şükela:  tümü | bugün
  • bilimum atik ve atil durumdaki maddenin yeniden kullanimi ve dahi enerji ve hammadde tasarrufu. söyle; tanidiklarinizin sivilcelerini emiyorsunuz. böylece hem arkadasinizi sivilce, akne, vs derdinden kurtarmis oluyorsunuz, hem de karniniz doymus oluyor. zaten pek bir halta yaramayan vücudunuzun denek olarak kullanilmasina izin veriyorsunuz. üzerinizde gerçeklestirilen bir ton tibbi deney sonucunda insanlik bir iki adim daha atmis oluyor, akabinde cebinize üç bes kurus para giriyor. öldügünüzde bagisladiginiz organlariniz sayesinde bir kaç kisi artik görebiliyor, kalbi pit pit edebiliyor, nebliym iste aldigi sivilari diyalize baglanmadan artik süzebiliyor oluyor. e kalan posayi da bir vasiyetle memleketin ölü düzücülerine birakiyorsunuz. böylece hem bu arkadaslarin nefsi köreliyor, hem de siz huzur içinde yatiyor oluyorsunuz..
  • türkiye'de yerel yönetimlerin ezici çoğunluğunca evlerden çıkan çöpleri yer yer çöp konteynırlarında -yerine göre bir kaç saat ile bir kaç hafta arasında değişen uzunluklarda- tutup, ardından çöp kamyonlarıyla sıkıştırıp kente yakın açıklık bir araziye boca etmek, kanalizasyonu da aynı şekilde bulunabiliyorsa en yakın denize, göle ya da akarsuya, o da yoksa derince bir çukura aynen boca etmek olarak anlaşılan olgu.
  • atık yönetimi şirketlerinin temelde yaptığı, endüstriyel şirketlerin (fabrika artığı) veya belediyelerin (bildiğin senin evinden çıkan çöp) atıklarını toplayarak değerlendirmektir. yeniden kullanılamayacak atıklar landfill'e gider (toprağa gömülür). yeniden değerlendirilebilecek atıklar işlenerek yakıta dönüştürülür. ortaya çıkan ürün kabaca iki sınıfa ayrılır: srf (solid recovered fuel) ve rdf (refuse-derived fuel). ikisi arasındaki temel fark; srf üretiminde spesifikasyonlar mevcuttur, rdf'te ise spesifikasyon yoktur.
    ortaya çıkan srf veya rdf genelde fabrikalara, diğer yakıtlardan daha ucuza satılır. buna rağmen bu sektöre bu işte güzel para var şeklinde yaklaşmak mümkündür, zira atık yönetimi şirketi asıl voliyi topladığı atıklardan vurmaktadır, hammadde girişinde müşteriye sağlam fatura kesilmektedir. endüstriyel şirketler atıklarını yasa ile bertaraf ettirmek zorunda oldukları için, iyi yönetilen atık yönetimi şirketleri güzel paralar kazanabilirler.
  • atık yönetimi ile ilgili kanun ve yönetmeliklere kısaca değinecek olursak:

    2872 sayılı çevre kanunu

    8. madde - “her türlü atık ve artığı doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.”

    `5491 sayılı çevre kanunu’nda değişiklik yapılmasına dair kanun`

    11. maddede değişiklik - “büyükşehir belediyeleri ve belediyeler evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlüdürler. bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacaklar, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlüdür. bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınır. bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretler, katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamaz”

    5216 sayılı büyükşehir belediyesi kanunu

    7. madde - “...katı atık yönetim planını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek bu amaçla tesisler kurmak kurdurmak...”

    5393 sayılı belediye kanunu

    14.ve 15 maddeleri - “...katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı,ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak, yaptırmak...”

    2464 sayılı belediye gelirleri kanunu (çtv)

    97. madde - “kirleten öder prensibiyle atık üreticilerinin atık yönetimi hizmetlerine katılımı sağlanmaktadır.”

