantılarına katılmaya davet eder.

    madde 25 konsey başkanı ve başkan yardımcısı

    1. konsey başkanı ve başkan yardımcısı aynı <parça devlet> mensubu olamaz.

    2. konsey başkanı ve başkan yardımcılığı mevkileri, üyeler arasında, bu mevkilerin herhangi birinde görevde bulunulan en son zaman dikkate alınarak ve konsey başkanının arka arkaya iki kez kesintisiz olarak aynı <parça devlet>ten olmamak koşulu ile her 10 takvim ayında bir dönüşümlü olarak değişir. konsey üyeleri arasında, konsey’de eşit sürelerle görevde bulunmuş ancak başkan veya başkan yardımcılığında bulunmamış üyeler arasında -sıra düzeni üzerinde anlaşamamaları halinde- kuraya başvurulur.

    3. konsey başkan yardımcısı, başkanın yokluğunda veya görevini geçici bir süreyle yerine getirememesi durumunda onun görevlerini yerine getirir.

    4. konsey başkanı, başkanlık konseyi’ni toplar ve toplantılara başkanlık eder.

    5. konsey başkanı ve başkan yardımcısı’nın belirleyici oy hakkı yoktur.

    madde 26 bakanlıklar

    1. başkanlık konseyi’nin her üyesi bir bakanlığın başında bulunur.

    2. bakanlıkların dağılımı, başkanlık konseyi kararı ile belirlenir. konsey’in karara ulaşamadığı durumlarda bakanlıklar, üyelerin konsey’de görev yapma sürelerine bağlı olarak belirlenir; üyelerin görev yapma sürelerinin eşit olması durumunda kura çekilir.

    3. dışişleri ve avrupa birliği işleri bakanlıkları aynı <parça devlet>ten kişilerde bulunmayacaktır.

    4. bakanlar, başkanlık konseyi kararlarını hazırlar ve bunları uygular.

    madde 27 başkanlık konseyi’nin temsiliyeti

    1. konsey başkanı, devlet başkanı olarak başkanlık konseyi’ni temsil eder.

    2. konsey başkanı, devlet başkanı olarak başkanlık konseyi’ni temsil ederken resmi etkinliklere katılır, diplomatik temsilcilerin güven mektuplarını imzalar ve kabul eder ve kıbrıs nişanlarını verir.

    3. başkanlık konseyi’nin her iki <parça devlet> üyelerinin ayrı çoğunlukla aksine karar vererek başka bir üye belirlemedikleri durumlarda, kıbrıs’ı devlet başkanları toplantılarında konsey başkanı temsil eder.

    4. herhangi bir yasa veya <ortak devlet> ve <parça devletler>arasında yapılan anlaşmada aksi belirtilmediği taktirde, ilgili bakanlar kıbrıs’ı bakanlar toplantısında temsil eder.

    5. uluslararası bir toplantıda, <parça devlet>lerden birini yaşamsal olarak ilgilendiren bir konunun ele alınacak olması durumunda, ve eğer o toplantıya katılacak olan konsey temsilcisi öteki <parça devlet>ten gelen bir üye ise, konsey, ilgili <parça devlet>ten gelen üyelerin çoğunluğunun istemesi üzerine, ve, ilgili toplantıya birden fazla delegenin katılabilmesinin mümkün olması durumunda, o <parça devlet>ten bir üyeyi konsey temsilcisine eşlik etmek üzere atar.

    6. kıbrıs’ı uluslararası toplantılarda temsil eden kişileri, başkanlık konseyi kararları ile bağlıdır. konsey’in kendi üyesi, bu maddenin 5’nci paragrafı altında ona eşlik etmek üzere atadığı üye ile uyum içinde takdir yetkisini kullanır.

    madde 28 <ortak devlet> yönetimi

    1. her <parça devlet>ten eşit sayıda erkek ve kadından oluşacak kamu hizmeti komisyonu, <ortak devlet> kamu görevlilerini atama ve terfi ettirme yetkisine haizdir. sözkonusu komisyon kararlarını ilgili yasa çerçevesinde alır.

    2. işbu anayasa’da veya özel çoğunluk yasası’nda aksi belirtilmediği taktirde, kamu görevlilerinin sayısı, yönetimin her seviyesindeki kamu görevlilerinin en az üçte
    birinin her bir <parça devlet>ten olması kaydıyla, <parça devletler>in nüfuslarına orantılı olur.

    3. .<ortak devlet>in kamu görevlileri aynı zamanda <parça devlet>te kamu görevi yapamaz.

    madde 29 <ortak devlet> polisi

    <ortak devlet> polisi her <parça devlet>ten eşit sayıda personelden oluşur. <ortak devlet> polisi kıbrıs’ın sınırlarını kontrol eder, <ortak devlet> yetkilileri, binaları ve malları ile yabancı devlet adamlarını ve diplomatik misyonları korur.

    kısım c: bağımsız görevliler ve kuruluşlar

    madde 30 kıbrıs merkez bankası

    1. kıbrıs merkez bankası özerktir ve avrupa birliği şartlarına uygun olarak görev yapar.

    2. kıbrıs merkez bankası, para basar, para politikalarını ve faiz oranlarını belirler, ve bankacılık sektörünü düzenler ve denetler.

    3. merkez bankası, biri başkan olmak üzere üç kişilik bir kurul tarafından yönetilir. kurul, her <parça devlet>ten en az bir üyeden oluşur; ve üçüncü üye yabancı olabilir.

    4. merkez bankası başkanı ve kurul üyesi diğer iki üye başkanlık konseyi tarafından yedi yıllık bir süre için atanır.

    5. <parça devlet>lerde merkez bankası şubeleri açılması ve bu şubelerin müdürlerinin merkez bankası yönetim kurulu içinde yer almaları, yasa ile düzenlenir.

    6. merkez bankası yönetim kurulu’nun tüm kararları basit çoğunlukla alınır.

    madde 31 diğer bağımsız makamlar

    1. başsavcı ve başsavcı yardımcısı ile sayıştay başkanı ve sayıştay başkan yardımcısı, bir defaya mahsus olmak üzere, 75 yaşını aşmamak kaydı ile, 9 yıllık süreyle başkanlık konseyi tarafından atanırlar.

    2. başsavcı ve sayıştay başkanı ile başsavcı yardımcısı ve sayıştay başkanı yardımcısı aynı <parça devlet>ten olamaz.

    madde 32 başsavcı ve başsavcı yardımcısı’nın makamı

    [maddeyi ekleyiniz]

    madde 33 sayıştay başkanı ve sayıştay başkanı yardımcısı’nın makamı

    [maddeyi ekleyiniz]

    kısım d: yargı

    madde 34 kıbrıs yüksek mahkemesi

    1. kıbrıs yüksek mahkemesi, her iki <parça devlet>üyesi eşit sayıda yargıçtan oluşur. yargıçlar, başkanlık konseyi’nce, yargıç sayısını da belirleyen çoğunluk yasasında öngörülen usul ve kriterlere uygun olarak, yenilenebilir yedi yıllık bir süre için atanır.

    2. yüksek mahkeme, <parça devletler> arasındaki ihtilaflar üzerinde ve bir veya her iki <parça devlet>in, <ortak devlet> ile olan ihtilaflar üzerinde, münhasır yargı yetkisine sahip olur.

    3. yüksek mahkeme, işbu anayasa altında <ortak devlet> veya <parça devletler>in herhangi bir yasasının geçerliliği hususunda veya anayasal nitelikli yasaların önceliği nedeniyle ortaya çıkabilecek hususlara ilişkin karar verirken münhasır yargı yetkisine sahiptir. <parça devlet> mahkemelerinin veya <ortak devlet> veya <parça devlet> yetkililerinin talepleri üzerine yüksek mahkeme bağlayıcı mütalaa verebilir.

    4. yüksek mahkeme, kuruluş anlaşması, işbu anayasa, <ortak devlet>in yasaları (<ortak devlet>in idari kararları dahil) veya kıbrıs’ı bağlayıcı antlaşmaların yorumlanmasından doğacak ihtilaflara bakan temyiz mahkemesidir.15

    5. yüksek mahkeme, <ortak devlet> yasalarının ihlalinden doğan suçlarla ilgili olarak <ortak devlet> yasal mevzuatında öngörüldüğü takdirde öncelikli cezai yargılama yetkisine sahiptir.

    6. <ortak devlet> kurumlarının birisinde <ortak devlet>in karar almasına veya sözkonusu kurumların işlevini gerektiği gibi yerine getirmelerine engel teşkil edecek
    bir çıkmaz veya avrupa birliği üyesi olarak kıbrıs’ın yükümlülüklerini yerine getirememesine neden olacak durumlarda, başkanlık konseyi, parlamento kamaraları’ndan herhangi birisinin başkanı veya başkan yardımcısı, veya başsavcı veya başsavcı yardımcısı’nın başvurusu üzerine, ilgili kurum konuya ilişkin bir karar alıncaya kadar yüksek mahkeme bir ara karar verir. yüksek mahkeme karar alırken itidal ile davranır.

    7. yüksek mahkeme kendi çalışmalarını düzenler. yüksek mahkeme’nin bazı davaların heyetler oluşturularak ele alınmasına karar vermesi durumunda, sözkonusu heyetler her zaman her iki <parça devlet>ten eşit sayıda yargıçtan oluşur.

    8. yüksek mahkeme, kararların oybirliği ile alınması için çaba sarf eder ve ortak kararlar alır. ancak, yüksek mahkeme’nin tüm kararları basit çoğunlukla alınabilir.

    bölüm v: anayasa’nin değiştirilmesi

    madde 35 anayasa’nın değiştirilmesi

    1. anayasa’nın ayrılmaz parçaları olan ekleri de dahil, anayasa değişiklikleri <parça devletler>in hükümetlerine ve toplumun ilgili kesimlerine istişare edildikten sonra <ortak devlet>in yasama organı tarafından görüşülür ve kabul edilir.

    2. parlamento’nun her iki kanadında kabul edilen anayasa değişiklikleri, her iki <parça devlet>te, çoğunlukla onaylanmak üzere ayrı ayrı referanduma sunulur.

    3. anayasa değişiklikleri, aksi belirtilmedikçe, onaylandıktan 90 gün sonra yürürlüğe girer.

    bölüm vi: geçici hükümler

    madde 36 <parça devlet> organları

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden en geç 40 gün sonra, <parça devletler>, referandumda onaylanan <parça devlet> anayasası ve mevzuatı uyarınca, yasama organlarının üyelerini ve diğer yetkililerini seçerler.

    2. <parça devlet> organlarına yeni seçilen üyeler, seçildikleri tarihten itibaren 10 gün içerisinde görevlerine başlarlar.

    madde 37 <ortak devlet> geçici parlamentosu

    1. her <parça devlet>in yeni seçilmiş yasama organı, gecikmeksizin, kendi üyeleri arasından 24 üyeyi <ortak devlet> parlamentosuna delege atar. bu amaçla oluşturulacak heyete, <parça devlet> yasama organındaki her siyasal grup o yasama organı içindeki gücü oranında delege ile katılır.

    2. geçici parlamento, <ortak devlet> parlamentosunun anayasal fonksiyonlarını ve imtiyazlarını, kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonraki bir yıl boyunca bu anayasada senato ile ilgili usul hükümlerine uygun olarak yürütür.

    3. kuruluş anlaşmanın yürürlüğe girmesini müteakip, en geç 10 takvim ayı içerisinde, senatörler ve milletvekilleri bu anayasaya uygun olarak seçilir. yeni seçilen parlamento, kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden bir yıl sonra görevine başlar.

    madde 38 <ortak devlet> geçici devlet başkanı

    1. üç yıllık geçici dönemde, devlet başkanı makamı, eş başkanlığın uhdesine bırakılır.

    2. kurucu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle, kıbrıslı rumlar ve kıbrıslı türkler adına kapsamlı çözümü imzalayan liderler, kıbrıs’ın eş başkanları olurlar. herhangi bir liderin istifası veya görevini yerine getiremeyecek durumda olması halinde, ilgili <parça devlet>in meclisi yerine başka birini seçer.

    3. eş başkanlar, her takvim ayında değişerek, devlet başkanı olarak eş başkanlığı temsil eder.

    madde 39 <ortak devlet> geçici hükümeti

    1. eş başkanlar, başkanlık konseyi ile ilgili hükümler uyarınca geçiş döneminin ilk yılı boyunca yürütme yetkisini kullanır. konsensüsle karar verir ve hareket ederler.

    2. eş başkanlar, geçiş döneminin ilk yılı boyunca, <ortak devlet> hükümetinin bakanlıklarına bakanlık etmek üzere, 6 kıbrıs vatandaşı belirler. bakanlar, parlamentoda basit çoğunlukla onanır. sözkonusu kişiler bu anayasanın başkanlık konseyi için öngörülen prosedürlere uygun olarak, eş başkanlar tarafından kendilerine verilen yürütme işlevlerini yerine getirirler.

    3. kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden 1 yıl sonra, yeni seçilen parlamento, 6 üyeden oluşan bir bakanlar kurulu seçer. bu anayasanın başkanlık konseyi ile ilgili olan hükümleri mutatis mutandis, bakanlar kurulunun seçimi, işleyişi ve (devlet başkanlığına verilen yetkiler hariç) yetkilerine uygulanır.

    4. geçiş döneminin ikinci safhası boyunca, devlet başkanlığı işlevleri eş başkanlarca sürdürülürken, bakanlar kurulu kıbrıs <ortak devlet> hükümeti olarak görev yapar.

    5. kuruluş anlaşmanın yürürlüğe girmesinden üç yıl sonra, bakanlar kurulu, anayasa hükümleri uyarınca başkanlık konseyine dönüşür ve geri kalan üç yıl için, devlet başkanlığı fonksiyonlarını da üstlenir; bu sürede, başkan ve başkan yardımcısının dönüşümlü görev süreleri 6 aydır.

    madde 40 <parça devlet> yürütme organı [başkanları]nın başkanlık konseyi toplantılarına katılımı

    kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra ilk 10 yıl boyunca, <parça devlet>lerin [yürütme başkanları]16, oy hakları olmadan, bakanlar kurulu toplantılarına ve daha sonra başkanlık konseyi toplantılarına katılmak üzere davet edilir.

    madde 41 avrupa birliği’ne katılım antlaşmasının yürürlüğe girmesi

    kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılım şartlarını kuruluş anlaşmasıyla birlikte onaylayan referandum, eş başkanları, kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılımını öngören antlaşmayı imzalamaları ve onaylamaları için yetkili ve zorunlu kılar.

    madde 42 yüksek mahkeme yargıçlarının atanması ve ilk görev süreleri

    kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesini müteakip 1 hafta içinde, yasaya uygun olarak geçici bir kıbrıs yüksek mahkemesi oluşturulur. kuruluş anlaşması yürürlüğe girdikten bir sene sonra göreve gelecek sürekli yüksek mahkeme atanana kadar, bu mahkeme, anayasa tarafından yüksek mahkemeye tanınan yetkileri kullanır.

    madde 43 kamu hizmeti

    yasa, kamu hizmetinin farklı bölümlerinin oluşumuna ilişkin anayasa hükümlerinin tam uygulanmasını sağlamak amacıyla, kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden itibaren [rakam yazınız] yılı geçmeyecek şekilde, uygulama prosedürlerini ve takvimini belirler.

    madde 44 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden önceki borçların sorumluluğu

    <ortak devlet>, yunanistan veya türkiye’den veya silah alımı için edinilen ilgili <parça devlet>in ödemekle yükümlü olduğu borçlar hariç, kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden önce alınan borçların sorumluluğunu üstlenir. özel çoğunluk mevzuatı, <parça devletlerin> borçlarının <ortak devlete> iade edilmesini öngörebilir.

    madde 45 resmi dillerin öğretilmesi

    madde 7(4)’te öngörüldüğü üzere, <ortak devletin> resmi dillerinin ortaokul öğrencilerine öğretilmesine yönelik zorunlu eğitim, kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra en geç üç yıl içinde başlar.

    madde 46 devlet malları

    <ortak devlet>in kamu mallarının listesi bu anayasanın ilişiğinde sunulur. diğer kamu malları, sözkonusu malların bulunduğu <parça devlet>e aittir.

    bölüm vii: ek hükümler

    ilişik 1: kibris’in ve <parça devletler>in haritasi

    [üzerinde uzlaşıya varılan ve <parça devlet> sınırlarını gösteren topografik haritayı yerleştiriniz]

    ilişik 2: kibris'in bayraği

    [kabul edilen bayrağın resmini yerleştiriniz]

    ilişik 3: kibris milli marşi

    [kabul edilen milli marşı yerleştiriniz]

    ilişik 4: <ortak devlet> mallari

    [kabul edilen listeyi yerleştiriniz - <ortak devlet> mallarının tanımı]

    taslak ilave ii: anayasal nitelikli yasalar

    bu ilavenin ilişikleri, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle anayasal nitelikli yasa olacak ve işbu anayasaya uygun olarak değiştirilebilecektir.

    ilişik 1: anayasal nitelikli yasalarin geliştirilmesi ve kabul edilmesini düzenleyen anayasal nitelikli yasa

    [metni yerleştiriniz]

    ilişik 2: polis ile ilgili hususlar ve ortak soruşturma örgütüne ilişkin
    anayasal nitelikli yasa

    madde 1 <parça devlet> polisi

    her <parça devlet>in 700’ü aşmayacak polis memuruna ilaveten <parça devlet>te yaşayan her bin kişiye beş polis memuru düşecek sayıda polis memuru olabilir. <parça devlet> polisi sadece rutin sivil polis görevlerini yerine getirmeye uygun silahlar taşıyabilir.

    madde 2 ortak soruşturma örgütü

    ortak soruşturma örgütü, <ortak devlet> ve <parça devletler>e mensup eşit sayıda polis memurundan oluşur ve <ortak devlet>in başsavcısı’na bağlıdır. örgüt, terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama ve organize suçlarla mücadele eder. ayrıca örgüt, <ortak devlet> veya <parça devlet> yetkililerinin talebi üzerine <ortak devlet> veya <parça devlet> polisinin polislik görevlerini suistimal edip etmediğini ve anayasa’nın 6 (3) ve (4) maddelerinin ihlal edildiği iddialarını soruşturur.

    madde 3 işbirliği

    ortak soruşturma örgütü ve <ortak devlet> polisi, <ortak devlet> ve <parça devlet>ler arasında var olan ve polisiye olaylarda işbirliğini öngören anlaşmaya uygun olarak, hem kendi aralarında hem de <parça devlet> polisi ile işbirliği yapar.

    [diğer maddeleri yerleştiriniz]

    ilişik 3: <parça devlet> iç vatandaşlik statüsüne ilişkin
    anayasal nitelikli yasa

    madde 1 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle oluşacak <parça devletler>in iç vatandaşlık statüsü

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, kıbrıs vatandaşları otomatik olarak o tarihte ikamet etmekte oldukları bölgeyi idare etmekte olan parça devletin iç vatandaşlık hakkını alır.

    2. yurtdışında ikamet etmekte olan kıbrıslılar, kendilerinin veya atalarının 1974 öncesinde kıbrıs rum toplumuna mensup olmaları halinde kıbrıs rum parça devletinin vatandaşı; kendilerinin veya atalarının 1974 öncesinde kıbrıs türk toplumuna mensup olmaları halinde ise kıbrıs türk parça devletinin vatandaşı sayılır.

    madde 2 <parça devlet> iç vatandaşlık statüsünün kazanılması

    1. kıbrıs vatandaşlığını kazananlar, vatandaşlığa kabul edilmelerini müteakip yedi yıl ikamet etme şartına bağlı olarak, aynı zamanda ikamet etmekte oldukları parça devletin vatandaşlığını kazanırlar. bu koşulu yerine getiremeyecek durumda olanlar, daha uzun süre bulundukları <parça devlet>in iç vatandaşlık statüsünü elde ederler.

    2. herhangi bir kıbrıs vatandaşı, kesintisiz olarak yedi yıl bir <parça devlet>te ikamet etmesi halinde o <parça devlet>in iç vatandaşı olmak için müracaat hakkını kazanır.

    madde 3 <parça devlet> düzeyinde siyasi hakların kullanılması

    bir <parça devlet>, avrupa birliği hukuku ve bu anayasa’nın elverdiği ölçüde kendi iç vatandaşlığını taşıyan kişilerin siyasi haklarını kullanmalarına sınırlama getirebilir.

    madde 4 ülkeye giriş ve ikametin engellenmesine ilişkin yüksek mahkeme emirleri

    bir <parça devlet>, kendi iç vatandaşlık statüsünü taşımayan bir şahsın o <parça devlet>e girişini ve ikametini yasaklamak üzere emir vermesi için kıbrıs yüksek mahkeme’sine müracaat edebilir. sözkonusu şahısın o <parça devlet>te şiddet eylemlerine katılmış olması
    veya katılması veya şiddet kışkırtıcılığı yapmış olması veya yapması ve o <parça devlet>teki varlığının kamu güvenliği veya kamu düzeni açısından tehlikeli olması durumunda yüksek mahkeme yasaklama emri verir.

    madde 5 kıbrıslı olmayanların ikametlerinin makul kısıtlanması

    <parça devletler>, uluslararası hukuk, avrupa birliği hukuku ve bu anayasa sınırları dahilinde, kıbrıslı olmayanların ikametleriyle ilgili kural ve düzenlemeleri <ortak devlet>inkinden daha kısıtlayıcı olarak belirleyebilir.

    madde 6 kıbrıslıların ikametlerinin makul kısıtlanması

    bir <parça devlet>, o <parça devlet>in iç vatandaşlığına sahip olmayan kıbrıs vatandaşlarının, bu tip kişilerin sayısının bir belediyenin sınırları dahilinde veya köyün toplam nüfusunun üçte birini geçmesi halinde, ikamet etme hakkını kısıtlayabilir.

    madde 7 ikamet ile ilgili makul, geçici kısıtlamalar

    1. yukarıda belirtilen madde’nin koşulları saklı kalmak kaydıyla, <parça devletler>, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip 20 yıllık geçici dönem süresince, <parça devlet>in iç vatandaşlığına sahip olmayan kıbrıs vatandaşlarının ikamet hakkını, bu tip şahısların sayısının bir belediyenin veya köyün toplam nüfusunun belli bir yüzdeliğe ulaşması halinde, ayırım yapmadan, daha fazla kısıtlar; kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girdiği ilk yıl için bu yüzdelik %1, ilk yılı müteakip her üç yıl için ise %3 artar.

