felixis

  • 2257
  • 0
  • 0
  • 0
  • geçen ay

2 aralık 2010 nasa dünya dışı yaşam açıklaması

bu kisim atlanmis, yazilmamis ama deneyin cikisi su (toplantinin en basinda soylediler): adamlar bakmis arsenik ile fosfor periyodik tabloda ayni grupta, ustuste. yani elektronik ozellikleri cok yakin birbirine. sonra fosforun yerini arsenik alabilir mi acaba diye dusunup deney yapmaya karar vermisler ve normal olarak calismis. burda objektif bakarsak, bu olay life sciences kontekstinde onemlidir. ama nasa bunu astrobiology konferansi olarak duyurdu. bu beklentileri yukseltti iste. cunku bilen bilir 10 sene once filan mars kokenli bir meteoritte bakteri bulundu iddalari vardi (hala kesin degil o mesele). o yuzden insanlar gercekten dunya disi orijinli bir sey bekledi. bunun disinda bu olayda onemli olan substitutiondir, tamam, ama bu elektronik yapi olarak olabilecek en muhtemel elementle yapiliyor. yani sen oraya fosfordan neredeyse iki kat agir arsenik yerine neredeyse ayni kutlede silikon ya da sulfur koysan olmayacak. o yuzden kendileri deney yapmaya dogal bir sekilde karar vermeleri gibi bulus da dogal. fakat anlamadigim olay, bu bulustan evvel kim acaba fosforu, oksijeni, karbonu vs dunya disi yasam icin de sart koymus onu merak ediyorum.

karisik yazdim ise ozet: evet onemli bir bulus bence, fakat kimyasal olarak fosforun yerine gecen arsenik elektronik ve kimyasal yapi itibari ile buna en musait aday, ki o yuzden deneyi yapmislar.

oha falan oldum eki: biraz daha arastirdim baktim, bu substitution cok sasilacak bir sey degil gibi dusunuyordum, zaten 2 yil once arkaik donemlerdeki bakterilerin arsenate kullandigini bulmuslar. ve daha da ilerisi, bunu bulan ekiple dunku aciklamayi yapan ayni ekip. yani yukarda deneyin cikis noktasini anlatirken insanlari yaniltmis bu adamlar. yukarda yazdigim gibi "arsenik ile fosfor benziyor, hadi bakalim deneyelim" dememisler. once bu golde arsenik kullanmis bakterileri bulmuslar ve bunu 2008'de science'da yayinlamislar (bu yayin saglam bir de comment yemis sonradan. yani ciddi bir itiraz almis, biraz daha arastirip haklilar mi degil mi, o konuyu da ayrica eklerim belki). sonra ayni gole (buyuk ihtimal yasayacagini dusundukleri en olasi) bakteriyi koymuslar tutmus. ama basin toplantisinda 2008 bulgusuna hic yer vermiyorlar, o da ayri bir olay. kadini da sevmemistim zaten. histerik gulusleri, mimikleri vs haricinde konusmasindan aklimda kalanlar ("daha kariyerimin basindayim", "telefon gelir -ve bu arada saat geceyarisi 2'dir", "umarim a, t, g, s gibi yapitaslarina asinasinizdir") hos degil. bunu belki canli yayin filan heyecanina verebiliriz belki, fakat bu arsenik olayini yepyeni bir seymis gibi sunmalari iyice ters geldi. ki zaten, yukarda yazdigim, "arsenik ile fosfor bunda sasilacak ne var" temali mesajimda haklilik payi da varmis, zira bu konu zaten cok eski bir konuymus. 1987 yilinda science'da "canlilar neden arkaik donemde fosforu secti, arsenate de cok olasi idi" tadinda makale var mesela.

hocalar hep derdi, makaleleri yazarken suslemek lazim, bakinca cekici gorunmesi lazim vs diye. soyle soyleyeyim: bu ayni deneyi 2008 calismasini da icererek sunsalardi bu kadar dikkat cekermiydi? "yani, biz 2008de bulduk ki bakteriler arsenik ile yasayabiliyormus. ve daha da oncesinden boyle beklentiler vardi." ilgi cekmeyecekti. ki bilimle alaksiz biri olsam tamam, ama kendi alanimda da bu tip bilinen bir ton ornek var. bir makaleyi susleyerek, iyi satarak hakettiginden daha iyi yerlerde basabilirsiniz. yahut tersi, super sonuclariniz vardir, iyi sunamadiginizdan elinizde patlar. bilimin direkt icinde olmayinca bilim de tozpembe goruluyor ama maalesef degil.

ikinci ozet: bu adamlar 2008'den beri neye bakacaklarini cok iyi biliyorlarmis, olay "arsenik ile fosfor ayni grupta hadi bakalim" bile degil, zaten arsenikle yasayan bakteriyi ayni ekip bulmus, arastirmayi ilerletmis. sifirdan, gokten inen bir bulus gibi sunuldu ama oyle degil.

linkler:

2008 science paperlarina gelen yoruma cevaplari (makale ve gelen yorum da ayni sayfada bulunabilir):
http://www.sciencemag.org/…tent/323/5914/583.4.full

1987 yilindan bahsettigim "neden fosfat" makalesi:
http://academic.evergreen.edu/…minar/westheimer.pdf

mars goktasi meselesi (10-12 sene demistim, 14 sene olmus, oha)
http://en.wikipedia.org/wiki/alh84001

devamını okuyayım »
02.12.2010 22:34