şükela:  tümü | bugün
  • bugun geli$en bilim devlet politikasi olmu$ ve savunma sanayiinde,ticari alanda,egitimde vb. bunun gibi bircok onemli alanda yonlendirici etken konumuna gelmi$tir.boyle bir ortamda da bilginin kutsalligi ve payla$ilabilirligi kalmami$,bilim ticari bir malzemeye donu$mu$tur.ne etik kalmi$tir ne de ba$ka bi$ey.fakat bu ticari destek olmasaydi bu kadar ilerleme olabilir miydi?olmazdi tabi.(ele$tiri degil sadece bir gozlemdir bu)..
  • yapılan bilimsel çalışmalarda , belli bir ahlâk çizgisini her zaman gözetmek ; bilimin insanlık adına olduğunu göz önünde bulundurmak ve yapılan çalışmalarda bunu ön plana almak ; yapılan bütün çalışmaların , insanlığı daha iyi bir dünyaya götüren , mümkün olan en yüksek refah seviyesini sağlayan çalışmalar olması , v.b şeyler bilim etiği içinde değerlendirilebilir . ülkemizde , zaten etik diye bir şey hiçbir alana nüfuz etmediğinden ve bununla birlikte bilim değil teknoloji rağbet gördüğünden , etik gibi bir kavramın bilim adamlarımız arasında yerleşmesini beklemek sükut u hayal olarak algılanabilir - normal olarak . intihal yaptığı, bütün belgeleriyle kanıtlanmış bir insanın (kemal alemdaroğlu) hâlâ istanbul üniversitesi 'nin başında olduğu göz önüne alınırsa , daha uzun yıllar bu etik eksikliğinin , bilim adamlarımızda yerleşemeyeceği aşikârdır .
  • sadece intihali yani birisini yazısını aynen alıp alıntı belirtmeden kopyalamayı değil, bilimsel araştırma sürecinin hipotez oluşturma aşamasından bilimsel bir dergide yayınlanmasına kadar olan süreçteki tüm olayları kapsar. etik ahlak felsefesedir ve ahlak kurallarını içerir.

    türkiye’nin en önde gelen iki bilim kurumu türkiye bilimler akademisi (tüba), türkiye bilimsel ve teknik araştırma kurumu ( tübitak) etik kurullarınca kabul edilmiş ve de diğer uluslararası bilim kurumları tarafından ortak olarak karşılanılan belli başlı etik dışı davranışlara bakacak olursak

    disiplinsiz araştırma (sloppy research) : kasıtlı olmayan bazı hataların yapılmış olduğu araştırmalardır. örnek olarak kimyasal deneylerde on farklı elementten oluşan bir karışım yapmak isteyen araştırıcı, elementlerden birini koymayı unutarak araştırmayı tamamlarsa, araştırma çok yanlış sonuçlar verecektir. f bu olay iş ahlakına ters düşmektedir. çünkü iş ahlakına göre mesleki incelikler en iyi şekilde kavranmalıdır.

    yinelenen yayın (duplication) : aynı bilimsel araştırmanın birden çok dergiye yollanarak yayımlanması olayıdır. bu etik dışı davranış aynı zamanda genel ahlaki prensiplerden “ kendi yeteneklerini başkaları yararına da geliştirmek” prensibine uymamaktadır. bu prensibe göre insan yeteneklerini kendine ve başkalarına hizmet için kullanmalıdır ama insan sürekli aynı makaleyi bir yerlere göndererek kimseye hizmet etmiş ve kendini geliştirmiş olamaz.

    uydurmacılık (fabrication) : kuru laboratuarcılık diye de tabir edilen bu kavram, kişinin hiç araştırma yapmadığı halde veya yarım yamalak verileri alarak çok uygun yöntemler kullanmış ve çok uyumlu veriler elde etmiş gibi sözde bir bilimsel makale yazmasıdır. tanımından da belli olduğu gibi hiç bir ahlak prensibiyle bağdaşmaz.

    denek kullanımının önemi : denek olan bireylerin biyolojik, psikolojik, sosyolojik ve hukuksal varlıklarını korumak ve onlara saygı göstermek önemli bir husustur. anayasamızın 17. maddesinde "tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz" denmektedir
    bazı deneyler insanlar üzerinde yapılamadığından canlı hayvanlar denek olarak kullanılmaktadır. burada da etiğe dikkat edilerek hayvana eziyet çektirilmeyecek uygun bir ortamın sağlanması gerekir .

