şükela:  tümü | bugün
  • kendimi bildim bileli hakkımda akrabalarım, öğretmenlerim hep "çok efendi maaşallah" demişlerdir. bunu da hep " çok kibar, saygılı.." gibi yorumlar takip etmiştir. ha bunları övünmek için söylemiyorum, zira bunlar övünülecek şeyler değil, çoğunlukla muzdarip oluyorum bunlardan. neyse kısacası üslubuna dikkat eden, nerede nasıl konuşacağını bilen biri olduğumu düşünüyorum. beni tanıyanlar büyüklerim, hocalarım da hep böyle düşünüyor.

    otuzlu yaşlarıma yaklaştığım bu günlere kadar kendimi böyle bilirken; turuncu saçlı, heyecanlı, 20'li yaşlarında bir kız bana "haddimi bildirerek"

    - bayan değil kadın kadın! öğrenin şunu artık yaa, diyor.

    bundan 10 yıl önce karşı cinse "kadın" diye hitap eden bir erkek "bayan de bari ulan kaba herif" diye uyarılırdı. ben mi yanlış hatırlıyorum? buna ayak uydurdum.

    ama bir anda yılların alışkanlığını yerine getirdiğim için öfke kusan, "odun" ilan eden bir kitle ile karşılaşıyorum şimdi.

    tabi serde efendilik var. hemen burnumun dikine gitmiyorum, anlamaya çalışıyorum. bir hassasiyet gelişmiş. bir mantığı vardır elbet diyorum, ve mantığını anlayınca gayet tabi alışkanlıklarımızı değiştiririz diye düşünüyorum. başlıyorum araştırmaya.

    henüz "hmm demek bu yüzdenmiş" dediğim bir açıklamaya rastlamadım. sanırım birçoğunun desteklediği açıklama şu;

    "kibarlık olsun diye söylenen bayan kelimesi aslında kadını cinsel kimliğinden uzak tutan erkek egemen zihniyetin dile yansımasının bir sonucudur ve her seferinde tercih edilen bu sözcük, utandığımız, kabullenmediğimiz bir durumdan kaçmak için kullandığımız toplumsal bir zihniyetin ürünüdür. kısaca bu durum kadın cinselliğinin yok sayılması, kadının cinsel kimliğinden uzaklaştırılması ve kadın kelimesinin utanılacak bir kelime olarak görülmesi olarak yorumlanabilir" devamını okumak isteyenler buyursun;

    http://www.radikal.com.tr/…/bayan-degil-kadin-ama-neden-11…/

    "kadını cinsel kimliğinden uzak tutmak" ifadesine takıldım. biz erkeklerin amacı buymuş. kadın sözcüğünde utanılacak bir şey varmış ve biz bunu kabullenmek istemiyormuşuz.

    şimdi arkadaşlar öncelikle türk erkeğinin kadın kelimesi ile ilgili bir problemi olduğunu hiç zannetmiyorum. örneklerini sunayım;

    - hükümet gibi kadın.
    - evimin kadını ol.
    - kadınım söyle sen mutlu oldun mu?
    - kadınım... darararira dararirarira
    - söyle bana güzel kadın, her şey yerli yerinde mi

    ya onu geçtim de eğer kadın kelimesi kadının cinsel kimliğine vurgu yapıyorsa, ben günlük hayatta, iş hayatında bir kadının cinsel kimliğini neden ön plana çıkarayım ki? cinsel kimliğimizin ön plana çıkması gereken durumlar vardır, bu kimliğimizin hiç gündeme gelmemesi gereken durumlar vardır.

    peki hadi sizin istediğiniz gibi bayan kelimesini lügatımızdan çıkarıp kadın demeye başladık;

    10 yıl sonra; " bu sapık zihniyet hep bizim cinsel kimliğimizi ortaya çıkarıyor. kadın ne ulan, direkt bir seks objesi gibi. azıcık nezaket öğrenin" derseniz ne yapacağız.

    neyse arkadaşlar beylik laflar etmemeye çalışıyorum çünkü bir yanım hep ulan kesin mantıklı bir açıklaması vardır, sen iyi araştırmamışsındır diyor. o yüzden lütfen bilen birisi varsa ayar vermek için değil, bilgilendirme amaçlı yapsın şu açıklamayı. ama yoksa böyle bir açıklama, ben nereden ortaya çıktığı belli olmayan yapay bir hassasiyet uğruna kaç yıllık dilsel alışkanlığımı zoraki bir biçimde değiştiremem ki... o yirmilik kızı da bozarım kusura bakmayın, insanlara dan diye nezaket öğretme nezaketsizliğinde bulunan kim olsa bozarım

    eyyorlamam bu kadar, haydi hayırlı işler.
  • kadın ; bayan denilerek kibarlaştırılacak kaba bir şey değildir. bayan değil kadın
  • bayan bir hitaptır, kadın ise cinsiyettir. hitap kelimesi olarak bayanın yerine kadın kullanılması istendiğinde verilmesi gereken tepkidir.

    mesela;

    bir restoranda çalışan bir garson gelen kadın müşterilere hoşgeldiniz kadınlar değil "hoşgeldiniz bayanlar" demelidir. doğrusu odur. ama "bayan futbol ligi" değil "kadın futbol ligi" denmelidir gibi.
  • doğrusu öğrenildiği zaman hem bayan hem kadın demeyi reddetmek ile devam eder.

