şükela:  tümü | bugün soru sor
  • cahiller sürüsünün gizli özneleri.

    bu sürü, toplumsal vakalara "ben olsaydım doğrardım, keserdim, yakardım diri diri" şeklindeki psikopatolojik önermelerle yaklaşır. adamın biri bir başkasını vurmuştur, hemen onun yerine geçilir, onun pozisyonu tekrarlanır ve kendi gazına gelen akıllı ben olsaydımcı içindeki tüm yıkıcı güdüleri dışa vurur. tecavüz eden mi dersin, aynısını yakınlarına yapan mı dersin envai çeşit sapkınlık.

    ben olsaydım doğru bir varsayım mıdır? insanların bu varsayımla düşünmeye başlamasının iki nedeni var:

    -1- adalet ve hukuk anlayışının çarpık olması
    -2- bu varsayımdan sonra düşünmeye artık pek gerek kalmaması.

    diyelim ki, bir adam bir başkasının karısına tecavüz etti, kadının kocası çekip tecavüz eden kişiyi vurdu. ben olsaydımcıların yapacağı ilk iş, kocanın pozisyonuna geçip, olayı varsayıma dayandırarak, tecavüzcüye neler yapılması gerektiğini anlatmak oluyor. oysa, olayın dışına çıkıp, daha doğrusu olayın dışında bir gözlemci olduğunu farkedip sorulması gereken temel soruları sormayı akıl etmiyor. bu dediğimiz gibi, hem adil olmuyor hem de kolaycılık oluyor.

    ileri sürdüğüm temel önerme şudur. olayın dışındaki üçüncü kişilerin doğru yaklaşımı en az şu 4 maddeyi içermelidir:

    1- adaletin tesis edilmesi için kamuoyu oluşmasını sağlamak,

    2- gerçeklerin ortaya çıkmasını sağlamak,

    3- gerçek ortaya çıkana dek şüpheci pozisyonu korumak,

    4- cinayetin/tacizin/suçun/olayın kitlesel kökeni üzerine kafa yormak, mümkünse çözüm bulmak.