şükela:  tümü | bugün
  • türbesi tarsus'ta bulunan ilk ezanı okuyan kişi imiş..
  • kabe'de ilk ezani okumus kisidir.
  • peygamber efendimiz'in müezzini daha doğrusu müezzinlerinden ilki.
    peygamberin vefatından sonra hasretine dayanamayarak medine'den ayrılmıştır. hayatının geri kalanında -biri kudüs'te sonuncusu medine'de olmak üzere- sadece iki kere ezan okuduğu rivayet edilir.
    yıllar sonra medine'de okuduğu ezanın dinleyenlere neler hissettirdiğini tahmin etmek pek zor değildir.
  • habesli bilal anlamina gelir.
  • hicri 20 yılında vefat etmiştir, turbesi şam'dadır. peygamber efendimiz bilali habeşi den ezan okumasını istediginde "ferahlat bizi ya bilal" dermiş..
  • kendisi habeşistandan getirilen siyah kölelerden birinin oğludur. hz ebubekir vasıtası ile müslüman olmuştur, ilk yedi müslümandan biridir. ancak köle olması nedeniyle, müşrik efendileri tarafından sürekli işkence görmüştür. özellikle ümeyye bin halef basit bir kölenin iman etmesine dayanamamış, onu lat ve azzaya tapınması için önce dövdürmüş, kırbaçlatmış; yetinmemiş kızgın çöl kumlarına yatırmıştır. ancak bilali habeşinin ağzından ne bir acı haykırışı, ne bir sızlanma, ne de bir inkar sözcüğü çıkmamış; sadece ve sadece şunu demiştir:
    - ehad
    ümeyye bin halef dayanamaz, üzerine kocaman kayaları dizdirir, acısını daha da fazla arttırmak için elinden geleni yapar; karşılık olarak bilali habeşi sadece daha yüksek sesle ehad demektedir.

    derken hz. ebubekir bu sahneyi görür, ümeyye bin halef hz. ebubekire kızgındır, kölesini o yoldan çıkarmıştır; elinde olsa aynı işkenceyi ona da yapacaktır. hz ebubekir elinde iman etmemiş olan kölesine karşılık bilali habeşiyi ister; ümeyye bin halef istedikçe ister, köle ve ailesi üzerine 200 dinara karşılık bilal habeşiyi hz ebubekire satar, hz. ebubekir bilali hemen azat eder.
    müslüman olupta işkence görenlerden sadece bilali habeşinin rabbini inkar etmediği rivayet edilir.

    abdullah ibni zeyd, ezanı rüyasında görünce hz. muhammed(sav):
    - bunu bilale öğret, onun sesi hepimizinkinden gür.
    buyurur, ve ilk müezzin bilali habeşi olur. mekkenin fethinden sonrada ilk ezanı o okumuştur.
    sabah ezanındaki essalâtü hayrun minen-nevm cümlesinin ezana girmesinin bilali habeşi sayesinde olduğu söylenir. ayrıca peygamberin haznedarlığını da yapmıştır.

    hz. muhammed(sav)ın vefatından sonra, dayanamaz şama göç eder. bir daha ezan okumamaya yemin eder, gül olmadan bülbül ötmez diyerekten. ancak bir gece hz. muhammed rüyasına girer "bilal bu ne vefasızlık, neden ziyaretime gelmiyorsun" der ; bilali habeşi atına atladığı gibi medineye gelir, hz. muhammedin kabrinin başına gelir, yanında peygamberin torunlarını hasan ve hüseyini alarak. kendisinden ezan okuması istenir, o dayanamam yapmayın der, ancak ısrarlara dayanamaz; son kez medinede sabah ezanı okur. ezanı duyanlar " bilal geri geldi, yoksa hz muhammed yanında mı?" diye heyecana kapılarak, mescite koştururlar.
    daha sonra şama dönüp, 7 sene daha yaşayan bilali habeşi 60 ını geçkin bir yaşta vefat eder. vefat ederken gülümsemektedir, etrafındakiler neden gülümsediğini sorunca:
    -sevgili dosta kavuşacağım, ben sevinmeyeyim de kim sevinsin ? der.
  • peygamber-i ekberin vefatından sonra medineye, hz. ömerin ricasıyla döndüğü rivayet edilen sahabe.
  • miraç gecesi muhammed'e eşlik etmiştir. muhammedin diğer peygamberlerden ne kadar üstün olduğunu ifade etmek için "onun cemaatinden bir mümin olmak, peygamberlerin bile erişemediği mevkilere erişmeye yeterlidir" muhteviyatında iddialar vardır.
  • tarsusta türbesi değil makamı olan, şam'da türbesi olan islamiyetin kuruluşunda diğer ilk müslümanlardan pek çoğu baskıdan kurtulmak için zaman zaman müslüman değilim desene asla geri adım atmayan cengaver insan.
  • islamiyeti ilk kabul edenlerden, peygamberin ilk müezzini, müezzinlerin piri, azad edilmiş siyahi habeş köle. anadolu'nun birçok camiinin ya içindeki ya da dışındaki kitabelerde, "ya hazreti bilal-i habeşi" ibareleri vardır. esrarengiz duygular hissettiren saba makamında okunan sabah ezanının ekstra dizesi "essalatu hayrun minen nevm" (namaz uykudan hayırlıdır) onun doğaçlamasıdır.