şükela:  tümü | bugün
  • evet cahilliğime verin ama doğal olarak her yapıyı oluşturan bir başka yapı olduğuna göre atomu oluşturan yapıyı oluşturan sonsuz tane yapı yok mudur?
  • sıfıra da bölünebileceğine işaret eder. bu durumda atom sonsuz tane sıfırdan oluştuğu gibi, sıfır tane de sonsuzdan oluşmuş demektir.
  • egzotik olmayan atomlar protonlar, nötronlar ve elektronlardan oluşur. bu üç yapı da evrende tek başlarına bulunabildiklerinden atomların bölünebilir olduğunu söylemek çok da saçma bir beyan değildir. ama bir atom dediğin belirli sayılarda nötron, proton ve elektrondan oluşur, atomu meydana getiren parçalar olarak sonsuz sayıda olmadıklarından bir atomu bu bağlamda sonsuza bölemeyiz.

    peki bu yapıtaşlarını kendi yapıtaşlarına bölersek? işte burada işler biraz karışıyor.

    elektronlar tanımsal olarak sadece hareketsiz hallerinde kütleye sahip olabilen (hareket halindeki kütleleri ölçülemiyor maalesef, elektronun kütlesi denildiği zaman bahsedilen şey rest mass'dir) yük noktalarıdır. herhangi bir şekilde ölçülebilecek veya gözlemlenebilecek bir hacmi yoktur, yani varsa da bizim bilebilmemiz pek mümkün değil. elektron denilen şey bir noktadan ibarettir ve kendisini meydana getiren alt parçalar varsa dahi bunu bilemeyiz.

    protonlar ve nötronlara gelirsek, atomun çekirdeğini meydana getiren bu parçaların sayılamayacak kadar çok quarktan meydana geldiğini bilebiliyoruz ama. bu kuarklar birbirleriyle gluon etkileşimi yaparak bir arada dururlar ve kendi içlerinde bizim renklere ayırdığımız 3 temel yük kategorisinde bulunabilirler. her bir parçacığın (nötron veya proton fark etmez) içerisindeki kuarklar ve antikuarklar birbirlerini nötrler, birbirlerini nötrleyemeyen üç valans kuarkın (üçü de farklı renklerde, ikisi aynı biri zıt spine sahip olacak şekilde) karakterleri parçacağın karakterini belirler. mesela iki up kuark ile bir down kuark'ın valans olduğu parçacık proton olur. sonra tabi pi mezonları etkileşimi ve w bozonunun saçılması (ve elektronlara bozunması) sonucu bir proton bir nötron'a indirgeyebilir kendisini.

    peki ya kuarkları meydana getiren şey nedir? bilim dünyasının en çok merak edilen sorularından biri bu. sicim teorisi bütün parçacıkların, fermiondur, bozondur fark etmez, aynı şeyden meydana geldiğini savunur. yani evrenin temel yapıtaşı tek bir nesnedir ve kuantum dünyasındaki bütün bu farklılıkların sebebi bu temel yapıtaş olduğu düşünülen sicim veya ip'in farklı titreşimleri olduğunu düşünülür. bu teoriyi destekleyen ispatlarla ilgili bir bilgim yok, hatta öyle bir ispat olmayabilir dahi. ama fizikte dalga ve titreşimlerin neredeyse her yerde olmaları ve büyük bir önem arz etmeleri böyle bir teorinin çok da imkansız olmayacağını destekler niteliktedir diye düşünüyorum.

    atomun bölünmesine dönersek, bir atomu sonsuz parçacık oluşturuyor olabilir, ancak bilinmesi gereken bir etken ise bu parçacıkların %99.99999.... 'unun sanal parçacıkları olmasıdır. yani gerçekten var olduğu tespit edilebilen fiziki tüzellikler değiller. genelde anlık olarak var olup sonra kaybolan farklı enerji türlerinden ibaretler. ki zaten birazcık olsun enerjinin korunumu yasasından haberdarsanız burada kaybolmalarından bahsettiğim olay sadece başka bir enerji formuna dönüşmelerinden ibarettir.

    kuarklar, gluonlar ve elektronlar gibi parçacıkların ise yakın zamanda bölünebilmeleri zor görünüyor. çünkü fiziki boyutları hakkında dahi yorum yapamadığımız, varoluşlarını sadece istatistiki ihtimaller ile değerlendirebildiğimiz parçaları bir taş gibi tutup diğeriyle çarpıştırıp bölemiyoruz. bu hususta birbirleriyle çarpıştırabildiğimiz en küçük şeyler zaten protonlar ve nötronlar. zaten higgs bozonu dahil bütün kuantum keşifleri de ya atomların ya da protonların birbirleriyle çarpıştırmaları sonucu ortaya çıkan sonuçların incelenmesine dayanıyor.

    yani ne yazık ki atomu sonsuza bölemiyoruz. bölünebilmesi konusunda, teorik olarak mümkün olsa dahi pratikte imkansıza yakın bir olay bu. hele ki günümüz şartlarında kesinlikle imkansızdır.