beni maymunlar buyuttu

  • 77
  • 1
  • 1
  • 0
  • 5 gün önce

camilerin gulyabani boy yapılmasının sebebi

camilerin gulyabani boy yapilmasinin sebebi ne gorkem yaratma arzusu, ne yaratan karsisinda kula acziyet hissi verme meyili, ne diger dinlerin mabedlerine oykunme ne de herhangi bir alegorik arayiştir. camilerin gulyabani boy yapilmasinin 19. yydan once buyuk ve aydinlik mekanlar yaratabilmek icin teknolojik bir gereklilik 19.yy dan sonra cahillik ve çomarliktir. izah edeyim;

camii islamda namaz ibadetinin toplu olarak yapildigi ve muminlerin toplandigi ibadet ve sosyalleşme mekanidir. islami acidan bir mekana mescit diyebilmek icin o mekanda ibadet edilebiliyor olmasi yeterlidir. yeryuzunun tamaminin mescit kilindigi mutevazi bir dine mensup gunumuz muslumanlarinin gorkem izahatleri gercekten komiktir.

mimari bir ürun olarak camii icin islami açidan 2, mantiksal açidan 1 adet olmak uzere toplam 3 gereklilik vardir; tevbe suresi 17-18 geregince tasarimcisinin mumin olmasi, kiblenin bilinmesi(mihrap) ve muminlerin vucutlarini sokabilecegi bir hacim. simdi 3. gereklilik uzerinde duralim.

yuzyillar boyunca caminin temel formunu belirleyen tek sey yapinin ust ortusunun teknik olarak nasil ortulecegidir.

islamin ilk mescitlerine baktigimizde bol sutunlu gridal bosluklarin yanyana dizildigine sahit oluyoruz. bu durum doneme ozgu yapi ve malzeme teknolojilerinin bir geregidir; 4 sutun arasi cati ahsap kirislerle yahut daha ilkel malzemelerle,yapi etrafi duvarlarla ortulur. mis gibi mabed hazir.

eger bu sutun araliklari genisletilerek daha buyuk kesintisiz hacimler yapilmak istenirse bunun icin gerekli bilinen yalnizca 2 yapim teknolojisi vardir; kubbe ve tonoz. (ıkisi de roma icadidir, sekilci muslumanlari uzdugum icin uzgunum, evet kubbeyi bizans gavurundan aldik.)

osmanli oncesinde sik sik gorebilecegimiz bol kubbeli camiilerin temel sebebi de budur. sutunlar arasi bosluklar artirilmak istenince, bu bosluklarin ustu artik bahsettigim ilkel tekniklerle ortulemez, kubbe ile ortulur. bu arada yavastan kendini hissettiren minarenin de yuksekten sesi olabildigince uzaga goturmek amaciyla uretilebilecek en tasarruflu yapi formu oldugunu da ifade etmek gerekir. simdi ise 50 liralik hoparlorun asildigi 50.000 tl lik bir direk vazifesi gormektedir.

buyuk kalabaliklarin kesintisiz mekan ihtiyacina akustik ve iklimlendirmeye yonelik ihtiyaclar da eklenince, daha buyuk aciklikli mekanlar daha buyuk kubbelerle kapatilmistir. olay bu. cok dagittim.

gelgelelim celik ve betonarmenin icadindan sonra hala kubbe ve minarede israr etmek, hele hele yalnizca politik ve varolussal ihtiraslarin yansidigi buyuk selatin camiilerin kitch kopyalari olan suslemeler ve boyamalarda israr etmek en hafif tabiriyle gerizekaliliktir kimse kusura bakmasin.

ısraf hususunda buyuk bir hassasiyeyi olan bir dinin inananlari bugun, haftanin yalnozca cuma gunu 2 rekatlik farz namazinin kilindigi 10 dakika haricinde maksimum 2 saf cemaati olan mabedler icin milyonlarca lira israf ediyorlar.

bugun camlica'da yapilan camii icin ayaklanmayan muminler bana samimi olduklarini iddia etmesinler. gulyabani kelimesinden de alinmasinlar. ben dost meclislerinde daha ağirlarini da soyluyorum

devamını okuyayım »
31.03.2018 21:36