şükela:  tümü | bugün
  • hristiyan inancında önemli bir yere sahip azizelerdendir. bernini'ni azize teresa'nın vecdi adlı eserine konu olan bu rahibe, 1515-1582 arasımda ispanya'da yaşamıştır. güzelliği ile ünlü teresa 1534'de kiliseye kapanmak istediğini babasına söylemiş ve ısrarlı talepleri neticesinde aynı yıl carmelite rahibelerine katılmıştır. defalarca göğe yükseldiği ve meleklerle görüştüğü rivayet edilen bu kutsal kişilik ölümünden 40 yıl sonra seraphic virgin olarak kabul edilmiş ve azize olarak ilan edilmiştir.

    bernini'nin mükemmel eseri için, http://en.wikipedia.org/wiki/ecstasy_of_st_theresa ya bakılabilir. yerinde görmek için ise roma'daki cornaro chapel of santa maria della vittoria ziyaret edilmelidir.
  • bernini'nin the ecstasy of saint theresa'sına konu olan vecd hikayesine sebep olan meleği otobiyografisinde şöyle anlatıyor:

    elinde uzun, altından bir mızrak ve mızrağın ucunda bir kıvılcım gördüm. bununla kalbimi ve bağırsaklarımı(?) tekrar tekrar deşti; mızrağını her geri çekişinde sanki onları da çekip çıkarıyor gibiydi, geride tanrı sevgisiyle yanıp tutuşmuş bir ben bırakıyordu. hissettiğim acı öylesinine keskindi ki bir kaçkez inledim, ve aynı zamanda bu yoğun acıyı aşan haz o kadar büyüktü ki ondan kurtulmak istemiyordum.
  • kendisi aslında (aziz john'la beraber) islam tasavvufunu hıristiyan dünyasına tanıtan isimdir. 1930'larda, teresa'nın yazılarıyla, kuzey afrika tasavvufu arasındaki benzerlikler, rahiplerin dikkatini çekmeye başladı ve o zamandan beri yapılan araştırmalar, endülüs'te yaşayan yahudilerin, islam tasavvufunun (ama özelikle şazeliyye'nin) öğretilerini, katolik din adamlarına aşıladıklarını gösterdi. teresa'nın ailesi de yahudi kökenli bir aileydi. ilginç bir bilgi, papa ikinci john paul'ün de teresa'nın tarikatının takipçisi olmasıdır.

    konuyla alakalı güzel bir makale için:
    http://www.eric-geoffroy.net/…-of-civilizations-the
  • avilalı azize teresa'nın "ölememekten ölüyorum" diye bir şiir-duası var. içeriğinden, hanımefendinin endülüs irfanından etkilendiği anlaşılabilir. bernini'nin azize'nin vecdini konu alan etkileyici heykelinde, meleğin eros'a okunun da aşk okuna benzeyişi dikkat çekicidir. nitekim, bu okla azize'nin kalbini ve bağırsaklarını deştiğine dair hikâye de manidardır.

    ilginçtir, bu hikâyeyi okumadan hemen önce, george bataille'ın orgazmın "küçük ölüm" olduğuna dair tezine denk geldim. doğmak için ölmenin lazım geldiğini bilenler bunu garipsemeyecektir elbette. her orgazmda, hazzın ölümünün acısı ve yeni bir canlının ümidi vardır. [ihtimaldir ki, sigmund freud, "hayvan üzgün kalkar" tabirini, bu ümidi taşımayan birleşmeler için kullanmıştır.]

    erotizmin nüvesinin ölümde saklı oluşu, aşkın ölümle olan sıkı fıkı ilişkisiyle de açıklanabilir. ölmeyenin aşkından kuşku duyulur; can, âşığın sevgilisine verebileceği tek kıymetli şeydir. öyleyse sevgili için canını vermede, diğer her türlü erotik faaliyeti gölgede bırakan gerçek bir haz vardır. "vajina"nın latince kökeninin "kılıç kını" anlamını taşıması bu bağlamda yeniden değerlendirilebilir.

    "ölememekten ölüyorum" cümlesinde bile yoğun bir vecd, acının verdiği zevk, ölümcül bir haz yok mudur: https://ismailhakkialtuntas.com/…orum-azize-teresa/
  • (bkz: meczup)
  • tanrım, senden yoksun
    yaşamım nedir ki?
    ve ölemeden acı çekmekten
    daha korkunç işkence olabilir mi?
    kaderime yanıyorum,
    çünkü sızım bir türlü dinmek bilmiyor
    ölememekten ölüyorum.

    avilalı teresa
  • "avilalı teresa manastıra evlilik cehenneminden kurtulmak için girmişti. erkeğin hizmetçisi olmaktansa tanrı'nın kölesi olmak daha iyidir, diye düşünüyordu. "

    eduardo galeano