    2. makul kısıtlama dahilinde, öncelik taşınmaz mal kurulu tarafından malları iade edilen şahıslar ile ailelerine; ikinci olarak 1963 ile 1974’ten önce ilgili belediye ve köyün yerli halkı ve ailelerine; ve üçüncü olarak ise bu kategorilerden herhangi birine ait şahısların varislerine verilir.

    3. tillyria köyleri amadhies/günebakan, limnitis/yeşilırmak, selemani/süleymaniye, xerovounos/kurutepe ve agios georgios/madenliköy, maronit köyleri agia marina/gürpınar, asomatos/özhan, karpasha/karpaşa ve kormakiti/koruçam, mesarya köyleri pile ve (1960’da %20 den fazla kıbrıslı türkün bulunduğu ve toprak ayarlaması yapılacak bölge içinde kalması halinde diğer başka köyleri ekleyiniz)

    karpaz köyleri rizokarpaso/dipkarpaz, agialousa/yeni erenköy, agia trias/sipahi, melanarga/adaçay köylerine ait önceki yerli halk ve torunlarına bu köylerde ikamet etme konusunda hiçbir kısıtlama getirilmez.17

    [diğer maddeleri yerleştiriniz]

    taslak ilave iii: kuruluş anlaşmasi’nin yürürlüğe girmesini müteakip geçerli olan <ortak devlet> yasasi

    bu ilave’nin ilişikleri kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip geçerli olan <ortak devlet> yasasıdır ve anayasa uyarınca değiştirilebilir.

    ilişik 1: kibris’in milli marşi, bayraği, amblemi ve nişanlarina (ve kullanimlarina) ilişkin yasa

    [metni yerleştiriniz]

    ilişik 2: diş ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin yasa

    madde 1 kıbrıs’ın diplomatik misyonlarının oluşumu

    1. kıbrıs’ın new york ve cenevre’deki birleşmiş milletler, avrupa birliği, yunanistan, türkiye, birleşik krallık, fransa, birleşik devletler, rusya ve çin nezdindeki misyon şefleri her iki <parça devlet>ten eşit sayıdadır.

    2. işbu madde kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip [üç] yılı aşmaksızın tümüyle uygulamaya konur.

    [diğer maddeleri yerleştiriniz]

    ilişik 3: avrupa birliği ile ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin yasa

    [metni yerleştiriniz]

    ilişik 4: kibris vatandaşliği yasasi

    madde 1 genel hükümler

    bu kanun kuruluş anlaşması şartları, anayasa ve uluslararası ve avrupa birliği standartları uyarınca kıbrıs vatandaşlığı alma (ve kaybetme) şartlarını belirler.

    madde 2 [çifte vatandaşlık]

    [eğer varsa madde ekleyiniz]

    madde 3 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşlığı

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşlığına kabul edilecek şahıslar aşağıda tarif edilmiştir:

    a. 1960’da kıbrıs vatandaşı olanlar ve onların soyundan gelenler;
    b.18 yaşında ve kıbrıs doğumlu olup da en az yedi yıl sürekli kıbrıs’ta ikamet edenler;
    c. kıbrıs vatandaşı biri ile evli olup, kıbrıs’ta en az iki yıl sürekli ikamet edenler; ve
    d. yukarıdaki evsaftaki kimselerin sürekli kıbrıs’ta ikamet eden çocukları.

    2. [yukarıdakilere ek olarak, kapsamlı çözüme taraf olanların kabul ettiği listede ismi olan şahıslar, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşı kabul edilecektir. bu şahısların eşleri ile çocukları da, kıbrıs vatandaşı olarak kabul edilmeyi engelleyecek belli nedenler olmaması halinde, listeye dahil edilirler.]

    madde 3 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşlığı

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşlığına kabul edilecek şahıslar aşağıda tarif edilmiştir:

    a. 1960’da kıbrıs vatandaşı olanlar ve onların soyundan gelenler;
    b.18 yaşında ve kıbrıs doğumlu olup da en az yedi yıl sürekli kıbrıs’ta ikamet edenler;
    c. kıbrıs vatandaşı biri ile evli olup, kıbrıs’ta en az iki yıl sürekli ikamet edenler; ve
    d. yukarıdaki evsaftaki kimselerin sürekli kıbrıs’ta ikamet eden çocukları.

    2. [yukarıdakilere ek olarak, kapsamlı çözüme taraf olanların kabul ettiği listede ismi olan şahıslar, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşı kabul edilecektir. bu şahısların eşleri ile çocukları da, kıbrıs vatandaşı olarak kabul edilmeyi engelleyecek belli nedenler olmaması halinde, listeye dahil edilirler.]

    madde 4 kıbrıs vatandaşlığının kazanılması

    kıbrıs vatandaşlığı bu yasa hükümleri uyarınca kazanılır:

    a. ebeveynlerden birinin kıbrıs vatandaşı olması halinde, doğumla birlikte otomatik olarak;
    b. tabiiyete geçme; veya
    c. [ek madde ekleyiniz]

    madde 5 tabiyete geçme yolu ile kazanılması

    bir yabancı, aşağıdaki şartları yerine getirmesi halinde vatandaşlığa müracaat edebilir:

    a. 18 yaşına gelmiş olmak;
    b. başvuruda bulunmazdan önce kanuni olarak kıbrıs’ta 7 yıl süreyle kesintisiz şekilde yaşamış olmak;
    c. [kıbrıs’taki resmi dillerden birine vakıf olmak];
    d. <ortak devlet> veya <parça devlet> makamları tarafından, kendi kanunları uyarınca kıbrıs’tan uzaklaştırılmasını gerektiren bir güvenlik veya koruyucu tedbire tabi olmamak; ve
    e. müracaatı yapmadan önce geçen yedi yıl içerisinde önceden tasarlanmış bir suç için bir yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmamış olmak.

    madde 6 kolaylaştırılmış kıbrıs vatandaşlığının kazanılması

    kıbrıs vatandaşlığı kolaylaştırılmış şekilde elde edilebilir:

    a. bu hükümler uyarınca kıbrıs vatandaşlığı bulunan kişilerin eşleri, en az iki yıl boyunca evli olmak kaydıyla, kıbrıs vatandaşlığı talebinde bulunarak; veya
    b. bu hükümler uyarınca kıbrıs vatandaşlığı bulunan şahısların çocukları otomatik olarak vatandaşlık alabilir.

    madde 7 kıbrıs vatandaşlığının kaybedilmesi

    [varsa madde ekleyin]

    madde 8 pasaportlar

    1. vatandaşlık kurulu, bu hükümler uyarınca kıbrıs vatandaşlarına pasaport verir.

    2. vatandaşlık kurulu, geçici bir dönem için (gün sayısı belirtin), kuruluş anlaşması yürürlüğe girmeden önce verilen seyahat belgelerini mühürleyerek bu belgelerin kıbrıs tarafından tanınmasını sağlar.

    madde 9 vatandaşlık kurulu

    1. vatandaşlık kurulu her <parça devlet>ten üçer kişiden oluşturulur ve başkanlık bir yıllık sürelerle dönüşümlü olarak gerçekleşir.

    2. vatandaşlık kurulu çalışmalarını sürdürdüğü ilk iki yıl için, kıbrıslı üyelere ek olarak, kıbrıslı olmayan ve aynı zamanda yunanistan, türkiye ve birleşik krallık vatandaşı da olmayan, iki ek üye kurulda yer alır. kıbrıslı olmayan üyeler aynı zamanda yabancılar kurulunda de yer alabilirler.

    3. vatandaşlık kurulu üyeleri başkanlık konseyi tarafından atanır ve parlamento’da alınacak özel çoğunlukla onaylanır.

    madde 10 vatandaşlık yasasının uygulanması

    1. vatandaşlık yasasının uygulanmasını vatandaşlık kurulu üstlenir ve kurul bu amaçla tüzük ve yönetmelikler yapar.

    2. vatandaşlık komitesi bu yasa, tüzük ve yönetmelikleri uyarınca kıbrıs vatandaşlığı için yapılan başvurularla ilgili işlemleri yürütmek üzere personel atar ve bunları denetler.

    madde 11 vatandaşlık kararlarına itirazların incelenmesi

    1. vatandaşlık konusunda kurul personelinin vereceği kararlar için vatandaşlık kurulu’na itiraz hakkı vardır.

    2. vatandaşlık kurulunun kararları yüksek mahkeme’nin yargısal denetimine tabidir.

    madde 12 geçici kural ve düzenlemeler

    <ortak devlet> parlamentosu vatandaşlık konusunda detaylı düzenlemeler yapana kadar, vatandaşlık kurulu, bu hükümlere ve yukarıda belirtilen uluslararası enstrümanlara uygun olarak, ayrıca kıbrıs’ın ab’ne katılım antlaşması’ndan doğacak yükümlülükleri de gözönünde bulundurarak, vatandaşlıkla ilgili kural ve düzenlemeleri yapar.

    [diğer maddeleri ekleyiniz]

    ilişik 5: yabancilar, muhaceret ve iltica yasasi

    madde 1 genel hükümler

    bu yasa, ikamet, muhaceret ve iltica şartlarını, kuruluş anlaşması, anayasa, uluslararası ve avrupa birliği standartlarına uygun olarak belirler.

    madde 2 yunan ve türk uyruklu şahısların giriş ve ikamet hakları.

    1. kıbrıs, yunan ve türk uyruklu şahıslara giriş ve ikamet hakları konusunda, avrupa birliği hukuku ve kıbrıs’ın avrupa birliğine katılım şartlarının izin verdiği ölçüde eşit davranır.

    2. yabancılar kurulu, kıbrıs rum <parça devlet>inde sürekli ikamet etmekte olan yunan yurttaşlarının sayısının rum <parça devleti> iç yurttaşlığı taşıyan kıbrıslı nüfusun %10’una ulaşması durumunda yunan yurttaşlarının; ve aynı şekilde kıbrıs türk <parça devlet>inde sürekli ikamet etmekte olan türk vatandaşlarını sayısının kıbrıs türk <parça devlet>i iç yurttaşlığı taşıyan kıbrıslı nüfusun %10’una ulaşması durumunda türk yurttaşlarının, kıbrıs’a gelip yerleşmesine (göçüne) izin vermez (onaylamaz). bu madde amaçları için, hem kıbrıs hem de gerek yunan gerekse türk yurttaşlığı taşıyanlar, sadece kıbrıs yurttaşı sayılacaktır.

    3. kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle, yabancılar kurulu, yukarıdaki paragrafta belirtilen düzeyde olmak üzere <parça devlet>leri türk ve yunan uyruklulara daimi ikamet hakkı verilmesi için yetkilendirir.

    madde 3 iltica

    yabancılar kurulu, iltica hakkını 1951 göçmenlerin statülerini belirleyen cenevre sözleşmesi ve onun 1967’deki protokolü, 1997 iltica talep edenler ile ilgili dublin sözleşmesi, kıbrıs’ta yürürlükte olan 1950 avrupa insan haklarını koruma ve temel özgürlükler sözleşmesi ve onun ek protokolleri, ve kıbrıs’ta yürürlükte olan diğer ilgili uluslararası enstrümanlara göre verir.

    madde 4 yabancılar kurulu

    1. yabancılar kurulu her <parça devlet>ten üç kişiden oluşur ve başkanlık yıllık rotasyona tabidir.

    2. çalışmasının ilk iki yılında, yabancılar kurulunda, ek olarak, kıbrıs, yunanistan, türkiye veya birleşik krallık vatandaşı olmayan iki kişi görev alır. kıbrıslı olmayan şahıslar aynı zamanda vatandaşlık kurulunda da görev yapabilir.

    3. yabancılar kurulu üyeleri, başkanlık konseyi tarafından atanır ve parlamentoda özel çoğunluk ile da onaylanır.

    madde 5 yasanın uygulanması

    1. yabancılar kurulu bu yasanın uygulanması ile görevli olur ve bu amaçla tüzük ve yönetmelikler yapar.

    2. yabancılar kurulu bu yasa ve çıkaracağı tüzük ve yönetmeliklerine göre muhaceret, iltica, sınır dışı etme veya suçluların iadesi ile ilgili talepleri işleme koyacak personeli atar ve denetler.

    madde 6 muhaceret, iltica, sınır dışı etme veya suçluların iadesi ile ilgili alınan kararlara itiraz

    1. kurul personelinin, muhaceret, iltica, sınır dışı etme veya suçluların iadesi ile ilgili vermiş oldukları kararlara karşı, yabancılar kuruluna itiraz etme hakkı vardır.

    2. yabancılar kurulu’nun kararları, yüksek mahkeme’nin yargısal denetimine tabidir.

    madde 7 geçici kural ve düzenlemeler

    <ortak devlet> parlamentosu vatandaşlık konusunda detaylı düzenlemeler yapana kadar, yabancılar kurulu, bu hükümlere ve yukarıda belirtilen uluslararası enstrümanlara uygun olarak, ayrıca kıbrıs’ın ab’ne katılım antlaşması’ndan doğacak yükümlülükleri gözönünde bulundurarak, vatandaşlıkla ilgili kural ve düzenlemeleri yapar.

    [diğer maddeleri ekleyiniz]

    ilişik 6: merkez bankasi yasasi

    bölüm i: geçici hükümler

    madde 1 kıbrıs vatandaşlarının ve kıbrıs’ta ikamet edenlerin mevduatlarının ikamesi

    kıbrıs vatandaşları ve kıbrıs’ta ikamet edenlerin kıbrıs bankalarında bulunan türk lirası mevduatlarını, türkiye merkez bankası, sözkonusu miktarları euro cinsinden kıbrıs merkez bankası’na yatırdığı kurdan, kıbrıs merkez bankası kıbrıs lirasına çevirir.

    [diğer maddeleri ekleyiniz]

    ilişik 7:<ortak devlet>te vergilendirme ve maliye ile ilgili yasa

    madde 1 <parça devlet>lere transfer

    1. <ortak devlet>, dolaylı vergilerden elde ettiği ve avrupa birliği’ne transfer etmediği gelirinin en az %50’sini nüfuslarıyla orantılı bir şekilde<parça devlet>lere transfer eder.

    2. <ortak devlet>, dolaylı vergilerden elde edeceği ve avrupa birliğine transfer etmediği gelirlerin %5’inden az olmaması kaydıyla, <parça devlet>ler arasındaki işbirliği projelerini veya farklı <parça devlet>lerde bulunan belediyeleri finanse etmeye harcar.

    [diğer maddeleri ekleyiniz]

    ilişik 8:<ortak devlet> bütçe yasasi

    madde 1 bir önceki bütçenin geçici olarak uygulanması

    parlamento, mali yıl başlamadan önce bütçeyi onaylayamazsa, yüksek mahkeme yetki uyuşmazlıkları çözme yetkisini kullanırken aksine karar almazsa, bir önceki yılın bütçesi, enflasyon oranından %1 eksik olan enflasyon oranına göre ayarlanır, bir sonraki mali yıl için uygulanır.

    [diğer maddeleri ekleyiniz]

    ilişik 9: uluslararasi ticaret, gümrük ve rüsumat yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 10: havacilik ve hava sahasinin yönetimi yasasi

    [metni ekleyiniz; eklenecek metin, komşu devletlerin temel çıkarlarını ve meşru kaygılarını, kıbrıs adasının doğu akdeniz’deki coğrafi konumunu, kuruluş antlaşmasının yürürlüğe girmesi ile kıbrıs’ı bağlayan antlaşma şartlarını ve uluslararası hukukun ilgili prensip ve kurallarını dikkate alır]

    ilişik 11: uluslararasi denizcilik, kara sulari, ve kita sahanliği yasasi

    [metni ekleyiniz; eklenecek metin, komşu devletlerin temel çıkarlarını ve meşru kaygılarını, kıbrıs adasının doğu akdeniz’deki coğrafi konumunu, kuruluş antlaşmasının yürürlüğe girmesi ile kıbrıs’ı bağlayan antlaşma şartlarını ve uluslararası hukukun ilgili prensip ve kurallarını dikkate alır]

    ilişik 12: posta hizmetleri yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 13: haberleşme yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 14: metoroloji yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 15: ağirliklar ve ölçü birimleri yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 16: fikri mülkiyet haklari yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 17: eski eserler yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 18: seçimle göreve gelen <ortak devlet> makamlarinin seçimine ilişkin yasa

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 19: <ortak devlet> yönetim yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 20: <ortak devlet> polis yasasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 21: yasama usulü ve anayasa değişikliklerinde izlenecek usule ilişkin yasa

    [metni ekleyiniz; metin, diğer hususlar yanında, <parça devlet> hükümetleri ve toplumun diğer ilgili sektörlerinin istişarelerini düzenleyici prosedürü de içermelidir]

    ilişik 22: yargi yönetimi yasasi

    madde 1 yüksek mahkeme yargıçları

    1. yüksek mahkeme yargıçları <ortak devlet> veya <parça devlet>lerin herhangi birinde başka bir kamu görevi yapamayacaktır.

    2. yargıçlar 75’inci doğum günlerinden sonra görevlerine devam edemezler.

    3. adliye kurulu’nca önerilen aday listesinden her <parça devlet> için üçer yargıç ve yunanistan, türkiye ve birleşik krallık vatandaşı olmamak kaydıyla, üç kıbrıslı olmayan yargıç başkanlık konseyi’nce tespit edilerek atanır.

    4. bir münhal olması durumunda, başkanlık konseyi, adliye kurulu’nun önerisi ve bu maddede belirtilen oluşumu değiştirmemek kaydıyla geriye kalan görev süresi için atama yapar.

    madde 2 yüksek mahkeme başkanı

    yüksek mahkeme yargıçları kendi aralarından yenilenebilir üç yıllık bir görev süresi için bir kişiyi yüksek mahkeme başkanı olarak seçer.

    madde 3 yargıçların kıdemi

    yüksek mahkeme başkanı, yüksek mahkeme yargıçlarının en kıdemlisi olarak kabul edilir. diğer yargıçlar arasında kıdem görev süresi, eşit görev süresi olması durumunda ise, yaş dikkate alınarak belirlenir.

    madde 4 adliye kurulu

    1. adliye kurulu, her <parça devlet>in en kıdemli yüksek mahkeme yargıcı ve kıbrıslı olmayan yargıçlardan en kıdemlisi olmak üzere üç <ortak devlet> yüksek mahkeme yargıcından; <ortak devlet>in başsavcı ve başsavcı yardımcısından; ve her <parça devlet>in başsavcısı, en yüksek mahkemesinin başkanı ve baro konseyi başkanından oluşur.

    2. geçici yüksek mahkemede en kıdemli yargıcın ayrıca en yüksek <parça devlet> mahkemesinin başkanı olması durumunda, ikinci en kıdemli yargıç adliye kurulunda diğerinin yerini alır.

    3. adliye kurulu isim listesi üzerinde üçte iki çoğunlukla karar alır.

    madde 5 yüksek mahkemenin kısmen periyodik olarak yenilenmesi

    1. yüksek mahkemenin periyodik olarak kısmi yenilenmesini sağlamak amacıyla asli üyelerin görev süreleri aşağıdaki gibidir:

    a. her <parça devlet>ten birer yargıcın ve kıbrıslı olmayan bir yargıcın görev süresi üç yıl;
    b. her <parça devlet>ten birer yargıcın ve kıbrıslı olmayan bir yargıcın görev süresi altı yıl; ve
    c. her <parça devlet>ten birer yargıcın ve kıbrıslı olmayan bir yargıcın görev süresi dokuz yıl.

    2. yargıçların kendi aralarında, hangi görev süresini kimin alacağı konusunda bir anlaşmaya varamamaları durumunda, her grubun kendi içinde kuraya başvurulur.

    madde 6 geçici yüksek mahkeme

    1. ortak başkanlar, geçici adliye kurulunca ve bu yasada belirtilen oranlara uygun olarak hazırlanan üye listesinden geçici yüksek mahkeme üyelerini atar.

    2. geçici yüksek mahkeme yargıcı adaylarını önerecek olan geçici adliye kurulu, her <parça devlet>in başsavcısı, en yüksek mahkeme başkanı ve baro konseyi başkanından oluşacaktır.

    3. geçici yüksek mahkemede bir yıl boyunca görev alacak olan kıbrıslı yargıçlar bu sürede yüksek mahkemedeki görevleri elverdiği sürece <parça devlet>lerdeki diğer görevlerini de sürdürebilecekler. kıbrıs yüksek mahkemesindeki yargıçlık görevlerine öncelik verirler.

    4. geçici yüksek mahkemede görev yapacak kıbrıslı olmayan yargıçlar uluslararası adalet divanındaki yargıçlara benzer şekilde ödeneceklerdir.

    [diğer maddeleri ekleyiniz.]

    ilişik 23: ortak devlet> suçlari yasasi

    [metni ekleyiniz; örneğin terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama, organize suçlar ve <ortak devlet> yasalarına karşı işlenen suçları düzenleyen ceza yasası]

    taslak ek iv: kurucu anlaşmanin yürürlüğe girmesinden sonra <ortak devlet> ve <parça devlet>ler arasindaki işbirliği anlaşmalari

    bu ekin ilişikleri, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra <ortak devlet> ve <parça devlet>ler arasındaki işbirliği anlaşmaları olacaktır. bu anlaşmalar <ortak devlet> ve her iki <parça devlet>in anlaşmaları durumunda değiştirilebilir.

    ilişik 1: diş ilişkileri düzenleyen işbirliği anlaşmasi

    [metni ekleyiniz]

    ilişik 2: ab ile ilişkiler hususunda işbirliği anlaşmasi

    madde 1 anlaşmanın kapsamı

    bu anlaşma, kıbrıs’ın ağırlıklı veya münhasıran <parça devlet>lerin yetkileri dahilinde bulunan ab konularında temsiliyetlerini ve karar almalarını düzenler.

    madde 2 bilgilendirme görevi

    <ortak devlet>, <parça devlet>leri yetki alanlarına girdiğince, avrupa’nın entegrasyonu konularında, geciktirilmeksiniz bilgilendirecektir. bu görev aşağıdakilerin iletilmesini içerecektir:

    a. avrupa birliği organlarının belgeleri, raporları ve bildirileri;
    b. bakanlar seviyesindeki gayrı resmi toplantılara ilişkin belge, rapor ve bildiriler;
    c. avrupa birliği adalet divanında görülmekte olan davalarla ilgili bilgi ve belgeler;
    d. kıbrıs'ın avrupa birliği daimi temsilciliğinin raporları.

    madde 3 karar alma

    1. <ortak devlet>, madde 1'de belirtilen konularda, <parça devletler> tarafından zamanında ortaya konan görüşleri dikkate alacaktır. her iki <parça devlet> tarafından zamanında ortaya konan görüşler, birbiriyle uyumlu olmaları halinde, ab'de ilgili konuda yürüteceği müzakereler ve yapacağı oylama esnasında <ortak devlet> için yasal olarak bağlayıcı olacaktır.<ortak devlet> bu fikir veya görüşten, ancak, dış ilişkiler bağlamında zorunlu nedenlerin varlığı halinde sapabilecektir.