    bay ve bayan kelimeleri ingilizce ve fransızca gibi daha çok soy isimle kullanılan sıfatları**** karşılamak için uydurulmuştur. türkçe'de ise bu durumda asıl kullanılması gereken ne bayan ne de kadın kelimesidir. örneğin "pardon kadın cüzdanınızı düşürdünüz" zaten olamayacağı gibi "pardon bayan cüzdanınızı düşürdünüz" de yanlış bir kullanımdır. doğrusu "pardon hanımefendi cüzdanınızı düşürdünüz olmalıdır.

    bu konuyla şuradaki hanımefendi* ilgileniyor.
    ilerdeki hanımefendiye*sorun.
    kendisini tanıyorum çok saygıdeğer bir hanımefendidir.**

    hanımefendi önemli lütfen hanımefendi kullanın. tıpkı beyefendi gibi.

    ekleme: (bkz: istanbul türkçesi)
  • bayan yerine kadın demek her bağlam için yanlış değildir. "kadın" bir hitap değil, cinsiyettir. kullanım örneği de yukarıda verilmiş zaten. ya da, zaten genelde de hitap olarak hanım/hanımefendi kullanımı daha uygun düşüyor.

    ilk entryde "kadınlık cinsel kimlik, iş hayatında neden cinsel kimliğini ortaya çıkarayım ki" deniyor, tamam da "iş bayanı" mı diyorsunuz mesela? "cinsel kimlik" de değildir "kadın" kelimesi. "heteroseksüel kadın" filan dememiz lazım kadın derken cinsel kimlikten de bahsedebilmek için.

    bir de bizim toplum algımızda kızlık/kadınlık ayrımı vardır ne yazık ki, bu yüzden acaba kadın denmesi gereken durumlarda bayan hitabını kullanmak sanki bahsedilen kadınlara bir iyilik yapıyormuş gibi mi hissettiriyor, bilemiyorum. "yani belki sevişmemiştir, ama kız desem de olmaz çünkü yaşça küçük de değil, şimdi durduk yere kadın diye *zan altında* bırakmayım, e o zaman bayan"... bu düşünceler silsilesi birçok açıdan yanlıştır. 20'li yaşlarındaki bi kadından "kadın" diye bahsedince, yaşça daha büyük bir kadının anlaşılacağından endişe ediyorsanız, genç kadın diyin mesela.

    çünkü bayan değil, kadın.
  • bayan yerine kadın demek, "kadın" kelimesinin dişi bireylere cinsel kimlik yüklediğini hisseden/düşünen kişilerce reddedilir.

    kız-kadın ve bayan-kadın gibi ayrımları ortadan kaldırabilmek ve kadınlara hitap ederken cinsel kimlik yüklememek adına kadın kelimesi kullanılmalı ve dile yerleştirilmelidir. yani kadın diye hitap edilen bireylerin daha önce cinsel deneyimi olduğuna dair algı kafalardan kaldırılmalıdır. diye düşünüyorum ben...
  • çok basit bir mantık var bunun ardında ama kibarlığı dil bilmezlikle karıştırmak ve muhafazakar yozlaşma bu farkın anlaşılmasına engel oluyor.

    bay ve bayan, erkek ve kadın cinsiyetini vurgulayan birer hitaptan ibaret olan sözcüklerdir.

    eğer cümlenizde erkekler ve bayanlar derseniz burada kibarlık değil cehalet kaynaklı bir dilin yanlış kullanımı vardır. arkasındaki dini referans etkisi herkes için geçerli olmasa da mevcuttur tabi. kadın çünkü sadece bakire olmayanı ifade ediyor ya insanı tanımlarken sevişip sevişmemiş olmasına göre ayırım yapmak zorunda hissediyor kimisi.

    20 yaşındaki bakire genç de kadındır dilde. genç kadın. 50 yaşındaki bakire de kadındır. kadın erişkin yaştaki dişi cinsiyet için kullanılan bir kelimedir o kadar. erişkin diyorum bak sevişgen değil. sen (varsayıyorum ki) evlenmemiş ve sevişmemiş ama orta yaşta olan bir kadına kız mı diyeceksin şimdi bu mantıkla? sorguladıkça aslında dayanağının saçmalığı ortaya çıkıyor ama anlamayana ne desen zor. illa kanıt istenirse tdk sitesinden türkçe sözlüğe kadın ve kız yazıp okunabilir.

    kadınlar ve erkekler, bayanlar ve baylar. bu kadar basit. kız, çocuk yaşta ya da reşit yaşa ulaşmamış biri için kullanacağın kelime olsun yeter.

    tanımadığınız bir kadına sayın bayan denilmesi ile hanımefendi denmesi kişisel tercih ve ya hitabet yetkinliğinden ibarettir. orada sayın kadın da denilmez. her alanda olduğu gibi feminist yozlaşmadan muzdarip olanlar da bu noktayı kaçırabiliyor.

    anadilimizi mümkün mertebe düzgün kullanmayı kabul ettiğimizde bu saçma kargaşa da çözülecek aslında.