şükela:  tümü | bugün
  • hastanın kendi kaderini tayin hakkı.
    hasta , hastalığı ile ilgili tedavinin nasıl olacağı , olası riskler , yan etkileri olası hastalık gelişimi ve tedavi seçenekleri konularında tam olarak bilgilendirilir.bu bilgilendirme sonucu hastaya uygulanacak tedaviye hastanın onam vermesi olarak tanımlanır.
  • ilerde hastaya bişi olursa "bakın biz size risk şu şuydu dedik; siz kabul ettiniz" şeklinde bir ispat için doktorun alması gereken şey.
  • doktorların kalkan olarak kullanabildikleri yanılgısına düştüğü, hukuksal olarak zorunlu yapılması gereken, hastanın kendi bedeni üzerindeki söz hakkına saygı duruşudur medeni dünyanın.
  • şimdi böyle bir belge var. hastanın kaderini tayin filan hikaye... çünkü burada yazılı şeyler hakkında bilgilendirilmiş filan olmuyorsunuz. çoğunu bu kağıtta görüp dehşete kapılıyorsunuz. bu 2 sayfa, ameliyat olmadan önce hastaya ve refakatçisine veriliyor. iki tarafın da, verilen 3 nüshayı imzalaması isteniyor.

    ama bir okusanız, akıllara ziyan. korkmakla kalmaz, ameliyattan vazgeçersiniz. imzalamasanız da, ameliyat etmiyorlar zaten. eğer ameliyat olmak zorundaysanız, iki ucu pis değneği bir tarafından tutmak hatta yutmak zorunda kalıyorsunuz.

    öyle maddeler var ki, adeta hastane/doktorlar/diğer sağlık personeli sakat bir durumda kendini kurtarsın diye, resmen "beni saçma sapan hatalarınızdan ötürü bile öldürseniz, yine de şikayetçi olmayacağım" demiş oluyorsunuz. ayrıca yazım yanlışı ve anlatım bozukluğuyla dolu. o kadar uzun ki, çoğu kimse okumadan imzalıyor. ama ben okumakla kalmıyor, yazıyorum da buraya. ne değişecekse artık...

    neyse, buyrunuz maddelerine:

    1. ben ... .... . hiçbir baskı ve yönlendirme olmadan, tamamen kendi özgür irademle başvuru sebebim olan yakınmalarımı değerlendirmek, gerekli gördüğü muayene ve incelemeleri hiçbir kısıtlamaya tabi olmadan yapmak, sonuçlara varmak ve uygun gördüğü uygulamaları serbestçe yapmak üzere, ... hastanesi olduğunu bildiğim ...... hastanesi'ni, hemşire, ebe ve diğer sağlık teknisyenlerini, asistan ve uzman doktorları ile birlikte .... kliniklerini yetkili kılıyor ve uygulamaların yapılmasını talep ediyorum.

    2. doktorlarım bana, sağlık durumumla ilgili olarak .... ifade edilebilecek bir rahatsızlık olduğunu anlatmış olup, bu belgede yazılı olan ifadelerden çok daha geniş olarak bunun ne olduğu, sebepleri, rastlanma sıklığı, teşhis ve tedavi için nelerin yapılması gerektiği ve tedavi alternatifleriyle, gerek teşhis ve gerek tedavi işlemleri sırasında olabilecek beklenen ve beklenmeyeni az ya da çok tehlikeli ihtimalleri saymışlar, beni ve rızam olup olmadığını sormuşlardır. ben tamamen kendi rıza ve talebimizle bütün bu sonuçların olabileceğini anladım, idrak ve kabul ediyorum.

    3. ilk başvuruda, sağlık durumumla ilgili olarak anlatılanlara, planlanmış teşhis ve tedavi uygulamalarına ek olarak doktor ve diğer tıbbi uygulayıcılarınca, farklı tanılara varılabileceğini, önceden planlanmış teşhis ve tedavi uygulamalarının dışında hatta farklı klinik ve disiplerce değişik işlemler yapılabileceğini biliyorum, idrak, rıza ve talep diyorum.

