all magic comes with a price

  • mülayim ama sempatik (537)
  • 651
  • 59
  • 8
  • 0
  • dün

öğrenildiğinde ufku iki katına çıkaran şeyler

çok az şeyi paylaşmaya değecek kadar ilginç bulurum; ki bu ilginç bulduğum şeylerin de çok azını bu başlık altında paylaşırım. ucunda 'bu mu çıkarttı ufkunu iki katına allahsız' diye mesaj üzerine mesaj, ayar üzerine ayar almak da var. o sebeple, biliniz ki bu paylaşacağım bilgiye oldukça kıymet veriyorum.

ufkumu iki katına çıkartan ise:

(bkz: conditional reasoning test)

kısaca: (bkz: crt)

ne bu crt şimdi biraz açıklayayım.

kişiliğinizi ölçen zibilyon tane test var. psikologlar yıllardır bunun üzerinde çalışıyor. kimi diyor kişiliğin 5 temel ögesi var(five factor model), kimi diyor 16 (cattell's 16 personality factors test) , kimi diyor 'ya bırakın 3'ü 5'i, eğlenmenize bakın' (ben).

bu testlerin sonucunda sizin ne kadar agresif olduğunuz bulunabilir örneğin. ya da ne kadar dışadönük, içine kapanık, girişimci, o ya da bu olduğunuz. kimi test yüzlerce soruyla içinizi sıkaaa sıkaa sizi zorla bipolar ederken, kimi test de bu crt gibi sizi sadece 9, 15 ya da olsun olsun 20 soruyla çözebildiğini iddia ediyor.

peki bu crt neye benziyor?

hadi biraz eğlenelim. ben size önce örnek bir crt sorusu sorayım, her şıkkı dikkatlice okuyup, cevabınızı aklınızda tutun. (sorunun orijinali ingilizce olup, hemen altına kendim çevirdiğim ve herhangi bir geçerliliği olmayan türkçe versiyonunu da yazacağım).

by 1980, the japanese built approximately 25% of the cars sold in
america. american car makers started to build better cars as they
lost business to the japanese. many american buyers thought
that foreign cars were better made.
• which of the following is the most logical conclusion based on the
above?

a. america was the world’s largest producer of airplanes in 1980.
b. swedish carmakers lost business in america in 1980.
c. the japanese knew more than americans about building good
cars in 1980.
d. american carmakers built cars to wear out prior to 1980 so
they could make a lot of money selling parts.

--------

1980'de, amerika'da satılan arabaların %25'ini japonlar üretmekteydi. amerikalı araba üreticileri, japonlara karşı pazar kaybetmeye başladıkça daha iyi arabalar üretmeye başladılar. birçok amerikalı araba alıcısı, yabancı arabaların daha iyi olduğunu düşünüyordu.
yukarıdaki açıklamalardan çıkartılabilecek en mantıklı sonuç nedir?

a. 1980'de amerika dünyanın en büyük uçak üreticisiydi.
b. isveçli araba üreticileri 1980'de pazarlarını kaybettiler.
c. 1980'de japonlar araba üretimi hakkında amerikalılar'dan daha çok şey biliyordu.
d. 1980'den önce amerikalı araba üreticileri arabaları çabuk yıpranacak şekilde ürettiler ki yedek parça satarak çok para kazanabilsinler.

cevabınızı verdiniz mi?

dikkat ettiyseniz, testteki a ve b şıkları çok ayrı tellerden çalıyor. bu, testin özelliklerinden bir tanesi. 4 şıktan iki tanesi, anlamsız ve metinden bağımsız bilgiler. bu şıklardan çok fazla işaretlerseniz, testiniz geçersiz sayılıyor.

tahminimizce o zaman cevabınız ya c ya d.