    2. madde 1'de belirtilen konularda <parça devletlerin> görüşleri arasında kalıcı bir uyumsuzluk mevcut olması halinde <ortak devletin> tavrını belirlemek üzere koordinasyon görevini koordinasyon grubu üstlenecektir. koordinasyon grubu, başkanlık konseyinin dışişleri ve ab ile ilişkilerden sorumlu üyelerinin birer temsilcisini ve <parça devlet>lerden birer temsilciyi içerecektir. koordinasyon grubunun kararları ab'deki ilgili temsilci için bağlayıcı olacaktır.

    3. koordinasyon grubunun ortaya koyduğu tavır sadece istisnai durumlarda değiştirilebilecektir. koordinasyon grubu tarafından ortaya konan tavrın bir ab organının devam eden bir toplantısına ivedilikle uyarlanmasının söz konusu olması halinde, ilgili temsilci derhal koordinasyon grubunu haberdar edecektir. koordinasyon grubunun gözden geçirilmiş kararının zamanında elde edilememesi halinde, kıbrıs temsilcisi, bir bütün olarak kıbrıs'ın genel çıkarlarına hitap etmesi en muhtemel tavrı ad referandum ortaya koyacaktır. nihai tavır 48 saat içerisinde ab'ne bildirilecektir.

    madde 4 temsiliyet

    1. kıbrıs, ab'nde <ortak devletin> bir temsilcisi veya <parça devlet>lerden herhangi birinin bir temsilcisi tarafından temsil edilebilir.

    2. temsilciler, koordinasyon grubunun önerisi üzerine başkanlık konseyi tarafından atanır.

    3. ab konseyine atanan temsilciler konsey genel sekreterliğine bildirilecektir. bu gibi temsilciler katılacakları toplantılarda yasal bağlayıcılığı olan deklarasyonlar yapmak için münhasır haklara sahip olacaklardır.

    madde 5 yasal işlem

    1. <parça devlet>lerin yetki alanına giren konularda avrupa birliği’nin veya herhangi bir üyesinin yasal olmayan bir işlemi, veya, yükümlülüğünü yerine getirmeyişi durumunda, <parça devlet>in istemi üzerine, kıbrıs, konu hakkında avrupa adalet divanında dava açacaktır. bu konudaki istem, başkanlık konseyine hitaben yazılacak ve avrupa adalet divanına götürülen konuyla ilgili tüm bilgileri içerecektir.

    2. bu tür bir yasal girişimin masrafları girişim isteminde bulunan <parça devlet> tarafından karşılanacaktır.

    madde 6 uyarlama

    <ortak devlet> ve <parça devletler> bu anlaşmayı ab entegrasyon sürecinin bundan sonraki aşamalarına uyum sağlayabilmek veya doğabilecek sair ihtiyaçlara cevap verebilmek üzere konsensüsle kendilerine uyarlayacaklardır.

    madde 7 başkanlık

    kıbrıs ab dönem başkanlığı görevini üstlenmeden önce koordinasyon grubu, başkanlık konseyine görevin modaliteleriyle ilgili somut önerilerde bulunacaktır.

    madde 8 bu anlaşmanın uygulanmasından doğacak ihtilaflar

    bu anlaşmanın uygulanmasından doğacak her türlü ihtilaf, kıbrıs yüksek mahkemesi tarafından karara bağlanacaktır.

    (diğer maddeleri ekleyiniz)

    ilişik 3: polis konularindaki işbirliği anlaşmasi

    [<parça devlet>ler polis örgütleri arasında ve <ortak devlet> ile <parça devlet>ler polis örgütleri arasında varılacak işbirliği anlaşmaları; ve oluşturulacak ortak soruşturma örgütü’ne ilişkin hükümleri buraya ekleyiniz; bu hükümler, bir işbirliği komitesinin oluşturulmasını öngörür; ve, inter alia, sıcak takip konusuna da çözüm getirir.]

    taslak ek v: kuruluş anlaşmasinin yürürlüğe girmesini müteakip kibris üzerinde bağlayici olacak uluslararasi antlaşmalarin listesi

    [uluslararası antlaşmaların listesini ekleyiniz; birleşmiş milletler antlaşması, kuruluş antlaşması, garanti antlaşması ve ittifak antlaşması listeye dahil edilecektir; listeye eklenecek olan diğer uluslararası antlaşmalar aşağıdaki ilkelere uygun olarak yapılacaktır:

    · yunanistan ve türkiye ile olanlar hariç, tüm ikili ve çok taraflı enstrümanın buraya ekleneceği varsayılır; taraflardan herhangi birisi, listeye geçici olarak eklenmiş bulunan belirli bir enstrümana gerek kapsamlı uzlaşmaya, gerekse kuruluş anlaşmasına uygun olmadığı gerekçesiyle itiraz edebilir.

    · yunanistan ve türkiye ile savunma konusunun dışında yürürlükte olan antlaşmalar incelenecek ve kapsamlı çözüm veya kurucu antlaşmayla bağdaşmamaları sözkonusu olmadığı takdirde listeye ekleneceklerdir;

    · yunanistan ve türkiye ile savunma konusunda yürürlükte olan antlaşmalar taraflar aksine karar vermediği sürece bu listeye eklenmeyecektir.]

    taslak ek vi: toprak düzenlemeleri

    madde 1 <parça devlet> sınırlarının belirlenmesi

    1. <parça devlet>lerin sınırları ekteki haritada gösterildiği şekilde olacaktır.

    2. [üzerinde anlaşma sağlanan sınırı detaylı anlatan metni ekleyiniz]. bu anlatımla harita arasındaki tutarsızlık bir komite tarafından mutabakat yoluyla karara veya mutabakata ulaşılamayan durumlarda, kıbrıs yüksek mahkemesi tarafından karara bağlanacaktır.

    3. komite her <parça devlet>ten [sayıyı ekleyiniz] temsilciden ve en az bir kıbrıslı olmayan üyeden oluşacaktır. bu komite kurucu antlaşmanın yürürlüğe girmesini müteakip atanacak ve sınırı yerinde düzenleyecektir.

    madde 2 geçişler ve bağlantı yolları

    [belirleyici metin tarafların aralarında anlaştıkları haritaya uygun olarak tadil edilecektir]

    tavsiye edilen her iki harita için de geçerli olan maddeler şunlardır:

    1. bir <parça devlet>in ana bölümü ile bitişik olmayan bölümü arasında bulunan doğrudan bağlantı yolları ile bir <parça devlet>in bitişik olmayan bölgesinden geçen doğrudan bağlantı yolları üzerindeki sivil trafik ancak yüksek mahkeme emrine uygun olarak sınırlandırılabilir.

    2. pyrogi ve athienou’yu birbirine bağlayan yolun tamamı rum <parça devlet>inin bölgesel idaresi altında olacaktır. kıbrıs türk <parça devlet>i louroujina/akıncılar’a geçişi sağlamak için bir alt veya üst geçit inşa etme hakkına sahiptir.

    3. rum <parça devlet>i kontea ve kalopsida arasında kendi bölgesel idaresinde olan ve kıbrıs türk <parça devlet>inin bölgesel idaresinde olan küklia’nın güneyinden geçen bir yol inşa etme hakkına ve gerekli mülkü tam ve etkili tazminat ödeyerek ve kıbrıs türk <parça devlet>i ile işbirliği yaparak istimlak etme hakkına sahiptir. <parça devlet>ler inşası rum <parça devlet> tarafından ödenecek olan gerekli alt veya üst geçitlerin yeri konusunda anlaşacaklardır.

    harita a için geçerli kurallar aşağıdaki gibidir:

    4. lefkoşa’nın kuzeyi ile magosa’yı birbirine bağlayan yolun tümü kıbrıs türk <parça devlet>inin bölgesel idaresi altında olacaktır. rum <parça devlet>i pyrga, stylloi ve engkomi’ye geçişine olanak vermek maksadıyla üç alt veya üst geçit inşa etme hakkına sahiptir.

    madde 3 su kaynakları

    [yeni toprak düzenlemelerini göz önüne alarak doğal su kaynaklarının <parça devlet>ler arasında varılan anlaşma uyarınca paylaşımıyla ilgili metni ekleyiniz.]

    madde 4 toprak düzenlemelerinin evreleri

    1. anlaşma uyarınca toprak düzenlemelerine tabi olan ve yeni bir <parça devlet>in toprak sınırları içerisine giren bölgeler kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girdiği zaman yasal olarak o <parça devlet>in bir parçası olmasına karşın, üç yılı aşmayacak bir geçiş döneminde diğer <parça devlet> tarafından idare edilecek ve bu sürenin hitamında idare diğer <parça devlet>e devredilecektir.

    2. idare, ekteki haritada belirtildiği gibi üstünde anlaşmaya varılan aşamalar halinde devredilecektir. devir işlemi kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesinden 90 gün sonra çoğunlukla yerleşik olmayan ve ilgili <parça devlet>in geriye kalanıyla hemhudut olan bölgelerin devriyle başlayacaktır: [bölgelerin tarifini ekleyiniz.] geriye kalan alanlar aşağıda belirtildiği şekilde devredilecektir: [geriye kalan alanların devriyle ilgili zaman çizelgelerini ve düzenlemelerini ekleyiniz].

    3. görev mandasına uygun olarak toprak düzenlemelerine tabi bölgelerin devir faaliyetlerini kontrol edecek ve güvenli ortamın korunmasına katkıda bulunacak olan birleşmiş milletlerle <parça devlet>ler tam bir işbirliği içinde olacaklardır.

    4. geçiş dönemi boyunca rum <parça devlet> ve kıbrıs türk <parça devlet>in idaresinde olacak olan bölgeler aşağıda açıkça işaretlenmiştir: [metni ekleyiniz.] bu dönem boyunca üzerinde anlaşma sağlanan geçiş noktaları aşağıdaki gibi olacaktır: [metni ekleyiniz]

    madde 5 şimdiki sakinler

    aşağıdaki özel düzenlemeler, toprak ayarlamalarına konu olacak olan bölgelerin şu andaki sakinlerinin hak ve çıkarlarını koruyacak ve bir düzen içinde uygun yerlerde, uygun meskenlere ve, geçimlerini sağlayabilmelerine olanak verebilecek şekilde, yeniden yerleştirimelerini güvence altına alır.

    a. [yazılı metin eklenecektir]

    madde 6 taşınmaz mallar

    toprak düzenlemelerine tabi mülk ek vii’ye dahil ilişik 4’te belirtilen hükümler uyarınca ele alınacaktır.

    ilişik 1: toprak düzenlemesiyle ilgili harita

    taslak ek vii:1963’den bugüne meydana gelen olaylardan etkilenmiş mal ve mülklerin ele alinmasi

    bölüm i: genel maddeler

    bölüm ii: mülkiyet haklarinin kullanimiyla ilgili düzenleme

    kısım a: tazminat

    kısım b: tasarrufun iadesi

    kısım c: satış, takas veya uzun vadeli kiralama

    bölüm iii: kullanim kaybi

    bölüm iv:adli inceleme

    bölüm v: tadilat

    ilişik 1: tanimlar

    ilişik 2: kibris mülkiyet kurulu ve tazminat düzenlemeleri

    kısım a: kıbrıs mülkiyet kurulu’nun oluşumu, işleyişi, yetkileri, personeli ve maliyeti

    kısım b: mülkiyet kurulu’na devredilen veya kurul’un aracılığıyla devredilen mülklerin ele alınışı

    kısım c: etkilenen mülklerle ilgili talepler ve karar alma

    kısım d: satış, takas veya kira ile ilgili işlemlerde yardım

    kısım e: tazminat fonu ve tahviller

    ilişik 3: mevcut kullanicilarin lehine alinan tedbirler

    kısım a: etkilenen mülkiyetin boşaltılmasıyla ilgili zaman sınırlarının uzatılması

    kısım b: tercihli borçlandırma

    kısım c: ilk reddetme hakkı

    ilişik 4: toprak düzenlemelerine tabi bölgelerdeki mülkiyet

    bölüm i: genel maddeler

    madde 1 genel hükümler

    1. bu ek ve ona ilişikteki hükümler, aralık 1963 ile kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girdiği tarih arasındaki gerek toplumlararası çatışmalar, gerek askeri eylemler (operasyonlar) ve gerekse adanın bölünmüşlüğünün sürmesinden etkilenen mallarla ilgili olup, bu malların idaresi ile ilgili olağanüstü bir rejimi uygulamaya koyar. bu ek ve ilişikteki hükümler, ilgili mal-mülke ilişkin tüm konuların mülkiyet kurulu veya yüksek mahkeme tarafından çözümlenmesine kadar, geçerliliğini sürdürür.

    2. bu ek ve ilişiklerinde kullanılan terimler ilişik 1’de tanımlanmıştır.

    3. bu ek ve ilişiklerinde kullanılan hükümler bundan sonra ‘bu hükümler’ olarak anılacaktır.

    madde 2 kıbrıs mülkiyet kurulu

    bu hükümler, aksi belirtilmediği takdirde, kıbrıs mülkiyet kurulu tarafından uygulanacaktır. bu kurulun oluşumu, yetkileri ve usulleri ile ilgili olarak <ortak devlet> ile <parça devlet>in yükümlülükleri ilişik 2’de düzenlenmiştir.

    madde 3 toprak düzenlemelerine tabi bölgelerdeki mülkler

    toprak düzenlemelerine tabi bölgelerdeki mülkler, ilişik 4 ile düzenlenmiştir. ilişik 4’te belirleyici hükümler bulunmadığı takdirde bu ekin diğer hükümleri geçerlidir.

    madde 4 dini alanlar

    1. kiliseler ve evkaf, istisnasız olarak ve bu kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesini müteakip üç yıl içerisinde, sahibi oldukları ve 1963 veya 1974 yıllarında bir dini alan olarak kullanmakta oldukları her etkilenen malın iadesine hak kazanacaklardır.
    2. bu madde kiliselerin ve evkafın, etkilenen mülklerinin geri iadesi yerine bu hükümler altında tazminat talep etme hakkını kısıtlamaz.

    bölüm ii: mülkiyet haklarinin kullanimiyla ilgili düzenleme

    madde 5 etkilenen mülklerle ilgili işlemlerin, davaların ve değişikliklerin askıya alınması

    1. mülkiyet kurulu, kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesini müteakip herhangi bir mahkemede veya yasal veya yönetsel statüdeki herhangi bir kurumun etkilenen mallarla ilgili herhangi bir işlemi, davası veya fiziksel tadilatları (küçük ölçekte ve acil bakım hariç):
    a. bu işlem, dava veya fiziksel tadilatların devamını veya yapılmasına yetki verinceye; veya
    b. konu işlemi veya davayı yetkili başka bir mahkeme veya makama sevk edinceye; veya
    c. mülk ile ilgili nihai bir karara varıncaya kadar
    yasaklar veya askıya alır.
    2. <ortak devlet> ve <parça devlet>ler, avrupa insan hakları sözleşmesinin 37’inci maddesi uyarınca, avrupa insan hakları mahkemesinin, görmekte olduğu etkilenen mallarla ilgili herhangi bir davanın gündemden çıkarılmasını isteyebilir.

    madde 6 talepler ve başvurular

    1. tasarrufu kaybeden herhangi bir mülk sahibinin kendi mülkiyet hakkına karşılık tazminat istemeye veya malının kendine iadesini istemeye veya malının satışı, uzun dönemli kirası veya takası konusunda yardım talep etmeye hakkı vardır.
    2. etkilenmiş mülklerin, kendileri de malından olmuş kişilerden oluşan şu andaki kullanıcıları, ve, bu mülk üzerinde önemli oranda tadilat yapmış olan kişiler, bu mülklerin tapusunu almak için müracaat edebilir.
    3. geri iade edilecek olan malların şimdiki tasarruf sahipleri ilişik 3’te belirtilen özel önlemlerden faydalanmak için başvuruda bulunabilirler.
    4. bu talep ve başvuruların tümü mülkiyet kurulu’na belirtilen zaman içinde yapılacak ve bu hükümler uyarınca işleme konup karara bağlanacaktır.
    5. malın devri veya geri iadesi için şart koşulan tüm ödemeler, kararda daha erken bir tarih belirtilmedikçe, mülkiyet kurulu’nun bu yöndeki kararından üç yıl içerisinde mülkiyet kurulu’na yapılacaktır. tüm ödemeler tam olarak yapılıncaya dek mal devri veya geri iadesi yapılmayacaktır. belirtilen süre içinde ödemelerin yapılmaması durumu bu malla ilgili edinilen hakların kaybına veya değişmesine sebebiyet verebilir.

    madde 7 zarar ziyandan doğan sorumluluk

    mallara ağır zarar ziyana veya yıkıma sebebiyet vermekle sorumlu kişiler tasarrufu kaybeden şahsa ve/veya mülkiyet kurulu’na karşı malın piyasa değerine kadar olan zarar miktarından sorumlu olacaktır. buna ek olarak, mülkiyet kurulu bu şahısları para cezasına çarptırabileceği gibi kendi lehlerine daha önceden alınmış olan kararın tadilatını da içeren diğer ceza-i önlemler de alabilir.

    kısım a: tazminat

    madde 8 tam ve etkili tazminat hakkı

    1. malının tasarrufunu kaybeden her mal sahibi etkilenen malının tapusunu mülkiyet kurulu’na devretmesi karşılığında, mülkiyet kurulu tarafından uluslararası standartlara göre belirlenen tam ve etkili tazminat (bundan sonra “tazminat” olarak anılacaktır) talep etmeye hakkı olacaktır.
    2. tazminat hakkı mülkiyet kurulu tarafından şimdiki değeri üzerinden değerlendirilecek ve ödenecektir.
    3. tazminat ödemeleri tazminat fonu adına düzenlenmiş tazminat tahvilleri şeklinde olacaktır. tazminat kurulu’nun kuruluşu, tahvillerin tedavüle sürülmesi ve kullanımına ilişkin hükümler ilişik 2’de düzenlenmiştir.
    4. aşağıdaki hükümler uyarınca mallarına geri dönme hakkına sahip olamayan mallarının tasarrufunu kaybetmiş mal sahiplerinin tazminat almaya hakları olacaktır.

    madde 9 kurumlara ait mallar

    dini alanlar hariç olmak üzere, kurumların mal sahibi oldukları etkilenen mallar, tazminat karşılığında, mülkiyet kurulu’na devredileceklerdir.

    madde 10 kamu yararı için kullanılan mallar

    bu kapsamlı çözüm’ün yürürlüğe girmesini müteakip, kamu yararı için kullanılan etkilenen malların tapuları, mecburi istimlakı objektif olarak gerektirdiği durumlarda, tasarrufu kaybeden mal sahibine mülkiyet kurulu vasıtası ile şimdiki değer üzerinden ilgili makam tarafından tazminat ödenmesi karşılığında, <ortak devlet> veya ilgili <parça devlet>e devredilecektir.

    madde 11 askeri amaçlar için gerekli olan mallar

    ittifak antlaşması’nın ek protokollerinde veya ilişiklerinde askeri amaçlar için gerekli olduğu belirtilen etkilenen malların tapuları, devredilecek <parça devlet>in, şimdiki değeri üzerinden mülkiyet kurulu vasıtası ile tazminat ödemesi karşılığında, malın bulunduğu <parça devlet>e devredilecektir.

    madde 12 tasarrufu kaybeden mal sahipleri tarafından şu an kullanılmakta olan mallar

    1. etkilenen bir malın tasarrufunu kaybetmiş olan ve başka eş değer bir etkilenen malı şu an kullanımında bulunduran bir kimse, bu malı devamlı olarak en az on yıl kullanması durumunda, tasarrufunu kaybettiği eş değerdeki malın tapusunu takas etmek şartı ile, mülkiyet kurulu’na başvurarak kullanımındaki malın tapusunu alabilir.
    2. işbu kimsenin şu an kullanımında bulundurduğu etkilenen malın şimdiki değeri tasarrufunu kaybettiği malın değerinden %50 daha fazla değilse başvuru kabul edilecektir.
    3. şimdi kullanımında bulundurduğu etkilenen malın değeri şimdiki kullanım sahibinin tasarruf ettiği malın şimdiki değerinden %50 daha fazla ise, mülkiyet kurulu tasarrufu kaybeden mal sahibine ve şimdiki kullanım sahibine dostane bir anlaşmaya varmaları için yardımcı olacaktır. bu girişimin başarısız olması durumunda mülkiyet kurulu iki tarafın argümanlarını dinleyerek, takası kabul edebilir, reddedebilir veya uygunsa malın bölünmesine karar verebilir.
    4. etkilenen malın şu anki değeri, şu anki kullanım sahibinin tasarrufunu kaybettiği malın değerinden daha az ise, değer farkı için tazminat talebinde bulunulabilir.
    5. etkilenen malın şimdiki değeri şu anki kullanım sahibinin tasarrufunu kaybettiği malın değerinden fazla ise, tapunun devrinden önce farkın mülkiyet kuruluna ödenir.

    madde 13 tasarrufu kaybeden mal sahiplerinden malı satın alan kişiler tarafından halen kullanılan taşınmaz mallar

    1. tasarrufu kaybeden bir mal sahibine (bundan sonra “satıcı” olarak anılacaktır) verilen ve satıcının tasarrufunu kaybettiği bir malın eş değerinde olan etkilenen bir malı satın alan bir kimse (veya bu kimsenin varisleri), kendisinin ve satıcının ve varislerinin müştereken etkilenen malın son on yıl içerisindeki kullanım sahipleri olmaları durumunda, satıcının madde 11 uyarınca bu etkilenen maldaki hak ve yükümlülüklerinin aynısına sahip olacaktır. mülkün tapusu mülkiyet kuruluna devredilecektir; etkilenen malın şimdiki değerinin satıcının esasen tasarrufunu kaybettiği maldan daha az olması durumunda satıcı aradaki fark için tazminat talep edebilir.
    2. yukarıdaki hüküm mülkiyet kurulu’nun satıcının tasarrufu kaybettiği malın tapusunu satıcının malı hukuki bir yoldan elden çıkarmış olması nedeni ile alamadığı mallara uygulanmaz.

