şükela:  tümü | bugün
  • doğruluğuna güvenilmez söz veya yazı.
  • hristiyanlikta, eski ve yeni ahit donemlerinde kaleme alinmis, ama tanrisal esinden kaynaklanmadigi ya da kaynagi belirsiz oldugu gerekcesiyle kitabi mukaddes disinda tutulan metinler.
  • yalnız katolik kilisesince değil, ortodoks ve protestan kiliselerince de kutsal kitap dışında kabul edilen metinlerin ortak adı.
  • hristiyan ve yahudi mezheplerince sahih kabul edilmeyen kimi kutsal yazilar. ozellikle 2. tapinak doneminde yazilmis olan kitaplarin cogu bu sinifa girer.

    yahudiler ve protestan hristiyanlar'in eski ahit kanonlari ayni oldugu icin apokrif saydiklari kitaplar da aynidir. buna karsin katolik ve ortodokslar septuaginta cevirisindeki fazladan kitaplari da (bkz: deutrokanonik) sahih kabul ettikleri icin bu konuda farklidirlar. ancak tumunun de apokrif olarak kabul ettigi onlarca ortak kitap da mevcutur (ornegin hanok kitabi)
  • apocrypha sözcüğü, grekçe "saklı kitaplar" anla­mına gelen '"apocryphos" sözcüğünden gelmiştir fakat ikinci yüzyıl sonunda, kelime anlamı “sahte” olarak bilindi. orijinal metni grekçe olan kitaplar i.ö. 3. yüzyılda 70 kişilik bir ekip tarafından çevirisi yapılan septuaginta da bu­lunmaktadır. 8 nisan 1546 yılında, trent konsilinin kararıyla bu kitaplara “deutero kanonik” yani “ikinci derecede esin kitaplar” denilmiştir. deuterokanonik (apokrif) kitaplar sırasıyla, tobit, yudit, ester, bilgelik, sirak, baruk, yeremya'nın mektubu, azarya'nın duası ve üç genç adamın ezgisi, suzanna, bel ve ejderha, 1. makabeler, 2.makabeler, 3.makabeler, 1.esdras, 4.ezra, manaşşe'nin duası, 151.mezmur ve 4.makabeler'dir. apokrif kitaplar tarihsel metinler, söy­lenceler, bilgelik sözleri, dua ve ezgiler, gelecek olaylarla il­gili metinlerden oluşur.

    apokrifa kitaplar; birçok tarihi, coğrafi, ve kronolojik hataları içerir, ve “kanon” yazılarındaki gibi peygamberlik niteliği taşımaz. apokrifa kutsal kitab’a bazı karşıt öğretileri öğretir. bu yüzden günümüz protestanları tarafından kabul edilmemektedir. bunlara örnek olarak; ölüm için dualar: 2 makabeler 12:40-46, intihar hakkı: 2 makabeler 14:41-46, zekat vererek kefaretini ödemek ve kurtuluş, tobit 4:11 sayılabilir.
  • "bazılarının mukaddes kitap çevirilerine dahil ettiği, başkalarınınsa tanrı ilhamı olduğuna ilişkin kanıt bulunmaması nedeniyle reddettiği kitaplardır. yunanca apokrifos sözcüğü “özenle gizlenmiş” anlamına gelir (mar. 4:22; luka 8:17; kol. 2:3). bu terim, bazıları kişisel olarak okunmaya değer olmakla birlikte, tanrı ilhamı olduğuna ilişkin kanıt bulunmayan, yetkili kaynaktan geldiği kuşkulu kitaplar için kullanılır. bu kitaplar ayrı tutulur ve topluluk önünde okunmazdı, adının “gizlenmiş” fikri vermesinin nedeni buydu. ms 397’deki kartaca konsili’nde kutsal metinler dizisindeki ester ve daniel kitabına yapılan eklerle birlikte apokrif kitaplardan yedisinin ibranice kutsal yazılara eklenmesi önerildi. yine de, katolik kilisesinin bu eklerin mukaddes kitap listesine dahil edildiğini kesin olarak doğrulaması ancak 1546’daki trento konsili’yle oldu. bu ekler, tobit, yudit, ester’e ekler, bilgelik, sirak, baruk, daniel’e üç ek, birinci makabiler ve ikinci makabiler’dir.

    birinci makabiler kitabı, ilhamla yazılmış bir kitap olarak kesinlikle kabul edilemese de, içeriğinin tarihsel değeri vardır. mö ikinci yüzyılda kâhin ailesi olan makabiler önderliğindeki yahudi bağımsızlık mücadelesini anlatır. diğer apokrif kitaplar mitlerle ve boş inanışlarla doludur, içlerinde pek çok yanlış vardır. ayrıca ne isa ne de yunanca kutsal metinlerin yazarları bu kitaplara değinmiş, ne de onlardan alıntı yapmışlardır.

    ms birinci yüzyıl yahudi tarihçisi flavios iosephos pros apiona (apion’a karşı) adlı eserinde (kitap i, 38-41 [8]) ibranilerce kutsal kabul edilen tüm kitaplara değinir. şöyle yazar: “bizim birbiriyle çelişen binlerce tutarsız kitabımız yok. bizim haklı olarak doğru kabul edilen kitaplarımız yalnızca yirmi ve iki tanedir [11. paragrafta gösterildiği gibi bugünkü 39 kitaba eşit] ve tüm devirlerin kaydını içerir. bunlardan beşi musa’nın kitabıdır, kanunları ve insanın doğuşundan kanun koyucunun ölümüne dek geçen geleneksel tarihi kapsar. . . . . musa’dan sonraki peygamberler on üç kitapta musa’nın ölümünden pers kralı kserkses’in ardılı olan artakserkses’e kadar, kendi devirlerinin olaylarını kaleme aldılar. kalan dört kitap tanrı’ya ilahilerle ve insanın yaşamını yönlendiren genel ilkelerle doludur.” iosephos böylelikle ibranice kutsal metinler dizisinin ms birinci yüzyıldan çok önce saptanmış olduğunu gösteriyor.

    ms 405 dolaylarında latince vulgata çevirisini tamamlayan mukaddes kitap bilgini hieronymus, apokrif kitaplar konusunda kesin bir tavır takınmıştı. tanrı ilhamı kitapları listelerken iosephos’la aynı yöntemi kullanarak ibranice kutsal metinlerin ilham edilmiş 39 kitabını 22 adet olarak hesaplamış, sonra da vulgata’sında, samuel ve krallar kitaplarının önsözünde şunları yazmıştı: “böylelikle yirmi iki kitap vardır . . . . kutsal yazıların bu önsözü ibranice’den latince’ye tercüme ettiğimiz tüm kitaplar için geçerli, sağlam bir yaklaşım ortaya koyabilir; dolayısıyla bunların dışındakilerin apokrif grubuna dahil edilmesi gerektiğini anlayabiliriz.” , " *
  • martin luther'in katolik kilise'sinin bazı kitaplarını tanımlamak için kullandığıdır.
    saklamak, gizlemek anlamındadır.
  • hazreti meryemin yasami apokrif metinlere aittir.
  • vatikan'ın kabul ettiği 4 incil harici incillere verilen ad
  • hristiyanlıkta, kanonik dini metinlerin ve kitapların parçası olmayan metin. dini metinlerin doğruluğunun şüpheli olduğu durumlarda kullanılır. kitab-ı mukaddes'e eklenmemiş metinler apokrif olarak kabul edilir.