şükela:  tümü | bugün soru sor
  • akhenaton'un şu şekilde tanımladığı güç:

    aton uludur, birdir, tektir.
    ondan başkası yoktur.
    bir tanedir,
    o'dur her varlığı yaratan
    bir ruhtur aton, görünmeyen bir ruh...
    ta başlangıçta vardı aton,
    tek varlıktı o.
    hiç birşey yokken o vardı.
    herşeyi o yarattı
    ezelden beri süregelen varlığı,
    ebediyete kadar sürecek,
    gizlidir aton, kimse görmemiştir onu.
    insanlara ve yarattıklarına sır kalır her zaman.
  • mısır firavunu 4. amenofis'in çabalarıyla oluşturulmaya çalışılan dini inanışın tek ve yarı soyut tanrısıdır aton. somut betimlemesi yoktur. duvarlarla çevrili, üstü açık bir tapınakta tapınılırdı kendisine. tarihte ilk soyut tek tanrı inanışını yerleştimeye çalışan 4. amenofis'in ölümünden sonra (m.ö 1352) amon rahipleri yeniden etkinliklerini arttırarak bu inanışı yok ettiler ve mısır eski inanışına geri döndü. (bkz: akhenaton)
  • tevrat'in vur kir parcala tavirli tanrisina yataklik etmis olsa da tevrat'in genc fenerbahceliler fanatizmindeki kitle imha silahi tanrisinin aksine avam cogunlukla muhatap olmamis, birebir akhenaten'le gorusmus, arada kralice nefertiti'ye de kiyak gecmis, prens ve prensleslerin de kafalarini elinde ankh tutan elleriyle oksamis biraz mesafeli, cekingen intibai yaratan bir tek tanridir -arti zirvedir. aten, aton; cinli mi capon muydu bilmiyorum ama; bir gunes diskidir. bos zamanlarinda bizim amarna donemi dedigimiz kabartmalara poz vermis, minicik elleriyle mutlu firavun ailesinin sirtini tipislamistir. diger numaralarini kimse gormediginden akhenaten onlari da kicindan uydurmak zorunda kalmis, aton oyle dedi, kendisiyle kalem odasinda gorustuk bu sarayi kesinkes istiyor gibi beyanatlarda bulunmak mecburiyetinde kalmistir. ama hemen elestirim gelecek: yani bir insan tanri yaratir da bu kadar mi amator olur be arkadas? sonradan dersini alan bolge insanlari kizil deniz yarildi hop icinden gectik, collerde ac susuzduk ama yemimiz bitmedi, suyumuz tukenmedi hem de bakiniz tanrimiz ates sutunu olaraktan yanimizda bize eslik ediyor, tempo tutuyor diye toplu iddialara girismisler kitleleri peslerinden suruklemeyi bilmislerdir. aton dedigin de esasen ra, horus ve atum'dan yap-boz bir tanridir; neyse cok surmeyen bu akhenaten ve aten-aton doneminden sonra misir kendine gelir, yine bildigimiz isis, osiris, horus, bast, hathor su bu cogulcu demokrasisine geri doner.

    tektanri dedigin insanda tad birakmiyor kara gozlum.
  • 4. amenofis (m.ö. 1353 - 1335), çok tânrili dini kaldirmaya ve "aton dini" adini verdigi tek tanrili bir din olusturmaya calisti , çok tanrili dinin rahipler kastini yok etmeye yetmedi ve bu yobaz rahipler, içine cinler girdigi iddiasıyla firavunu beyninden ameliyat ettiler. beyincigi çikarilan amenofis kisa süre sonra öldü.
  • amarna çağında benimsetilmeye çalışılan din. bu dönemde sanatta bir kabalık ve eskiye dönüş hareketleri görülür. bu nedenle pek kısa sürmüştür.
  • 2. ramses den once ya$ami$ olan akhenaton un inandigi tek tanri
    dindeki ilk reform.
  • ra'nın bir veçhesi sayılan aton, güneş kursu tanrı taçlarında sık yer alan bir unsurdu. yeni krallık döneminde aton, ayrı bir güneş tanrısına dönüştü. daha sonra insan biçimli tüm simgelerden sıyrıldı ve hayat verici ışınları dışarıya doğru uzanan güneş kursu biçiminde bir simgeye dönüştü.
  • aton eskiden gelen bir tanrıydı ama akhetenon’un döneminde en kutsalı oldu çünkü akhetenon tüm tanrıları aton’da birleştirdi ve bir nevi tek tanrılı dini yarattı. bu yeni başlangıcı yeni bir şehir olan amarna ile sürdürmek istiyordu. bu kültürünü kendini geleneksel dine karşı alarak güçlendirdi ve kendini mutlak bir güç haline getirdi. akhetenon bu radikal denebilecek kararları akon’dan aldığını söylüyordu. bu davranış gösteriyor ki akhetenon yapacağı ve yapabileceği her şeyi aton için yapıyordu. bu yüzden aton için bir takım ritüeller yapılıyordu. bunlardan en önemlisi aton’a yiyecekler sunulması bu yiyecekler aton tapınağı’nda çok bol bir şekilde aton’a sunuluyordu. aton kültürü akhetenon ölene kadar sürmüştür. buradan anlayabildiğimiz kadarıyla aton kültürü halk ve bir üst tabakalarda benimsenmemiş ama aynı zamanda da akhetenon’un mutlak bir güce sahip olduğunu görüyoruz. mısır halkı için bu kültür travmalara yol açmış bu yüzden akhetenon öldükten sonraki zamanlarda onun şeytan olarak görülmesine yol açmıştır.(bkz: amarna)(bkz: akhetenon)
  • uçak bilet al sat’da kullanilabilecek sanal para birimi (bkz: aton coin)

    (bkz: ytd)