    madde 14 esaslı inkişafa tabi mallar

    etkilenen bir malın üzerindeki esaslı bir inkişafın sahibi olan bir kimse, etkilenen malın inkişafsız halinin şimdiki değerini ödemek karşılığında malın tapusunu almak için başvurabilir. mülkiyet kurulu tasarrufu kaybeden mal sahibinin maldaki hakkının şimdiki değerini ödedikten sonra malın devrini emredebilir.

    kısım b: tasarrufun iadesi

    madde 15 geri iade için uygunluk

    yukarıdaki kategorilere girmeyen etkilenen mallar genel olarak geri iade edilmek için uygundurlar.

    madde 16 anlaşılmış geri iade düzeyleri

    1. herhangi bir <parça devlet>te, yüzde x’den fazla ve belirli bir belediye veya köyde tüm alanın ve ikametgahların sayısının toplamının yüzde y’19sinden fazlası, diğer <parça devlet>ten gelen kişilere geri iade edilmeyecektir.
    2. talepleri uygun bulunanlara geri iade anlaşılan seviyelere varılıncaya kadar yaşça büyükten küçüğe göre önceliğe tabi olacaktır.
    3. bu kısıtlamalar dini alanlara veya 1974 öncesinde maronitlerin ağırlıklı olarak ikamet ettikleri köylere veya dipkarpaz, yeni erenköy, sipahi, adaçay20 köylerine uygulanmayacaktır.

    madde 17 geri iadelerde moratoryum

    mülkiyet kurulu’nun vereceği hiçbir emir etkilenen bir malın tasarrufunu kaybeden bir mal sahibine aşağıdaki tarihlerden önce geri iadesini içeremez:
    a. o tarihte boş olan bir mal için kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip üç yıl içerisinde; veya
    b. tüm diğer mevzularda kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip 5 yıl içerisinde.

    madde 18 iade edilen mallar üzerinde yapılan inkişaf

    1. iade edilecek mal üzerinde şimdiki değerinin %10’undan fazla bir miktara tekabül eden bir inkişaf yapan mal sahibi maldaki hakkının tazmini için bir başvuruda bulunabilir ve mülkiyet kurulu tarafından yapılacak ödeme, inkişafın piyasa değeri üzerinden yapılacaktır.
    2. tasarrufu kaybeden mal sahibi, geri iadeden sonra etkilenen mal üzerinde kalan tadilatın piyasa değerini mülkiyet kurulu’na ödemesi şartı ile bu inkişafı tasarrufunda tutacaktır.
    3. tasarrufu kaybeden mal sahibi, mezkur inkişafın kendi gelecekteki amaçları için alakasız veya uygunsuz olduğu hususunda mülkiyet kurulu’nu tatmin ettiği ve gelecekteki kullanım amacı tasarrufun kaybından önceki ile aşağı yukarı benzer olması durumunda ödeme yapmak zorunda olmayacaktır. mülkiyet kurulu daha sonra tasarrufu kaybeden mal sahibinin veya bir varisinin bu inkişafı kullandığını tespit ederse, mülkiyet kurulu bu inkişafın sahibine bu maddenin 1’inci paragrafı altında ödenen tazminat miktarının tahsili için takibat yapabilir.

    kısım c: satış, takas ve uzun vadeli kiralama

    madde 19 satma, takas veya kira seçeneği

    1. iade edilebilecek mallar sınıflandırmasına giren mülk şimdiki kullanım sahiplerine veya malın bulunduğu <parça devlet>te yaşayan diğer kişilere işbu hükümler uyarınca malın geri iadesi hususunda varılacak nihai karardan önce herhangi bir zaman satılabilir, takas edilebilir veya uzun dönemli olarak (20 yıl veya daha uzun) kiralanabilir.
    2. tasarrufu kaybeden mal sahipleri ile şimdiki kullanım sahipleri bu tür mallarla ilgili satış, takas veya kiralama konularında mülkiyet kurulu’ndan yardım isteyebilir.

    madde 20 tasarrufu kaybeden mal sahiplerine malı satmaları, takas etmeleri veya kiralamaları için teşvikler

    tasarrufu kaybeden mal sahiplerine mallarını satabilmeleri, takas edebilmeleri, veya uzun süre kiralayabilmeleri konusunda madde 18'e uygun olarak teşvik verilecektir. bu teşvikler:
    a. bu tür malların mal iadelerinin anlaşılan orana ulaşılıp ulaşılmadığının belirlenmesinde oran kapsamından muaf tutulması;
    b. bu tür mallarla ilgili evrakların imzalanmasında veya devir işlemlerinin tamamlanması ve kaydında veya bu tür malların kiralanmasıyla ödenmesi gereken vergilerden, resmi harçlarından, kesintilerden ve damga vergisinden muafiyet sağlanması;
    c. bu tür malların devri veya kira gelirlerinden elde edilecek sermaye kazançları üzerinden alınacak vergilerden muaf tutulma veya önemli oranda indirimler sağlanması;
    d. bu malların satışı, takası veya kiralanmasına ilişkin dolaylı vergilerden, resmi harçlardan, kesintilerden ve damga vergisinden muafiyet;
    e. kira süresince emlak vergisinden muafiyet; ve
    f. <ortak devlet>in ve <parça devlet>lerin uygun göreceği başka diğer ek teşvikler.

    bölüm iii: kullanim kaybi

    madde 21 kullanım kaybından doğan tazminat

    tasarruf kaybından itibaren başlayan süreçte etkilenen malın kullanım kaybının tazmini için yapılan talep, talebi yapan şahsın bulunduğu <parça devlet> tarafından aşağıdakiler dikkate alınarak değerlendirilecektir:

    a. tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin yerinden olması nedeniyle daha önceden edindiği yararlar; ve
    b. tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin, kullanımı yitirdiği süre dikkate alınarak, kuruluş anlaşması’ndan önce veya sonra kullanım kaybı için elde ettiği veya edeceği kazanımlar.

    bölüm iv: yargisal denetim

    madde 22 gayri menkul mahkemesi

    1. mülkiyet kurulu’nun kararlarının nihai yargısal denetimini yapmakla yetkili bir gayri menkul mahkemesi kurulacaktır.
    2. gayri menkul mahkemesi çift rakam olmayacak bir sayıda yargıçtan oluşacaktır. bu sayı yüksek mahkeme başkanı tarafından yüksek mahkeme’nin diğer üyeleri ile istişareden sonra belirlenir ve her <parça devlet>ten eşit sayıda yargıçla beraber yunanistan, türkiye ve ingiltere vatandaşı olmayan en az üç yabancı yargıçtan oluşacaktır. yüksek mahkeme aksine karar almadıkça, gayri menkul mahkemesi mahkeme başkanı ve yargıçları, yüksek mahkeme yargıçlarının seçildiği yöntemle ve onların görev süreleri ile aynı süre için seçilir.
    3. mülkiyet kurulu’nun kararları, yasalar ve işbu hükümler uyarınca gayri menkul mahkemesi tarafından yapılacak olan yargısal denetimden başka herhangi bir <parça devlet> mahkemesinde veya başka bir şekilde temyize veya itiraza açık olmayacaktır.
    4. gayri menkul mahkemesi’nin kararları, yüksek mahkeme nezdinde daha ileri yargısal denetime veya temyize dahil değildir.
    5. mülkiyet kurulu’nun herhangi bir kararının yargısal denetimi için yapılan bir başvuru, kararda veya konu malda meşru menfaati olan herhangi bir tarafça, bu kararın mülkiyet kurulu tarafından kendi tüzüğü uyarınca yayınlanmasını müteakip 60 gün içerisinde yapılır.
    6. ihtilaflı konularda usulüne uygun olarak açılıp tartışılacak davalar için gayri menkul mahkemesi taraflardan masraf talep etme yetkisine sahip olacaktır.
    7. yüksek mahkeme’nin alacağı bir kararla görevini üslenmesine kadar gayri menkul mahkemesi faaliyetlerine devam edecektir.

    bölüm v: tadilat

    1. işbu hükümler <parça devlet>lerin yürütme organlarının başkanlarının mutabakatı ve her iki <parça devlet> yasama organlarının onayı ile tadil edilebilir.
    2. değişiklik önerisini içeren metin <parça devlet> yürütme organlarının başkanları arasındaki anlaşmadan sonra özdeş bir şekilde her <parça devlet>in yasama organına gönderilir. değişiklik her iki yasama organının onayına müteakip 30 gün içerisinde yürürlüğe girer.

    ilişik 1: tanimlar

    madde 1 tanımlar

    ek vii ve ilişiklerinde yer alan aşağıdaki terimler şöyle tanımlanır:

    1. etkilenen mal– gerçek veya tüzel kişiliğe haiz mal sahibine ait olan, toplumlararası çatışma, askeri harekat veya ada’nın 1963 aralığı’ndan bu yana çözümsüz bölünmesiyle kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesi süresince terk ettiği veya kullanım ve kontrolünü kaybettiği ve bu sürede sahibine geri verilmeyen ve onun kullanım veya kontrolüne tekrar kavuşamadığı kıbrıs'taki taşınmaz mallar. etkilenen mal serbest irade ile mal sahibi tarafından satılan, devredilen veya sahibinin mecburi istimlak veya kamulaştırma (mecburi istimlak veya kamulaştırmanın uluslararası standartlarla bağdaşır şekilde ve tam ve etkili tazminat ödenerek yapılması şartı ile) yolu ile elinden alınan malları içermez. malın serbest iradeyle devredildiği veya istimlakın yasal olarak yapılmış olduğunun ispatı, malı bu yolla alana veya onun varislerine ait olacaktır. sözkonusu davada aksi yönde kanıt olmadığı durumlarda tasarrufu kaybetmenin gayri yasal ve/veya serbest irade dışında olduğu varsayılacaktır.

    2. alternatif yerleşim – mal sahibine tasarruf iadesi nedeni ile etkilenen ve kriterleri tatmin eden şahıslara sağlanacak konut. bu tür konutların en azından makul modern standartlar nispetinde konforlu olan bir seviyede (ve mümkün olan yerlerde su ve elektrik şebekesi gibi kamusal hizmetlerden yararlanacak şekilde) olacak; içinde barınacak sayısına oranla makul yaşam alanı sağlayacak; [bir kişi için gerekli asgari metrekare ve her ek kişi iç gerekli asgari metrekare alan rakamsal olarak eklenecek]’dan az olmayacak; ve mümkün olabildiğince, kişinin boşalttığı veya yer değiştirmeden önce tasarrufunda bulundurduğu konutla mukayese edilebilir olacaktır (mülkiyet kurulu’nun düzenlemelerinde tanımlanacak en azami standartlara kadar).

    3. şimdiki değer21 – malların, tasarruftan çıktığı zamanki değerine ilaveten, kıbrıs’taki benzeri konumlardaki22 mülklerin ortalama satış fiyatlarındaki artışa dayalı bir yaklaşımı yansıtacak ayarlamalarla birlikte kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe gireceği tarihe kadarki dönem içinde hesaplanan değer.

    4. şimdiki kullanıcı – tasarrufu kaybeden mal sahiplerine ait mal ile işlev yapmak için kurulan bir yasal veya idari süreç altında bir makam tarafından kullanım veya yerleşim hakkının bir türünün verildiği bir şahıs veya bu şahsın bu kullanım veya yerleşim hakkının bir türevini elde eden aile bireyi veya mülkiyetteki varisi. bu tanım malı yasal, idari veya resmi bir temelden yoksun olarak işgal eden veya kullanan bir kişiyi veya malı özel bir kişiden bir kira sözleşmesi altında kullanan veya işgal eden bir kişiyi veya askeri bir kuvveti, kurumu veya makamı içermez.

    5. tasarrufu kaybeden mal sahibi – tasarrufu kaybettiği anda etkilenen malın mal sahibi, kısmi mal sahibi veya yasal varisi olarak bir yasal hakka haiz gerçek veya tüzel bir kişi.

    6. kurumlar – özel veya kamuya ait veya onun kontrolündeki kamu veya özel vakıflar, dini kurumlar, askeri kuvvetler ve şirketler (tek ortaklı şirketler dışında) gibi gerçek kişi olmayan kurumlar.

    7. piyasa kira bedeli – değerlendirmenin yapıldığı zaman benzeri yerlerdeki serbest piyasa kira bedeli baz alınarak hesaplanan bedel23.

    8. piyasa değeri - değerlendirmenin yapıldığı esnada benzer çevredeki benzer malların piyasa satış bedeli baz alınarak24 serbest piyasada bir malın satılabileceği fiyat.

    9. orijinal durum – etkilenen malın herhangi bir kimse tarafından, sonradan yapılan inkişaflar dahil olmadan, tasarrufunun kaybedildiği andaki durumu;

    10. mal-mülk – arsa ve arsa üzerinde sabit olan şeylerden oluşan taşınmaz mal (veya bu mal üzerindeki haklar).

    11. geri iade - yasal ve fiziksel tasarrufun, tasarrufu kaybeden mal sahibine, mal üzerinde kendi amaçları için de olmak üzere etkili kontrolü sağlaması amacıyla geri iadesi.

    12. dini alan – cami, kilise, tapınak, mezarlık, manastır veya benzeri ibadet yerleri.

    13. esaslı inkişaf- etkilenen mala tasarrufun kaybedildiği tarihten 31 aralık 2001 tarihine kadar veya 31 aralık 2001’den önce çıkan bir inşaat iznine dayanarak yapılan inkişaftan önce yapılan ve etkilenen malın orijinal durumundan daha fazla değere sahip olan inkişaflardır (boş arazi üzerine yapılan yeni inşaatları da içerir). inkişafın değeri piyasa değeri temeline dayalı olarak değerlendirilmekle beraber, etkilenen malın değeri şimdiki piyasa değerine göre belirlenecektir. değer, mülkiyet ve inkişafların tarihi ile ilgili konularının ispatı, yapılan inkişafın ispat külfeti sahibinde olacaktır.

    14. yeterli mali imkanlar – x’ten (x, ipotek ödemelerini karşılayacak miktar) fazla gelir (vergilendirilebilen veya diğer) veya y’den (y, şu anda kullanılmakta olan malı geri almak veya alternatif bir konutun temini için gerekli olan miktardır) fazla varlık. varlığın hesaplanmasında haklar ve sağlanacak yararlar da dikkate alınacaktır. x ve y değerlerini mülkiyet kurulu belirleyip bunları piyasa değerleri ve uzman görüşüne bağlı olarak her yıl güncelleştirecektir.

    15. kendi kullanım amaçları için – etkilenen malların bir şahıs, onun herhangi bir aile bireyi, çalışanı veya temsilcisi (kiracı dışında) tarafından (devamlı ikametgah olması gerekmez) şahsi düzenli kullanımı. kendi şahsi amaçları için kullanımı, satışı, kiralamayı, hibe yoluyla devretmeyi veya etkilenen maldaki hakkını başka bir şekilde elden çıkarmayı kapsamaz.

    16. boş – şimdiki tasarruf sahibi tarafından veya ailesinin herhangi bir ferdi veya mülkiyetteki varisi olmasından dolayı türeyen bir hakkın sahibi tarafından kullanılmayan veya işgal edilmeyen mal.

    ilişik 2: kibris mülkiyet kurulu ve tazminat düzenlemeleri

    bölüm a: kıbrıs mülkiyet kurulu’nun oluşumu, işleyişi, yetkileri, personeli ve maliyeti

    madde 1 kıbrıs mülkiyet kurulu’nun oluşumu ve yönetim biçimi

    1. kıbrıs mülkiyet kurulu (bundan böyle ‘mülkiyet kurulu’ olarak anılacaktır) adıyla bağımsız, tarafsız idari organ niteliğinde bir grup oluşturulur.

    2. mülkiyet kurulu, kuruluş anlaşması’ın ilke ve şartlarına ve özellikle bu hükümlere uygun bir şekilde faaliyet gösterir.

    madde 2 üyelik

    1. mülkiyet kurulu, her <parça devlet>ten ikişer ve kıbrıs, yunanistan, türkiye veya birleşik krallık vatandaşı olmayan, üç kıbrıslı olmayan toplam yedi üyeden oluşur.

    2. üyeler yüksek ahlaki ve profesyonel niteliklere sahip olma yanında, yasal olarak gerekli niteliklere de sahip olacaktır. üyeler, mülkiyet kurulu üyelikleri süresince, gerek <ortak devlet> gerekse <parça devlet> bünyesinde, başka bir makam işgal etmeleri yasaklanacaktır.

    3. kıbrıslı ve kıbrıslı olmayan üyelerin maaşları, kıbrıslı ve kıbrıslı olmayan yüksek mahkeme yargıç maaşlarının onda dokuzu kadar olur.

    4. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip, otuz gün içinde, eş başkanlar, konsensüs ile mülkiyet kurulu’nun ilk üyelerini atar. müteakip atamalar <parça devlet> yürütme başkanları tarafından konsensüs ile atanır.

    5. kurul üyeleri, kendi aralarından, üç yıllık bir süre veya seçecekleri kişinin görev süresi doluncaya dek, hangisi daha erken dolarsa, başkanlık edecek bir üye seçer.

    6. mülkiyet kurulu üyeleri üç yıllık görev süresi için atanır. her üç yıllık dönemin sonunda üyeler ya değiştirilir ya da tekrar atanır. üyeler, 90 gün önceden bildirmek kaydı ile istifa edebilir. yüksek mahkeme, <ortak devlet> veya <parça devlet>lerin, üyelerin görevlerini suistimal veya ağır şekilde ihlal ettiği gerekçesi ile yapacağı başvurular neticesinde, üyeleri görevden alabilir. herhangi bir üyenin boşluğu durumunda, boşluğun bildirimi veya oluştuğu andan itibaren 45 gün içinde yeni bir üye atanır.

    7. bu hükümler uyarınca, belirlenen zaman dilimi içerisinde atanacak herhangi bir üye üzerinde mutabakata varılmazsa birleşmiş milletler genel sekreteri veya onun temsilcisi, en az 18 aylık görev süresi için geçici bir üye atar.

    madde 3 yetkiler

    mülkiyet kurulu aşağıdaki yetkilere sahiptir:

    a. etkilenen mallar ile ilgili başvuruları kabul etmek ve karara bağlamak;
    b. hak iddiaları, tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin mal iddiaları, şimdiki tasarruf sahibi ve mal sahiplerinin tadilatları, baskı altında satış iddiaları, mal değerlendirmeleri, ilk reddetme hakkı ve etkilenen mallar ile ilgili diğer haklar üzerine herhangi bir ihtilaf veya sorun hakkında karar vermek;
    c. kira, satış, ve satın alma tutarı; alternatif konut hak kazanımı ve bu maddelerle belirlenen diğer hususlar dahil etkilenen mallar ve tadilatlarla ilgili bireysel davalar hakkında kararlar alır ve bunların tazminat hesaplamalarında kullanılan ölçü ve değerleri belirlemek;
    d. denetleme, kıymet takdiri ve değerlendirme ile ilgili faaliyetlerini yerine getirebilmek maksadıyla kıbrıs’taki mallar ile ilgili tüm kayıtlar, arşivler, veri tabanı veya diğer bilgilere ulaşmak için talepte bulunur, hemen, tam ve kesintisiz erişim hakkı alır ve herhangi bilgi içeren dokümanı veya kopyasını vergi veya başka bir ücret ödemeden talep ve temin etmek;
    e. etkilenen malların ilgili tapu dairesi’ndeki kütük kayıtlarında bu hükümler uyarınca veya yürürlükteki diğer mevzuat uyarınca meydana gelen taleplerin yer almasını, kayıtların düzeltilmesini emretmek ve sağlamak;
    f. etkilenen mallarla ilgili herhangi bir sorunu, uygun şekilde sonuçlandırmak ve bununla ilgili bir ara veya nihai veya başka bir kararın alınması için onu yetkili başka bir mahkeme veya yetkili makama havale etmek;
    g. etkilenen mallarla ilgili herhangi bir mahkeme veya yetkili makam nezdinde başlatılan sürecin askıya alınmasını veya mala yapılmakta olan herhangi bir tadilatın (küçük ve acil bakım tadilatları hariç) durdurulmasını emretmek;
    h. bu hükümler ve geçerli diğer mevzuata uygun olarak etkilenen mallarda hak transferini veya gerektiğinde etkilenen malların bölünmelerini emretmek ve sağlamak;
    i. yetkili <ortak devlet> ve <parça devlet> makamlarına, vermiş olduğu kararların uygulanması için bağlayıcı yasal emirler vermek;
    j. kendisine devredilen veya kontrolüne geçen etkilenen malları, bu hükümlere bağlı kalarak, sorumlu bir şekilde temin etmek, ele almak, idare etmek ve elinden çıkarmak;
    k. alternatif ikametgah tedariki ve tahsisine yardımcı olmak;
    l. kişilere, başvuruları üzerine, etkilenen mallarının satışı, kiralanması veya takas edilmesi konularında yardımcı olmak;
    m. etkilenen mallara zarar veren veya tahrip eden kişilere karşı para cezası vermek ve onlardan tazminatları toplamak;
    n. bu hükümler tahtında, tercihli borçlar projesini idare etmek ve/veya denetlemek;
    o. görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan tüzükler, yönetmelikler, usuller, ve diğer enstrümanları çıkarmak;
    p. kıymet takdiri, ekonomi, hukuk, mal-mülk piyasaları, birim ve mülk denetlemeleri, kayıt, haritalama ve diğer konularda kendi faaliyetlerinin ifasına yardımcı olacak, uzman görüşlerine danışıp görüş almak;
    q. <ortak devlet> veya <parça devlet>lerden herhangi birinin vereceği görevler dahil, kendi faaliyetleri ile ilgili veya bunların neticesinde ortaya çıkacak faaliyetlerle ilgili işlemleri yerine getirmek.

    madde 4 mülkiyet kurulu ile ilgili <ortak devlet>in ve <parça devlet>in yükümlülükleri

