şükela:  tümü | bugün
584 entry daha
  • pek çok gelişmiş ekonomide asgari ücret sistemi yerine saatlik ücret üzerinden ücretlendirme var. bizde de bu yönde bir çalışma olabilir mi? sektöre ve işe göre asgari ücret yerine saatlik ücret tespiti nasıl sonuçlar doğurur diye tartışılması gerekir ve belki de ara eleman sorununa da bir nefes sağlayabilir. bu yönden değerlendirilmesine gerek duyulan sistem.
  • hafizam yettigince asgari ucretle ilgili bir seyler yazacagim.

    32 yasindayim. babam doktor, annem calismiyor. oturdugumuz sitede sanat okulu* mezunu, arcelik'te ustabasi olarak calisan birisi vardi, onun da esi calismazdi. kendi yazligi vardi ve bir kac yilda bir yurtdisina cikabiliyordu. biz ise hic yurtdisina cikmadik ve her sene bir hafta tatil yapabiliyorduk. kendisinde cine 5 vardi, arada mac izlemeye onlara giderdik. babam renault broadway'e binerken o ford mondeo'ya biniyordu. bulgaristan seyahatinden alip bize hediye ettigi kasar benim yedigim ilk kasardi, zira o zamanlar turkiye'de pek yapilmiyordu. ayni apartman, daha luks mobilyalar, yuksek segment araba, daha uzun ve sik tatiller... kisaca babamin doktor olarak bize saglayamadigi yasam tarzini o bir isci olarak kendi ailesine saglayabiliyordu.

    cok sevdigimiz bir aile dostumuz da bir kamu istirakinda calisiyordu. onun da esi calismazdi. o da sanat okulu mezunuydu. zannedersem kendisi sef ya da ustabasiydi. onlarin yasam kosullarini da iyi biliyorum. bizden biraz daha kotu bir dairede oturuyorlardi, arabalarinin markasi da ayniydi. bizden hep daha uzun tatile giderlerdi, uc hafta yazlik bir hafta da otel. babamin doktor olarak bize sagladigi yasam tarzinin dengini kendi ailesine saglayabiliyordu.

    su anda ise, devlette de ozel sektorde de bir iscinin bir doktora denk maas almasi, ailesine bir doktorun sagladigi yasam tarzini saglamasi mumkun degil. yakin bir akrabam bes sene kadar once arcelik'te ise girdi. maasi asgari ucretten biraz daha fazlaydi. ustabaslarinin da asgari ucretin en fazla iki kati kadar kazandigini soylemisti. yine kamuda calisan aile dostumuzun oglu, kendisi de meslek yuksek okulunu bitirdi ve su anda 2600 lira maasla calisiyor. babasinin kendi ailesine saglayabildigi yasam tarzi nerede, bu oglunun kendi ailesine saglayabildigi yasam tarzi nerede?

    bugun kalifiye eleman icin kullanilan meslek yuksek okulu mezunu ve 5 yil is tecrubesi o zaman yoktu. yastiklara elyaf dolduran isciler islerinde iyiyse kismen kalifiye eleman sayiliyordu, zira her yastiga ayni miktarda ve seri bir sekilde elyaf doldurmayi ogrenmek de vakit aliyordu. temizlik iscileri de ayni sekilde, zamanla yarisan bu isciler de asgari ucretten biraz daha fazla kazaniyorlardi. yeni eleman bulup sifirdan egitmek yerine onlara bile asgari ucretten biraz daha fazlasi veriliyordu. kamuda da "odaci" adi verilen personel vardi. cay yapmaktan, bazi getir gotur islerinden sorumlulardi, temizlige bile karismazlardi. odacilar bile asgari ucretten biraz daha fazla aliyordu.

    su anda ise, en kalifiye kabul edilmesi gereken otomotiv sektorunde uretim bandinda calisan isciler bile asgari ucretin en fazla iki katini aliyor. iki yillik is tecrubesi olan muhendislere dahi 3000 lira teklif ediliyor.

    buradan yapilabilecek yanlis cikarimlara karsi sunlari ekleyeyim: iscinin maasinin doktor maasina yakin ya da denk olmasinda bir problem gormuyorum. burada anlatmak istedigim sey doktorlarin kendi yasam tarzlarini bir olcude koruyabilmisken iscilerin koruyamadigi. doktoru kiyaslama olarak kullanma sebebim de babamin doktor olusu, zira ortalama bir muhendisin yasam tarzini bilmiyorum.

    arkadaslar, buradaki sorun su: turkiye'de artik asgari ucret "verilebilecek en az maas" degil, yeni baslayan ve ekonomik guvencesi olmayan birisinin kabul etmek zorunda oldugu maas haline geldi. hani kalifiye olmayan calisanlara asgari ucret vermek zorunda olduklari icin zamdan aglayan isverenler var ya, onlar artik kalifiye elemanlarina da asgari ucretin biraz fazlasini makul goruyor. ecevit zamaninda ya da baska herhangi bir zamanda turkiye'de bu kadar asgari ucretli yoktu. bu kadar insan asgari ucretli isci alimi icin kosturmuyordu.

    aslinda isverenlerimiz kabul edecekse asgari ucret ikiye bolunebilir, iki yillik ve ustu mezunlarina 3200, lise ve alti mezunlarina 2400 olacak sekilde dusunulebilir. is tanimi 2 yillik mezunlarla ayni sayilabilecek ama 2 yillik mezunu olmayan isciler de disaridan sinava girip 2 yillik mezunu gibi maas alabilir. acaba boyle bir teklifi "kalife elemana para veririm elbette ama cok basit isleri yapan insanlara niye o kadar parayi vereyim" diyen isverenler kabul edecek mi? meslek yuksekokulundan yeni mezun olmus, yani belli bir kalifikasyona sahip iscilere 3200 vermek isterler mi?

    neyse, ekonomimiz cok iyi, asgari ucreti yukseltmek de ekonomiye buyuk zarar verir.
12 entry daha