şükela:  tümü | bugün
  • commedia dell'arte'nin başlıca tiplerinden biri. italyanca arlecchino, ingilizce harlequin, fransızca arléquin.kaynağı latin farslarının soytarısı sannio'dur. bu soytarının yüzü isle boyalı, başı kazınmıştır; elbisesi çok renkli parçalardan yapılmıştır. italyanların arrlecchino'ya verdikleri zanni adı, sannio'dan gelir.
  • en ele avuca sığmaz uşak tiplemesidir. sevimli, zeki, hazır cevap. ilk zamanlar korkak, batıl inançları olan, cahil bir tipken 17.yy dan sonra sıkça aşık olan azimli bir uşak olmuştur. şıpsevdi olduğundan hep başı derde girer ama becerikliliğiyle sıyrılmaı başarır. genellikle columbinanın peşindedir. kindar değildir, büyük tutkuları yoktur.
    ilk zamanlar yamalı köylü kıyafeti ile sahneye çıkarken sonradan vücuda sıkı oturan baklava desenli bir kostüm giymeye başlamıştır.
    iskambil destesindeki jokerebenzer.*
    elinden can acıtmayan şakşak sopasını hiç bırakmaz, takla atarken bile yanındadır. okuma yazma bilmez ama harşka mektup okur, hiç kaybetmez hep bir çıkış yolu bulur.
  • şıpsevdi, otoriteden çekinen, okuması yazması olmadığı halde gayet hazır cevap, gayet ukala italyan halk tiyatrosu karakteri.
    türkçe meali ibiş. bizimkinin dış çizgileri biraz daha kalın olsa da aralarındaki akrabalık gözden kaçırılmamalı.
  • rönesansta 1550 yılarında ortaya çıkan italyan halk doğaçlama tiyatrosunun en önemli uşak tipi hırsız ama iyi yürekli yalancı ama şirin tahta bir hançer kimseye zararı olmaz renk renk yamaları olan giysisi vardır sonradan bu yamalar baklava biçimi almıştır
  • (bkz: harlequin)
  • anadolu'daki köy seyirlik oyunlarındaki arap tipinin batı formudur. geleneksel türk tiyatrosunda ise kavuklu tipine tekabül eder. ingilizlerin, mummers play dedikleri; köy seyirlik oyunları, neolitik devrim sonrası yeniden diriliş ritüellerinden doğmuştur. arap tipi; cinselliğe düşkün ve hayatı hipotalmusu ile gören bir tiptir, burjuva devrimi sonrası bu cinsellik dürtüsü törpülenmiş ve arlecchino'ya dönüşmüştür. cinsellik yerini paraya bırakmıştır ve moliere, plautus'un çömleğini fransızca'ya çevirip saçma bir son yazarak bunu harpagon'a dönüştürmüştür.
  • commedia dell'arte'de efendinin uşağı ve aynı zamanda evdeki hizmetçinin de kaprisli ve şıpsevdi sevgilisi rolündeki karakteri.