aletheia

  • 956
  • 0
  • 0
  • 0
  • 6 yıl önce

pathos

hegel, estetik ( aesthetik 1' de, 313-15) üzerine derslerde pathos için şu ifadeleri kullanır:

" bağımsızlıkları içinde yalnız kendileri için ortaya çıkmayan, fakat insan yüreğinde canlı olarak bulunan ve insan ruhunun derinliklerinde devinip duran evrensel güçleri, eskilerin de dediği gibi, "pathos" sözcüğü ile karşılayabiliriz. ama bu sözcüğü çevirmek oldukça zordur, çünkü "tutku-pathos" kavramı her zaman bayağı, aşağı bir şeyi anımsatır bize ve bizler de insanın, tutkuların kurbanı olmak zorunda olmadığı konusunda abartmalar yaparız. işte bu yüzden burada pathos sözcüğünü en genel ve üstün anlamında olmak üzere, kaprislilik, kararsızlık, ayıplanabilir ve kınanabilir gibi anlamların dışında alıyoruz. böylece örneğin antigone' nin erkek kardeşi için beslediği kutsal sevgi, bu sözcüğün yunanca anlamında bir pathos' tur. böyle anlaşılan pathos, ruhun kendi içindeki haklılığını gösteren bir güç olup özgür istencin ve usun temel bir içeriğidir. örneğin orestes, bizim tutku diye adlandırdığımız ruhun içsel bir hareketi nedeniyle annesini öldürmez, fakat onu harekete geçmeye doğru iten "pathos" iyi tartışılmış ve tamamiyle düşünülmüştür.

tutkular yalnızca insanı bireyselliği içinde, eylemlere ve kararlara iten genel içeriklerdir. böyle anlaşılınca tanrılar bir bakıma istirahattedirler ve tutkulardan yoksun olarak oturup dinlenirler. böylece "pathos" tan [tutkudan] yalnızca insan eylemlerine bağlı kalarak söz etmemiz gerekir ve bu sözcükten de insanın kendinde ve kendi içinde bulunan ussal içeriğin özünü ve insanın tüm ruhuna sokularak onu dolduran şeyi anlamamız söz konusudur... işte bu pathos kavramının merkezi, uygun bir biçimde dile getirildiğinde, sanatın kendine özgü gerçek alanını oluşturur; onun tasarımlanışı yalnızca sanat yapıtında ve seyircide başlıca etken olarak ortaya çıkar. pathos, her insanın yüreğinde tınlayan, titreyen bir tele dokunur; her insan hakiki pathos' tan içeriğinde bulunan ussal ve değerli olan ögeyi bilir ve onu yeniden tanır. pathos heyecan verir, çünkü o, insan varlığının kendinde ve kendi için güçlü olan ögesidir. .."

devamını okuyayım »
13.01.2007 14:28