creeping dutchman

  • 2121
  • 2
  • 0
  • 0
  • 3 hafta önce

dian fossey

goriller üzerine çalışmış abd'li etolojisttir ve primatolojisttir. bu arada etoloji hayvanların davranış kalıplarını inceleyen bilim dalıdır. bu entryde özellikle kronolojik olarak dian fossey'in hayatını ele almak istiyorum. bu süreç birkaç edit alabilir.

16 ocak 1932, dian fossey san francisco'da dünyaya geldi. annesi kathryn bir modeldi ve babası george e. fossey sigortacıydı. anne ve babası dian 6 yaşındayken boşandılar. boşanma sebebi pek çok kaynakta babasının ağır içki problemi olarak gösteriliyor. bir yıl sonra annesi yeniden evlendi. dian'in üvey babası richard price bir iş adamıydı. dian'in öz babası dian ile iletişim içerisinde olmaya çalıştıysa da annesinin engellemeleri bu girişimleri hep baltalamıştır. üvey babası ise dian'i asla gerçek kızı olarak görmemiş hatta aynı masada yemek yemeyi bile reddetmiştir. bu durum dian'in neden sağlıkçı olduğunu, neden otistik çocuklar ve goriller gibi yardıma muhtaçlara özel ilgi gösterdiğini açıklayabilir.

1954, dian terapi konusundaki lisans diplomasını san jose state college'de aldı. aslında bu anlamda eğitimine 19 yaşındayken california üniversitesinde veterinerlik bolumunde başladı. veterinerliğe olan merakı ise at binme konusundaki tutkusundan ve becerisinde gelmektedir. başarılı olmasına rağmen eğitimini bırakıp terapi konusunda okumaya karar verdi. mezuniyetinin ardından birkaç ay intern olarak hastanede çalıştı.

1955, louisville kentucky'e taşındı. burada bir çocuk rehabilitasyon hastanesinde yönetici olarak görev yaptı. bu sırada otistik çocuklar ile çalıştı ve bu çalışmalardan aldığı tecrübeler primatlar konusunda pek çok uygulamasına yansıdı.

eylül 1963, dian neredeyse 1 yıllık maaşına denk bir kredi çekerek 7 haftalığına bir tatil ve gezi programı için afrika'ya geldi. gezi esnasında kenya, tanzanya, kongo ve zimbabwe'de milli parklar, göller ve dağları gezdi. bu gezileri esnasında gümüşsırtlı goriller üzerine çalışmalar yapan hayvanbilimci george schaller ile tanıştı ve çalışmalarını gözlemledi. dian goriller ile ilk karşılaşmasından bahsederken "oradan gönülsüzce ayrıldım, ama bir şekilde o hayvanlar hakkında daha çok şey öğrenmek için geri döneceğimi biliyordum" demiştir. bu gezinin ardından amerika'daki hayatına geri döndü, bir gazetede izlenimlerini ve fotoğraflarını derlediği 3 makalesi yayınlandı. bundan sonraki günlerini shawili dilini öğrenerek ve george schaller'in kitabını hatmederek geçirdi.

aralık 1966, dian mesleğini ve ülkesini geride bırakarak nairobi'ye vardı. gombe şempanze rezervine giderek jane goodall'ın çalışmalarını gözlemledi. daha sonra kongo kabara'ya yani daha önce goriller ile karşılaştığı yere giderek çalışmalarına başladı.

eylül 1967, dian karisoke araştırma kampını kurdu. bu kamp adı karisimbi ve bisoke volkanik dağlarının arasında bulunduğu için iki dağın adından türetilmişti. kamp 3000 metre rakımda ve 25 kilometre karelik bir çalışma alanını içeriyordu. dian kısa sürede yerli halk tarafından sevilen bir karakter halini aldı. yerliler ona "nyirmachabelli" yani dağda yalnız yaşayan kadın adını vermişlerdi.

ocak 1970, dian national geographic dergisinin kapağındaydı. bu onun ve çalışmalarının çok büyük bir reklamı olmuştu. foto

1974, dian zooloji konusunda doktorasını tamamladı. 1970 ile doktorsını tamamladığı 1974 yılları arasında cambridge ingiltere ile afrika arasında sürekli seyahatler yaptı.

31 aralık 1977, dian'in çok sevdiği goril digit yılbaşında katledildi. dian sürekli kaçak avcılar ile mücadele ediyor, bölgede bekçi timleri kurup finansmanını yapıyordu. kaçak avcılar avladıkları gorillerin kafalarını ve ellerini kesiyorlardı. bunlar batı ülkelerindeki koleksiyoncularda küllük vb. süs eşyası olarak alıcı buluyordu. digit'in katledilmesi dian üzerinde duygusal değişikliklere neden oldu. eskisinden çok daha sert önlemler almaya başladı. bu durum yerli halk ile arasında sorunlar çıkmasına sebep olmaya başladı. katı uygulamaların yanında kendini cadı gibi görmelerini sağlayacak giyim ve ritüellere başvurmuştu. çevredeki ağaçlara cadı figürleri çizdi. böylece yerlileri kamp alanından ve gorillerden uzak tutmayı hedefliyordu. kaçak avcıları kendi yöntemleri ile cezalandırıyordu. uyuşturucu ilaç ile bayılttığı avcılara "senin aklını aldım, buraya bir daha gelirsen tamamen alırım" diyerek göz korkutuyordu.

şubat 1979, bu davranışları dian'i fonlayan bazı kuruluşları rahatsız etmiş ve fonların kesilmesine neden olmuştur. ayrıca national geographic bir süreliğine kampı ve ülkeyi terk etmesi konusunda uyarılardan bulunmuş, amerikan büyük elçisi bölgeyi terk etmesinin yerinde olacağını belirten bir mektup göndermişti.

1980, o yıl dian zorunlu olarak ve belirsiz bir süre kampı terk ederek ülkesine dönmek zorunda kaldı.

1980-1983 yılları arasında amerika'da üniversitelerde dersler verdi. sisteki goriller adlı kitabını yazdı ve 1983 yılının sonunda tekrar ruanda'ya dönebilmek için başvurular yaptı. ilk fırsatta kampına geri döndü.

27 aralık 1985, dian virunga ruanda'daki kamp odasında sabah erken saatlerden ölü olarak bulundu. vücudu sırtüstü pozisyonda yatağının yanında yerdeydi. kaldığı odanın duvarında bir delik vardı. yerde çok sayıda 9mm mermi kovanı vardı ve oda bir mücadeleye işaret edecek şekilde dağılmıştı. hırsızlığa işaret eden herhangi bir bulguya rastlanmadı. günlüğündeki son giride;
"tüm yaşamın değerini anladığında, geçmişte yaşamayı bırakıp geleceği korumaya konsantre olursun" yazıyordu.
mezarı kamp alanında digit isimli çok sevdiği gorilin mezarının yanındadır.

devamını okuyayım »