şükela:  tümü | bugün
  • tanzimat reformu batılılaşma anlamında görülebilir. ancak atatürk devrimleri geri bırakılmışlığa karşı bir devrim niteliği taşır. batılılaşmayı birebir kopya etmeyi kabul etmez ve tam bağımsızlığa dayanmaktadır.
  • değerli büyüğümüz attila ilhan'ın görüşleri aşağıdaki gibidir.

    "türkler bir kişilik elde etmeye çalıştılar. mustafa kemal paşa’nın türklere vermeye çalıştığı kişilik kendisinin kafasında doğmuş bir şey değildir. bir defa onun ne kadar ulusalcı bir adam olduğunu anlamak için bir tek şeye bakmak kâfidir. türkiye istiklalini kazandıktan sonra kemal paşa, tarih kurumu* kuruyor.

    yahu sen askersin, cumhurbaşkanı olmuşsun sana ne tarihten! biliyor o, farkında, türklerin kimliğini oluşturmak lazım, ortaya çıkarmak lazım. bunun için de tarihi çok ciddi bir şekilde inceleyeceksin başka çaren yok. bu nasıl incelenecek; tarih alimlerini çağıracaksın, toplanacaklar, kurultay yapacaklar. kararlar alınacak.

    bununla yetinildi mi? hayır. bir ümmet kültüründen geldiğimizin son derece farkında, çünkü dilinde bir ümmet kültürünün getirdiği bütün özellikler var. osmanlıca, hem farsça'yla hem arapça'yla ilişkili. farsça-arapça islam'ın dini dilleridir. nasıl hıristiyanlıkta latince ve yunanca böyle bir özellik taşıyorsa, islamiyet'te de bunlar taşıyor. osmanlıca'da bunların olması çok doğaldır.

    ama sen milli bir devlet olursan, ki milli devlet kendi dilini oluşturmak zorundadır ve bunun teşebbüsü için dil kurumu'nu* kuruyor. tarih kurumu'nu kuruyor ve bunlarla ulusal devletin platformunu hazırlamaya çalışıyor.

    öbür taraftan da sanatta da "türkleri nasıl olur da ümmet kültüründen çıkarabilirim" diye uğraşıyorlar. bunun için de ulusal şiir, ulusal roman, ulusal edebiyat gibi temaları ciddi şekilde izlemeye çalışıyor. bu o günlerin edebiyatına, kültür hayatına, fikri hayatına baktığımızda çok net görünüyor. "

    attila ilhan'ın tanzimat ile alakalı görüşleri için kaynaklar ise aşağıdaki gibidir;

    uşaklığın zirvesindeki komprador aydınlar

    tanzimat'ın tabii sonucu 'sevres antlaşması'dır
  • inönünün yerli semaye çabaları da bu sürecin bir devamıdır.