bu soru, spesifik olarak agresyon ölçme amaçlı oluşturulmuş teste ait. c ve d şıkları, agresyon (saldırganlık) skalasının iki farklı ucunu (agresiflik - prososyal davranış) temsil ediyor. c dediyseniz, ve testin geri kalanındaki cevaplarınız da bu yöndeyse, siz daha çok uzlaşımcı, anlayışlı, sosyal iletişim becerilerine sahip bir bireyken, d tarzı cevaplarınız çoğunluktaysa (kadın dergisi testi yorumlarına döndü ama valla öyle değil), saldırgan yönünüz ağır basmakta.

testin bir güzelliği şu ki, bu soruya c cevabını veren biri olarak, insanların nasıl d diyebildiğini, böyle saçma bir sonuca nasıl varabildiklerini ben imkansız anlamıyorum. aynı şekilde d diyenler de, c cevabını bir o kadar saçma buluyor. aslında şu rengi belli olmayan elbise (şimdilerde terlik) olayı gibi. aynı şeye bakıyoruz, ama tamamen farklı şeyler görüyoruz ve iki taraf da kendi cevabının doğruluğundan çok emin.

ilerleyen zamanlarda daha çok araştırma yapıp, yeni maddeler eklerim.

bu da konu hakkında detaylı bir makale: buyrun

edit: mevcut sorunun çelişki içerme ihtimaline dair bir mesaj aldım, o sebeple aklınızda daha doğru bir kavram oluşabilmesi adına bir örnek daha yazıyorum:

a large number of business partnerships break up. one reason for the
large number of breakups is that dissolving a partnership is quick and
easy. ıf the partners can agree on how to split the assets of the
partnership fairly, then they can break up simply by filling out the
appropriate forms. they do not need to engage lawyers.
• which of the following is the most reasonable conclusion based on the
above?
a. the longer a partnership has existed, the less likely it is to break up.
b. ıf one’s partner hires a lawyer, then he/she is not planning to play fair.
c. partners might resolve their differences if breaking up was harder and
took longer.
d. the younger partner is more likely to initiate the break up.

-------
birçok iş ortaklığı sona ermektedir. bu büyük orandaki sonlanmaların sebeplerinden biri, ortaklığı bitirmenin hızlı ve kolay olmasıdır. eğer taraflar mal varlıkları ve ortaklıklarını adil bir şekilde paylaşmakta uzlaşabilirlerse, sadece uygun formları doldurarak basitçe ayrılabilirler. avukatlarla iletişime geçmelerine gerek yoktur.
aşağıdakilerden hangisi yukardakilerden çıkartılabilecek en akla yatan sonuçtur?

a. iş ortaklığı ne kadar uzun süre devam ederse, sona erme ihtimali o kadar düşük olur.
b.bir taraf eğer avukat tutarsa, belli ki adil olmayan işler çevirecektir.
c. eğer ortaklığı bitirmek daha zor ve uzun bir süreç olsa, ortaklar farklılıklarını çözüme kavuşturabilirler.
d. daha genç olan ortak ortaklığı sona erdirmek için ilk adımı atmaya daha meyillidir.

edit 2: entry'nin ekşişeyler'deki başlığı bana onedio ve hürriyet tarzında ucuz sitelerin sırf daha fazla hit alabilme adına haberlerine koyduğu başlıkları anımsattı. gerçekten ilgilenenler için: 20 soruda sizi çözme kısmı mübalağadır. ancak örneğin crt-a denen ve sadece agresyonu ölçmeye yarayan test 15 soruluktur, ve sonucu sizin sadece o tutumunuza dair bilgi verir. yani bütün karakter analizinizi yapması gibi bir durum yok; bilgi kirliliği olmasın. her değişken için ayrı teste maruz kalıyor olsanız, toplamı yine yüzleri bulur.

edit 3: eksiseylerde tekrar paylasilmis entry, yazmis olayim: bu test uzerine cok ders isleyip sunum yaptik. biz cok fazla alt dalda cok fazla soru gelistirdik, ancak testin orijinaline ulasmayi tekrar denemedim, ama merakiniz varsa ilgili arastirmacilara ulasip tum varyasyonlari satin alabilirsiniz.

devamını okuyayım »
22.11.2016 22:37