    1. <ortak devlet> ve <parça devlet>ler bu hükümlerin iyi niyet ile ve zamanında uygulanması için gerekli bütün adımları atar.
    2. <ortak devlet> ve <parça devlet>ler bu hükümler tahtındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için, diğer şeyler yanında;
    a. mülkiyet kurulu ile tam işbirliğinde bulunur, yasal, bağlacı varlığı çerçevesinde aldığı kararlara saygı gösterir, tanır ve uyum içinde olur.
    b. mülkiyet kurulu kararlarını tam ve ivedilikle uygular.
    c. bu hükümler tahtında, etkilenen mallarla ilgilenen diğer kurumlarla işbirliği yapar.
    denetleme, kıymet takdiri ve değerlendirme ile ilgili faaliyetlerini yerine getirebilmek maksadıyla kıbrıs’taki mallar ile ilgili tüm kayıtlar, arşivler, veri tabanları veya diğer bilgilere ulaşmak için talepte bulunur, hemen, tam ve kesintisiz erişim hakkı alır ve herhangi bilgi içeren dokümanı veya kopyasını vergi veya başka bir ücret ödemeden talep ve temin eder.
    d. mülkiyet kurulu’nun görev ve fonksiyonları ile alakalı, denetleme, kıymet takdiri ve değerlendirme yapmak amacı ile, kıbrıs’taki mallar ile ilgili tüm kayıtlar, arşivler, veri tabanları veya kıbrıs’taki mallar ile ilgili diğer bilgilere ulaşmak için tam ve kesintisiz erişim hakkı verir ve ayrıca herhangi bir suret veya bilgi dökümünü, vergi veya başka bir ücret ödemeden temin eder.
    e. mülkiyet kurulu’nun talebi üzerine veya kendiliğinden, malların hasar veya tahripten korunmasını sağlamak için özel tedbirler alır.
    f. mülkiyet hakkına saygı gösterilmesi gereken durumlara göre hareket eder.
    3. <ortak devlet> ve <parça devlet>ler mülkiyet kurulu kararlarının icrası için gereken veya uygun görülen herhangi yasa, yönetmelik, prosedür, emir, talimat, çalışma notları ve diğer mevzuat belgelerini kabul eder ve yerel yönetim organları, polis ve diğer mümessilleri tarafından yürütülmelerini ve uygulanmalarını sağlar. sözkonusu mevzuat mülkiyet kurulu ile danışılarak taslak haline getirilir.
    4. <ortak devlet> veya herhangi bir <parça devlet> kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip bir yıl içinde, mülkiyet kurulu’nun kararlarının icrası ve uygulaması için yasalar kabul etmezse, mülkiyet kurulu, kendi kararlarının icra ve uygulanmasını sağlayacak, <ortak devlet>i ya da ilgili <parça devlet>i bağlıyıcı yasal belge niteliği taşıyacak ve <ortak devlet> ya da ilgili <parça devlet>in bu hükümler tahtındaki yükümlülüklerini yerine getirecek etkili yasaları çıkartana kadar yürürlükte kalacak tüzükler düzenler.

    madde 5 <ortak devlet> ve <parça devlet> mahkemelerinin ve yetkili makamlarının yükümlülükleri

    1. <ortak devlet>in ve <parça devlet>lerin mahkemeleri, idari organları ve diğer makamları, mülkiyet kurulu ile işbirliği içinde olur ve kararlarının yasal olarak bağlayıcı niteliğini benimser ve kararların icrası ve uygulanması için gerekli tüm adımları atar.
    2. mülkiyet kurulu şayet bir mahkemeye veya diğer bir yetkili merciye bir sorunu sevk eder ise o mahkeme veya yetkili merci, talebi, esaslarına göre sorgular ve karar alır ve talebi, yalnızca, talebin süre hitamından sonra yapıldığı veya zaman aşımına uğradığı gerekçesi ile reddetmez .
    3. <parça devlet>ler, alternatif yerleşim maksadı ile ücretsiz, gerektiği takdirde istimlak yolu ile mülkiyet kurulu’na toprak verir. <parça devlet> söz konusu şekilde, toprak belirlerken, özellikle toprak ayarlamalarında etkilenecek bölgelerde kişileri tekrar yerleştirirken, hayatlarını yeterli bir seviyede kazanabilmelerini göz önünde tutar.

    madde 6 personel

    mülkiyet kurulu, kendi üyelerinin denetimi altında olacak ve kendi işlerinin yönetilmesinden sorumlu bir müdür istihdam eder. müdür, mülkiyet kurulu’nun çalışmalarına yardımcı olacak ve çalışmalarını icra edecek hukuk, kıymet takdiri, tapular, kayıt idaresi, ekonomi, muhasebe, bilişim teknolojisi, ara buluculuk, diğer anlaşmazlıkların çözümü, mal idaresi ve diğer teknik ve ilgili alanlarda uzman elemanlar istihdam eder.

    madde 7 masraflar

    1. mülkiyet kurulu’nun kuruluşu ve işleyişinin maliyeti <ortak devlet> tarafından karşılanır, <ortak devlet>, garantör devletlerden ve diğer uluslararası bağışçılardan katkılar talep edebilir.
    2. mülkiyet kurulu işleyiş giderleri için, ilgili kamu hizmetleri çizelgeleri uyarınca ve kıbrıslı olmayan çalışanları için ise birleşmiş milletler yönergeleri uyarınca, bir yıllık bütçe hazırlar. <ortak devlet>, mülkiyet kurulu’na, bu işleyiş giderleri ile ilgili bütçe miktarını her mali yıl başlamadan öder. her mali yılın sonunda artan miktarlar <ortak devlet>e geri ödenir ve eksik miktarlar da <ortak devlet> tarafından karşılanır.
    3. mülkiyet kurulu işleyiş giderlerini ve diğer hesaplarını her mali yıl bağımsız denetime sunar ve bu denetim raporu halka açık olur.
    4. mülkiyet kurulu’na ek görev ve işlevler yüklenirse, bu görevi veya işlevi yükleyen <ortak devlet> veya herhangi bir <parça devlet>, mülkiyet kurulu’nun bu görev veya işlevi yapabilmesini sağlamak için gerekli kaynakları tedarik eder.

    madde 8 mülkiyet kurulu’nun görev süresi

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden on yıl sonra, mülkiyet kurulu tasfiye edilir. mülkiyet kurulu bu süre içerisinde sunulan iddiaları veya verilen diğer görevleri sonuçlandıramazsa yüksek mahkeme, mülkiyet kurulu’nun görev süresini her defasında bir yıllık süreler halinde uzatabilir. söz konusu uzatmalarda, yüksek mahkeme, bu hükümlere uygun olarak işlevine devamı sağlamak amacı ile belirtilmiş mallara, mülkiyet kurulu tarafından elde tutulmasını emredebilir.
    2. mülkiyet kurulu, beşe iki çoğunluk ile ve konsensüs ile hareket eden <parça devlet>lerin [yürütme başkanlarının] onayına tabi olarak görevinin tamamlandığını veya geriye kalan işlerin bir diğer yetkili organa aktarıldığı gerekçesi ile işlevine başladığı tarihten, on yıllık süre dolmadan, kendi kendini tasfiye edebilir.
    3. yüksek mahkeme, mülkiyet kurulu’nun başvurusu veya <parça devlet>lerin [yürütme başkanlarının] konsensüs ile karar alması durumunda, belli bir işlevi gerçekleştirmek için, belirtilmiş bir bölümünün veya bölümlerinin görev süresini bir yıllık süreler halinde belirtilmiş bir fonksiyonun tamamlanması için artırabilir ve bu bölüm veya bölümlerin işlerinin devam edebilmesi amacı ile belirtilmiş malların elde tutulmasını emredebilir. belirtilmiş bir bölüm veya bölümlerin görev süresinin belirtildiği gibi kısıtlı şekilde uzatılmış olmasına bakılmaksızın, yüksek mahkeme aksine emir vermedikçe, mülkiyet kurulu bu hükümler uyarınca tasfiye edilmiş addedilir.
    4. hak talepleri, tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin, şimdiki kullanım sahiplerinin veya inkişaf sahiplerinin hakları olup olmadığı, malların kıymet takdiri, ilk ret hakkı veya mal ile ilgili mülkiyet ve diğer haklar ile ilgili ihtilafların dinlenmesi ve giderilmesi için mülkiyet kurulu’nun ilgili bölümü yüksek mahkeme’nin bu doğrultuda karar verdiği sürece görevine devam eder.
    5. tasfiyesinden önce, mülkiyet kurulu kendine bu hükümler uyarınca verilen görev ve işlevlerin tamamlanması veya devam eden veya gelecekte ortaya çıkabilecek hak talepleri ve ihtilafların çözümlenmesi için düzenlemeler yapar. bu doğrultuda, yüksek mahkeme’nin belirli hak talepleri veya davaları başka yetkili makamlara veya mahkemelere veya mülkiyet kurulu’nun bir bölümüne tahsis etmesi için talepte bulunabilir. bu hükümler tahtındaki görev ve işlevlerin tamamlanması için düzenleme yapma veya bunların teminini sağlama yükümlülüğü uzatılan sürede görevine devam eden mülkiyet kurulu bölümlerinde olur.
    6. mülkiyet kurulu’nun veya her bölümünün tasfiyesi zamanında, her <parça devlet>, kendi bölgesi içerisinde, mülkiyet kurulu’nun elinde bulunan ve mülkiyet kurulu’nun işlevleri veya bu madde tahtında uzatılan zaman içerisinde görev yapmaya devam eden herhangi bir kısmının işlevleri için de artık gerekli olmayan malları veya varlıkları satın alır. alış fiyatı, satış anındaki piyasa değerine eşit bir fiyat olur ve elde edilen gelir, tazminat fonuna yatırılır.

    bölüm b: mülkiyet kurulu’na veya onun aracılığı ile devredilen malların idaresi

    madde 9 mülkiyet kurulu’na veya onun aracılığı ile devredilen malların idaresi

    1. mülkiyet kurulu aşağıdaki etkilenen malların tapusunu devralır:
    a. tasarrufu kaybeden mal sahipleri tarafından, bu hükümler uyarınca taleplerin verilmesi ile ilgili belirlenen zaman zarfında talep edilmeyen mallar;
    b. mülkiyet kurulu’ndan tazminat alan veya kendi tapusunu takas ederek başka bir mal almak suretiyle tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin malları,
    c. madde 12 uyarınca, şimdiki kullanım sahibi olup, etkilenen maldaki haklarını, bu etkilenen malın başka bir alıcıya (veya varislerine) devri ile takas etmek suretiyle elden çıkararak tasarrufu kaybeden mal sahiplerinin malları.
    2. bu maddeler uyarınca kendine devredilen malları elden çıkarırken mülkiyet kurulu, sırası ile:
    a. malın şimdiki kullanım sahibine şimdiki değeri üzerinden satmayı teklif eder;
    b. malı, malın içinde bulunduğu <parça devlet>teki kişilere, tazminat tahvilleri ile takas dahil, şimdiki değerinden satmayı önerir;
    c. malı alternatif konut için kullanır; veya
    d. piyasa değerinden, tazminat maksatlarına fon oluşturmak üzere makul bir biçimde elden çıkarır.
    3. mülkiyet kurulu, her durumda ve her zaman, kendisine devredilen veya başka şekilde kendi kontrolünde bulunan malların, makul bir biçimde ve işbu hükümler uyarınca idaresini denetler.
    4. mülkiyet kurulu’nun elinde olan etkilenen malların, satışından veya kullanımından elde edilen tüm gelirler, tazminat fonuna yatırılır.

    bölüm c: etkilenen mallarla ilgili hak iddiaları ve kararların alınması

    madde 10 kararların alınması

    1. mülkiyet kurulu tüm kararları konsensüs ile almayı hedefler. üyeler arasında konsensüs sağlanamaz ise karar oy çokluğu ile alınır.
    2. mülkiyet kurulu, yetki alanı veya karar verme yetkisine giren, etkilenen bir mal üzerindeki hak talebini veya başka bir meseleyi değerlendirirken önüne gelen tüm ilgili materyal ve şahadeti değerlendirir.

    madde 11 hak taleplerinde izlenecek usul

    1. tasarrufu kaybeden bir mal sahibi, bir etkilenen maldaki herhangi hakkının veya mülkiyetinin tanınması için mülkiyet kurulu’na bir başvuru dosyalama hakkına sahiptir. bir hak veya mülkiyetin tanınması için başvurusunu dosyalarken, müstedi mal üzerindeki haklarını nasıl kullanmak istediğini aşağıdaki şekillerde belirtir:
    a. tazminat;
    b. geri iade, veya
    c. satış, takas veya kira.
    2. etkilenen bir malın, aynı zamanda tasarrufu kaybeden mal sahibi olan şimdiki kullanım sahibi veya etkilenen bir mal üzerinde esaslı bir inkişafın sahibi bir şahıs bu mallarla ilgili tapu almak için başvuruda bulunabilir.
    3. tapu devri için yapılan başvurular veya hak talepleri, mülkiyet kurulu tarafından saptanacak ve kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip bir yılı aşmayan tarihten itibaren, bir yıl içerisinde dosyalaması gerekir. ilgili tarihi belirleyen karar <ortak devlet> ve <parça devlet> resmi gazetelerinde ve de her <parça devlet>in en yüksek tiraja sahip gazetesinde ve mülkiyet kurulu’nun karar vereceği başka uygun şekillerde ilan edilir.
    4. bir hak talebi veya başvuru, müstedinin veya başvuru sahibinin etkilenen mal üzerindeki hakkını veya mülkiyetini belgeleyen, herhangi mevcut tasdikli kanıt kopyaları ile dosyalanır.
    5. etkilenen bir mal ile ilgili hisseli hak veya mülkiyet sahipleri mümkün olan durumlarda ortak hak talebi dosyalar.
    6. etkilenen mallarla ilgili hak taleplerinin veya başvuruların dosyalanması veya karara bağlanması ile ilgili daha detaylı gereksinimler, tüzük, yönetmelik, usuller, formalar, emare ve mülkiyet kurulu’nun işbu hükümler uyarınca kabul edeceği sair belgelerle belirtilir.

    madde 12 hak taleplerinin ve başvuruların karara bağlanması

    1. etkilenen bir malla ilgili bir hak talebini alan mülkiyet kurulu, gerekli soruşturma ve teyitten sonra müstedinin malda meşru bir menfaati bulunup bulunmadığına karar verir.
    2. etkilenen bir malla ilgili bir başvuruyu alan mülkiyet kurulu gerekli soruşturma ve teyitten sonra başvuru sahibinin malda işbu hükümler uyarınca yeterli menfaatı olup olmadığına karar verir.
    3. mülkiyet kurulu, şayet, müstedinin veya başvuru sahibinin etkilenen maldaki tek tasarrufu kaybeden mal sahibi veya hak sahibi kişi olmadığına karar verirse, hak talebi veya başvuru hakkında karar vermeden önce, şimdiki kullanım sahibi dahil, diğer ilgili taraflara ulaşmak için makul girişimlerde bulunur.
    4. mülkiyet kurulu buna müteakip, müstedi veya başvuru sahibinin, hak talebinde veya işbu hükümlerde belirtildiği şekilde, bu hakları kullanmaya hakkı olup olmadığına karar verir.
    5. mülkiyet kurulu, kararında, mümkünse, malda diğer meşru menfaat sahiplerinin isimlerini ve haklarını belirtir. hak talebi veya başvuruyu bir karara bağlamadan önce bu kişileri bulmakta veya onlara ulaşmakta muvaffak olamadığı durumlarda kararını uygun bir şekilde ilan eder.
    6. mülkiyet kurulu, kararında ayrıca, kararın icrası veya uygulanması için gerekli adımları belirtir, uygun olan yerlerde, belirtilen zaman sınırları içerisinde bu adımların atılmasını emreder.
    7. mülkiyet kurulu, müstedinin veya başvuru sahibinin, söz konusu etkilenen mal üzerinde meşru menfaati olmadığına karar verirse, talebi veya başvuruyu reddeder. aynı zamanda, davanın diğer taraflarının, mal üzerindeki hakları konusunda gerekli görüldüğü şekilde karar verebilir.

    madde 13 geri iade ile ilgili kararlar

    1. bir malın iadeye tabi olduğunun saptanması durumunda, mülkiyet kurulu müstediye kararını bildirir. iade ile ilgili tüm talepler incelenene kadar ilave vii’nin 15’inci maddesine uygun olarak, iadenin önceliğini saptamak için davayı beklemeye alır.

    2. mülkiyet kurulu, tüm iade talepleri ile ilgili nihai kararları vermeden önce iadenin uygun olup olmadığını saptama için çaba sarf eder. bazı davalarda uygunluğun belirlenmesinin birtakım beklenmedik durumlarda gecikmesi halinde iade ile ilgili taleplerin en azından %90’ının uygunluğu saptanır saptanmaz, mülkiyet kurulu iade ile ilgili nihai kararını verir. müstedinin başka şekilde önceliği bulunabileceğine bakılmaksızın, geciken durumlarda, geri iade, ancak anlaşılan iade düzeylerine ulaşılamadığı durumlarda gerçekleşir.

    3. mülkiyet kurulu ilave vii’nin 15’inci maddesinde, iade konusunda anlaşılan düzeylere tabi olmayan mallara ilişkin nihai iade kararını, iadeye uygun olup olmadıkları saptanır saptanmaz verir.

    4. mülkiyet kurulu, iade konusundaki nihai kararını verir vermez, etkilenen malın şimdiki sahibine kararı, etkilenen malı boşaltma zorunluluğunu ve alternatif yerleşim hakkını bildirir; bunun yanında kararın uygulanmasından sorumlu ilgili <parça devlet> yetkililerini de bilgilendirebilir.

    5. geri iade, malın şimdiki sahibine alternatif yerleşim sağlandığı, ya da malın boşaltılması için mülkiyet kurulu tarafından ilişik 3’e uygun olarak saptanan sürenin sona ermesi, hangisi daha erken ise, ancak o zaman gerçekleşir.

    kısım d : satiş, takas veya kiralamaya yardimci olmak

    madde 14 satış, takas veya kiralamaya yardımcı olmak

    1. malının tasarrufunu kaybeden mal sahibi aşağıdaki konularda mülkiyet kurulu’ndan yardım talep edebilir:
    a. etkilenen maldaki tasarruf hakkının satılması;
    b. etkilenen malın, şahsın mensubu olduğu <parça devlet>te bulunan eşdeğerde başka bir mal ile takası;
    c. etkilenen maldaki menfaatın satın alınması;
    d. etkilenen malın kiralanması.
    2. şimdiki tasarruf sahibi veya başka bir şahıs, sözkonusu olması durumunda bahsekonu şahsa malı boşaltmasını sağlayacak kira tasarrufu hakkının satın alınması, takası veya kazanılması ile ilgili olarak mülkiyet kurulu’ndan yardım isteyebilir.
    3. mülkiyet kurulu, satış, takas veya kiralama yoluna başvurmak isteyen ve malının tasarrufunu kaybetmiş olan mal sahipleri, şimdiki tasarruf sahipleri ve diğerlerinin kaydı ile sözkonusu işlemlerin kaydını tutar.
    4. satış, takas veya kiralama yoluna başvurmak isteyen ve tasarrufu kaybetmiş olan mal sahibinin, şimdiki tasarruf sahibinin veya diğer bir şahsın talep etmesi durumunda mülkiyet kurulu:
    a. satış, takas veya kiraya ilişkin seçenekler ve bunları yapmanın ortaya çıkaracağı durumlarla ilgili tavsiyelerde bulanabilir veya yardımcı olabilir;
    b. ilgili taraflar arasında, istek doğrultusunda gizli veya açık bir şekilde satış, takas veya kiralama işlemini kolaylaştıracak arabulucu faaliyetler sağlayabilir; veya
    c. ilgili şahsın sözkonusu bilgilerin verilmesine rıza gösterdiği durumlarda, malın satılması, takas edilmesi veya kiralanması olası kişilere ve bona fide ilgili sair taraflara kendi satış, takas ve kira kütüğünden bilgi sağlayabilir.

    madde 15 standart kiralama

    mülkiyet kurulu, talep üzerine, standart kira sözleşmesi formasını sağlar.

    madde 16 satış, takas ve kira: diğer yardımlar

    1. mülkiyet kurulu, ilgili tarafların talebi üzerine, bir veya her iki < parça devlet>te faaliyet gösteren ve bir veya her iki <parça devlet>deki satış, takas veya kira işlemlerinde, yardım isteyen şahıslara yardımda bulunabilecek konusunda yüksek standartlara ulaşmış emlak bürolarının listesini sağlar.

    2. bu hükümler uyarınca, mülkiyet kurulu’nun, satış, takas veya kira işlemleri ile ilgili faaliyetleri, taraflar arasındaki bilgi alış-verişini sağlamakla kısıtlıdır. mülkiyet kurulu, sözleşmenin müzakeresi veya tamamlanması veya ortaya çıkabilecek herhangi bir anlaşmazlık veya kayıptan sorumlu olmaz.

    kısım e: tazminat fonu ve tahviller

    madde 17 tazminat fonu

    kıbrıs merkez bankası’nda, mülkiyet kurulu tarafından yönetilecek, bir tazminat fonu oluşturulur. x miktardaki başlangıç sermayesini [miktarı belirtiniz] fona <ortak devlet> sağlar. bunun yanında fon, mülkiyet kurulu’na devredilen malların kullanımından veya elden çıkarılmasından sağlanan gelirleri ve uluslararası bağışlardan gelen katkıları alır.

    madde 18 tazminat tahvillerinin kullanımı25

    1. mülkiyet kurulu, tazminat fonu adına çekilen “tazminat tahvilleri” olarak bilinen tahvilleri tedavüle sunar;
    2. tazminat tahvilleri her yıl yüzde x [miktarı ekleyiniz] faiz getirir26.
    3. tazminat tahvilleri sahipleri tarafından aşağıdaki amaçlar için kullanılabilir:
    a. mülkiyet kurulu’nun elindeki etkilenen bir malı şimdiki değeri üzerinden satın almak; veya
    b. serbest piyasadan alternatif konut satın almak için ödenecek depozitoyu mülkiyet kurulu’ndan temin etmek; veya
    c. başlangıçtaki sahibinin tüm haklarını elde edecek olan başka bir şahsa satmak.
    4. tazminat tahvilleri ve faizleri, bundan böyle, <ortak devlet>in garantisinde olur.
    5. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip x yıl sonra [yılı ekleyiniz], tazminat tahvilleri tazminat fonu’nda paraya çevrilir. bunun akabinde, tazminat fonu tasfiye edilir ve kalan fazlalık veya açıklar <ortak devlet> tarafından üstlenilir. mülkiyet kurulu’nun tasarrufunda bulunan etkilenmiş malın bu evreden sonraki satışlarından elde edilen kazançlar, doğrudan <ortak devlet>e gider ve mülkiyet kurulu’nun tazminat fonu’nun tasfiyesinden sonra verilmesine karar verdiği herhangi bir tazminatı <ortak devlet> ödemekle yükümlüdür.

    ilişik 3: mevcut kullanicilar lehine tedbirler

    kısım a: etkilenen mülkiyetin boşaltılmasıyla ilgili zaman sınırlarının uzatılması

    madde 1 yeterli mali imkana sahip şimdiki tasarruf sahibinin işgal ettiği mal

    1. geri iade için tahsis edilen bir malın yeterli mali imkana sahip şimdiki tasarruf sahibi mülkiyet kurulu’na sözkonusu kurul’un kararından sonra üç yıla kadar bahsekonu malı kendi amaçları için kullanmaya devam edebilmesi için uzatma başvurusu yapabilir.