    5237 sayılı türk ceza kanunu

    181. ve 182. maddelerle, çevrenin kasten ve taksirle kirlenmesine ilişkin cezalar düzenlenmiş olup, sorumlulara hapis cezasına varacak şekilde cezai yaptırım öngörülmüştür.

    atık yönetimi genel esaslarına ilişkin yönetmelik (05.07.2008-26927)

    bu yönetmelikle atıkların oluşumundan bertaraflarına kadar çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetimlerinin sağlanmasına yönelik genel esasların belirlenmesi amaçlanmıştır. bu kapsamda kirletme ve ithalat yasağı, atık yönetim planların oluşturulması, lisans alma yükümlülüğü, mali sorumluluk sigortası yaptırılması, bertaraf maliyetlerinin karşılanması maddeleri yönetmeliğin belli başlı hükümlerini oluşturmakta olup, yönetmelik ekinde tehlikeli ve tehlikesiz atıkları belirleyen ve avrupa birliliği ile uyumlu atık listesi yer almaktadır.

    katı atıkların kontrolü yönetmeliği (14.3.1991-20814)

    meskun bölgelerde evlerden atılan evsel katı atıkların, park, bahçe ve yeşil alanlardan atılan bitki atıklarının, iri katı atıkların, zararlı atık olmamakla birlikte evsel katı atık özelliklerine sahip sanayi ve ticarethane atıklarının, evsel atık su arıtma tesislerinden elde edilen (atılan) arıtma çamurlarının ve zararlı atık sınıfına girmeyen sanayi arıtma tesisi çamurlarının, toplanması, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi, bertaraf edilmesi ve zararsız hale getirilmesine ilişkin esasları kapsamaktadır.

    tehlikeli atıkların kontrolü yönetmeliği (14.03.2005-25755)

    tehlikeli atıkların üretiminden nihai bertarafına kadar çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanması amaçlanmaktadır. tehlikeli atıkların toplanması, tesis içinde geçici depolanması, ara depolanması, taşınması, geri kazanılması, nihai bertarafı ile ithalat ve ihracatına ilişkin yasak sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri yapılacak denetimleri, tabi olunacak hukuki teknik sorumlulukları kapsamaktadır.

    tıbbi atıkların kontrolü yönetmeliği (22.07.2005-25883)

    sağlık kuruluşlarının faaliyetleri sonucu oluşan tıbbi atıklar ile bu atıkların üretildikleri yerlerde ayrı toplanması, geçici depolanması, taşınması ve bertaraf edilmesine ilişkin esasları kapsamaktadır.

    ambalaj atıklarının kontrolü yönetmeliği (24.06. 2007-26562)

    evsel, endüstriyel, ticari ve işyeri olmasına bakılmaksızın yurt içinde piyasaya sürülen plastik, metal, cam, kağıt-karton, kompozit ve benzeri malzemelerden yapılmış bütün ambalajları ve bu ambalajların atıklarını kapsamaktadır.

    atık yağların kontrolü yönetmeliği (30.07.2008-26952)

    atık yağların üretiminden nihai bertarafına kadar çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanmasıdır. bu yönetmelik, * i., ii. ve iii. kategori atık yağların üretimi, geçici depolanması, toplanması, taşınması, işlenmesi, bertarafı, ithalat ve ihracatı ile transit geçişine ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri kapsar.

    atık pil ve akümülatörlerin kontrolü yönetmeliği (31.08.2004-25569)

    pil ve akümülatör ürünlerinin etiketlenmesi ve işaretlenmesi, üretilmesinde zararlı madde miktarının azaltılması, kullanıldıktan sonra atıklarının evsel ve diğer atıklardan ayrı olarak toplanması, taşınması, bertarafı ile ithalat, transit geçiş ve ihracatına ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri, tabi olunacak sorumlulukları düzenlemektedir.

    bitkisel atık yağların kontrolü yönetmeliği (19.04.2005-25791)

    bitkisel atık yağların toplanması, geçici depolanması, taşınması, geri kazanılması, bertarafı, ticareti, ithalat ve ihracatı ile transit geçişine ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri, tabi olunacak hukuki ve cezai sorumlulukları düzenlemektedir.
  • tüm belediyelerin üstüne eğilmesi gereken konu. lakin ülkemizde ya'lapşap üzerine düşülen uygulamalardan bir diğeri.

    oryantasyon sürecinde eğitim veriyoruz, verdiğimiz eğitimlerden biri şu; atık yönetimi, çevre bilinci zart zurt, yani benimle ilgili kısmı oralar. bu eğitimler pazartesi oluyor, işbaşı yapan mavi ve beyaz yakaya beraber veriyoruz, takriben 10 kişi felan oluyor her hafta. ben benim kısmın başına dikkat çeksin diye üç dört resim ateşledim. bizim doğa ve çevre kulübü var, yönetim kısmında toplanan atık kağıtları geri dönüşüme gönderip bir gelir elde ediyoruz, onları da okullara gönderiyoruz. en son gönderdiğimiz okuldan bize resimler geldi, before/after şeklinde, işte montları yok botları yok, çocuklara bot ve mont almışlar, ya görseniz gözleri gülüyor .neyse mevzu o değil, o resimleri koydum, işte atıkları ayrı toplamak bu kadar önemli bunu sadece işte değil evinizde, oturduğunuz bir yerde, kısaca her yerde uygulayabilirsiniz diye yardırıyorum sonrasında. millet ilgiyle dinliyor.

