şükela:  tümü | bugün
  • 683 yılında doğdu. babası göktürk devleti'ni yeniden kuran ilteriş kutlug kağan, annesi ilbilge hatun'dur. 8 yaşında babasını yitiren bilge, 24 yıl boyunca göktürk devleti kağanlığı yapan amcası kapağan kağan'ın elinde büyüdü.

    bilge kağan, amcası öldüğünde yerine geçen oğlu inal'ı devirerek 32 yaşında göktürk devleti'nin başına geçti. devletin yönetimini ele alan bilge'nin ilk işi iyi bir yönetim oluşturmak oldu. bunun için, ordunun başına 31 yaşındaki kardeşi kül tegin'i, vezirliğe de tonyukuk'u getirdi.

    bilge kağan'ın en büyük hayali milletini yerleşik hayata geçirip onları şehirlerde oturtmak idi. ama buna vezir tonyukuk karşı çıkarak, "türkler, çinlilerin yüzde biri kadar bile değildiler. su ve otlak peşindedirler. avcılık yaparlar. belli bir yerleri yoktur ve savaşçıdırlar. kendilerini güçlü görünce, orduları yürütürler. güçsüz bulunca kaçarlar ve gizlenirler. çinlilerin sayı üstünlüklerini böylece etkisiz kılarlar. türkleri surlarla çevrili bir kentte toplarsanız ve bir kez çin'e yenilirseniz, onların tutsağı olursunuz " dedi.

    bilge kağan, bir dönem de türkler arasında budizm'i yaymak hevesine kapıldı. tapınaklar yaparak türkleri budist yapmak arzusunu taşıdı. vezir tonyukuk, bu düşünceye de karşı çıkarak, budizm'in insandaki hükmetme ve iktidar duygusunu zaafa uğrattığını, kuvvet ve savaşçılık yolunun bu olmadığını, eğer türk milletinin yaşaması isteniyorsa bu din ve tapınakların ülkeye sokulmaması gerektiğini söyledi. bilge kağan, çok itibar ettiği veziri tonyukuk'un tavsiyelerine uyarak, aklından geçen bu planları yapmadı.

    bilge kağan döneminde göktürk devleti'nin sınırları çin'in şan-tung ovasından, iç asya'da karaşar bölgesine, kuzeyde bayırku sahasından ani ırmağı havalisi ve batı demir kapı'ya (ceyhun irmağı'nın yakınında semerkant-belh yolu üzerinde) kadar ulaştı. önce veziri tonyukuk'u sonra kardeşi kül tegin'i kaybeden bilge kağan'ı, çinlilerle işbirliği yapan bakanı buyrak cor zehirledi. yatağında hasta yatarken, kendisini zehirleten bakan ve yardımcısını öldürten bilge kağan, 25 kasım 734'de öldü. bilge kağan'ın cenazesi 22 haziran 735 tarihinde büyük bir törenle defnedildi.

    (bkz: copy paste in ustasiyim gozlerinin hastasiyim)
  • "ey türk oğuz beyleri! üstte gök çökmedikçe altta yer delinmedikçe bil ki türk milleti, türk yurdu, türk devleti, türk töresi bozulmaz."
    sözünün sahibi olan göktürk devleti hakanı.
  • ''bilge'' ismi islam öncesi türklerde kişilere verilen bir özel isim değildi.milleti,devleti için büyük işler başarmış kişilere verilirdi.

    mesela asya hun devletinde sağ ve sol tarafı yöneten hanedan soyundan gelen devlet adamlarına ''sol bilge elig'' ve ''sağ bilge elig'' gibi unvanlar verilmişdir.

    mesela,göktürk devletinin uzun yıllar vezirliğini yapmış tonyukuk'un lakabı da ''bilge'' idi.uygur devletinde kutlug bilge kül kağan,alp kutlug bilge kağan ,ay tengri kut bolmış kutlug bilge kağan ,ay tengride kut bolmış kutluğ bilge kağan hakanların isimlerinin hepsinde ''bilge'' ismi bir unvandır.

    diğer bir göktürk hakanı tardu bizansa yolladığı mektununda 7 iklimin 7 ırkın hakanı olarak tanıtan tardu,bilge lakabanı kullanmıştır.

    peki bilge kağan'ın ismi neydi ?