    2. şimdiki tasarruf sahibinin, malı kendi amaçları için kullanmadığı veya hemen alternatif konut bulma imkanı olduğu tespit edilmediği sürece uzatma başvurusu mülkiyet kurulu tarafından kabul edilir.

    3. mülkiyet kurulu, bu madde altında, acil insani bir durum olduğuna karar vermesi halinde zaman sınırını uzatabilir.

    4. şimdiki tasarruf sahibi, etkilenen malı kullanmaya devam ettiği dönem için, mülkiyet kurulu’nun geri iadenin uygun olduğu konusunda verdiği karar tarihine kadar, piyasadaki kira bedelini öder.

    5. mülkiyet kurulu tarafından belirlenen dönemin sonunda, şimdiki tasarruf sahibi etkilenen malı boşaltır.

    madde 2 yeterli mali imkanı olmayan şimdiki tasarruf sahipleri tarafından işgal edilen mallar

    1. geri iade için tahsis edilen bir malın, malı kendi amaçları için kullanan ve yeterli mali imkana sahip olmayan şimdiki kıbrıs vatandaşı tasarruf sahibinden, kendisine alternatif konut sunulmadan veya alternatif konutun standartlarında bir malı kendisine sağlanan tercihli borçlandırma veya yardımlar vasıtasıyla piyasadan satın almadan veya kiralamadan malı boşaltması istenmez.

    2. bu tür şimdiki tasarruf sahipleri mülkiyet kurulu’na aşağıdaki hususlarda başvurabilir:

    a. alternatif konut satın almak veya kiralamak için, bu hükümler altında, öncelikli kredi şeklinde yardım; veya
    b. acil insani ihtiyaç durumunda veya bir şahsın öncelikli krediler almasının uygun olmadığı durumlarda, mülkiyet kurulu elinde olan mülklerden düşük maliyetli veya bedava alternatif konutun tahsisini yapar. mülkiyet kurulu, elinde alternatif konut bulunması durumunda, kriterlerine uygun kişiler için bu gibi uygulamalar yapar.

    3. geri iade için tahsis edilen bir malın, kıbrıs vatandaşı olmayan ancak yasal olarak ikamet eden, malı kendi amaçları için kullanan ve yeterli mali imkana sahip olmayan şimdiki tasarruf sahibi, yasal olarak ikamet ettiği <parça devlet>ten sosyal konut veya diğer konut yardımı, veya mali yardım talep edebilir. mülkiyet kurulu’nun geri iadenin uygun olduğu yönündeki kararını müteakip en çok iki yıl sonunda bu tür konut veya mali yardımlar kendilerine sağlanana kadar sözkonusu şimdiki tasarruf sahiplerinin malı boşaltmaları istenmez.

    4. mülkiyet kurulu yeterli mali imkana sahip olmayan şimdiki tasarruf sahibinin gelir ve serveti esasına dayanarak mümkün olan en yüksek kirayı talep eder.

    madde 3 geri iadeye kadar tasarrufu kaybeden mal sahibine ödenecek kira

    mülkiyet kurulu’nun geri iadenin uygun olduğu konusunda verdiği karar tarihinden geri iadenin gerçekleştiği tarihe kadar olan süre içerisinde mülkiyet kurulu tasarrufu kaybeden mal sahibine piyasa değerinde kira bedeli öder.

    kısım b: tercihli borçlandırma

    madde 4 tercihli borçlandırma

    1. mülkiyet kurulu, uluslararası ve yerel bankalar, <ortak devlet>, <parça devlet>ler ve diğer bağış yapanların yardımıyla tercihli borçlar planını denetler ve yönetir. <ortak devlet>, planı desteklemek için bütçesinden fonlar sağlar.

    2. bu plan uyarınca, uygun şartlarda tercihli borçlar, kıbrıs vatandaşı olup yeterli mali imkanı olmayan tasarrufu kaybeden mal sahibine, etkilenen malın şimdiki tasarruf sahibine ve etkilenen mala esaslı inkişaf yapan sahiplere, mal satın almak, kiralamak veya tekrar inşa etmek için (esaslı inkişaf yapılan malın satın alınması dahil) veya, bu hükümler uyarınca, ödemeleri yapmak için verilir.

    3. satın alacakları veya tekrar inşa edecekleri malın veya mülkiyet kurulu’na tercihli borçlarla ödeme yaptıktan sonra tapusunu alacakları malın 20 yıllık süreyle satmamayı kabul etmek şartını yerine getiren herkese, bu plan çerçevesinde, borç verilir. mülkiyet kurulu’nun kararıyla, bu yasağın süresi kısaltılabilir veya sözkonusu yasak kaldırılabilir.

    kısım c: ilk ret hakkı

    madde 5 şimdiki tasarruf sahibi ve diğerleri için etkilenen malın satışına ilişkin ilk ret hakkı

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonraki 20 yıllık bir geçiş dönemi için, malın bulunduğu <parça devlet>te yasal olarak en az 3 yıl ikamet etmeyen bir kişiye herhangi bir malın önerilen sözleşme fiyatından satışı, kıbrıs vatandaşı olan şimdiki tasarruf sahibinin ilk ret hakkına tabidir. bu gibi hak aşağıdaki durumlarda uygulanır:
    a. şimdiki tasarruf sahibi malı kullanmaya devam ettiği sürece, ve
    b. şimdiki tasarruf sahibi, malı, tasarrufu kaybeden mal sahibine iade için boşaltmışsa, ondan sonraki 5 yıl için.
    2. şimdiki tasarruf sahibi bir önceki paragraf uyarınca ilk ret hakkını kullanmazsa, ilgili malın bulunduğu <parça devlet>e mensup başka bir şahısın sözleşme fiyatından ikincil ilk ret hakkı olur.
    3. bu madde altındaki ilk ret hakkı, tasarrufu kaybeden mal sahibinin potansiyel bir alıcı ile satış sözleşmesini imzalamasını müteakip 45 gün içerisinde ve bu tür bir sözleşmede belirtilen fiyatla aynı olması durumunda kullanılabilir.
    4. ilk ret hakkına ilişkin ortaya çıkacak herhangi bir sorun mülkiyet kurulu’na götürülür. <parça devlet>ler, ilk ret hakkı hükümleri altında ve şimdiki tasarruf sahibi ile, farklı <parça devlet>e mensup kişiler arasındaki sözleşmelerin düzenlenmesi ve yerine getirilmesinin gerektirdiği şekilde yasalarını uyumlaştırır.

    ilişik 4: toprak düzenlemelerine tabi bölgelerdeki mülkiyet

    madde 1 bu hükümlerin toprak düzenlemesi yapılacak bölgelerdeki mülkiyete uygulanması

    bu ilişikteki maddeler, ek vii ve onun etkilenen mal ve toprak düzenlemesine tabi tutulacak bölgelerdeki mal ile ilgili ilişiklerinin diğer hükümlerinden üstündür. bu ilişikte özel hükümler olmadığı durumlarda, ek vii’nin diğer hükümleri ve onun diğer ilişikleri uygulanır.

    madde 2 tasarrufunu kaybeden mal sahibine geri iade

    1. bu ilişikteki usuller ve koşullar uyarınca, toprak düzenlemesinin yapıldığı bölgelerde malının tasarrufunu kaybetmiş olan mal sahibi geri iadeye hak kazanır.

    2. mülkiyet kurulu toprak düzenlemesinin yapıldığı bölgelerdeki malların geri iadesi ile ilgili nihai kararını malın geri iade için uygun olduğunu tespit eder etmez verir ve şimdiki tasarruf sahibinin başka bir yere nakledilmesinden sonra, ancak kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonraki üç yıl içerisinde geri iadenin en kısa zamanda yapılması emrini verir.

    3. ek vii’nin altındaki genel moratoryum ile geri iade için kabul edilen azami seviyeler ve malların şimdiki tasarruf sahibine veya sonraki bir alıcıya transferine izin veren hükümler toprak düzenlemesi yapılan bölgelerde uygulanmaz.

    4. mülkiyet kurulu toprak düzenlemesi yapılan bölgelerdeki mallar ile ilgili talepleri öncelik sırasına göre ele alır.

    madde 3 inkişaf edilen mallar

    1. malın tasarrufunu kaybeden mal sahibi üzerinde inkişaf yapılan malın inkişaf değerinin, malın orijinal değerinin %10’undan fazla olması halinde inkişafın piyasa bedelini mülkiyet kurulu’na öder. inkişafı yapan kişi mülkiyet kurulu’ndan malın piyasa değerinde tazminat talep etme hakkına sahiptir.

    2. malın tasarrufunu kaybeden kişi, mülkiyet kurulu’nu malın orijinal durumundaki değerinden daha az değerde bir iyileştirmenin malın tasarrufunun kaybedilmesi öncesi kullanımına benzer kullanıma uygun olmayacağına dair tatmin ederse, tasarrufu kaybeden mal sahibinin iyileştirme için ödeme yapması istenmez. mülkiyet kurulu malın tasarrufunu kaybeden kişinin daha sonra iyileştirmeden yararlandığını tespit ederse, inkişafı yapana tazminat ödenmesini sağlayabilir.

    3. inkişafın değeri malın orijinal durumundaki değerinden daha yüksekse ve malın tasarrufunu kaybeden kişi bunun için ödeme yapmak istemezse, inkişafı yapan, orijinal malın inkişaf edilmemiş halindeki bugünün piyasa değerini ödeyerek, malın tapusunu almak için başvurabilir. malın tasarrufunu kaybeden kişi, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonraki 20 yıllık süre içinde önerilen sözleşme fiyatından herhangi bir satış, malın takası veya kiralanması sözleşmesi üzerinde ilk ret hakkını kullanabilir.

    madde 4 toprak düzenlemesi yapılacak bölgeleri terk etmek isteyen malların sahipleri

    kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra toprak düzenlemesi yapılan bölgedeki malını boşaltan kişi, bu mala 1974 öncesi sahip olduğuna veya 1974’den önce kendisine bona fide devredildiğine dair ispat gösterdiği takdirde, mülkiyet kurulu’ndan bu malın tapusuna karşılık malın şu andaki değeri kadar tazminat talep edebilir.

    madde 5 toprak düzenlemesi yapılacak bölgelerdeki malların şimdiki kullanıcıları

    1. toprak düzenlemesi yapılacak bölgedeki malın kıbrıs vatandaşı olan şimdiki kullanıcıları aşağıdakilerden birini tercih edebilir:
    a. sözkonusu bölgede kalıp, mal satın almak;
    b. bu hükümler uyarınca alternatif konut hakkına sahipse (ilişik 3’e bakınız) sözkonusu bölgede alternatif konut almak;
    c. etkilenen malının geri iadesini talep etmek; veya
    d. bu hükümler uyarınca hak sahibi ise, diğer <parça devlet>e yerleştirilmek ve orada mal satın almak veya alternatif konut almak.
    2. şu andaki kullanıcı kıbrıs vatandaşı değilse, yasal olarak oturduğu <parça devlet>ten konut veya mali yardım talep edebilir.

    taslak ilave viii: uzlaşma komisyonu

    madde 1 kuruluş

    1. bağımsız ve tarafsız bir uzlaşma komisyon’u kurulur.

    2. <ortak devlet> ve <parça devlet>lerin yetkilileri komisyon ile tam işbirliği içerisinde olur ve bunun sağlanması için tüm ilgililere gereken talimatları verir.

    madde 2 amaçlar

    kıbrıslı türkler ve kıbrıslı rumlar arasında anlayış, hoşgörü ve karşılıklı saygıyı teşvik etmek amacıyla, uzlaşma komisyonu inter alia:

    a. kıbrıslı rumlar ve kıbrıslı türkler arasında, inter alia, tarihi perspektif, tecrübe ve hatıraları ele alan geçmişe ilişkin serinkanlı bir diyaloğu destekler;
    b. kıbrıslı rumlar ve kıbrıslı türklerin tecrübelerine ve algılamalarına dayanarak kıbrıs sorunu’nun tarihi hakkında kapsamlı bir rapor hazırlar;
    c. <ortak devlet> ve <parça devlet>lerin uzlaşmayı desteklemek amacıyla, geçmiş hakkındaki değişik bakış açılarının karşılıklı anlaşılmasını teşvik eden şekilde hareket etmesi için, yayınlar ile okul kitaplarına kılavuz teşkil eden kuralları da içeren, belirli tavsiyelerde bulunur;
    d. orta eğitim öğrencilerine resmi dillerin öğretilmesi konusunda anayasa’nın gereklerinin uygulanması için tavsiyelerde bulunur;
    e. <parça devlet>ler tarafından dini olmayan resmi tatillerin kutlanması için izlenecek kurallara ilişkin tavsiyelerde bulunur.

    madde 3 yetkiler

    1. uzlaşma komisyonu’nun amaçlarının yerine getirilmesini sağlamak için, diğer hususlar yanında:

    a. çalışmalarına ilişkin konuların, gerçeklerin, olayların ve dönemin tartışılacağı ve/veya araştırılacağı açık veya kapalı oturumlar düzenler ve araştırma grupları veya komiteler kurar;
    b. kıbrıs’ın içerisinde veya dışındaki çeşitli kaynaklar, partiler, devletler veya kişilerden bilgi alır;
    c. ilgili sahalardaki uzmanlara danışır;
    d. her türlü kayıt, arşiv veya bilgiye tam ve engelsiz olarak anında ulaşabilmek için talepte bulunur ve alır;
    e. ara raporlar, bulgular ve tavsiyeler hazırlar ve yayınlar;
    f. işlevlerinin yerine getirilmesi için gerekli olan tüzük, yönetmelik ve usuller belirler ve yayınlar; ve
    g. ortaya çıkması beklenmeyen, veya işlevlerini yerine getirmesine ilişkin, diğer görevleri yerine getirir.

    2. komisyon’un dava etme veya cezai ve yasal fonksiyonu veya yetkisi olmaz.

    3. komisyon, kaynaklarının ve işlemlerinin gizliliğini korumak konusunda karar alabilir.

    4. komisyon’un çalışmaları, usulleri, raporları ve tavsiyeleri kıbrıs’taki kayıp şahıslar komitesi dahil olmak üzere, varolan diğer kurumlar ve komitelerin çalışmalarına halel getirmez.

    madde 4 oluşum

    1. uzlaşma komisyonu, kıbrıs’taki uzlaşmaya gönül vermiş ve gerekli dürüstlük, güvenilirlik ve uzmanlığa sahip eşit sayıda kıbrıslı rum ve kıbrıslı türk ve en az bir kıbrıslı olmayan bay ve bayandan [beş/yedi/dokuz] oluşur.

    2. genel sekreter, iki tarafa ve halka danışarak, komisyon üyelerini ve aynı şekilde yerlerine başkasını atamak üzere davet edilir.

    3. komisyon’a bir grup kalifiye eleman yardım eder.

    madde 5 süre

    1. kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip 60 gün içerisinde uzlaşma komisyonu üyelerinin atanması için gerekli danışmalar başlar. komisyon üyeleri sonraki 60 gün içerisinde atanır ve atanmanın ardından iki hafta içerisinde resmen görevlerine başlar.

    2. genel sekreter iki taraf ve komisyon üyeleri ile danışma içerisinde, 6 aylık bir uzatma konusunda karar almazsa, komisyon vardığı sonuçları ve tavsiyelerini içeren nihai raporunu en geç 30 ekim 2005 tarihine kadar sunar.

    madde 6 masraflar

    uzlaşma komisyonu’nun kuruluş ve çalışma masrafları <ortak devlet> tarafından karşılanır; <ortak devlet> garantör devletlerden ve diğer uluslararası çevrelerden katkı talep edebilir.

    madde 7 tavsiyeler ve raporlar

    1. uzlaşma komisyonu, raporlarını ve tavsiyelerini birleşmiş milletler genel sekreteri’ne, <ortak devlet> ve <parça devlet>lere sunar.

    2. uzlaşma komisyonu tarafından hazırlanacak rapor ve tavsiyeler <parça devlet>ler tarafından yaygın şekilde dağıtılır. nihai rapor ingilizce, rumca ve türkçe olarak yayınlanır. nihai raporun bulguları ilgili okul kitaplarının içeriklerine yansıtılır.

    madde 8 takip prosedürleri

    1. komisyon’un nihai raporunun sunulmasını müteakip, atanan [göreve getirme metotlarını ekleyiniz] bir takip komitesi komisyon’un tavsiyelerinin uygulanmasını izler.

    2. <ortak devlet>in ve <parça devlet>lerin yöneticilerinin tavsiyelerin uygulanması konusunda komiteye her 120 günde bir rapor sunması gerekir. sözkonusu raporlar belirli tavsiyelerin uygulanmamasının sebeplerini açıklar.

    [inter alia, üyelerin atanmasına ilişkin halka danışılması ile ilgili prosedürler; dokunulmazlıklar; şahadet verme; komisyon üyelerinin ödenmesi, vs.’yi içeren ek maddeleri gerekli görüldüğü şekilde ekleyiniz;]

    taslak ilave ix: yeni düzenin hayata geçmesi

    madde 1 ayrı ayrı ve eş zamanlı gerçekleşecek referandumların yönetimi

    1. her iki taraf, 30 mart tarihinde, aşağıdaki sorunun yöneltileceği bir referandum düzenler:

    “i. kıbrıs anayasasını içeren kuruluş anlaşması ve tüm ilavelerini onaylıyor musunuz;
    ii. [kıbrıs rum / kıbrıs türk] parça devletin anayasasını ve <parça devlet> için yürürlükte olacak mevzuata ilişkin hükümleri onaylıyor musunuz.
    iii. kıbrıs’taki yeni düzenle ilgili konulara ilişkin kıbrıs, yunanistan, türkiye ve birleşik krallık arasında yapılacak olan taslak antlaşmayı onaylıyor ve eş başkanlarca bu antlaşmanın imzalanmasını talep ediyor musunuz;
    iv. kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılımı ile ilgili taslak antlaşmada belirlenen katılım şartları uyarınca kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılımını onaylıyor ve eş başkanlarca bu antlaşmanın imzalanmasını ve onaylanmasını talep ediyor musunuz?
    evet [ ]
    hayır [ ]”

    2. onaylanacak olan ya da referandum sorusunda bahsekonu belgeler ücretsiz olarak ve istek üzerine rumca, türkçe veya ingilizce dillerinde tüm oy verenlere sağlanır ve bu üç dilde ortak bir web sitesinde sunulur.

    madde 2 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesi

    kuruluş anlaşması, ayrı ayrı ve eş zamanlı referandumlarda onaylandığının genel sekreter tarafından teyit edildiği günü müteakip saat 00:00’de hemen yürürlüğe girer ve böylece yeni bir düzen hayata geçer.

    madde 3 bayrak çekme törenleri

    kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, tüm ada’da, anayasa’da belirtilen bayraklar haricindeki tüm bayrakların indirileceği törenler yapılır, kıbrıs anayasası ve ilgili mevzuat uyarınca, kıbrıs ve <parça devlet>lerin bayrakları göndere çekilir ve kıbrıs ve <parça devlet>lerin milli marşları çalınır.

    madde 4 birleşmiş milletler

    kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, eş başkanlar birleşmiş milletler'e, kıbrıs’ın üyelik hak ve yükümlülüklerinin, bundan böyle, yeni düzen uyarınca yürütüleceğini bildirir. üstünde mutabakata varılan kıbrıs bayrağı birleşmiş milletler merkezinde çekilir.

    taslak ilave x: uygulama takvimi

    [kuruluş anlaşması’nda ve kapsamlı çözümün diğer bölümlerinde belirtilen yükümlülükler için uygulama takvimi ekleyiniz]

    ek b

    sonuçlandirma sürecine eşlik ve yardim edecek tedbirler

    kapsamlı çözümün imzalanması ve kuruluş anlaşması’nı onaylanması için ayrı ayrı eş zamanlı gerçekleşecek halk oylaması arasındaki zaman boyunca aşağıdaki hükümler uygulanır.

    madde 1 kuruluş anlaşması’nın sonuçlandırılması
  • madde 1 kuruluş anlaşması’nın sonuçlandırılması

    1. iki lider, kuruluş anlaşması’nın 28 şubat 2003 tarihinden önce sonuçlandırılmasını kendilerinin ve yetkililerinin öncelikli amacı yapar.

    2. iki lider, kendilerinin hem de yetkililerinin çalışmalarını, bu yetkilerin görev yapabilmeleri için vazgeçilmez olan görevlerle sınırlarlar. tüm faaliyetlerde taslak kuruluş anlaşması’nın metni ve ruhu dikkate alır.

    3. dış ilişkiler ile ilgili vazgeçilmez konular iki lider arasında yakın istişare içerisinde yapılır ve iki tarafın ortak çıkarları teşvik edilir. devlet ziyaretleri yapılmaz.

    madde 2 kuruluş anlaşması’nı sonuçlandıracak komiteler

    kapsamlı çözüm’ün imzalanmasını müteakip iki lider, birleşmiş milletler temsilcileri tarafından yönetilecek, kuruluş anlaşması eklerinin sonuçlandırılma döneminde önce sonuçlanması için konsensüs ile tavsiyelerde bulunacak iki taraflı komitelerde yer almaları için şahıslar atar.

    madde 3 bayrak ve milli marş yarışması

    kıbrıs için bir bayrak ve milli marş tasarlanması için bir yarışma düzenlenir ve birleşmiş milletler tarafından yönetilecek iki taraflı bir komite konsensüs ile iki lidere katılımcılar arasından tavsiyelerde bulunur.

    madde 4 <parça devlet> anayasaları ve mevzuat

    1. her iki taraf gecikmeden, kuruluş anlaşması ile birlikte referanduma sunulacak <parça devlet> konuları üzerinde gerekli hazırlıkları tamamlar. bu bağlamda,

    a. her iki taraf, taslak kıbrıs anayasasına uygun bir <parça devlet> anayasası hazırlar.
    b. her iki taraf <ortak devlet>in yetki alanı içerisine girmeyeceğine karar verilen ve kuruluş anlaşması ile uyumlu olan <parça devlet>lerin mevzuatını oluşturacak yasaları belirten hükümler hazırlar.
    c. her iki taraf aşağıdaki hükümleri <parça devlet> taslak anayasasına dahil eder:

    i) kuruluş anlaşması ile birlikte referanduma konulan hükümlere uygun olarak kabul edilen <parça devlet> yasaları ve bu anayasa, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra gerekli olduğu taktirde değişiklikler yapılarak kuruluş anlaşması ve <parça devlet> anayasasına uygun hale getirilir ve uygulanır.
    ii) kuruluş anlaşması ve anayasa ile uyumsuz olan hiçbir hüküm yürürlükte kalmaz.
    iii) yukarıdaki paragraflarda kullanılan “değişiklik” terimi tadilatı, uyarlamayı ve yürürlükten kaldırmayı içerir.

    madde 5 güven artırıcı tedbirler

    1. ticaret, turistlerin dolaşımı ve uluslararası spor ve kültürel aktivitelere katılım üzerindeki kısıtlamaların gecikme olmadan kaldırılması için adımlar atılır.