    içlerinde bir abi vardı, yaşlıca bir abi, hani emekli olmuş da sonrasında tekrar çalışacakmış gibi düşünün. gözleri doldu adamın, üstüne gitmeyim diye bir şey de soramadım ama doldu gördüm, sonra birden durdu kendisi söz alıp doğru söylüyorsun, bunları ayrı toplayıp dediğin gibi yapmamız lazım, ama bizim mahallede tek bir konteynır var, nasıl yapıcaz diye sordu. yok mu yakınlarınızda geridönüşüm kutusu dedim. düşündü etti, kafasında mahallede bir tur attı, yok dedi. ben dedi görüyorum bazı mahallelere gidince var dedi. renkli oluyorlar, güzel de duruyorlar, böyle yuvarlak girişleri oluyor ayrı ayrı, biliyorum dedi nasıl olduğunu ama bizim mahallede yok. sonra aynen şöyle söyledi, “bizim mahalleye getirip koysalar onu, ben insan olduğumu hissederim”.

    yanisi tercümesi şu ben de bilinçlenebilirim, bana da anlatırsanız ben de öğrenirim, bunu uygulayabilirim, lakin bunu yapabileceğime ilk baş siz inanın, kısaca bana da değer verin. ikincisi de şu, benim meselem, birbirimize güvenmiyoruz. ayrım yapacaksak onların tarafa geçeyim, beni de onlardan sayın, gelir düzeyi bir tık düşük insanlarda bu daha fazla var. soruyorsun, yok mu yakınlarda peki, diyor ki biliyorum nasıl olduğunu tasvir ediyor, sonra yok diyor. yani belli bunca yıl hep açıklama yapmak zorunda kalmış, soruyu sorduğun an otomatikman açıklaması geliyor. bana, sana sorsak dersin ki yok amk, o kadar. emin misin bak desem, çıkışırsın, bilmiyor muyuz biz amk diye.

    şimdi bunca şeyin üzerine şöyle bir istatistik vermek istiyorum, bu bahsettiğim eğitim, dediğim gibi ayrım yapılmadan herkese veriliyor, yönetim binasında hem çöp kutularının üstünde afişler var, hem kutuların üstünde ne atılacağı yazıyor. zaten üç kalem ayrım yapılıyor; kağıt, cam, plastik. üretim kısmındaysa sadece atık etiketleri var, hani o farkındalık yaratacak afişlerden yok, 15-20 kalem ayrım yapılıyor, tehlikeliler, tehlikesizler, kontamineler cartlar curtlar tonla var.

    denetimlerde, yönetim kısmındaki çöp kovalarının hiçbir zaman amacına uygun kullanıldığını görmedim, camdan plastik, plastikten kağıt çıkıyor, görevliler onları çıkarıp tekrar ayırıyorlar. üretim kısmındaysa, hiçbir atık noktasından farklı türde bir atık çıkmıyor, hep amacına uygun toplanıyor. yönetim kısmında genel anlamda beyaz yaka, üretim kısmındaysa mavi yaka çalışıyor. üzerine düşünmek lazım bence.

    kısaca, belediyelerin ayrım yapmaksızın üstüne gitmesi gereken bir konu.
  • bu sektörü, bilen anlayan biri varsa yesillendirebilirse cok sevinirim.
  • mesleğim olan, firmalar tarafından genel olarak bilinçli ve içten gelerek değilde, yasal zorunluluktan dolayı yapılan işlemler bütünüdür.

    firmalara benzer şekilde vatandaşımızın da zerre s*kinde olmayan, bu nedenle de ülkenin nerdeyse bok edilmemiş yerinin bırakılmadığı içler acısı durumdur.

    bir not olarak üstteki mesajların birinde "yeniden değerlendirilebilecek atıklar işlenerek yakıta dönüştürülür." denmiş doğru ama eksik bir tanımlama, her dönüştürülebilen atık yakıta evrilmiyor, bazı kısım atıklar reuse-yeniden kullanıma da alınabiliyor ki bu durumdaki geri kazanım fayda oranı daha yüksek oluyor.

    neyse fazla kafa ütülemeden, ezcümle: vatandaşımızın çevre ve atık bilincinin oluşması için devletin bu konuya daha fazla eğilmesi gerek