    4. bu başvuruyla ilgili olarak yapılacak her türlü teşhis ya da ameliyatlar da dahil tedavi uygulamalarının gerekli görülmesi halinde tamamlanamayabileceğini veya birden fazla seanslara bölünerek birbirini izleyen ayrı uygulamalar/ameliyatlar halinde yapılabileceğini ya da hiç uygulanmayabileceğini biliyor ve onaylıyorum.

    5. yapılacak uygulamaların, sağlığımla ilgili tüm patolojileri/hastalıkları teşhis edemeyebileceğini, hastane ve doktorlar tarafından bu başvuruda bulunmama sebep olan halen mevcut veya şu an farkında olduğum ya da olmadığım her türlü hastalık ya da patolojik durumum/hastamızın durumu için tam şifa garantisi verilmediğini; uygulamalar sırasında ya da sonrasında ortaya çıkabilecek daha önce var olmayan yeni ve teşhis ya da tedavi uygulamalarının sonuçlarına bağlı olabilecek hastalık/patolojik durumları ve komplikasyonları bildiriyorum, idrakindeyim, kabul ediyorum.

    6. teşhis ve tedavi uygulamaları sırasında röntgen, skopi, ultrasonografi, sintigrafi, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans vb tıbbi cihazların tatbik edilebileceğini; röntgen, radyoizotop/nükleer enerjili, kısa ve uzun dalgalı ışınımlara maruz kalabileceğimi, bu uygulamaların kemik iliği baskılanması ve kansızlık/anemi, savunma sistemi yetersizliği, * çocuk sahibi olmayı engelleyecek düzeyde üreme organlarında yetersizlik ya da uzun süre sonra da olsa kanser gelişimi dahil olmak üzere şimdiden öngörülemeyen sonuçlara yol açabileceğini biliyor lüzum görülmesi halinde kullanılmalarını onaylıyorum.

    7. uygulamaların tamamı ya da bir parçası olarak kan ve kan ürünleri kullanılabileceğini, bu kullanım ile ilgili olarak ateş, kan reaksiyonları, şok, böbrek yetmezliği, kemik iliği yetmezlği sonucu kan üretiminin durmasına bağlı ciddi sonuçlar, sarılık * ve aids dahil, (test etmeden mi veriyorsunuz kanı?!) erken ya da geç dönemde tespit olunabilecek bulaşıcı hastalık riskinin var olduğunu biliyorum, idrak ve rıza göteriyor; ve lüzum görülmesi durumunda kullanılmasını talep ediyorum.

    8. teşhis ve tedavi uygulamaları sırasında bana uygulanabilecek lokal/bölgesel, spinal, epidural/omurilik anestezisi ya da genel anestezi ile ağrı kesmeye yönelik işlelerin başlı başına ilave bir risk oluşturduğunui bu risklerin solunum problemleri, ilaç reaksiyonları, kontrol edilemez yüksek ateş, vücudun herhangi bir uzvunun ya da sinirin felçleri *, beyin hasarı ve ölümü içerdiğini biliyorum. bütün bu riskleri idrak ediyoe ve onaylıyorum.

    9. uygulamaların tamamı ya da bir parçası olarak vücuduma, vücudun bir başka yerinden organ ya da doku parçalarının alınabileceğini; ya da vücut dışından geçici veya kalıcı metal, sentetik vb yabancı cerrahi materyallerin/malzemelerin kullanılabileceğini; bu maddelerin daha sonra yerleştirildikleri yerlerden oynayabileceğini ya da vücut tarafından reddedilebileceğini, enfekte olabileceğini ya da beklenen fonksiyonları göstermeyebileceklerini; tekrar çıkartılmalarının ve bunun için ayrı ameliyatların gerekli olabileceğini biliyorum; bu uygulamalrın genel komplikasyonlara ilave risk ve tehlike içerdiğinin idrakinde olarak onay veriyorum.