    2. kıbrıs’taki bm barış gücü’nün serbest dolaşımı üzerindeki kısıtlamalar derhal kaldırılır.

    madde 6 geçici yüksek mahkeme yargıçları

    1. iki lider, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonraki 1 yıllık dönemde görev yapacak geçici kıbrıs yüksek mahkemesi’nde yer alacak 3 kıbrıslı olmayan yargıç ve her iki taraftan üçer yargıcı kabul edilen geçici adli kurul üyelerinin sunduğu aday listesinden konsensüs ile seçer.

    2. geçici adli kurul kabul edilen üyeleri kapsamlı anlaşma’nın imzalanmasını müteakip, taslak yasa hükümlerine uygun bir şekilde, 30 gün içinde, birleşmiş milletlerin daveti üzerine geçici yüksek mahkeme adaylarını önermek için toplanır.

    madde 7 ithalat ve dağıtım lisansları

    iki taraf avrupa birliği mevzuatına halel gelmeksizin, kuruluş anlaşması’nın ve yeni düzenin bu anlaşma’nın yürürlüğe girmesinden önce, iş adamlarının ithalat ve/veya dağıtım lisansları altında sahip oldukları hakları değiştirir şekilde yorumlanmaması için düzenlemeler yapar ve bu lisanslar mümkün olan durumlarda işbu iş adamlarının kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip kendi <parça devlet>lerinde işlerine devam etmelerini sağlayacak şekilde yorumlanır.

    madde 8 kayıp şahıslar

    iki lider, kayıp şahıslar konusunu çözüme kavuşturmak için gecikmeden gerekli adımları atar. taraflar, kıbrıs’taki kayıp şahıslar komitesi ile çalışma kuralları ve 31 temmuz 1997 tarihinde varılan anlaşmayı göz önünde tutarak tam bir işbirliğine girer. mezarların açılması dahil, her iki taraf gerekli araştırmaları yapar ve sonuçlandırır.

    ek c

    kibris’taki yeni düzene ilişkin kibris, yunanistan, türkiye ve birleşik kirallik arasindaki antlaşma

    kıbrıs, helen cumhuriyeti, türkiye cumhuriyeti ve büyük britanya ve kuzey irlanda birleşik krallığı,

    i. kıbrıs sorununun kapsamlı çözümünü ve kıbrıslı rum ve kıbrıslı türklerin ayrı referandumlar ile onayladıkları kuruluş anlaşmasını ve kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılım kararını memnuniyetle karşılayarak,

    ii. kıbrıs için barışçıl ve uyumlu bir geleceğe katkıda bulunmayı ve doğu akdeniz’de barışçıl bir ortamda kıbrıs'ın, türkiye ve yunanistan arasında bir dostluk köprüsü oluşturmasını arzulayarak,

    aşağıdaki hükümleri kabul eder:

    madde 1 kuruluş anlaşmasının onaylanması

    ilavede sunulan kuruluş anlaşması burada onaylanır ve üzerinde mutabakata varılır ve bu antlaşmanın ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir.

    madde 2 izleme komitesi

    1. taraflar, her garantör gücün birer temsilcisinden, <ortak devlet> hükümetinin iki temsilcisinden (her <parça devlet>’ten bir temsilci olmak üzere), her <parça devlet>ten birer temsilciden ve birleşmiş milletler güvenlik konseyi’nce alınacak kararla seçilecek ve komiteye başkanlık yapacak bir birleşmiş milletler temsilcisinden oluşan bir izleme komitesi’nin kurulması hususunda mutabakata varır.

    2. izleme komitesi, kuruluş anlaşması’nın uygulanmasını izler ve uygulanmasını tehdit edebilecek herhangi bir gelişmeyle ilgili tavsiyelerde bulunabilir.

    madde 3 garanti antlaşması’na ek protokol

    garanti antlaşması için ilavede sunulan ek protokol burada onaylanır, üzerinde mutabakata varılır ve bu antlaşma ile birlikte yürürlüğe girer.

    madde 4 ittifak antlaşması’na ek protokol

    ittifak antlaşması için ilavede sunulan ek protokol, burada ilgili taraflarca onaylanır, üzerinde mutabakata varılır ve bu antlaşmayla birlikte, imzalanarak yürürlüğe girer.

    madde 5 geçici güvenlik düzenlemeleri

    ilavede sunulan geçici güvenlik düzenlemeleri burada ilgili taraflarca onaylanır, üzerinde mutabakata varılır ve bu antlaşmayla birlikte, imzalanarak, yürürlüğe girer.

    madde 6 yürürlüğe giriş

    bu antlaşma imzalandıktan sonra yürürlüğe girer.

    taraflar, birleşmiş milletler sözleşmesinin 102. maddesi uyarınca, en erken zamanda bu antlaşma’nın birleşmiş milletler sekreteryasında kayıt işlemini gerçekleştirir.

    taslak ilave i: kuruluş anlaşmasi

    [ayrı ayrı ve eş zamanlı referandumlarla onaylanan kuruluş anlaşması metnini ekleyiniz.]

    taslak ilave ii: garanti antlaşmasi ile ilgili ek protokol

    kıbrıs, yunanistan, türkiye ve ingiltere aşağıdaki maddeler üzerinde mutabık kalırlar:

    madde 1

    1. garanti antlaşması, kuruluş anlaşması ve kapsamlı çözümle kurulan yeni düzene, gerekli değişiklikler yapılmış şekilde uyarlanır ve böylece, kıbrıs’ın bağımsızlığı, toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzenine ek olarak <parça devlet>’in de toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzenini kapsar.

    2. “anayasal düzen” kıbrıs’ın anayasası ile beraber her <parça devlet>’in de anayasası anlamına gelir ve ilgili anayasada belirtilen tadilat hükümleri uyarınca bu anayasalardan herhangi birine yapılan tadilatları da içerir; bundan dolayı, bu anlaşmada “temel maddelere yapılan atıflar hükümsüzdür.”

    madde 2

    bu protokol imzalandığı andan itibaren yürürlüğe girer ve garanti antlaşmasının diğer hükümleri üzerinde üstünlüğe haizdir.

    imza imza imza imza

    imza
    kıbrıs helen cumhuriyeti türkiye cumhuriyeti birleşik krallık

    taslak ilave iii: ittifak antlaşmasi ile ilgili ek protokol

    kıbrıs, yunanistan ve türkiye

    i. kıbrıs’ın, kuruluş anlaşması ve anayasası uyarınca askersizleştirileceği akılda tutularak,

    ii. kıbrıs’ın bağımsızlığı veya toprak bütünlüğüne karşı yapılacak herhangi bir saldırıya veya saldırganlığa karşı koyacakları yönündeki taahhütlerini yeniden teyit ederek,

    aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır:

    madde 1

    ittifak antlaşması, mutatis mutandis, kuruluş anlaşması ve kıbrıs anayasası’nda oluşturulan yeni düzen uyarınca ve özellikle kıbrıs’ın askersizleştirilmesi göz önünde bulundurularak uyarlanır ve uygulanır.

    madde 2

    üçlü karargah olmayacaktır. ittifak antlaşması hükümleri, mutatis mutandis, bu antlaşma uyarınca görevlerini istişare ve işbirliği içinde yürütecek olan yunan ve türk birlikleri komutanları için geçerli olur.

    madde 3

    her birinin sayısı, tüm rütbelerden [dört rakamlı bir sayı ekleyiniz] aşmayacak yunan ve türk birliklerinin ittifak antlaşması uyarınca, sırasıyla kıbrıs rum <parça devlet>’inde ve kıbrıs türk <parça devlet>inde konuşlandırılmasına müsaade edilir. rum ve türk birliklerinin oluşumu, teçhizatları, konuşlandırılma bölgeleri ve faaliyetleri bu ek protokoldeki ilişik’te belirtildiği gibidir.

    bu protokol imzalandığı andan itibaren yürürlüğe girer ve ittifak antlaşmasının diğer hükümleri üzerinde üstünlüğe haizdir.

    imza imza imza
    imza
    kıbrıs helen cumhuriyeti türkiye cumhuriyeti

    ilişik: yunan ve türk birliklerinin oluşumu, teçhizatları, konuşlandırma bölgeleri ve faaliyetleri.

    ilişik 1: yunan ve türk birliklerinin oluşumu, teçhizatlari, konuşlandirilma bölgeleri ve faaliyetleri

    madde 1 oluşum

    her birlikte (kontenjanda) bulundurulacak hizmet sınıfları; kuruluşları ve güçleri itibarıyla eşit olacak ve bir karargah, yerleşik birlik ve kişilerden oluşacaktır. kontenjanlar aşağıda sıralanan tipteki birliklerden ve belirtilen azami kuvvetlerden oluşacaktır:

    birliğin tipi azami kuvvet
    zırhlı tabur
    piyade taburu
    istihkam bölüğü
    topçu taburu
    muhabere bölüğü
    hava ulaştırma taburu (helikopter)
    hava savunma bataryası
    destek ünitesi
    sıhhiye birliği
    tugay karargahı
    [...]
    [...]

    madde 2 silahlar ve teçhizatlar

    birlikler, birliklerin tür ve sayılarına uygun olarak, eşit silah ve teçhizat bulundurur. birliklerin bulundurabilecekleri silahlar ve teçhizat en fazla belirtilen miktar kadar olur ve özellikle zırhlı araçları, ağır silahları ve topçu sistemleri ile taarruz helikopterleri gibi taarruz silahlarını ilgilendiren kısıtlamalarla birlikte aşağıdakileri içerir:

    silah ve teçhizat tipi azami miktar
    savaş tankı (orta boy)
    zpt’ler dahil piyade savaş araçları (ana topu 25mm’ye kadar olanlar)
    çekili top (155 mm’ye kadar)
    hava savunma füzeleri (kısa menzilli, 7000m’ye kadar)
    [...]
    [...]

    madde 3 faaliyetler

    birliklerin faaliyetleri, özellikle kamp içi ve askeri bölgelerdeki eğitimler, silah ve teçhizat bakımı, tören ve resmi geçitler ve belirlenen alanlarında eğitimi içeren rutin barış dönemi faaliyetleri ile sınırlıdır.

    madde 4 tesisler

    birlik ve teçhizatların bulundurulacağı askeri tesisler aşağıdaki gibidir:

    birlik yer27 (grid koordinatı) birliklerin sayısı
    yunan

    türk

    madde 5 eğitim alanları

    her iki birlik için belirtilen eğitim alanları aşağıdaki gibidir:

    birlik yer28 (4 haneli grid koordinatı)
    yunan

    türk

    madde 6 hareket

    birlikler, yer aldıkları <parça devlet> içerisinde sevk noktası, garnizon ve eğitim alanları arasındaki en kestirme yolda hareket edecekler ve <parça devlet>ler arasındaki sınıra veya toprak düzenlemelerine tabi bölgelerde var olan yol alt yapısı, aksini mecbur kılmadıkça, sözkonusu bölgelere yaklaşmaz.

    madde 7 bildirimler

    birlikler, arazideki eğitim dahil, tüm birlik sevkiyatının, zaman, yer ve amacını birbirlerine ve birleşmiş milletler’e [rakam koyunuz] gün önceden bildirir. birlik sevkiyatı [rakam koyunuz]’dan çok kapasitede insan taşıyabilen [rakam koyunuz] askeri taşıt araçları olarak tanımlanır.

    [gerekli olan ek maddeleri ekleyiniz]

    (27) gözlem: üzerinde anlaşmaya varılan askeri tesisler, hiçbir koşul altında, toprak ayarlamasına tabi bölgelerde üslenmeyecektir.
    (28) gözlem: üzerinde anlaşmaya varılan askeri eğitim tesisler hiçbir koşul altında toprak ayarlamasına tabi bölgelerdeüslenmeyecektir.

    taslak ilave iv: geçiş dönemi güvenlik düzenlemeleri

    madde 1 yedekler de dahil kıbrıs rum ve kıbrıs türk kuvvetlerinin lağvedilmesi

    yedekler de dahil tüm kıbrıs rum ve kıbrıs türk birlikleri, kıbrıs’ta kurulacak yeni düzene ilişkin antlaşmanın imzalanışından [g-günü] en geç beş ay sonra aşağıda belirtilen zaman çizelgesi doğrultusunda lağvedilecek ve silahları adadan çıkarılacaktır:

    a. [g-günü + 150’den g-günü + 270’e kadar : yüzde 20; (4 ay)]
    b. [g-günü + 271’den g-günü + 450’e kadar : yüzde 25; (6 ay)]
    c. [g-günü + 451’den g-günü + 630’a kadar : yüzde 25; (6 ay)]
    d. [g-günü + 631’den g-günü + 870’e kadar : yüzde 30; (8 ay)]

    madde 2 yunan ve türk kuvvetlerinin düzenlenmesi

    yunan ve türk kuvvetleri ve teçhizatları uzlaşılan bölgelerde ve sayılarda tekrar sevk edilir ve fazla birlik ve teçhizatları, kıbrıs’taki yeni düzene ilişkin antlaşmanın imzalanışından [g-günü] en geç beş ay sonra aşağıda belirtilen zaman çizelgesi doğrultusunda çekilir:

    a. [g-günü + 150’den g-günü + 270’e kadar : yüzde 20; (4 ay)]
    b. [g-günü + 271’den g-günü + 450’e kadar : yüzde 25; (6 ay)]
    c. [g-günü + 451’den g-günü + 630’e kadar : yüzde 25; (6 ay)]
    d. [g-günü + 631’den g-günü + 870’e kadar : yüzde 30; (8 ay)]

    ek d

    birleşmiş milletler güvenlik konseyi’ne karar almasi amaciyla sunulan konular

    i.

    birleşmiş milletler genel sekreteri, kıbrıs sorunu’nun kapsamlı çözümünün hükümlerine uygun olarak ve kuruluş anlaşması ona ilişikte sunulan son şekli verilmiş eklerin kendisince tasdik edilmesi üzerine, birleşmiş milletler güvenlik konseyi’nden kuruluş anlaşması ile aynı anda yürürlüğe girecek olan bazı kararları alamsını ister; güvenlik konseyi bu kararlarla:

    1. kuruluş anlaşması’nı tasdik eder ve özellikle;
    a. kıbrıs’ta kuruluş anlaşmasıyla yaratılan düzenin tek taraflı olarak değiştirilmesini ve özellikle, kıbrıs’ın bir bütün olarak veya bir bölümünün herhangi bir ülkeyle birleşmesinin, veya kıbrıs’ın herhangi bir şekilde taksim edilmesinin, veya ayrılmanın yasaklandığını resmen kaydeder; ve
    b. kıbrıs rumları ile kıbrıs türklerinin siyasal eşitliği ve ayrı kişilikleri ile onların kıbrıs devleti içindeki <parça devlet>lerinin eşit statüsünü tanır; ve

    2. kıbrıs’a silah teminini hem ithalatçı hem de ihracatçıları yasal olarak bağlayacak şekilde yasaklar;

    3.kıbrıs’ta <ortak devlet>in <parça devlet>lerle uyuşmasına dayalı olarak aksi yönde bir karar almaması halinde, aşağıda açıklanan manda altında tüm kıbrıs’ta istenilecek süre kadar serbest bir şekilde yerleştirilip çalışacak olan bir birleşmiş milletler barış gücü bulundurulmasının devamına karar verir.

    “kuruluş anlaşması’nın uygulanmasını izlemek, ve ona uyulmasının sağlanması amacıyla elinden gelen tüm çabayı göstermek, güvenli bir ortam sağlanmasına katkıda bulunmak ve özellikle:
    a. aralarında,
    i) tüm ihtiyatların (yedekler) da bulunduğu kıbrıs rum ve kıbrıs türk kuvvetlerinin dağıtılması ve silahlarının ada dışına çıkarılması;
    ii) yunan ve türk kuvvetlerinin asker sayısı ve silah sistemleri sayısının üzerinde anlaşmaya varılan eşit düzeye uyarlanması; da olmak üzere kuruluş anlaşması’ndaki güvenlik düzenlemelerine uyulup uyulmadığını izler ve denetler;
    b. kuruluş anlaşması’nda <ortak devlet> ve <parça devlet>ler polis güçleri ile ilgili düzenlemelerine uyulup uyulmadığını izleyip, denetler;29
    c. herhangi bir <parça devlet> vatandaşlarına diğer parça devlet> yetkililerince adil ve eşit muamele yapmaları için elinden gelen tüm çabayı gösterir;
    d. toprak ayarlamasına konu olacak bölgelerle ilgili çalışmaları denetler;
    e. kıbrıs’taki yeni düzenle ilgili olarak kıbrıs, yunanistan, türkiye ve birleşik krallık arasındaki antlaşma çerçevesinde kurulacak olan komiteye başkanlık eder ve ona idari destek sağlar;
    f. kendine verilen mandayı, örnek olarak, devriyeler düzenleyerek, mevziler (gözetleme noktaları) ve yol barikatları kurarak, şikayet kabul ederek, soruşturma yürüterek, olguları ortaya koyarak, resmi tavsiyelerde bulunarak ve yetkilileri uyararak uygular.

    ii.

    <ortak devlet> ve <parça devlet> yetkilileri yanında kıbrıs’taki yunan ve türk birlikleri de, birleşmiş milletlerin kıbrıs’taki operasyonuyla işbirliği yapar. bu operasyonunun masrafları kıbrıs tarafından karşılanır.

    ek e

    kibris’in avrupa birliği’ne katilimiyla ilgili olarak avrupa birliği’nden istenecekler

    kibris’in avrupa birliği’ne katilimina ilişkin yasaya ekte sunulmasi istenen protokol

    i. kıbrıs rumları ile kıbrıs türkleri arasında (tarih eklenecektir) tarihinde ulaşılan kapsamlı çözüm ile kıbrıs rumları ile kıbrıs türkleri arasındaki (tarih eklenecektir) tarihli kuruluş anlaşması’nın şartlarını dikkate alan,

    ii. garanti ve ittifak antlaşmaları, onlara eklenmiş ek protokoller, ve kuruluş antlaşmasını dikkate alan,

    iii. kıbrıs’ın askersizleştirilmesini dikkate alan ve akılda tutan,

    iv. kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılımıyla ilgili koşullara ilişkin yasanın, kuruluş anlaşması’nın uygulanmasını engellemeyeceğini, ve bu anlaşmanın şartlarını, avrupa birliği’nin üzerinde kurulmuş olduğu ilkelere uygun olarak hazmedeceğini (kabul edeceğini) düşünen,

    v. kıbrıs’ın, katılım yasası ve bu protokolün öngördüğü şartlara uygun olarak, avrupa birliği üyeliğiyle ilgili sorumluluklarının yerine getirilmesine ilişkin tüm gerekli (uygun) önlemleri alacağını hatırda tutarak; ve üyelik görüşmeleri sırasında üzerinde anlaşmaya varılan geçici sürelerin bu kuruluş anlaşması’nda öngörüldüğü gibi <ortak devlet> ve <parça devlet> arasındaki kuvvetler ayırımına uygun olarak uygulanacağını hatırlayan,

    vi. kıbrıs rumları ile kıbrıs türklerinin siyasal eşitliğinin, iki <parça devlet>in eşit statülerinin, ve kuruluş anlaşması ile yaratılan durumun tek taraflı olarak değiştirilmesinin yasaklanmasının, avrupa birliği antlaşmasının 6’ncı maddesi (1)’nci paragrafına uygun olduğunun altını çizen,

    vii. kıbrıs’taki kıbrıslı türkler ve kıbrıslı rumlar arasındaki dengenin <ortak devlet>in iki bölgeli karakterini, ve <parça devlet>ler kimliklerini koruma ihtiyacını tanıyarak,

    viii. avrupa birliği’ne katılımın hem kıbrıs rumlarının hem de kıbrıs türklerinin yararına olacağını ve iki taraf arasındaki ekonomik dengesizlikleri giderecek gelişmeye yol açacağının altını çizen,

    ix. 24-25 ekim 2002 tarihli avrupa birliği konseyi (zirvesi) başkanlık sonuçlarına uygun olarak, konseyce bir program oluşturulup, birleşik bir kıbrıs’ın kuzey bölgelerinin ekonomik gelişimi amacıyla 206 milyon euro harcanacağı, ve bu programın halen sürmekte olan diğer avrupa birliği operasyonlarına ek olarak uygulanacağını göz önünde bulunduran,
    x. kıbrıs rumlarıyla kıbrıs türklerinin yunanistan ve türkiye ile olan özel ilişkilerini hesaba katan,

    xi. bir avrupa birliği üyesi olarak kıbrıs’ın avrupa birliği ile türkiye arasındaki gümrük birliği anlaşmalarını uygulayacağının bilincinde, ve kıbrıs’ın uygun konularda avrupa birliği’nin türkiye’yle ilgili bazı uygulamalarını da uygulayacağını hatırda tutan,

    xii. kıbrıs’la ilgili olarak yunan ve türk vatandaşlarına, avrupa birliği üyeliğinin izin verdiği yere kadar olmak kaydıyla, aynı türden haklar verilebilmesini dileyen,

    imza koyan taraflar olarak, aşağıdaki şekilde anlaşırlar:

    madde 1 mülkiyet ve yerleşim haklarıyla ilgili düzenlemeler

    bu antlaşmadaki düzenlemeler, ayırım yapmaksızın,

    a. kıbrıs türk <parça devleti>nde en az üç yıl ikamet etmemiş olan özel kişiler ile tüzel kişilerin, kıbrıs türk <parça devleti>ndeki yetkili mercilerin izni olmaksızın kıbrıs türk <parça devlet> sınırları içinde taşınmaz mal alması ve bulundurmasının engellenmesini;
    b. kıbrıs vatandaşlarının iç vatandaşlığa hak kazanmadıkları <parça devlet> sınırları içinde ikamet etme haklarının sınırlandırılmasını;
    i) bu tür sakinlerin (ikamet edenler) sayısının bir belediye veya köy nüfusunun üçte birine ulaşması halinde; veya
    ii)geçici 20 yıllık süre zarfında, bu tür sakinlerin o belediye veya köy nüfusuna oranının belirli bir seviyeye ulaşması halinde; bu oran kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonraki ilk yıl için yüzde 1, ve ondan sonraki her üç yılda yüzde 3 oranında artacaktır;
    c. yunan yurttaşlarının sayısının kıbrıs rum <parça devleti>nde yaşamakta olan ve bu devletin iç vatandaşlığına sahip nüfusun yüzde 10’una ulaşması halinde, yunan vatandaşlarının kıbrıs’ta ikamet etme haklarının kısıtlanmasını;
    d. türk vatandaşlarının sayısının kıbrıs türk >parça devleti>nde yaşamakta olan ve bu devletin iç vatandaşlığına sahip nüfusun yüzde 10’una ulaşması halinde, türk vatandaşlarının kıbrıs’ta ikamet etme haklarının kısıtlanmasını engellemez.

    madde 2 koruma tedbirleri

    1.özel durumlarda, avrupa birliğinin kendi iç piyasasının işleyişi çerçevesinde, üyeler arasındaki mal ve hizmetler, insanlar ve sermayenin, serbest dolaşımı üzerindeki bazı sınırlamaların kaldırılması gibi durumların, kıbrıs türk <parça devlet>i ekonomisinde ciddi sorunlar yarattığı veya yaratabileceği durumlarda, yetkili kıbrıs makamları bir yıllığına uygun koruyucu önlemler alır. bu tür önlemler, komisyonun iznine tabi olarak, uzatılabilir. bu tür önlemler makul oranlarda olur ve ticaret üzerinde örtülü bir sınırlama teşkil etmez.

