*

şükela:  tümü | bugün
  • ikinci dunya savasinda almanya'nın 22 haziran 1941 tarihinde sovyetler birligini isgal icin baslattiğı dünya tarihinin en büyük kara harekatı. hitler ağustos 1939 da sovyetler ile imzaladığı saldırmazlık anlaşmasını bozup 3 milyon üzerinde asker ile kuzeyden güneye ikibin millik bir cephe açıp günde 65 kilometre ilerlemeye başladı. kuzey merkez ve güneyden ilerleyen birlikler leningrad, moskova ve kiev e doğru ilerlemeye başladılar. rusların ise doğu cephesinde 3 milyon kadar askeri bulunmaktaydı ve almanların iki katı uçak ve tanka sahiplerdi. sovyet uçaklarının büyük bir kısmı operasyonun ilk gününde yok edildi. piyade arasında bulunan sovyet tankları almanların sadece tanklardan oluşan birliklerine karşı etkili olmadı.
    almanların birinci amacı sovyet ordusununun içerlere doğru çekilmesine fırsat tanımadan savaşı hemen bitirip moskovayı ele geçirdikten sonra uralların arkasındaki sanayi bölgelerini ise hava harekatları ile yok etmekti. stalin ise tam olarak almanların istediğini yapıp almanlara karşı durması imkansız olan ordunun geri çekilmesine izin vermeyip sovyetlerin milyonlarca kayıp vermesine neden oldu.
    alman birlikleri moskovaya olan mesafenin üçte iksini kat ettikten sonra hitler büyük bir hata yaparak moskova ya doğru olan ilerlemeyi durdurup zırhlı birlikleri güneydeki kuzeydeki birliklere yardım için gönderdi. bu cephelerin kazanılmasından sonra altı hafta bekleyen moskova saldırısı tekrar başladı, iki hafta içinde yolun büyük bir kısmını bitirip 650 bin esir aldılar. kışın bastırması ile asfaltsız sovyet yolları alman tanklarının ilerlemesini yavaşlattı ve soğuğun bastırması ile de 5 aralıkta alman birlikleri moskovaya 30 km kala durmak zorunda kaldılar. almanların durmasından bir kaç gün sonra sibiryadan gelen birliklerle desteklenen sovyet birlikleri karşı saldırıya geçtiler, bu geride herhangi bir savunma hattı oluşturmayan ve soğuktan dolayı donan toprakta bunu yapması artık imkansız olan almanlar için sonun başlangıcı oldu
  • almanların orta asya petrollerine olan acil ihtiyaçları nedeniyle türkiye yerine rusyaya saldırmayı seçerek savaşın* en büyük hatasını yaptıkları operasyon. türkiyeye saldırmama nedenleri ise sadece arazinin ve coğrafi olarak katedilecek yolun çok fazla olmasıdır.*
  • başlamadan önce almanların sovyet topraklarını çok yüksekten uçabilen ve o zaman baska hiçbir ülkede bulunmayan keşif uçaklarıyla gözlemlediği ve rusyayı işgal amacıyla yapılmış en büyük ikinci harekat.*
  • 22 haziran 1941 günü başlayan rusya'yı ele geçirme operasyonu. bu harekat dahilinde 1941'de moskova önlerine kadar gelinmiş ancak işler planlandığı gibi gitmemiş ve kışa hazırlıklı olmayan alman ordusu yer yer çekilmek durumunda kalmıştır. almanya'ya savaşı kaybettiren cephe olan doğu cephesi bu harekatla açılmıştır ve 8 mayıs 1945'te almanya teslim olana dek bu cephede sürekli savaş olmuştur. 1941 sonunda rusya'nın tamamen o kış ele geçirilemeyeceği anlaşılınca barbarossa resmi olarak sona ermiş yeni harekatlara girişilmiştir.
  • ilk 24 saatinde alman hava kuvvetlerinin 2 kayba karşılık, 300'ü yerde olmak üzere 1800 rus uçağını imha ettiği, tarihin en uzun cephe hatlı operasyonu. rus kara kuvvetleri 1 ay sonunda toplam tank ve zırhlı araç gücünün yüzde 65'ini kaybetmiştir. harekatın pek çok askeri tarihçiye göre en büyük iki eksikliği, kısa - orta - uzun vadeli amaçların açıkça belirlenmemiş ve amaç / araç uyumunun yeterince sağlananamamış olmasıdır.
  • (bkz: barbarossa)
  • bu operasyonun başında kendilerini kurtarıcı gibi karşılayan ukraynalılara karşı son derece kötü davranan almanların bu davranışlarının karşılığını kocaman bir partizan ordusu, sabote edilen tren yolları, zorlaşan ikmal olarak almışlardır.