lamazigogo

  • leziz (655)
  • 742
  • 0
  • 0
  • 0
  • geçen ay

köy enstitüleri

bugün kuruluşlarının yıldönümü.

köy enstitüleri hakkında hiçbir şey bilmeyen kişiler, oralarda uygulanan sistemi kafalarında şu şekilde tahayyül edebilirler: ah keşke okulda olsa dediğiniz her şeyin olduğu bir okul. hem de hepsini sizin yarattığınız bir okul. şaka gibi geliyor kulağa değil mi? hayır değil işte. asıl şaka gibi olan şey siyasi rant uğruna o kampuslerin kapılarına zincir vurulması. hem de öyle bir zincir ki, bugün bile üstüne balyozla vursak bile açılamaz.

onlarca kez yazılmış nasıl bir mantıkla işlediği, bahsetmek istediğim günümüzde köy enstitüsü sistemini nasıl uygulayabileceğimiz. bu konuda son zamanlarda bazı çalışmalar yapılıyor ve bu hareketlilik beni heyecanlandırıyor açıkçası. ortaya atılan çeşitli görüşleri bulunulan zamana göre değerlendirmek en mantıklısı olur. köy enstitüleri kurulduğunda ülkemiz nüfusunun büyük bir çoğunluğu köylerde yaşıyordu. bu sebeple, izlenen mantık şuydu: “onlar okula gidemiyorsa, okulu biz oraya götürürüz” fakat günümüzde durum aynı değil. şimdi günümüzde köylerde benzer okullar açmak ayna ve zaman israfından öteye geçmez. yapılması gereken şey ise, köy enstitülerinin pratikte yapmaya çalıştığı şeyin teorisini günümüz şartlarına adapte edebilmek. yani öğretimi sadece sınıflar içerisinde tıkılıp kalmaktan ziyade, uygulamaya geçirebilmek. bunu yaparken de her zaman yaptığımız gibi işin kolayına kaçmamak gerekiyor pek tabii. (bkz: performans ödevi/#12713891)

belki de köy enstitülerinin yerine kurulması gereken yeni kurumların adı “şehir enstitüleri” olmalı. her ne kadar yaşadığımız problemlerin, sosyal-siyasal çatışmaların temelinde şehirleşmenin sağlıklı bir şekilde gerçekleşememesi yatsa da, bu ironi birkaç enstitü kuşağının yetişmesiyle sona erebilir. zaten onlardan beklenen de eskiden olduğu gibi kendi domateslerini yetiştirmeleri değil, domatesin nasıl yetiştiğini öğrenebilmeleri. bunun için de gerekli olan en önemli şey irade. üzücü olan ise, öğretmenlerin pantolon giymesine yeni izin veren bir zihniyetin daha uzun yıllar beyinleri baltalamaya devam edecek olmasına seyirci olmak zorunda olmak. olsun, bulgur yeriz geçer değil mi?

devamını okuyayım »