şükela:  tümü | bugün
  • diyabetik ketoasidozda anyon gap artar mesela.

    şöyle hesaplanır: (na+k) - (hco3+cl)

    normal değer: 10-14 arasıdır.

    not: bazıları k'u olaya dahil etmezler.
  • (bkz: tevfik ecder)
  • hesaplanabilen katyonlar- hesaplanabilen anyonlar şeklinde bulunur. yani
    (na+k) - (hco3+cl)
    normal değeri 8-12 meq/l'dir.

    ancak bazı durumlar vardır ki artmış anyon açığı olan metabolik asidoz ya da normal anyon açığı olan metabolik asidoz denilir.

    artmış anyon açığı olan metabolik asidoz: asit artışı durumunda oluşur. vücuda asidik bir şeyler eklenmiştir ve bu asidi telafi etmek (tamponlamak) için hco3 kullanılmıştır. bu durumda ne oldu hco3 azaldı, anyon açığı arttı. bu klor gerektiren bi durum olmadığından klor normal seviyesinde kalıyor.
    örnekler:
    aspirin (asetil salisilik asit)
    alkolik ketoasidoz
    diyabetik ketoasidoz
    laktik asidoz

    normal anyon açığı olan metabolik asidoz: hco3 kaybı vardır burda. ancak kayıp öyle kendi başına sadece hco3'ün dışarı atımı şeklinde değildir. hco3 dışarı atılırken klor içeri alınır. vücutta hco3 ile klor arası böyle zıt çalışarak denge sağlayan bir pompa vardır. bu nedenle atılan hco3 anyonu kadar klor anyonu alındığından, anyon açığındaki anyonlar kısmının dengesi bozulmaz, klor artmıştır ve anyon açığı normaldir.
    örnekler:
    diyare
    renal tübüler asidoz tip 1*
    renal tübüler asidoz tip 2**

    *: toplayıcı kanallardaki alfa interkale hücrelerin h'i idrara atıp da k'u hücre içine almasındaki mekanizma bozuktur. yani toplayıcı kanallardan h sekresyonu yapılamıyor. normalde h idrara atılarak hco3 ile birleşip hco3 geri emilimini sağlamalıdır ancak h atılamayınca hco3 de geri emilemez. (normalde her insanda böbrek tübül lümenine yani idrara hco3 atılır ancak lümende h ile birleşerek h2co3 oluşturur ve co2 olarak geri emilir, h2o kısmı ise idrarla atılır. böbrek tübül hücrelerinden içeri alınan co2 burda h2o ile birleşir ve karbonik anhidraz ile tekrar h2co3 oluşturur. oluşan h2co3 hücrenin içerisinde hco3 ve h olarak ayrışır. bu şekilde atılan hco3 geri emilmiş olur.)
    **: böbrek proksimal tübüllerindeki fonksiyon bozukluğundan kaynaklanan bir hco3 kaybı vardır. yani proksimal tübüllerden hco3 geri emilemiyor. hco3 atılımı devam ederken klor alımı da buna eşlik eder. exchanger pomp aracılığıyla hco3 idrara atılır, klor ise atılamaz geri vücuda döner.

    ek: hipoalbuminemide düzeltilmiş anyon açığı: (4-albumin) x 2,5 + hesaplanmış anyon açığı

    anyon açığı bi de şey var mesela hiperkloremik metabolik asidoz filan deniliyor. klor artınca sağdaki sütunda hco3'ın miktarı azalır iki sütun boyu denk gelsin denge korunsun diye şeklinde düşünülebilir. normalde mesela böbrek sağlamsa hco3-cl ters pompası sayesinde kaybettiği kadar hco3'ı cl çekerek sanki bi nevi kompanse eder. yani hastanın metabolik asidozu var, ilk iş kan anyon gapine baktık anyon gap normal, idrar anyon gapine baktık, idrar anyon gapi normal hmm o zaman bu çocuk kaybettiği hco3'a karşın cl çekmiş ki anyon gap bozulmamış demek ki bu çocuğun böbrekleri sağlam, o zaman ishalden dolayı olmuş bu metabolik asidoz diye düşünürüz

    (derste anlatılırken böyle bi mantık kurmuştum sorun yoktur umarım)