şükela:  tümü | bugün
  • atasözleri üst denetleme kurulu...
  • ilk örnekleri paleolitik dönemde görülmeye başlamış, ama daha çok erken neolitik çağı karakterize eden ilkel bir inanç biçimi. ölen ataların ruhlarının yaşayanların hayatları üzerinde rol oynayabilecekleri düşüncesi çerçevesinde gelişir. biçimsel olarak, ölen atanın kafatasının çeşitli yollarla gövdesinden ayrılarak ve bazen de üzerine çamur, kil sıvanıp boyanarak muhafaza edilmesi şeklinde görülür. anadolu'da çayönü, nevali çori, hacılar, çatalhöyük ve köşk höyük'te atalar kültü'ne ait buluntular açığa çıkarılmıştır. anadolu dışında en iyi temsil edildiği bölge doğu akdeniz'dir.
  • türklerin eski bir inanışıdır. atalarının ruhlarını kutsal saymışlar ve atalarının ruhlarının onları koruduğuna inanmışlardır.
  • eskilerden bu ataların kapının eşiğinde yattığı sanılır veya inanılırmış. şimdilere kadar uzanan (bkz: eşiğe basma) hikayesi de burdan kaynaklanıyor olsa gerek.
  • ölmüş büyüklere tazim, atalara saygıdır. var olan hiçbir şeyin yok olmaması ve başka suretlerde hayata müdahil olmaya devam edeceği hipotezi tarafından temellendirilmiş maddenin, manevi işlevsellik kazanmasının yöntemini açıklayan öğreti.
  • tabiat kültü ve gök tanrı inancı ile birlikte türklerin en eski inançlarından birisi. günümüzdeki mezarlık ve türbe adetleri genelde eski türk inanç sistemiyle ilişkilendirilir. özellikle ahmet yaşar ocakın çalışmaları bu teori üzerine kuruludur. atalar iki bakımdan önemlidir türklerde.. birisi bilinen sebep, yani varlık sebebimiz büyüklerimize saygı ve tazim, onlara olan vefa burcu, hatıralarını anmak ve yaşatmak.. burada problem yok. türbe ziyaretleri de bu anlamda normal ve dini öğreti de buna karşı çıkmıyor, hatta tavsiye ediyor. ikincisi ataların hatıralarına değil, ölenlerin değerli eşyalarına özen ve dikkat. ilerleyen dönemde de ataların kutsallaştırılması ve onlardan medet omulması, onların dünyayı kontrol ettiği düşüncesine dayalı bir tapınma tarzı. hakanların silah ve mücevherleriyle birlikte gömülmeleri atalara ait kurganların/mezarların aynı zamanda iktisadi değeri olan mekanlar haline gelmesini sağlamıştır. bazen büyük bir hazine sayılabilecek maddi kıymette terekenin bulunduğu kurganlar savaşlara bile sebep olmuştur. nitekim atillanın ii. balkan seferinin sebeplerinde birisi de, hükümdar ailesine ait kabirlerin bizans margus piskoposu tarafından açılarak soyulmasıdır. mezar tecavüzleri bir askeri seferin tetikleyicisi olabilecek kadar önemli ve değerlidir. ancak burada türklerin ataların mezarlarını fetişizm derecesinde bir tapınma merkezi haline geitrmedikleri, yani atalar kültünün bir kült olduğu, türklerde hiç bir zaman bağımsız bir inanç haline gelmediği vurgulanmalıdır. buradaki ölçü üçlü bir tipoloji halinde anlatılabilir: tanrının kutsal kıldıkları, tanrının kutsal kıldıklarının kutsallaştırması, tanrının kutsallaştırmadıklarının kutsallaştırdıkları... atalar kültü tanrının kutsallaştırmadıklarının kutsallaştırdıkları kategorisine gimektedir. yani insanların kutsallaştırdıklarına dayanır..tekerlemeye dönen bu tipoloji türbe yatır ocak eksenindeki dini kültürün de anlaşılmasını sağlayabilir. ayrıca kültler hafızada küçük kodlar şeklinde yer edinir, kolayca da silinmez. fransız din sosyoluğu daniele herviue legere ait hafıza zinciri teorisi kültsel gerçekliğin inşa sürecini anlamada önemli kuramsal açılımdır.
  • ölülerden medet uman,yardım bekleyen anlayış.insanlığın başının belalarından birisidir.islamın içine de yuvalanmış ve palazlanmış en büyük iki beladan birisidir.islanmın içindeki adı anadolu alevilğidir.bir diğeri ise arap cahiliyye putperestliğinin islam içinde yuvalanmış hali sunniliktir.
  • türbe başlarında yalvaran yakaran, yaratıcı ile iletişimde aracı koyan bugünün insanlarının yaşattığı batıl bir inanç.
  • disney çizgi filmi mulan'da çok güzel tasvir edilir. mulan yapacağı evlilik hakkında -yanılmıyorsam- karar vermek için evlerinin arka bahçesine defnedilmiş atalarına dua edip, yardım istemeye gider. birden ataları mezarlarından çıkıp konu hakkında tartışmaya başlarlar. sonra eski defterler açılır, kavga çıkar. sen zamanında şöyle yapmıştın böyle yapmıştın... mulan, evlilikle ilgili herhangi bir tavsiye alamaz.*