şükela:  tümü | bugün
  • sovyet tehlikesine karşı, ırak ve türkiye'nin 24 şubat 1955 tarihinde imzaladığı, daha sonra ingiltere, pakistan ve iran'ın da katıldığı birlik.
  • (bkz: cento)
  • (bkz: rcd)
  • mısır olmadan imzalanan pakt.

    truman gidip yerine eisenhower başkan olunca, abd dış işleri koltuğuna john foster dulles oturdu. tam bir pakt manyağı idi dulles. kahire’ ye gitti ve nasır la görüştü. nasır’ ın sırdaşı heykel’ e göre, mısır’ ın bu pakta katılmasının önemli olduğunu anlattı. nasır ise nedenini sorunca, “sovyetler birliği’ ne karşı” cevabını aldı. nasır, sscb ile hiçbir sorunları olmadığını belirtti. sscb, mısır’ dan 7500 km uzakta idi. ingiltere ise 70 yıl mısır’ da kalmıştı.

    sonuçta dulles nasır’ ı bu pakta ikna edemedi. türkiye başbakanı adnan menderes ise, böyle bir pakt için dünden hazırdı.

    mahmut dikerdem’ in yazısı ile ;

    “bağdat paktı’ nın imzalandığı haberi , mısır’ da kızılca kıyameti kopardı. o güne kadar türk hükümetinin zorlamalarıyla yaratılmaya çalışılan dostluk havası yerini ve ne yazık ki bayağıca bir türk düşmanlığına bıraktı. nasır’ dan ve ‘sahibinin sesi’ görevini üstlenmiş el-ahram başyazarı hasaneyn heykel’ den aldığı işaret üzerine, mısır basını ve arap sesi radyosu türkiye’ ye o denli ağır saldırılarda bulunuyordu ki, bir türk temsilcisinin sinirlerinin bozulmaması olanaksızdı.”

    nasır,bağdat paktı’ nı yıkmak için mücadeleye girmiştir.
  • ülkemizde 27 mayıs darbesine zemin hazırlayan en önemli unsurlardan birisi olmuştur.
    parçalanmış, birliği bozulmuş ve perişan durumdaki islam ülkelerini yeniden toparlamak, fikir birliği oluşturmak ve başta sovyetler birliği olmak üzere, dış tehditlere karşı birlikte hareket etmelerini sağlamak amacıyla türkiye'nin liderliğinde kurulan bu pakta imza koyan ülkeler ve liderleri, bundan rahatsızlık duyan güçlerin bir numaralı hedefi haline gelivermiştir. pakta imza koyan ülkelerden olan pakistan'da darbe yapılmış ve devlet başkanı iskender mirza sürgün edilerek, ülkesinden kovulmuştur. ırak adına paktı imzalayan nuri said paşa öldürülmekle kalmamış, gömüldükten sonra cesedi çıkartılıp yakılmış ve bir direğe asılmıştır. kral faysal, ankara'ya gitmek üzere hava alanına geldiği sırada yakalanmış ve yalnız kendisi değil çocukları dahi katledilmiştir.
    peki bağdat paktı'na türkiye adına kim ya da kimler imza atmıştı? başbakan adnan menderes, dışişleri bakanı f.rüştü zorlu ve maliye bakanı hasan polatkan.
    darbe heveslileri ve çığırtkanları bir kez daha düşünsün, darbenin kime ve hangi amaca hizmet ettiğini, neyi hedeflediğini..
  • abd'nin zorlamasıyla kurulan yapay bir örgüttür ve başarılı olamamıştır. türkiye nato'ya alınabilmek için ortadoğu'nun savunucusu olmaya söz vermiştir, ancak tüm askerlerini nato'ya verdiği için askeri caydırıcılığı olmamıştır. ortadoğu'da ülkeler arasında daha fazla bölünmeye neden olmuştur ki aslında beklenti tam aksi yöndedir. türkiye, iran ve pakistan bir safta yer alırken; mısır, yemen, suriye ve suudi arabistan karşı çıkmış, lübnan ve ürdün ise tarafsız kalmayı tercih etmiştir.
    türkiye'nin çağrısı üzerine ürdün katılmak istese de halk ayaklanınca geri adım atmış sonrasında lübnan da cesaret edememiştir. mısır, suriye ve israil'in yanı sıra sovyetler de tepki göstermiş sonunda türkiye de pişman olmuştur.

    temelini abd attığı halde paktta yer almamıştır çünkü:
    - az da olsa mısır ve suudi arabistan ile anlaşma yapma ihtimali vardır ve paktta türkiye'nin olması tepki çekmiştir.
    - sovyetler'i çok fazla kışkırtmak istememiştir.
    - dostu israil'i gücendirme endişesi vardır.
    -bu tür bir anlaşmayı senatonun onayına sunmayı göze alamamıştır.
  • bölgede yaşananlar neo-bağdat paktı benzeri bir oluşuma doğru gidildiğinin işaretlerini taşıyor.

    türkiye-iran-ırak-pakistan bölge aktörleri olarak.

    britanya-rusya-çin de destekleyici aktörler olarak.

    konseptin ana ekseni ise abd'yi dışarıda bırakmak. barzani'nin şu sıralar dayak yemesi, ıkby'nin kazanımlarının 1992 boyutuna gerileyeceğinin sinyalleri vs. hepsi buna işaret.

    britanya-abd arasındaki dillendirilmeyen soğuk savaşı ve diğer hegemonik güçler arası çelişkileri devlet aklımız iyi kullanırsa türkiye içine girdiği çıkmazdan yüzünün akıyla çıkabilir.

    dış politikada tanzimat aklını çalıştırmak gerek böylesi zamanlarda.