    10. tedavi olmamam durumunda karşılaşabileceğim her türlü sonuç bana anlatıldığı gibi, teşhis ve tedavi uygulanırken yapılacak her işlemle alakalı olarak, yaygın görüldüğünü bildiğim kansızlık/anemi, menenjit dahil olmak üzere mikrop kapoma/enfeksiyon, toplardamar ve akciğerlerde kan pıhtılaşması, ameliyat yerinde ya da ameliyat yerinden uzakta kanama, alerjik reaksiyon, doku ödemi, sara krizi, geçici ya da kalıcı organ ya da sistem fonksiyon bozukluğu, iflası ya da ölüm gibi olaylarla karşılaşabileceğim bana açık ve anlayabileceğim şekilde izah edildi. diğer risklerin hafif rahatsızlık, kesi-ponksiyon bölgesinde uyuşukluk hissi ya da kalıcı nedbe/skar izi ya da kemik çıkarılması-eklenmesi sonucu kafada, kollarda ya da bacaklarda ya ca vücutta şekil bozukluğu, ameliyat ya da ponksiyon yerinden beyin suyu gelmesi, baş ağrısı ya da uzun süreli /kronik ağrı, ses teli felci sonucu geçici ya da kalıcı ses kaybı, yüz, kaş, diş, işitme, yutkunma, göz ve göz hareketleri, idrar ya da büyük abdest kontrolüyle ilgili, ya da kişilikle (?) ilgili geçici ya da kalıcı fonksiyon kaybı, bir doku ya da organ hasarıyla ilgili olarak engelli duruma gelme ya da ömür boyu ilaç ya da hormon kullanma gereksiniminin ortaya çıkması ve uygulamalar sırasında pozisyonlanmaya bağlı kısa ya da uzun süreli ağrı, uyuşukluk gibi yan (yan mı, tüm bunlar mı yan?) etkiler olduğunu biliyorum ve bu riskleri kabul ediyorum.

    11. sağlığım ile ilgili yapılacak uygulamalar sırasında herhangi bir şekilde çıkarılacakorgan ya da dokunun ya da görüntülerinin ya da bunlardan üretilecek devam dokularının ve edinilecek her türlü bilginin bilimsel amaçlarla incelenmesine, saklanmasına, kullanılmasına, yok edilmesine ya da üretilmesine itiraz hakkım olduğunun bilincinde olarak yetki ve onay veriyorum.

    (12. maddeyi ayrıca boş bir kağıda yazmanız ve ayrıca imzalamanız isteniyor)

    12. ..... nden daha önce opere olduğum ... hakkında bilgilendirildim. ameliyat sırasında ....daki .... ın çıkarılacağını biliyorum. çıkarılacak .....ın damar sinir yapılarına yakın olması nedeniyle çıkarma işlemi sırasında bu yapıların zarar görebileceğini, yara bölgemin mikrop kapabileceğini, enfeksiyon gelişebileceğini, sigara içildiği takdirde iyileşmemin kötü yönde etkileneceğini, bu nedenlerle tekrar ameliyat olmam gerekebileceğini biliyorum. tedavi alternatifleri konusunda bilgilendirildim, idrak ettim, kabul ediyorum, yetki ve onay veriyorum. (aynı anda ne çok şey yapıyorum!)

    13. bu yazılı belgenin tamamını, net bir şekilde okudum/okuma bilmediğim için anlaşılır şekilde bana okundu/tercüme edilerek bana izah edildi. gerek başvurum sırasında ve sonrasında, gerekse bu form doldurulurken sağlık durumumla ilgili olarak bana her türlü soru sorma ve değerlendirme ve karar verme fırsatı verildi (nasıl nasıl?), tedavi uygulanamaması dahil olmak üzere her türlü değişik tedavi ve teşhis alternatifleri, bunların risk ve tehlikelerinin olp olmadığı anlatıldı ve bu belgede yazılı olanlar ve sorularıma aldığım cevaplar ile bana, sağlığım ve yapılacak uygulamalar hakkında yeterli ve tatmin edici bilgilerin verildiğine inanıyor, hiçbir baskı altında kalmadan, kendi özgür irademle bu formu imzalamak suretiyle onay veriyorum.

