şükela:  tümü | bugün
  • bir projenin veya ileriye dönük bir secimin kararini verirken dikkate alinmamasi gereken, gecmise ait maliyetler. bugün karsilastirilmasi gereken fayda ve maliyetler, sadece bugune ve gelecege ait olanlardir. ama tabii bu demek degildir ki, gecmiste yaptiginiz yatirimlar bugun veya gelecekte yapacaginiz yatirimlarin karliligini etkilemeyecek.

    buna ragmen, cesitli durumlarda batik maliyetlerin hesaba katilarak yanlis yapildigi siklikla gözlenebilir. "efendim, vaktiyle bu proje icin o kadar para harcadik, yatirimlar yaptik; onun icin artik vazgecmemiz mümkün degildir." orneginde oldugu gibi.

    ayrica: (bkz: zararin neresinden donulse kardir)
  • geriye dönüşü olmayan maliyettir. örneğin bir sinemaya gittiğinizde yarısında filmi begenmeyip çıkarsanız ve başka bir filme girerseniz ilk filme verdiğiniz paradır bu.
  • (bkz: sunk cost)
  • ornegin tavsiye uzerine bir sinema bileti aldiniz. sonra ogrendiniz ki film sizin zevklerinize hic uymuyor, o aksam evde oturup dizi izleseniz daha cok egleneceksiniz. bileti geri veremiyorsunuz. bu noktada bilete verdiginiz para sunk cost ve alacaginiz karari etkilememeli. ama cogu insan "verdigim para bosa gitmesin" diyerek filme gidiyor. buna da sunk cost fallacy deniyor.

    diger bir ornek. borsadan 10 liraya bir hisse aldiniz ucuz diye. sonra bir haber geldi hisse 8 liraya dustu. sirket hakkindaki bu yeni bilgiye onceden sahip olsaydiniz 8 liraya bile almazdiniz. ama simdi zarardayim diye satmiyorsunuz. bunda biraz endowment effect de var tabi.

    bence bunun tersi de var: "sunk gain fallacy"
    yani, realize edilmis kazanclarin karar almayi etkilemesi. borsa ozelinde house money effect de denir.
  • (bkz: doktora)