    çin yıllıklarında 4 şekilde geçer.

    mo-kü,mo-ki-lien,pu-kia,pi-kia

    burdaki -mo hecesi ''beğ,,bey'' anlamını taşımaktadır.bilge kağan'ın amcası kapgan'ın ismi çin yıllıklarında ''mo-ço'' olarak geçer.''ço'' çor demektir.''mo'' ise bey.yani ''beğ çor'' gibi bir isim kalıyor tercüme yapıldığında.

    ''bilge'nin ismi olan ''mo-kü'' ye gelecek olursak buradaki ''kü'' sesi aslında türkçedi ''kür'' kelimesidir.çincede ''r'' harfi tam mansıyla söylenmediği için ''kü'' şeklinde kaydedilmiştir.

    ''kür'' kelimesi ise orhun kitabelerinde ''sağlam,yiğit,sarsılmaz'' gibi anlamları taşır.

    yani bilge kağan'ın ismini çin yıllıklarından türkçeye çevirdiğimizde ''beğ-kür'' anlamını çıkartıyoruz.

    kaynak:ibrahim kafesoğlu-umumi türk tarihi hakkında tespitler, görüşler, mülahazalar syf:200,201,202
  • insanlık tarihinden beri var olmayan öldürme işini yapmış devlet yöneticisi.

    bakınız, roma, eski mısır, eski persler, eski çin, germenler, keltler, hititler falan hiç öldürmemiş çok medenî devletler. paçalarından akıyor hatta.

    mesela, caesar falan keltleri nasıl öldürdüğünü, galya topraklarını nasıl ele geçirdiğini hiç övünerek anlatmaz. tokat zile'de söylediği "geldim, gördüm, yendim" sözü de satranç içindir. tabiî lan!

    bilge kağan görüldüğü üzere barbardır. orta çağ'ın başlarında övündüğü şeye bak yahu! pes! yıl olmuş 600'lerin sonu be!

    türkler pis kaka demiş miydim?
  • börülü (aşena) hanedanındandır bu börülü ailesinin kutsal bir aile olduğuna dair inanış vardır eski türklerde
  • oğlumun ismidir. adınla yaşa canım oğlum.
  • atatürk’ün övgüyle andığı türk’ün ulu kağanı.

    "söyleyin bana, vıı. yüzyılda dünyanın neresinde hangi hükümdar devlet idaresi ve halk sevgisi anlayışını bizim bilge kağanımız veya kül-tekinimiz gibi güzel ve akıcı bir dille ifade edebilirdi?"

    (yakup kadri karaosmanoğlu’nun “atatürk’ün türkçülüğü” adlı yazısındaki türk alfabesine ilişkin hatırası - prof. dr. zeynep korkmaz, atatürk ve türk dili: belgeler, ankara, 1992, s.148)
  • savaşçı ve önder yapısı dışında, edebi yönü de çok kuvvetli türk büyüğü. kardeşinin ölümü hakkındaki sözleri çok etkileyici.
  • 30 kasım 2018 saat 09:30da doğan oğluma verdiğim isim. ismiyle yaşasın.
  • dünyanın çoğu bölgesinde insan topluluklarının çoğu millet, devlet, geçmiş, gelecek kavramlarından bihaberken, bugün kendilerini “doğuştan üstün” kabul eden batılılar “millet” olmaktan bihaberken ve büyük ihtimalle affedersiniz b.klarıyla oynarken, binlerce yıl öteye; milletine mesajlar vermek için bengü taşlar oydurtan büyük türk.