şükela:  tümü | bugün soru sor
  • bektaşîlikte (destur) alabilmek, yani (îcâzet) alabilmek, daha
    açık bir deyişle (bektaşi sayılabilmek) için aşağıdaki on dokuz sorunun
    cevaplarını hakkiyle bilmek zorunludur:
    s: 1- kapıda ne üzerinde durursun?
    c: -ikrar üzerinde.

    s: 2- kapı eşiğinden murad nedir?
    c: - kapı şeriattır: zahir ve bâtın ilme işarettir. içi ve dışı muhammed ali’den ibarettir. iki kanadı da hasan ve hüseyn’dir.
    eşik ise (sırât)-ı müstakim) dir ve tarikatın birinci basamağıdır.
    mahviyet yolunun da başıdır.

    s: 3 - post nedir? ve çâr köşe post ne demektir?
    c: - post, pîr evindeki on iki îmam’a işarettir.
    çâr köşe postta dört kapıya işarettir; dört kapının ortasında
    oturmaktır.
    post, hz. ismail’in (kurban)ından kalmıştır.

    s :4- dört kapı dediğin ne kapılarıdır?
    c : - şeriat, tarikat, hakikat ve ma’rifet kapılarıdır ki bunlardan
    başka kapı yoktur.

    s :5- şeriatta kimin oğlusun?
    c: - âdem oğluyum.

    s :6— tarikatta kimin oğlusun?
    c :- tarikatta yol oğluyum.

    s :7- hakikatta kimin oğlusun?
    c: - hakikatta anam (yer), babam (gök)'tür.

    s :8- ma’rifette kimin oğlusun?
    c: - ma’rifette kemâl oğluyum.

    s:9— yolca (tarikat dilinde) baba ne demektir?
    c :- mürşid demektir, hz. pirin vârisidir.

    s: 10- rehber ne demektir?
    c: - erkân üzerine yol gösterici; (tâlib)i beraberinde götü-rüp mürşid’e teslim edicidir.

    s : 11— tarikatta kaç mertebe vardır ve isimleri nelerdir?
    c: - tarikatta yedi mertebe vardır ve isimleri de şunlardır:
    1- hz. pir postnişîni.
    2- dede baba.
    3- halife baba.
    4 - baba ve baba menzili.
    5- rehber.
    6- derviş.
    7 - muhib.

    s: 12- bu yolun âşıkı ne demektir?
    g: - âşık, merâtibe henüz dahil olmayan demektir ve dahil oluncaya kadar aşk ile zevk eder ve meratib sahiplerine niyazdadır.

    s: 13- nerede ikrar verdin?
    c: - erenler meydanında, pîr mukabelesinde ikrar verdim.

    s: 14 -ikrar verdiğinde elin ve başın ve kulağın ve gözün ve özün ve gönlün nerede idi?
    c: - elim ve başım mürşidimin elinde idi. ve kulağım emanet ve nasihatta idi. ve gözüm dîdâr-ı muhammed ali’de idi. ve özüm dâr-ı mansur’da idi. ve gönlüm nefth’te ve muhammed ali’de ve oniki imam ve on dört ma’sum-ı pâk’te ve hak erenlerde idi. ve mutlaka ikrarım muhammed ali’ye dir.

    s : 15- (âyîn-i cem)de nereye ve kaç a’za ile niyaz edersin?
    c: - yedi a’za ile yedi yere niyaz ederim:
    1- eşik’e.
    2- horasan (hacı bektaş) postuna.
    3- mürşid postuna.
    4- tûr’a ve muhammed’in minberine.
    5- küre (hasan ve hüseyn)ye.
    6- rehbere.
    7- cümleten cümleye.
    a’zalar da şunlardır:
    1- baş.
    2 - ağız.
    3,4- eller
    5,6- ayaklar
    7- bel ve bütün vücut.

    s: 16- mürşidin ile senin aranda ne nişan vardır?
    c: - mürşidimle benim aramda (tevellâ, teberrâ) vardır.
    tevellâ, muhammed ali ve ehl-i beyt ve hak erenlere dostluktur.
    teberrâ da muhammed ali ve ehl-i beyt ve ha düşmanlarını düşman
    tutmaktır.

    s : 17— mürşid kulağına ne emanet bıraktı?
    c: - şeriatta üstüvar ol, tarikatta haberdâr ol, hakikatta sâbit kadem ol, ma’rifette pâyedar ol, dedi.

    s : 18— dâr nedir?
    c : - dâr, cemâl ve celâl’in ihata ettiği meydandır' ki her maksuda orandan gidilir; sırât-ı müstakime delildir; ifhâm ve tercüman makamıdır.
    vahdette âlem-i küldür. ceset bakımından altı yöne işarettir ve (elif lâm )a beşarettir. tevellâ’da iyilikler ve güzellikler, teberrâ’da da kötülükler ve cezalar yeridir.

    s: 19- tevellâ ve teberrâ’nın başka ma’nası yokmudur?
    c: - vardır, o da (emr-ı bilma’rûf ve nehy-i anilmünker)dir.

    tevellâ hak’kın rızası, mâsivâdan tecerrüd, yani teberrâ da nehyedilen şeylerden nefsi berî kılmak demektir.

    nehy edilen şeyler de özellikle: yalan söylemek, kalb kırmak,
    hırsızlık etmek, adam öldürmek ve buna benzer doğru olmayan sözler
    ve hareketlerdir.»

    kaynak:
    prof. dr. cavit sunar
    melâmilik ve bektaşilik