    2.paragraf 1’de anlatılan durumlarda alınan önlemlerin iç piyasada rekabet koşullarını engelleyici bir etkisi görünmesi halinde, komisyon, kıbrıslı temsilcilerle birlikte, bu önlemlerin nasıl uygun hale getirilebileceğini inceler.

    3.avrupa topluluğunun kuruluşuna ilişkin 226 ve 227’nci maddelerde ortaya konan prosedürden sayılması yoluyla, gerek komisyon gerekse herhangi bir avrupa birliği üyesi ülke, kıbrıs’ın paragraf 1’de anlatılan yetkileri kötü niyetle kullandığına kanaat getirmesi halinde, konuyu avrupa adalet divanı’na getirebilir.

    madde 3 türk vatandaşlarının ülkeye giriş ve ikamet hakları

    avrupa birliği, kıbrıs’ı, yunan ve türk vatandaşlarının ülkeye giriş ve ikamet haklarıyla ilgili olarak, avrupa birliği üyesi diğer ülkelerde türk vatandaşlarına uygulanan giriş ve ikamet düzenlemelerini etkilememek koşuluyla, yunan ve türk vatandaşlarına ülkeye giriş ve ikamet konularında eşit davranmaya yetkili kılar. türk vatandaşlarının ülkeye giriş ve ikamet haklarının uygulanmasıyla ilgili olarak komisyon, kıbrıs ve türkiye arasında, kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç bir yıl içinde müzakere edilir.

    madde 4 avrupa güvenlik ve savunma politikası

    kıbrıs’ın avrupa güvenlik ve savunma politikasına katılımı, kuruluş anlaşması hükümlerine, garanti ve ittifak antlaşması hükümlerine ve ek protokollere tam saygı gösterir ve hiçbir şekilde bu hükümleri zayıflatmaz.

    kopenhag avrupa konseyi sonuçlarina eklenmesi talep edilen paragraf

    ab, kıbrıs türk mevzuatının ab müktesebatına uyarlanmasına katkıda bulunmak, kıbrıs türk <parça devleti>nin yönetim kapasitesini geliştirmek ve kıbrıs’taki ekonomik eşitsizliği daraltmak için mali yardım da dahil özel önlemler almayı taahhüt eder.

    içindekiler

    kibris sorununun kapsamli çözümü

    madde 1 kuruluş anlaşması
    madde 2 kıbrıs’ta kurulacak yeni düzenle ilgili hususlar hakkında antlaşma
    madde 3 birleşmiş milletler güvenlik konseyi'ne karar için sunulacak hususlar
    madde 4 avrupa birliği’ne katılım şartları 3

    ek a: kuruluş anlaşmasi

    madde 1 kurulacak yeni düzen
    madde 2 kıbrıs devleti, <ortak devlet> hükümeti ve <parça devletleri>
    madde 3 vatandaşlık
    madde 4 temel hak ve özgürlükler
    madde 5 <ortak devlet> hükümeti
    madde 6 yüksek mahkeme
    madde 7 geçici <ortak devlet > kurumları
    madde 8 askersizleştirme
    madde 9 <parça devlet> sınırları ve toprak ayarlaması
    madde 10 mülkiyet
    madde 11 uzlaşma komisyonu
    madde 12 geçmiş işlemler
    madde 13 yürürlüğe giriş ve uygulama
    madde 14 ilaveler

    taslak ilave i: kıbrıs anayasası
    bölüm i: genel hükümler
    madde 1 kıbrıs devleti
    madde 2 <parça devlet>ler
    madde 3 anayasa’nın üstünlüğü
    madde 4 hukuk devleti
    madde 5 laik kıbrıs devleti ve <parça devlet>ler
    madde 6 <ortak devlet> ve <parça devlet>lerin askersizleştirilmesi
    madde 7 resmi diller ve resmi işlemlerin yürürlüğe konması
    madde 8 <ortak devlet>in resmi tatilleri
    bölüm ii: temel hak ve özgürlükler
    madde 9 temel haklar
    madde 10 vatandaşlık
    madde 11 siyasal hakların kullanımı
    bölüm iii: <ortak devlet> ve <parça devletler>
    madde 12 <ortak devlet> in yetki ve işlevleri
    madde 13 <parça devlet>lerin yetki ve işlevleri
    madde 14 işbirliği ve koordinasyon
    madde 15 ortak soruşturma örgütü
    madde 16 dış ilişkiler
    madde 17 avrupa birliği üyesi olarak kıbrıs
    bölüm iv: <ortak devlet> kurumları
    madde 18 göreve yeterlilik, uygunsuzluk ve görevlerin yerine getirilmesi
    madde 19 <ortak devlet>te dokunulmazlık ve muafiyetler
    kısım a: yasama
    madde 20 parlamentonun oluşumu ve seçimi
    madde 21 kuruluş
    madde 22 yetkiler
    madde 23 usul
    kısım b: yürütme
    madde 24 başkanlık konseyi
    madde 25 konsey başkanı ve başkan yardımcısı
    madde 26 bakanlıklar
    madde 27 başkanlık konseyi’nin temsiliyeti
    madde 28 <ortak devlet> yönetimi
    madde 29 <ortak devlet> polisi
    kısım c: bağımsız görevliler ve kurumlar
    madde 30 kıbrıs merkez bankası
    madde 31 diğer bağımsız makamlar
    madde 32 başsavcı ve başsavcı yardımcısının makamı
    madde 33 sayıştay başkan ve sayıştay başkan yardımcısının makamı
    kısım d: yargı
    madde 34 kıbrıs yüksek mahkemesi
    bölüm v: anayasa’nın değiştirilmesi
    madde 35 anayasa’nın değiştirilmesi
    bölüm vi: geçici hükümler
    madde 36 <parça devlet> organları
    madde 37 <ortak devlet> geçici parlamentosu
    madde 38 <ortak devlet> geçici devlet başkanı
    madde 39 <ortak devlet> geçici hükümeti
    madde 40 <parça devlet> [yürütme organ başkanları]nın başkanlık konseyi toplantılarına katılımı
    madde 41 avrupa birliği’ne katılım antlaşması’nın yürürlüğe girmesi
    madde 42 yüksek mahkeme yargıçlarının atanması ve ilk görev süreleri
    madde 43 kamu hizmeti
    madde 44 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden önceki borçların sorumluluğu
    madde 45 resmi dillerin öğretilmesi
    madde 46 devlet malları
    bölüm vii: ek hükümler
    ilişik 1: kıbrıs ve <parça devletler>in haritası
    ilişik 2: kıbrıs’ın bayrağı
    ilişik 3: kıbrıs milli marşı
    ilişik 4: <ortak devlet> malları
    taslak ilave ii: anayasal nitelikli yasalar
    ilişik 1: anayasal nitelikli yasaların geliştirilmesi ve kabul edilmesini düzenleyen anayasal nitelikli yasa
    ilişik 2: polis ile ilgili hususlar ve ortak soruşturma örgütü’ne ilişkin anayasal nitelikli yasa
    madde 1 <parça devlet> polisi
    madde 2 ortak soruşturma örgütü
    madde 3 işbirliği
    ilişik 3: <parça devlet> iç vatandaşlık statüsüne ilişkin anayasal nitelikli yasa
    madde 1 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle oluşacak <parça devlet>lerin iç vatandaşlık statüsü
    madde 2 <parça devlet> iç vatandaşlık statüsünün kazanılması
    madde 3 <parça devlet> düzeyinde siyasal hakların kullanılması
    madde 4 ülkeye giriş ve ikametin engellenmesine ilişkin yüksek mahkeme emirleri
    madde 5 kıbrıslı olmayanların ikametlerinin makul kısıtlanması
    madde 6 kıbrıslıların ikametlerinin makul kısıtlanması
    madde 7 ikamet ile ilgili makul geçici kısıtlamalar
    taslak ilave iii: kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip geçerli olan <ortak devlet> yasası
    ilişik 1: kıbrıs’ın milli marşı, bayrağı, amblemi, nişanları (ve kullanımlarına) ilişkin yasa
    ilişik 2: dış ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin yasa
    madde 1 kıbrıs’ın diplomatik misyonlarının oluşumu
    ilişik 3: avrupa birliği ile ilişkilerin düzenlenmesine ilişkin yasa
    ilişik 4: kıbrıs vatandaşlığı yasası
    madde 1 genel hükümler
    madde 2 [çifte vatandaşlık]
    madde 3 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra kıbrıs vatandaşlığı
    madde 4 kıbrıs vatandaşlığının kazanılması
    madde 5 tabiyete geçme
    madde 6 kolaylaştırılmış kıbrıs vatandaşlığının kazanılması
    madde 7 kıbrıs vatandaşlığının kaybedilmesi
    madde 8 pasaportlar
    madde 9 vatandaşlık kurulu
    madde 10 vatandaşlık yasasının uygulanması
    madde 11 vatandaşlık kararlarına itirazların incelenmesi
    madde 12 geçici kural ve düzenlemeler
    ilişik 5: yabancılar, muhaceret ve iltica yasası
    madde 1 genel hükümler
    madde 2 yunan ve türk uyruklu şahısların giriş ve ikamet hakları
    madde 3 iltica
    madde 4 yabancılar kurulu
    madde 5 yasanın uygulaması
    madde 6 muhaceret, iltica, sınır dışı etme veya suçluların iadesi ile ilgili alınan
    kararlara itiraz
    madde 7 geçici kural ve düzenlemeler
    ilişik 6: merkez bankası yasası
    bölüm 1: geçici hükümler
    madde 1 kıbrıs vatandaşlarının ve kıbrıs’ta ikamet edelerin mevduatlarının ikamesi
    ilişik 7: <ortak devlet>te vergilendirme ve maliye ile ilgili yasa
    madde 1 <parça devlet>lere transfer
    ilişik 8: <ortak devlet> bütçe yasası
    madde 1 bir önceki bütçenin geçici olarak uygulanması
    ilişik 9: uluslararası ticaret, gümrük ve rüsumat yasası
    ilişik 10: havacılık ve hava sahasının yönetimi yasası
    ilişik 11: uluslararası denizcilik, karasuları, ve kıta sahanlığı yasası
    ilişik 12: posta hizmetleri yasası
    ilişik 13: haberleşme yasası
    ilişik 14: meteoroloji yasası
    ilişik 15: ağırlıklar ve ölçü birimleri yasası
    ilişik 16: fikri mülkiyet hakları yasası
    ilişik 17: eski eserler yasası
    ilişik 18: seçimle göreve gelen <ortak devlet> makamlarının seçimine ilişkin yasa
    ilişik 19: <ortak devlet> yönetim yasası
    ilişik 20: <ortak devlet> polis yasası
    ilişik 21: yasama usulü ve anayasa değişikliklerinde izlenecek usule ilişkin yasa
    ilişik 22: yargı yönetimi yasası
    madde 1 yüksek mahkeme yargıçları
    madde 2 yüksek mahkeme başkanı
    madde 3 yargıçların kıdemi
    madde 4 adliye kurulu
    madde 5 yüksek mahkeme’nin kısmen periyodik olarak yenilenmesi
    madde 6 geçici yüksek mahkeme
    ilişik 23: <ortak devlet> suçları yasası
    taslak ek iv: kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesinden sonra <ortak devlet> ve <parça devlet>ler arasındaki işbirliği anlaşmaları
    ilişik 1: dış ilişkileri düzenleyen işbirliği anlaşması
    ilişik 2: avrupa birliği ile ilişkiler hususunda işbirliği anlaşması
    madde 1 anlaşmanın kapsamı
    madde 2 bilgilendirme görevi
    madde 3 karar alma
    madde 4 temsiliyet
    madde 5 yasal işlem
    madde 6 uyarlama
    madde 7 başkanlık
    madde 8 bu anlaşmanın uygulanmasından doğacak ihtilaflar
    ilişik 3: polis konularındaki işbirliği anlaşması
    taslak ek v: kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesini müteakip kıbrıs üzerinde bağlayıcı olacak uluslararası antlaşmaların listesi
    taslak ek vi: toprak düzenlemeleri
    madde 1 <parça devlet> sınırlarının belirlenmesi
    madde 2 geçişler ve bağlantı yolları
    madde 3 su kaynakları
    madde 4 toprak düzenlemelerinin evreleri
    madde 5 şimdiki sakinler
    madde 6 taşınmaz mallar
    ilişik 1: toprak düzenlemesiyle ilgili harita
    taslak ek vii: 1963’den bugüne meydana gelen olaylardan etkilenmiş mal ve mülklerin ele alinmasi
    bölüm i: genel maddeler
    madde 1 genel hükümler
    madde 2 kıbrıs mülkiyet kurulu
    madde 3 toprak düzenlemelerine tabi bölgelerdeki mülkler
    madde 4 dini alanlar
    bölüm ii: mülkiyet haklarının kullanımıyla ilgili düzenleme
    madde 5 etkilenen mülklerle ilgili işlemlerin, davaların ve değişikliklerin askıya alınması
    madde 6 talepler ve başvurular
    madde 7 zarar ziyandan doğan sorumluluk
    kısım a: tazminat
    madde 8 tam ve etkili tazminat hakkı
    madde 9 kurumlara ait mallar
    madde 10 kamu yararı için kullanılan mallar
    madde 11 askeri amaçlar için gerekli olan mallar
    madde 12 tasarrufu kaybeden mal sahipleri tarafından şu an kullanılmakta olan mallar
    madde 13 tasarrufu kaybeden mal sahiplerinden malı satın alan kişiler tarafından halen kullanılan taşınmaz mallar
    madde 14 esaslı inkişafa tabi mallar
    kısım b: tasarrufun iadesi
    madde 15 geri iade için uygunluk
    madde 16 anlaşılmış geri iade düzeyleri
    madde 17 geri iade moratoryum
    madde 18 iade edilen mallar üzerinde yapılan inkişaf
    kısım c: satış, takas veya uzun vadeli kiralama
    madde 19 satma, takas veya kira seçeneği
    madde 20 tasarrufu kaybeden mal sahiplerine mal satmaları, takas etmeleri veya
    kiralamaları için teşvikler
    bölüm iii: kullanım kaybı
    madde 21 kullanım kaybından doğan tazminat
    bölüm iv: yargısal denetim
    madde 22 gayri menkul mahkemesi
    bölüm v: tadilat
    ilişik 1: tanımlar
    madde 1 tanımlar
    ilişik 2: kıbrıs mülkiyet kurulu ve tazminat düzenlemeleri
    kısım a: kıbrıs mülkiyet kurulu’nun oluşumu, işleyişi, yetkileri, personeli ve maliyeti
    madde 1 kıbrıs mülkiyet kurulu’nun oluşumu ve yönetim biçimi
    madde 2 üyelik
    madde 3 yetkiler
    madde 4 mülkiyet kurulu ile ilgili ve <ortak devlet>in ve <parça devlet>in
    yükümlülükleri
    madde 5 <ortak devlet> ve <parça devlet> mahkemelerinin ve yetkili makamlarının
    yükümlülükleri
    madde 6 personel
    madde 7 masraflar
    madde 8 mülkiyet kurulu’nun görev süresi
    kısım b: mülkiyet kurulu’na veya onun aracılığı ile devredilen malların idaresi
    madde 9 mülkiyet kurulu’na veya onun aracılığı ile devredilen malların idaresi
    kısım c: etkilenen mallarla ilgili hak iddiaları ve kararların alınması
    madde 10 kararların alınması
    madde 11 hak taleplerinde izlenecek usul
    madde 12 hak taleplerinin ve başvuruların karara bağlanması
    madde 13 geri iade ile ilgili kararlar
    kısım d: satış, takas veya kiralamaya yardımcı olmak
    madde 14 satış, takas veya kiralamaya yardımcı olmak
    madde 15 standart kiralama
    madde 16 satış, takas ve kira: diğer yardımlar
    kısım e: tazminat fonu ve tahviller
    madde 17 tazminat fonu
    madde 18 tazminat tahvillerinim kullanımı
    ilişik 3: mevcut kullanıcılar lehine tedbirler
    kısım a: etkilenen mülkiyetin boşaltılmasıyla ilgili zaman sınırlarının uzatılması
    madde 1 yeterli mali imkana sahip şimdiki tasarruf sahibinin işgal ettiği mal
    madde 2 yeterli mali imkanı olmayan şimdiki tasarruf sahipleri tarafından işgal edilen
    mallar
    madde 3 geri iadeye kadar tasarrufu kaybeden mal sahibine ödenecek kira
    kısım b: tercihli borçlandırma
    madde 4 tercihli borçlandırma
    kısım c: ilk ret hakkı
    madde 5 şimdiki tasarruf sahibi ve diğerleri için etkilenen malın satışına ilişkin ilk ret hakkı
    ilişik 4: toprak düzenlemelerine tabi bölgelerdeki mülkiyet
    madde 1 bu hükümlerin toprak düzenlemesi yapılacak bölgelerdeki mülkiyete uygulanması
    madde 2 tasarrufunu kaybeden mal sahibine geri iade
    madde 3 inkişaf edilen mallar
    madde 4 toprak düzenlemesi yapılacak bölgeleri terk etmek isteyen malların sahipleri
    madde 5 toprak düzenlemesi yapılacak bölgelerdeki malların şimdiki kullanıcıları
    taslak ilave viii: uzlaşma komisyonu
    madde 1 kuruluş
    madde 2 amaçlar
    madde 3 yetkiler
    madde 4 oluşum
    madde 5 süre
    madde 6 masraflar
    madde 7 tavsiyeler ve raporlar
    madde 8 takip prosedürleri
    taslak ilave ix: yeni düzenin hayata geçmesi
    madde 1 ayrı ayrı ve eş zamanlı gerçekleşecek referandumların yönetimi
    madde 2 kuruluş anlaşması’nın yürürlüğe girmesi
    madde 3 bayrak çekme törenleri
    madde 4 birleşmiş milletler
    taslak ilave x: uygulama takvimi
    ek b: sonuçlandirma sürecine eşlik ve yardim edecek tedbirler
    madde 1 kuruluş anlaşması’nın sonuçlandırılması
    madde 2 kuruluş anlaşması’nı sonuçlandıracak komiteler
    madde 3 bayrak ve milli marş yarışması
    madde 4 <parça devlet> anayasaları ve mevzuat
    madde 5 güven artırıcı tedbirler
    madde 6 geçici yüksek mahkeme yargıçları
    madde 7 ithalat ve dağıtım lisansları
    madde 8 kayıp şahıslar
    ek c: kibris’taki düzene ilişkin kibris. yunanistan, türkiye ve
    birleşik krallik arasindaki antlaşma
    madde 1 kuruluş anlaşması’nın onaylanması
    madde 2 izleme komitesi
    madde 3 garanti antlaşması’na ek protokol
    madde 4 ittifak antlaşması’na ek protokol
    madde 5 geçici güvenlik düzenlemeleri
    madde 6 yürürlüğe giriş
    taslak ilave i: kuruluş anlaşması
    taslak ilave ii: garanti antlaşması ile ilgili ek protokol
    madde 1
    madde 2
    taslak ilave iii: ittifak antlaşması ile ilgili ek protokol
    madde 1
    madde 2
    madde 3
    madde 4
    ilişik 1: yunan ve türk birliklerinin oluşumu, teçhizatları, konuşlandırılma bölgeleri ve faaliyetleri
    madde 1 oluşum
    madde 2 silahlar ve teçhizatlar
    madde 3 faaliyetler
    madde 4 tesisler
    madde 5 eğitim alanları
    madde 6 hareket
    madde 7 bildirimler
    taslak ilave iv: geçiş dönemi güvenlik düzenlemeleri
    madde 1 yedekler de dahil kıbrıs rum ve kıbrıs türk kuvvetlerinin lağvedilmesi
    madde 2 yunan ve türk kuvvetlerinin düzenlenmesi
    ek d: birleşmiş milletler güvenlik konseyi’ne karar almasi
    amaciyla sunulan konular
    ek e: kibris’in avrupa birliği’ne katilimiyla ilgili olarak avrupa birliği’nden istenecekler
    kıbrıs’ın avrupa birliği’ne katılımına ilişkin yasaya ekte sunulması istenen protokol
    madde 1 mülkiyet ve yerleşim haklarıyla ilgili düzenlemeler
    madde 2 koruma tedbirleri
    madde 3 türk vatandaşlarının ülkeye giriş ve ikamet hakları
    madde 4 avrupa güvenlik ve savunma politikası
    kopenhag avrupa konseyi sonuçlarına eklenmesi talep edilen paragraf.
  • 06.02.2004 günü denktaş tarafından müstehçen olarak nitelendirilmiş plan. ayrıca sözlükte tam metni olan plan.
    (bkz: helal olsun)