şükela:  tümü | bugün
  • özgür bir birey olarak büyümesine vesile olmak diyeceğim ama hikaye gibi gelir, bu yüzden somutlardan gidelim:

    - başarı, çalışmayla olur. çocuğu başarıya değil çalışmaya yönlendirmek başarılı olmaya yönlendirmekten kaynaklı sıkıntıları azaltır. ebeveyn olarak kendini başarısız bir insan olarak görme ihtimalin başarılı bir insan olarak görme ihtimalinden çok daha yüksek olur. kendi hatalarını yapmasın istersin. bundan kaç, çünkü sen de hata yaparak öğrendin. çocuğa da başarılı olmayı değil çalışmayı öğretmen lazım, çünkü sen de ne öğrendiysen çalışarak öğrendin, başarılı olarak değil.

    - rol modelleri farketmek önemlidir. çocuk genellikle akrabalar arasından bir rol model seçer, farkına bile varmazsın. rol modelden yardım almak önemlidir. rol modelin çocuğu yönlendirmesini sağlarsın.

    - çocuğun her bir sorusunu tek tek ve tek tek cevaplaman gerekir. çocuklar soru sormayı ebeveynden iyi bilir, ciddi sorular sorarlar ve ciddi cevaplar beklerler. güzel soru sormak çocuğun senin sonradan kaybettiğin doğal bir yeteneğidir, bunu kabul et, çünkü götünü yırtsan aklına gelmeyecek sorular onların aklına gelir (böyle sorular ancak bilim adamlarının aklına gelir, geçiştirirsen soruyu içine atar, iletişimini kaybedersin). sosyal konumunun gücüne kapılıp şımarık cevaplar vermeden cevaplaman gerekir çünkü çocuklar cümleleri olduğu gibi anlar, senin gibi yorumlayarak anlamaz, hele espriden hiç anlamaz, esprileri aşağılanma olarak algılar. cümlelerini dikkatli ve bilgi verici biçimde kurman gerekir.

    - dokun. çocuğa yapılacak iyiliklerden birisi dokunmak sevmektir. kaç yaşında olursak olalım, hepimiz başımızın okşanmasını severiz.

    - sevgi göster, ümit ver. onun hayatında ne olsursa olsun, başına ne gelirse gelsin, hep sevmeyecek misin? hep seveceksin. o zaman hayatında ne olursa olsun, başına ne gelirse gelsin onu hep seveceğini, hep yanında olacağını söyle.

    söylemesi yazması kolay, yapması zor, çünkü ebeveynler de yaşam mücadelesi içinde, onların da kendi iç dünyası karışık. ama belki tek mirasın sevgi ve ümit olur, bu ikisi çocuğu ayakta tutar, özgür düşünen bir birey olmasına yardım eder. sen bu dünyadan gidince güçlü bir insan olarak devam etmesini istersin. her ebeveyn böyle ister. o zaman çocuğa birşey söylerken söylediğinin ne kadarı senin psikolojik mastürbasyonunun (başarısız olduğun alanlarda onun da başarısız olmasını istememenin) ne kadarının onun faydasına olduğunun paydası olduğuna uyan.

    iyilik, ebeveynin kendi iç dünyası ile ilgili aydınlanması olduğunda eylemlerin içeriği çocuğa faydaya dönüşür.
  • düşünmeyi öğretmektir. düşünmek çok ama çok zor bir iştir zira. melih cevdet anday bir kitabında "ben ömrümde birkaç kez düşünmüşümdür" diyor. bir yaşam boyunca bir kaç kez düşünmek... ne garip? şairin burada bize anlatmaya çalıştığı şey, biz insanların "düşünüyorum" dediği veya daha doğrusu böyle bir süreç içinde olduğu sanrısına kapıldığı anlarda, aslında çoğu kez mevcut verileri, bize anlatılan veya empoze edilenleri tekrarlamaktan ibaret davrandığıdır. yani çoğu kez "düşünce" olarak imlediğimiz şeyler, kendi akıl yürütme süreçlerimize dayanan kararlar ve üretimler değiller.

