codmother

  • 2813
  • 1
  • 1
  • 1
  • bugün

sosyal kırılma vs pandemi

pandemi mi daha tehlikeli yoksa sosyal depresyon ve beraberinde getirecegi, intihar, uyusturucu, siddet vb kavramlarmi?
biliyorum bu hicbirimizin sevmedigi bir baslik turu olan "versus" lu baslik. lakin farkli bir baslik aklima gelmedi . lutfen hemen topa tutmayin beni. neredeyse tum dunya ulkerinde insanlar ikiye bolunmus durumda. 1.kisimdakiler "daha vakti var bekleyelim" diyenler, ki bu 1.kisima dahil olanlar ayni zamanda evlerinden calisip maas alanlar, ogrenci olanlar, kendilerini uzun bir sure idare edecek yuklu bir paraya sahip olanlar ya da emekli olanlar. 2.kisimda ise pandemi yuzunden calisamayip para kazanamayanlar ve dogal olarak aile butcesine katkida bulunamayanlar.
su an icin johns hopkins universitesi psychiatry bolumunun arastirmasina gore son 2 aydir sadece abd'de 75,000 insan intihara tesebbus etme egilimi gostermekte. yine ayni universitenin raporuna göre bu rakam 30 gun icerinde exponensiyal olarak artacak ve bu artis takip eden aylarda da devam edecek.
yani haziran ayi ortalarinda 150000 temmuz ayi ortalarinda ise 300000 olacak. gozle gorulen bu sosyal kirilma sadece halki degil, abd'li buyuk is adamlarini da ikiye bolmus durumda. elon musk ekonominin acilmasini savunurken, jeff bezos acilmamasi taraftari. warren buffett secim bireyin olmali derken, bill gates "sıkın biraz daha disinizi" diyor. libertarian kanat ise, calisip calismamanin kisisel secim oldugunu, evde kalip kalmamanin da ayni sekilde bireyin ozgur iradesi sayesinde sekillenebilecegini savunuyor. yani calisan calissin ama acik olan is yerine gitmek istemeyenler de gitmesin.
olayin bir de siddet tarafi var elbette. kapali kalmaya mecbur birakilan insan bir de uzerine evden calisamayip para yapamiyorsa dogal olarak kendi icinde patlamaya hazir bir siddeti de biriktirmekte.
normal aylarda silah satislarinin 800bin ile 1milyon arasi degismekte oldugu abd'de mart ayinda silah satisi 2.5 milyon ulasmis durumda. ınsan psikolojisi'nin temel kurali olan " en tehlikeli insan, kaybedecek bir seyi olmayan insandir" prensibiyle sosyal kumaşta buyuk yirtilmalarin baslamasi konuya hakim bazi psychiatristlere gore ( ki azimsanmayacak derece de fazla bu uzmanlarin sayilari) an meselesi.
alabama'da da berber dukkanini yasaga ragmen acan bir kadin, polis dukkani kapatmasin diye 3 oglunu silahlandirip kapiya dikeli daha 5 gun oldu. bu kadini ahmaklikla suclamak empati kuramamak degil se nedir?
ne yazik ki ortada para denilen cirkin bir kavram var ve yasayabilmemiz icin bir sekil de o parayi bulmamiz lazim. bu sistemin bizden bekledigi.ıste kirilma da burada basliyor. devlet sana "yasal yoldan kazanamazsin" dediginde birey bu sefer yasal olmayan yollara yoneliyor.
36milyon insan (ben dahil olmak uzere) issizlik yardimina basvurduk. hadi ben bekarim ve her turlu yasarim. lakin bu 36 milyonun yaklasik uc de ikisi evli ve cocuk sahibi. yani 48milyon insan bu ay basi itibariyle welfare denilen yardima muhtac. bu rakam neredeyse buyuk depresyonla ayni.
son kisimsa bireylerin ozel hayatlariyla ilgili. uzun sureli iliskiler ve evlilikler sarsilma ve bitme noktasinda. kapali bir mekanda uzun sure bir arada kalmaya zorlanan insanlar kriz anlarinda daha once hic yuzlesmedikleri insanlarla yuzlesmeye basladilar.
ben sahsen uzun sure iliskileri olup ayrilan iki cift biliyorum son 20 gunde. "hadi canim 20 gunde cok az" demeden once her insanin krizi yonetme yeteneginin farkli oldugunu ve insanlarin para kazanip normal hayatlarina devam edemedigini en onemlisi de bu belirsizligin ne kadar surecegini bilmediklerini hatirlayin.
kisacasi ya bill gates in dedigi gibi " 31 aralik gecesi saat 12 yi vurmadan normal hale gelemeycegiz , o gece yeni bir umut ve baslangic olacak" deyip bu sosyal yirtilmaya gorece daha az ölumle ama ciddi bir sosyal hasarla göz yumacagiz ya da elon musk in dedigi gibi " bugun bize yasatilan bu zorlamanin etkilerini 6-7 ay sonra cok farkli ve trajik bir bicimde yasayacagiz.
yazdigim bilgiler dogal olarak yasadigim ulke (abd) ile ilgili ama italya ve ingiltere de yasayan cok yakin iki arkadasim da durumun orada hic de farkli olmadigini haftada bir yaptigimiz whatsapp konusmalariyla teyid ediyorlar.
ıgilenenlere link.

https://www.google.com/…logical-impact-covid-19?amp

https://www.google.com/…coronavirus/?outputtype=amp

https://www.google.com/…iance-of-state-health-order

https://hub.jhu.edu/…health-challenges-coronavirus/

devamını okuyayım »