    yardımı olmayan birini yazar ya da teşekkür listesine eklemek : . bu hareket o kişinin bilimsel başarı puanı yükselsin veya o kişiye armağan olsun diye yapılmış olabilir . ne amaçla yapılırsa yapılsın ahlak’ın genelgeçerlilik prensibine tamamen aykırı bir harekettir. herkes aynı şeyi yapıp bir arkadaşlarını yazar olarak eklerse toplumda aslında bilim adamı olmayan bir sürü bilim adamı ortaya çıkar ve bu da toplumun bilime olan güvenini sarsar.

    aşırmacılık (intihal) (plagiarism) : başkalarına ait olan araştırma verilerinin, olduğu gibi, kaynak bildirilmeden ve kendi araştırma verileri imiş gibi yayınlayanlar aşırmacılık yapmış olurlar intihal, başkasına ait bir yazılı eserin tamamını aynen alarak, bir kısmını aynen alarak ya da yazının bazı yerlerinde ufak değişiklikler yapıp alarak gerçekleştirilebilir.

    daha bu konu hakkında dünyada yapılmış bilimsel etik dışı haberlerle ilgili çok haber verilebilir. google'da basit bir aramayla sınırsız örnek bulunabilir.

    bu entryi yazarken kullandığım veya herhangi bir kişinin bu konuyu araştırırken kullanabileceği kaynaklara gelirse :

    • carnap, rudolf. (1995). an introduction to the philosophy of science
    • uzbay i.t. (2007). türkiye’nin çağdaş uygarlığı yakalama hedefinde bilimin yeri. silahlı kuvvetler dergisi
    • türkiye bilimler akademisi (tüba).(2002). bilimsel araştırmada etik ve sorunları. ankara: türkiye bilimler akademisi
    • day, robert a. (2004). bilimsel makale nasıl yazılır, nasıl yayımlanır? tübitak matbaası, ankara (çeviren: gülay aşkar altay)

    p.s : entry, bilimsel makale formatına benzer bir şekilde oldu bu kaynak belirtme olayıyla, başlığına uygun bir şekilde :)
  • bilim etigi, bilimsel arastirmanin etik sonuclari ile ilgilenir. su tur sorulara cevap arar :

    - bilimsel imkanlar icinde ne kabul edilebilir/izin verilebilir olmalidir?
    - arastirilmadan kalmasi tercih edilen alanlar neler olmalidir?
    - bir bilim insani, arastirma sonuclarini kullanmada ne derecede sorumluluk tasir?

    pratikte, yasal duzenlemeye ek olarak, etik kodlari ve etik komisyonlari tarafindan realize edilir.

    fabrication, plagiarism ve ghostwriting kavramlari, daha cok arastirma etiginin kapsami icinde yer alirlar.
  • "bilim uzun ve çetin bir yoldur çocuklar. bilimi yarı yolda bırakmayın, olur mu çocuklar? oppenheimer gibi hissediyorsanız, bırakın yüksek binaları başkası yapsın, büyük barajlarda başkası çalışsın. bazılarına çok uzaklardan bile görünen yüksek yapılar kurmak çekici gelecektir. bırakınız bu işleri öyleleri yapsın. bazıları da insanları çalıştırmak, büyük teşebbüsleri idare etmek ihtirası ile yanarak kuvvetli olmak isteyeceklerdir. bırakınız parayla da onlar uğraşsın. sizin kuvvetli olmak gibi bir derdiniz yoksa, siz de leonardo da vinci gibi 'kuvvet nedir?' diye merak ediyorsanız buyrun sizleri mekanik kürsüsüne beklerim. çünkü bazılarına göre 'kuvvet' para ile organizasyonun çarpımına eşittir; bize göre de kuvvet ivme ve kütleyi ilgilendiren bir büyüklüktür. bu iki formülü birbiriyle karıştırmayın olur mu çocuklar?"

    mustafa inan
    ___
    http://www.kutuphane.itu.edu.tr/t/01/11.html
  • türkiye'de bu etik çok çok düşük seviyelerdedir.

    intihalcilerin listesi ve ayrıntıları için (bkz: http://plagiarism-in-turkey.blogspot.com/)
    bugünlerde popüler olanı için (bkz: kopyacı ösym başkanı)
  • insan genomu, soğuk fuzyon, baltimore deneyleri uzerine bilim cevrelerinin ve kamuoyunun dikkatlerini cekerek, bilim kurullarinin gundemine oturan ve gunumuzde universitelerde ders olarak okutulmaya baslanan, her akademisyenin resmi olarak egitimini almasi sart olan kurallar silsilesi.
  • hızla çoğalan dünya nüfusunun insan ırkını tehdit ettiğini gördüğü halde hâlâ hastalıklara çare bulmaya ve insan ömrünü uzatmaya çalışmaktır.

    --- spoiler ---

    dan brown - cehennem

    --- spoiler ---