    aydınlanma'nın temel mottosu olan "sapere aude" kolay iş değildir. üstelik böyle bir sistemde hiç değildir. susan neiman da, niçin büyüyelim? çocuksu bir çağ için altüst edici düşünceler kitabında bu durumun altını çiziyor. ona göre de önemsiz konularda bize gereksiz "seçme" fırsatları sunuluyor ve bizler hayatımızı ve geleceğimizi ilgilendiren konularında kararlarımızı pek de dışsal faktörlerin etkisinden arınarak alamıyor, yani düşünemiyoruz. belki de çağımızın ve sistemin temel sorunlarından biri bu. düşünmeye imkan bulamamak. bu imkanı yaratabilmek için kendimizi dayatmalardan yalıtamamak. bu nedenle de boyun eğmemeye ve büyümeye çağrı, aslında düşünmeye çağrı oluyor.

    aydınlanma, bireysel ve kolektif bir süreçtir. dolayısıyla tekil olarak bir çocuğa düşünmenin velisince öğretilmesi veya çoğul olarak gelişmemiş toplumlarda bir tür vasinin (political tutelage) bu işlevi görmesi gerekiyor sanırım. bu çok temel bir iyilik gibi geliyor bana.
  • onu yaşam için cesaretlendirmek.
  • gölge etmesin başka ihsan istemez.kendi değerlerini, eksikliklerini, takıntılarını aktarmasın yani, kolay iş değildir lakin.
  • yazları çalıştırmaktır.

    şımarık büyümez. paranın kıymetini anlar , insan ilişkilerinde zayıf kalmaz. muhtemel kötü arkadaş çevresinden de uzak kalır. ders çalışmazsa da bu çalışma hayatının böyle devam edeceğini düşünerek öğrenciliğinin değerini anlar.

    ömür kısa, yarına çıkacağımızın garantisi yok. küçük lokumların yokluğumuzda da ayakta kalabilmesi için onları güçlü tutmak zorundayız.

    düzeltme:açıklama
  • olsa olsa kararlarının arkasında durmak olur. yoksa çocukları en fazla 10 yasina kadar şekillendirendirebiliriz. ondan sonrası çocuğu çevresi hayatı algılayış biçimi şekillendirir.
  • ebeveynlerden biri yoksa* kalanın çocuğu iki kişilik sevebilmesi. diğerinin yokluğunu minimum seviyede hissetirebilmesi.
    sevgiye, ilgiye tok bir çocuk yetiştirebilmesi.
  • çocuğu cesur, açık sözlü, girişimci ruhu yüksek, kendine güvenen bireyler olarak yetiştirmek.

    bizimkiler çocuklarının hevesini küçük yaşta kırıyorlar. çocuk cesaretini kaybediyor, adım atmaya korkuyor. fikrini söylemeye çekiniyor. kendini ifade edemiyor. okulda da karşı cins ilişkilerinde de iş hayatında da hep geri planda kalıyor. hepsinin suçu küçük yaşta kırılan heves.
  • birey olarak yetiştirebilmektir.
    kendinize bağımlı bir organizma yaratmak yerine, kendi kararları olan, hayatla başa çıkmayı öğrenebilmiş, her şeyi altın tepside almamış bir insan yetiştirin.
    duygusal olarak dünyadaki tek önemli şey* çocuğunuzmuş gibi davranmayın. bir gün sizden ayrılması gerektiğinde deli gibi bocalayacak ve hayata tutunmakta zorlanacak.
    özen göstermek ile şımartmak arasında kocaman bir fark var ama aileler pek ayrımını yapamıyor. şımartmayın.
    yeteneklerini keşfedin ve üzerinde çalışıp geliştirmesi için destekleyin.
    sorumluluk verin. ergenlik vb süreçleri daha rahat atlatacaktır.
    kendi yaşadığınız hayat kotuyse sorumlusu çocukmuş gibi davranmayın.
    ilgi ve sevgi gösterin. hatalarının yüzüne vurmak yerine o hatadan az hasarla kurtulması için destekleyin.
    konuşun, anlayın ve anlatın.
  • merhamet duygusunu aşılamaktır.