gogu delen adam

  • 163
  • 2
  • 2
  • 0
  • 6 gün önce

kadercilik

insanın kendine yapabileceği kötülüklerin listesi derlenecek olursa, kaderciliğin benimsenmesi bu listede kendine mutlaka yer bulacaktır.

kaderciliği kabul etmiş insanlarda gördüğüm genel davranış eğilimleri arasında, olumsuz bir koşulu değiştirmek için çaba sarf etmeksizin olduğu gibi kabullenme eğilimi bulunuyor. ayrıca bu inanışın insanı pasif konuma sevk eden bir etkisi de mevcut.

kadercilik; insanın memnun olmadığı bir olumsuzluğu düzeltme gayretini baltalar. insanı, mevcut bir olumsuzluğu olduğu gibi kabul etmeye teşvik eder.

bireyin ve hatta bazı durumlarda toplumun diğer bireylerinin yaşam olanaklarını ve mevcut durumlarını iyileştiren süreçlerin hiçbiri, kaderciliğin kabul edilmesinin bir ürünü değil.

kaderciliği kabul etmiş bilim insanının, ortaya çıkmış bir hastalığın tedavisi için çaba göstermesine sıkça rastlanmaz. çalışmaları saygın bilim dergilerinde yayımlanan bilim insanlarının, kaderciliği övdükleri zannediyorum görülmemiş veya seyrek olarak görülmüştür.

insanın; memnun olmadığı bir durumu değiştirmek için çaba sarf etmesi gerektiği yönünde teşvik edilmesi yerine bu durumu kabullenmesi gerektiği yönündeki bir telkin, zihinsel gelişimin sınırlı kalmasına sebebiyet verecektir ve bu telkin toplum yaşamının iyileşmesinin önündeki engellerden birisi olarak kendine yer bulacaktır.

kaderciliğin ayrıca bilimsel gerçekliklerin görmezden gelinmesine ve bunun akabinde türlü acıların oluşmasına sebebiyet vermesi sıkça rastlanan bir durumdur. örneğin bu inanca sahip bir insanın dere yatağına konut inşa etmesi ve/veya konut inşa ederken fay hattını görmezden gelmesi maalesef ihtimal dahilindedir. yine kader inancı mevcut olduğundan, bilimsel gerçeklikleri göz ardı edip akraba evliliği yapan bireyler mevcuttur. oysa gerçeklik; birbirine yakın genetik özelliğe sahip akrabaların evliliğinden doğan çocuklarda bedensel engel ihtimalinin yüksek olduğu yönündedir. insanlar gerçeği inkâr edebilirler ancak gerçeğin sonuçlarından kaçınmak olası değildir.

bireyi pasifleştiren, benliği körelten tüm unsurlar gibi kadercilik anlayışının da terk edilmesi ve hatta hiç benimsenmemesi, insan için hiç şüphesiz faydalıdır.

kaderciliği savunanlar kaderciliğin zihinsel yönden rahatlama sağladığını ileri sürebilir. gerçekten bu inanışı kabul etmiş kimselerin kendilerini telkin etme yoluyla bir olumsuzluğa karşı duydukları üzüntüyü azaltmaları olağandır. örneğin herhangi bir açıdan zorluk yaşayan bir insan; kaderinin bu şekilde belirlenmesi sebebiyle kendisinin yapabileceği bir eylem olmadığını benimseyerek kendini telkin edebilir ve rahatlık yaşayabilir. bu rahatlık bireyin pasif kalmasına sebebiyet verecek ve mevcut durumu iyileştirmek için çaba sarf etmesini engelleyecektir. ayrıca uyuşturucu madde kullanımı sebebiyle arzu edilen rahatlığın suni ve uzun dönemde zararlı olması gibi, kadercilik yoluyla gelen telkin ve rahatlık da aynı şekilde uzun vadede zararlıdır.

bireyin kurtarıcısı yine kendisidir. birey bir olumsuzluk karşısında pasif durumda kalmak yerine olumsuzluğu değiştirmek için çaba sarf etmeyi öğrenecek şekilde eğitilmeli ve teşvik edilmelidir. bireyin benliği kadercilik anlayışının empoze edilmesi yoluyla yok edilmemelidir.

elbette kimi olumsuzluklar, gösterilen çabaya rağmen değiştirilemeyebilir. kimi insanlar ideal bir yaşam sürmek için gerekli şartlara sahip iken kimi insanlar bu şarttan mahrum şekilde hayata adım atabilir. bunun sonucunda insani bir yaşam sürebilmek için eğitim, sağlık, beslenme, maddi imkân açısından kimi insanlar maalesef geride dezavantajlıdır. bu tür durumlarda gerçekten de bireyin imkanları kısıtlı olabilir. örneğin böyle bir birey; belirli bir yaştan sonra ne kadar çaba sarf ederse etsin arzu ettiği noktaya ulaşamayabilir. ancak böyle bir durumda dahi birey, kaderine razı olmaya teşvik edilmemelidir.

devamını okuyayım »