    bütün bunlar anlatıldıysa/izah edildiyse, ben de hipokrat niyetine hepinizi öpüyorum! ismail yk misali şappur şuppur hem de!
    bu metnin hukuki bağlayıcılığını merak etmeden de duramıyorum.

    ayrıca aids'li kana, beyin ölümüne, kısırlığa, felce kadar her şeye de eyvallah diyorum ya, ciddi de olsa bir kırık ameliyatı için bile, helal olsun!

    hadi bakalım, sıkıysa imzala(ma).
  • hekimlik andı içerek mesleğe başlayan ayhan songar ve turan itil'in 12 eylül darbesinin hemen ardından kurdukları hzi vakfı'nda uluslarararası ilaç tekellerinin yeni çıkardığı ilaçları denemek için solcu mahkumları kobay olarak kullanmaları elbette aydınlatılmış onam sayesinde olmuştur. aksini düşünenin elleri kurusun...kurudu da!
  • gerçekleştirilecek operasyondan 24 saat önce hastaya verilmesi gerekirmiş. bu hastanın maddeleri iyice okuması, değerlendirmesi ve şartları kabul edip etmeyeceğine kendince karar vermesi için hastaya tanınan süreymiş. ki uygulama tam olarak böyle mi bilmiyorum. genelde diş hekimliği fakültesinde gördüğüm operasyondan hemen önce hastaya imzalatıldığı. lakin hastaya ilgili süre tanınmadığı için imza geçersiz olabiliyormuş. iyi ki milletimiz vurdum duymaz. ve milletimizin başka güzel bir huyu daha var. bu aydınlatılmış onam karşınına tutulan hasta önce bana nolacak diye panikliyor. siz isterseniz okuyabilirsiniz diyorsunuz. iki sayfa metni okumaya üşendiği için imzalıyor. ki şöyle bir şey var.

    (bkz: olacakla öleceğe çağre yoktur)

    *
  • son 1 yıl içinde açılan davalarda hiç bir hukuki geçerliliğinin olmadığını öğrendiğimiz şeydir kendisi. yani doktorların götü kurtarmak için imzalattıkları bir belge muamelesi yapmayınız yaptırtmayınız.
  • türkiye'de hayatında iki kez imza atmış hastalara doğru dürüst anlatılmadan, ameliyata girmen için şart denilerek alınan her ameliyat için önceden hazırlanmış kağıtlardır. hasta ölüm, sakatlık vs. gibi birçok şeyi bu kağıtlarla önceden kabul etmiş olur. tıp fakültelerinde bu onamların peşinden genellikle internler koşar.
  • karşıtı dnr yani do not resuscitatetir. türkçe meali ise "müdahale etmeyin" yani "bırakın böğüre böğüre ölsün" manasına gelir.

    onam imzalamıyorsan dnr var elimizde.
  • adında onam kelimesinin kullanılması, hastalar ne olduğunu anlamasın diye midir merak etmekteyim. pek tabii rıza kelimesini de kullanabilirlerdi. ama onamak, rıza göstermekten daha kolay herhalde.

    aydınlatılmış kısmı ise "ameliyata girmen için şart"tan ibaret. ya o karmaşık kağıdı okuyup ne kadar aydınlanabilirsen aydınlanacaksın ya da bu belgenin imzalanmasının ameliyata girmek için şart olması bilgisiyle yetineceksin.

    zaten bu belgeyi ne hekimler takıyor ne hastalar. hekimlerin çoğu bunu formalite olarak görüyor ve önemsemiyor. hastalar da çoğu zaman bilinçsiz oldukları için, ne olduğuna bile bakmadan atıyorlar imzayı. ha okusalar, hekimlerince bilgilendirilseler veya soru sorabilseler bir şey değişecek mi? belki değişir ama çoğunlukla değişmez diye tahmin ediyorum. sonuçta kendine yapılacak müdahaleyi göze alan insan, kendini hekiminin ellerine bırakmış olduğunu ve bunun kötü şekilde de sonuçlanabileceğini biliyordur. ama yine de aydınlatılmış onamın sadece bir formalite olarak değil, samimiyetle uygulanılması gerektiğini düşünüyorum.