ferli kerli

  • 235
  • 13
  • 3
  • 0
  • 3 gün önce

temettü

ortaklara dağıtılan kar payıdır.

sen gidip bir tanesi (lotu) 100 tl olan tüpraş hissesini alıp tüpraş a ortak olursun.

tüpraş hissesi günlük yatırımcıların taleplerine göre artar azalır, bir gün 102 olur, bir gün 98 iner, bu hissenin normal (cari) fiyatıdır. 100 e aldın 105 e sattın. alış satış komisyonunu yok sayarsak 5 tl kazanmış olursun. bu al sat tır (trade) konumuz bu değil.

tanesi (lotu) 100 tl den 1 adet tüpraş hissesi aldın. tüpraşın ortağısın artık, tüpraş şirketi kazandıkça karı artacak, bu artan karı ne yapacak,
ortaklarıyla paylaşacak. dağıtmak istediği karı hisse sayısına bölecek, bir hisse için dağıtacağı karı açıklayacak. (bazen tüm karı dağıtmazlar, yatırımda veya yedekte tutmada da kullanabilirler)
temettü hisseleri genelde yılda bir kez temettü verir (bazıları üç taksitte verir) tüpraş temettü vereceğini açıkladı. lot (adet) başına 11,76 brüt temettü verecek. hisse fiyatı da o an tesadüfen 100 tl olsun.
temettü sonrası hisse fiyatı brüt temettü oranında düşer. (100 - 11,76) = 88,24 tl olarak işlem görmeye başlar. bu arada bu düştüğü temettü oranı brüttür. dağıtılan temettünün aslında % 85 i yatırımcıya gelir, % 15 ini devlet vergi olarak alır. tekrar özetliyeyim kafa karışmasın.

temettü öncesi
hisse fiyatı 100 tl. hisse adeti 1 açıklanan brüt temettü 11,76 tl.

temettü sonrası
hisse fiyatı (100-11,76) =88,24 , sizin banka hesabınıza nakit olarak yatan kar payı (11,76 * 0,85) = 10 tl. (hesaba 2 gün sonra öğleden sonra geçer hemen beklemeyin)

peki ne oldu şimdi bi daha bakalım.
eldeki hisse sayısı 1, değeri 88,24 tl, size nakit olarak gelen tutar 10 tl, toplam değeriniz 98,24, hisseye verdiğiniz 100 tl. devlete hisse başı 1,76 tl vergi verdiniz (diyanet sizinle gurur duyuyor) bu yüzden kayıpta görünüyorsunuz. ama durum öyle değil. klasik sorunuzu duyar gibiyim, ee benim paramı bana verdi, ne anladım ben bu işten? öyle değil işte. alt paragrafta sebebi var.

hisse aldığınız fabrika yerinde duruyor, sürekli değer üretiyor ve her yıl karın bir bölümünü sizinle paylaşıyor olabilir. bu fabrikanın değeri yine 100 ve üzeridir. sizin temettü sonrası 88,24 e düşen hisseniz tekrar 100 e doğru yükselecek, belki de üzerine çıkacak, bu süre bazen bir gün bazen bir ay, bazen de altı ayı geçebilir, genelde ederini bulur. her yıl kar edecek, karını da yatırımcısıyla paylaşmaya devam edecek. (her hisse temettü hissesi değildir bu arada bunu unutmayın.)

peki temettü yatırımcıları ne yapar,
koyun sürüsü örneği verelim, eldeki hisseler dişi koyun, bir bölümü yavruladı (temettü verdi) yavruyu satma, biraz büyüt kuzu sürüne ekle ki seneye daha çok koyundan daha çok kuzu alabilesin. bu arada alabiliyorsan arada dışarıdan da kuzu alıp ekle, yavru yapan sayıyı büyüt.

temettü yatırımı yapan kişi, temettü sonrası gelen para ile yine hisse alır ve hisse sayısını arttırır. elinde hazır nakitin var ve hisse 88 li rakamlara düşmüş,
100 birimdi 10 birim para geldi, hisse fiyatı düşüktü zaten, 12 birin hisse al ve üzerine ekle (tüpraş örneği buna pek uymuyor 12 lira ile 100 liralık hisse alınmaz ama burda tek bir hisse hesaplıyoruz, o hisseden 17adet olsa temettümüz 170 lira olacaktı ve rahatlıkla iki adet daha hisse alabilecektik (88 * 2 ) ) oldu sana 112 birim. (bir yıl sonra yine temettü verinceye kadar arada hisse alırsan hisse sayın artar ve daha yüksek oranda temettü alırsın)

hisse sayınız atıyorum 100 dü 112 oldu (1. yıl) 8 tane daha arada ekledin.
120 hisseydi, temettü verdi, 12 hisse daha aldın, arada yine 8 tane ekledin 132 oldu (2. yıl)

3. yıl 132 idi, temettü verdi 13 hisse aldın, 8 tane de arada aldın üstüne ekledin 153 oldu.
sadece üç yılda aldığın temettüyü üzerine ekledin ve temettüden daha az oranda ayrıca hisse ekledin ve hisse sayın % 53 arttı. bu arada hisse değerin her yıl genelde artar. ilk yıl 100 tl dir, ikinci yıl 115 tl, üçüncü yıl 140 tl olabilir. hisse sayın artarken iyi bir hisseye ortaksan genelde hisse değeri de artar, iki yönden kazanç sağlarsın. hem adet, hem değer olarak. ufak kartopu olarak başlar zamanla çığa dönüşebilir, genelde 5. 10. ve 15. yıllarda çok yüksek rakamlara ulaşabilir.

daha detaylı bilgi için araştırabilirsiniz. (bkz: temettü yatırımcılığı)

edit, bu arada biraz daha çok bilenler için edit, ülkemiz malum, bazı şirketler temettüyü eşit dağıtmıyor, imtiyazlı hisselere daha çok dağıtıyor, sizin aldığınız hisseye daha az, yani on patrona bir sana hesabı. örneğin egser hissesi böyle, erbos da böyle yanılmıyorsam, bunu da araştırmayı unutmayın.

2. ekleme, peki bu döngü ne zamana kadar sürer, yani bize kaç yıl daha kar payı verir?
teorik olarak şirket kar ettikçe ve batmadıkça sonsuza kadar size kar payı verir. sadece size de değil, ölmeden önce çoluğunuza çocuğunuza eşinize bırakırsanız onlar da yararlanmaya devam eder. öldükten sonra bıraksanız da olur.

tüpraş örneğinden devam edeyim. 1000 adet (lot) tüpraş hissesi biriktirdiniz üzerine ekleye ekleye. şu anki değeri 1000 * 114 = 114 bin tl. bu yıl verdiği net temettü miktarı 1000 lot * 11 tl = 11 bin tl. (paraya bak - ev alıp kiraya versen o kadar kira getirisi elde edemezsin) seneye de bu rakama yakın verme ihtimali yüksek, ister harca, ister üzerine ekle seneye daha çok al. ssk emekliliği, bes emekliliği gibi sınırlı süreli değil üstelik, fabrika kar ettikçe ve paylaştıkça size de payınızı veren bir şirket bulursunuz artık.

devamını okuyayım »
05.04.2018 00:58